2017.03.12

Growth mindset - Pocketboek

Auteur: Barry Hymer & Mike Gershon
Titel: Growth mindset
Pocketboek
Uitgeverij: Bazalt
Plaats: Rotterdam
Jaar: 2017
Pagina's: 128
ISBN-13: 978-94-6118-229-6
Prijs: € 16,-

growth mindset - pocketboekPlus est en vous. De Brugse Lodewijk van Gruuthuse (1422 – 1492) wist het al. Er zit meer in u, je kunt altijd groeien. Als je daar zelf maar in gelooft. In die zin zou je kunnen stellen dat Carol Dweck haar theorie over de growth en de fixed mindset geïnspireerd heeft op de wapenspreuk van een Vlaamse middeleeuwer. Maar dit zou wellicht te chauvinistisch zijn. Maar goed. Het is een feit dat de laatste jaren de theorie van Dweck haar ingang heeft gevonden in onder andere het Vlaamse en Nederlandse onderwijs. Als het dan de verdienste is van de auteurs om op een heel aangename en enthousiasmerende manier het concept van de growth mindset inhoudelijk en praktisch aan leerkrachten over te brengen, dan is het (nog maar eens) de verdienste van de mensen van uitgeverij Bazalt om dit boekje op het spoor te komen en naar het Nederlands te vertalen. Zelf ben ik al een tijdje bezig met Carol Dwecks theorie rond de growth en fixed mindset en ik moet zeggen: dit boekje springt er voor mij uit.

Waarom? Omdat de auteurs de theorie van Carol Dweck beknopt maar heel juist naar de leerkrachten (en ouders) brengen en onmiddellijk vertalen in heel wat praktische strategieën om meteen mee aan de slag te gaan. Ze formuleren een krachtig antwoord op de vraag van veel leerkrachten en ouders: ‘Hoe maak ik van dit kind/deze jongere een gemotiveerde leerling die ervan overtuigd is dat hij alleen maar beter kan worden in de dingen die hij leert en onderneemt?’

Het boek bestaat uit de volgende zeven delen die ik hieronder gewoon weergeef, omdat de titels van elk deeltje perfect voor zich spreken:

  • Deel 1: Wat is mindset?
  • Deel 2: Met vallen en opstaan
  • Deel 3: Gerichte inzet
  • Deel 4: Feedback beter dan compliment en beloning
  • Deel 5: Metacognitieve vaardigheden
  • Deel 6: Let op je taalgebruik
  • Deel 7: Een growth mindset voor de groep

Elk deel bestaat uit korte heel leesbare stukjes die het thema kort, nuchter en zonder omwegen benaderen. Je hebt meteen een duidelijk en juist beeld. Concrete voorbeelden en praktische suggesties brengen alles tot leven.

En wat het allemaal nog beter maakt: het boek in de Nederlandse vertaling is, mits de leerkracht de nodige ondersteuning geeft, perfect behapbaar door kinderen uit de hogere jaren van het basisonderwijs en leerlingen uit het middelbaar onderwijs. Een creatieve leerkracht maakt er immers direct een leuk en leerrijk werkboekje van. Onder die vorm heeft het dan ook een sterke psycho-educatieve waarde.

Een naslagwerk met karakter!

naslagwerk met karakter afdrukken

19:43 Gepost door Lieven Coppens in Bazalt | Permalink | Tags: fixed mindset, groei mindset, growth mindset, maakbare brein, mindset, neurologie, neuroplasticiteit, neuropsychologie | |

2017.03.05

Dienstmededeling

Geregeld krijg ik de vraag van mensen of ik een bepaald boek wil bespreken. in de mate van het mogelijke kom ik aan deze vragen tegemoet. Als je de gevraagde bespreking niet ziet verschijnen, dan kan dat één van de volgende redenen hebben:

  • Ik vind een bepaald boek niet relevant genoeg voor deze blog. Is dat zo, dan plaats ik hier geen bespreking.
  • Ik vind een boek niet goed genoeg. Is dat zo, dan plaats ik hier geen bespreking. Het is niet mijn bedoeling om op deze blog het werk van de auteurs in diskrediet te brengen. Wat ik niet goed vind, vinden anderen misschien wel goed. En wie ben ik om een absoluut oordeel te vellen. De boeken die ik goed vind of me aanspreken beschrijf ik op deze blog, en het is aan de lezer om te oordelen of hij ze ook wil lezen of niet.
  • Ik heb gewoon de tijd niet om alle recente boeken binnen een redelijke termijn te bespreken.
  • Ik krijg geen recensie-exemplaar van het boek te pakken.

