2016.12.02

Ideeënboek dyscalculie

Auteur: Ludo Cuyvers
Titel: Ideeënboek dyscalculie
Helpen zit in onze natuur
Uitgeverij: Garant
Plaats: Antwerpen|Apeldoorn
Jaar: 2015
Pagina's: 117
ISBN-13: 978-90-441-3274-8
Prijs: € 16,90

ideeënboek dyscalculie - helpen zit in onze natuurEen pretentieloos boekje in een heldere taal over dyscalculie schrijven, dat er tegelijk in slaagt op een bevattelijke manier de brug tussen theorie en praktijk te slaan, je moet het maar kunnen. Welnu: Ludo Cuyvers kan het! Toen ik het begon te lezen, was ik onmiddellijk enthousiast. Het is immers een boekje dat leerkrachten en ouders direct antwoord geeft op de voor hen meest belangrijke vragen:

  • Wat is dyscalculie?
  • Hoe kan ik voor het kind met dyscalculie thuis en in de klas concrete hulp bieden?

Deze vragen worden in de twee delen van het boek beantwoord. In het eerste deel geeft Ludo Cuyvers een uitgebreid, op de theorie geënt – maar niet te theoretisch – antwoord op de vraag wat dyscalculie is en hoe je die tijdig kunt (moet) herkennen. Daarbij staat hij stil bij de verschillende verschijningsvormen, waarbij we duidelijk de invloed van professor Annemie Desoete merken, om via een aantal officiële definities te komen bij de manier waarop men de diagnose kan stellen. Dit deel is kort, helder en bondig, maar verdient het zeker om aandachtig gelezen te worden. Alleen zo kan men de zin en het opzet van veel van de voorgestelde interventies uit het tweede deel voldoende begrijpen.

In het twee deel brengt de auteur tal van interventies aan die men doorheen de verschillende schooljaren kan toepassen. Daarbij verduidelijkt hij eerst nog de indeling die hij in het eerste deel maakte tussen semantische of geheugendyscalculie, procedurele dyscalculie, getallenkennisdyscalculie en visuo-spatiële dyscalculie. Geloof me: bleven deze termen na het lezen van het eerste deel nog een beetje wazig, dan is de mist na het lezen van dit stuk volledig opgetrokken. Eens zover, dan beschrijft de auteur heel concreet wat men zowel thuis als in de klas allemaal kan doen. Thuis en in de klas, want de auteur stelt duidelijk dat de auteurs in deze co-therapeut zijn. Tot slot is het laatste deel over waar voor de leerlingen met dyscalculie de struikelblokken in het leerplan liggen (ook weer met tal van concrete ideeën doorspekt) een prachtige manier om het boek te besluiten.

Het enige wat ik in dit boek miste was een duidelijke bronnenvermelding. Jammer, omdat je wel duidelijk merkt dat de auteur zijn theorie kent.

De moeite waard.

afdrukken

2016.11.19

Wijzer in ontwikkelingsstoornissen

Auteur: Séverine Van De Voorde
Titel: Wijzer in ontwikkelingsstoornissen
Een overzicht van theorie en praktijk
Uitgeverij: Acco
Plaats: Leuven|Den Haag
Jaar: 2016
Pagina's: 326
ISBN-13: 978-94-6292-743-8
Prijs: € 29,90

wijzer in ontwikkelingsstoornissen - een overzicht van theorie en praktijkLaat ik het maar meteen toegeven: na het lezen van dit boek was ik jaloers. Jaloers omdat ik het niet geschreven heb. Wijzer in ontwikkelingsstoornissen is een pittige cocktail van handelingsgericht en evidence based-werken bestaande uit een perfect uitgebalanceerd mengsel van theorie, praktijk, recente inzichten en modellen. Een boek zoals het maar zelden geschreven wordt. Met als kers in de cocktail de passie van iemand die oprecht bekommerd is om de kinderen en jongeren met leer- en/of ontwikkelingsstoornissen. Leerboek, naslagwerk, inspiratieboek, … allemaal termen die van toepassing zijn. Kortom, een boek dat wat mij betreft heel wat nadrukken verdient, een boek dat het predicaat naslagwerk met karakter ruimschoots verdient.

Het boek begint met twee hoofdstukken die de lezer tonen hoe het boek moet gelezen en begrepen worden. Séverine Van De Voorde bakent in het eerste hoofdstuk duidelijk af welke terminologie en welke denkkaders gebruikt zijn bij het schrijven. Ze verduidelijkt de modellen die ze gebruikt heeft over het ontstaan van en functioneren met een ontwik-kelingsstoornis. Daarbij zorgt ze er nadrukkelijk voor dat de lezer goed begrijpt wat er bedoeld wordt met de begrippen risico- en beschermende factoren. In het tweede hoofdstuk staat ze stil bij de diagnostiek en begeleiding bij ontwikkelingsstoornissen.