19:52 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | |

2017.02.11

Je fantastische elastische brein vormen & rekken

Auteur: JoAnn Deak
Titel: Je fantastische elastische brein vormen & rekken
Uitgeverij: Bazalt
Plaats: Rotterdam
Jaar: 2017
Pagina's: 32
ISBN-13: 978-94-6118-232-6
Prijs: € 14,95

Je fantastische elastische brein vormen & rekkenVeel neurologisch onderzoek van de afgelopen tijd heeft aangetoond dat onze hersenen zich gedurende ons leven ontwikkelen en aanpassen. Iedereen heeft bij de geboorte een ongeveer gelijk brein, maar gedurende het leven past het brein en zijn ontwikkeling zich aan op basis van onze handelingen, zintuiglijke waarnemingen, onze gedachten en onze verbeelding. Dit fenomeen wordt aangeduid met de term neuroplasticiteit.  Deze ontwikkeling, deze aanpassing is geen acuut fenomeen maar het resultaat van een lang proces.

De hersenen kunnen zich reorganiseren doordat ze het vermogen hebben om verbindingen te maken tussen de hersencellen. Dit is geen overbodige luxe, aangezien er iedere dag miljoenen hersencellen afsterven en de hersenen zich daardoor moeten vernieuwen door het aanmaken van nieuwe cellen. Het is dus een continu proces. Hierbij hebben externe factoren wel degelijk een invloed op de mate en de intensiteit van de neuroplasticiteit. Zo maakt een kind dat naar school gaat en veel nieuwe dingen leert heel veel nieuwe cellen aan in onder andere deze hersengebieden die instaan voor de taal- en rekenvaardigheid.

Dit gegeven van de neuroplasticiteit sluit zeer mooi aan op Carol Dwecks theorie van de growth en fixed mindset, die stelt dat de manier waarop iemand naar zijn eigen vaardigheden en talenten kijkt en er mee omgaat in hoge mate bepaalt hoe hij zal leren en ontwikkelen. De growth mindset is de overtuiging dat iedereen, ongeacht waar hij nu staat, beter kan worden en dat inspanning en training noodzakelijk zijn om beter te worden. De fixed mindset is de overtuiging dat jouw talenten en intelligentie aangeboren zijn en nagenoeg niet veranderbaar. Met een growth mindset leer je beter, presteer je beter, heb je betere gevoelens en werk je beter samen. Met een fixed mindset leer je oppervlakkiger, zijn falen en fouten maken een sterk ontmoedigende ervaring en ga je uitdagingen uit de weg waardoor je minder leert en minder bereikt en daardoor bevestigd wordt in je vermoeden dat je het niet kunt.

Je fantastische en elastische brein vormen & rekken is een prentenboek voor kinderen van ‘6 tot 88’ jaar (of hoe staat dat nu weer op de gezelschapspelen vermeld?) over deze neuroplasticiteit van het brein en helpt om zowel de ‘jongste’ als de ‘oudste’ lezers ervan te overtuigen om zich een growth mindset aan te meten.

Wat dit prentenboek zo uitzonderlijk maakt is dat het de complexe materie van de neuroplasticiteit aan de hand van een goed geformuleerde uitleg en zeer mooie illustraties heel toegankelijk maakt zonder de vaktermen te vermijden of te vervallen in een infantiliserend taaltje. Met andere woorden: het neemt de lezer ernstig.

Een prentenboek om ‘U’ tegen te zeggen.

afdrukken

19:53 Gepost door Lieven Coppens in Bazalt | Permalink | Tags: fixed mindset, groei mindset, growth mindset, maakbare brein, mindset, neurologie, neuroplasticiteit, neuropsychologie | |

2017.02.04

SEL - Sociaal-emotioneel leren als basis

Auteur: Kees van Overveld
Titel: SEL
Sociaal-emotioneel leren als basis
Uitgeverij: Pica|Pelckmans Pro
Plaats: Huizen|Kalmthout
Jaar: 2017
Pagina's: 176
ISBN-13: 978-94-6337-020-2
Prijs: € 19,95

sel - sociaal-emotioneel leren als basisIk dacht dat Kees van Overveld met zijn Groepsplan gedrag voor het basis- en voortgezet onderwijs zijn Magnum Opus had geschreven. Niet dus. Met zijn nieuwste boek stelt hij mij in het ongelijk. Omdat dit boek hem zowel als zijn lezers raakt. Dit is immers geen boek van Kees, dit boek is Kees. Ik kreeg de kans om hem persoonlijk te leren kennen als een bijzonder mens: een warme, toegankelijke Nederlander die zijn kennis met zijn omgeving deelt vanuit een zachte, Vlaamse bescheidenheid. Deze warmte, toegankelijkheid, zachtheid en bescheidenheid vind je als lezer allemaal terug in SEL, Sociaal-emotioneel leren als basis. Het ademt Kees’ bezorgdheid uit dat het elk kind, elke jongere sociaal en emotioneel voor de wind mag gaan. Met dit boek heeft hij - hem kennende, onbewust en ongewild - een monument voor zichzelf opgericht.

SEL leert een kind omgaan met zichzelf en de ander. Het leert de eigen emoties en die van anderen begrijpen en ermee omgaan. Hierdoor werkt het ook preventief: wie in staat is om zichzelf in te leven in de ander, zal minder snel geneigd zijn om anderen te kwetsen of pijn te doen. SEL leert kinderen om hun conflicten op te lossen en om over hun eigen gedrag na te denken. Met andere woorden: het leert hen om hun relaties beter te onderhouden. Hierdoor zorgt het mee voor een positieve en veilige sfeer op school en kan het veel problemen, waaronder pesten, helpen voorkomen.

Het boek bestaat uit drie delen. In het eerste deel bespreekt Kees de geschiedenis en de theoretische achtergronden van het sociaal-emotioneel leren op school. Centraal staat voor mij hier de hiernavolgende definitie van SEL en de korte beschrijving van de 5 SEL-competenties.

Sociaal-emotioneel leren (SEL) is het proces waarbij leerlingen noodzakelijke kennis, attituden en vaardigheden verwerven en toepassen, teneinde beter te worden in het omgaan met zichzelf en de ander (blz.20).

Het gaat dus verder dan de spontane ontwikkeling van het kind. SEL wil die ontwikkeling actief ondersteunen door gerichte, systematische en planmatige acties. De competenties die hiermee samengaan zijn:

  • Besef van zichzelf;
  • Zelfmanagement;
  • Besef van de ander;
  • Relaties kunnen hanteren;
  • Keuzes maken.

In dit eerste deel staat de auteur verder nog stil bij de geschiedenis van het sociaal-emotionele leren, de onderzoeks-artikels die relevant zijn in het kader van dit boek en houdt hij een heus pleidooi voor het toepassen van SEL op de basisschool.

In het tweede deel werkt Kees van Overveld de vijf voornoemde competenties steeds volgens hetzelfde stramien uit. Je vindt steeds het volgende terug:

  • Een beschrijving van wat de competentie inhoudt;
  • Voorbeelden uit de praktijk;
  • Een overzicht van observeerbare gedragsindicatoren die passen bij de competentie;
  • Een theoretische verdieping;
  • De beschrijving van een aantal activiteiten (geen uitgewerkte lessen!) die typerend zijn voor de inhoud van de competentie.

In het derde en laatste deel reikt de auteur handvatten aan om voor de school een programma van Sociaal-emotioneel leren te selecteren, in te voeren en te borgen in de schoolcultuur.

Ook de bijlagen zijn stuk voor stuk belangrijk. Naast een concrete uitwerking van enkele leerlijnen voor SEL en een instrument om SEL-programma’s te beoordelen, vind je er ook een uitgewerkte minicursus waarmee scholen zich verder kunnen professionaliseren. Ook het instrument in verband met welzijn en veerkracht zal veel directies en leerkrachten aanspreken.

En nu maar hopen op het boek SEL voor het voortgezet onderwijs (Als dat al een suggestie mag zijn, Kees?). Want ook daar is er nog veel werk aan de winkel.

Nog maar eens een naslagwerk met karakter!

naslagwerk met karakter afdrukken

2017.01.29

UDL. Lessen ontwerpen voor iedereen

Auteur: Loui Lord Nelson
Titel: UDL
Lessen ontwerpen voor iedereen. Universal Design for Learning in de praktijk
Uitgeverij: Pelckmans Pro
Plaats: Kalmthout
Jaar: 2016
Pagina's: 192
ISBN-13: 978-94-6337-020-2
Prijs: € 28,50

.udl - lessen ontwerpen voor iedereen. universal design for learning in de praktijkInclusief onderwijs maakt de verscheidenheid van leerlingen binnen een en dezelfde klas alleen maar groter. Een aantal leerkrachten merkten terecht op dat differentiëren, compenseren, remediëren en dispenseren als ondersteuning niet meer zal volstaan. Ze zijn er zich dan ook van bewust dat ze op een andere manier moeten lesgeven, een manier waarmee ze alle leerlingen kunnen bereiken. Voor hen is er goed nieuws: het Universal Design for Learning, afgekort als UDL, biedt een degelijk antwoord op hun onuitgesproken vragen. De omschrijving uit het boek maakt meteen duidelijk wat UDL is:

UDL is een kader dat het proces ondersteunt van leeromgevingen en lessen met barrières naar het ontworpen van rijke leeromgevingen en lessen zonder barrières, die toegankelijk zijn voor alle leerlingen. Een rijke leeromgeving (d.i. de plaats waar geleerd wordt) wordt ontworpen rond de behoeften van alle leerlingen, niet enkel diegenen met een specifieke behoefte (bv. leerlingen met een beperking, leerlingen met een andere moedertaal, hoogbegaafde leerlingen). Hoe meer de leerlingen vertrouwd geraken met leeromgevingen en lessen die ontworpen zijn vanuit dat UDL-raamwerk, hoe zelfstandiger en creatiever ze als lerende worden (Meyer, Rose & Gordon, 2013). Dankzij UDL leren we de klas zien als een ecosysteem met een constante wisselwerking tussen leerlingen, leermiddelen, jezelf en de verwachtingen van de omgeving. Het UDL-raamwerk is ontworpen met oog voor al die behoeften (blz.23).

Het UDL is gebaseerd op onderzoek over onze hersennetwerken en hoe we reageren, leren en creëren. Het is gebaseerd op drie grote principes, met name betrokkenheid, representatie en actie & expressie.

Het is de verdienste van dit boek dat de lezer op een bondige maar zeer heldere manier geïntroduceerd wordt in de wereld van UDL. In het eerste deel maakt de lezer niet alleen kennis met UDL en de gebruikte terminologie, maar worden ook een aantal mythen meteen ontzenuwd. Enkele daarvan zijn:

  • UDL is niet gebaseerd op onderzoek;
  • UDL is gewoon differentiëren;
  • Als je UDL-materiaal koopt, dan doe je aan UDL;
  • Wil je aan UDL doen, dan heb je technologie nodig.

In het tweede deel van dit boek worden de drie principes van UDL grondig verkend en geconcretiseerd aan de hand van eenduidige aanbevelingen voor de leerkrachten. Hierbij spreekt de auteur hen persoonlijk aan, waardoor een en ander al meteen als niet vrijblijvend overkomt. Veel van deze aanbevelingen zijn daarenboven zo geformuleerd dat de leerkracht zich op een positieve manier aangesproken voelt: hij wordt immers aangesproken in zijn handelingsbe-kwaamheid.

In het derde en laatste deel worden de leerkrachten heel concreet begeleid in het opstellen van een les die binnen het kader van het UDL past. Hierover zeg ik alleen maar dat dit deel zeer enthousiasmerend werkt. Ik kreeg alvast zin om het zelf uit te proberen.

Niet te missen!

afdrukken

09:00 Gepost door Lieven Coppens in Pelckmans Pro | Permalink | Tags: inclusie, inclusief onderwijs, udl, universal design for learning | |

1 2 3 4 5 6 7 8 Volgende