In de hoofdstukken drie tot en met negen geeft ze een overzicht van de ontwikkelingsstoornissen waarbij ze indeling en de criteria van de recent verschenen DSM-5 volgt:

  • Verstandelijke ontwikkelingsstoornis;
  • Communicatiestoornissen;
  • ASS;
  • ADHD;
  • Leerstoornissen;
  • DCD;
  • Ticstoornissen.

Bij elk van deze onderwerpen volgt ze een zeer transparante structuur, waardoor het boek met niet altijd even eenvoudig te begrijpen inhouden al heel snel heel herkenbaar en verwerkbaar wordt:

  • Inleiding;
  • Kenmerken;
  • Diagnostiek;
  • Begeleiding.

De rubriek Inleiding geeft een algemene omschrijving van de stoornis samen met een eenduidige definitie ervan. Waar nodig wordt dit aangevuld met andere noodzakelijke informatie. De rubriek Kenmerken heeft het dan over de primaire en secundaire kenmerken van de stoornis, de verschillende verschijningsvormen, de neuropsychologische kenmerken en de mate waarin de stoornis voorkomt. Ook is er aandacht voor de comorbiditeit van de stoornis met andere stoornissen, het beloop van de stoornis en de prognose. De rubriek Diagnostiek behandelt zowel de onderkennende, verklarende als handelingsgerichte diagnostiek van de stoornis en geeft een overzicht van het te doorlopen diagnostisch proces. Tot slot geeft de rubriek Begeleiding een heel mooi overzicht van alle mogelijke behandelingen gecombineerd met een overzicht van de (redelijke) aanpassingen aan de sociale en fysieke context en een overzicht van mogelijke tips voor ouders en leerkrachten.

Het tiende en laatste hoofdstuk staat nadrukkelijk stil bij het fenomeen van de hoogbegaafdheid. Niet vanuit de visie dat hoogbegaafd zijn op zich problematisch of gestoord is, wel vanuit de bezorgdheid dat hoogbegaafdheid tot veel problemen kan leiden als die niet tijdig onderkend wordt.

Nogmaals: een boek met een pittig karakter, net zoals – en wie haar kent zal het ongetwijfeld met me eens zijn – zijn auteur.

Lezen!

naslagwerk met karakter afdrukken

2016.10.22

Gedragsproblemen in scholen

Auteur: Kees van der Wolf en Tanja van Beukering (en Theo Veldkamp)
Titel: Gedragsproblemen in scholen
Het denken en handelen van leraren
Succesvol omgaan met gedragsproblemen
Trainingsmateriaal bij Gedragsproblemen in scholen. Het denken en handelen van leraren
Uitgeverij: Acco
Plaats: Leuven|Den Haag
Jaar: 2014
Pagina's: 320 (boek)
170 (trainingsmateriaal)
ISBN-13: 978-90-334-7498-9 (boek)
978-90-334-9538-0 (trainingsmateriaal)
Prijs: € 31,80 (boek)
€ 29,50 (trainingsmateriaal)
€ 55,00 (boek + trainingsmateriaal)


gedragsproblemen in scholen - het denken en handelen van leraren + succesvol omgaan met gedragsproblemen - trainingsmateriaal bij gedragsproblemen in scholen - het denken en handelen van lerarenAf en toe krijg je een boek over een bepaald thema te lezen dat er op een heel positieve manier uitspringt door de manier waarop de auteurs het thema benaderen. Van zodra je dit als lezer doorhebt, weet je meteen dat dit boek al jouw aandacht verdient: hier valt immers veel te leren. Gedragsproblemen in scholen is zo’n boek. Het laat je als leerkracht niet onberoerd. Het doet je diep nadenken over jouw visie, houding, overtuigingen en gevoelens ten opzichte van gedragsproblemen en over de strategieën die je in de klas gebruikt om problemen te voorkomen, in te perken of zelfs helemaal op te lossen. Helemaal mooi wordt het wanneer de auteurs daarenboven zelf trainingsmateriaal ontwikkelen om de leerkrachten en schoolteams te stimuleren om op een probleemoplossende manier te denken en te handelen bij gedragsproblemen.

Gedragsproblemen in scholen is te lezen als een handboek. In het eerste hoofdstuk zetten de auteurs het thema van dit boek op de (school)kaart. Ze hebben het over het voorkomen van gedragsproblemen en de criteria om de ernst van een probleem te bepalen (de criteria van Rutter). Ze tonen ook aan dat gedragsproblemen geen hedendaags fenomeen zijn. Heel boeiend wordt het als ze het hebben over de manieren waarop leerkrachten probleemgedrag verklaren en ze het ecologisch model van Bronfenbrenner en enkele interactiemodellen introduceren.

In het tweede hoofdstuk behandelen de auteurs de verschijningsvormen, de classificatie en de contextuele factoren van gedragsproblemen. Hier leer je als lezer hoe van der Wolf en van Beukering tegen gedragsproblemen aankijken: je moet de kindkenmerken bij de interactionele en transactionele benaderingen van probleemgedrag betrekken. In het derde hoofdstuk positioneren ze de leerkracht als iemand die de situatie in zijn klas moet kunnen lezen en daar snel, flexibel en accuraat moet kunnen op reageren. Een frontliniewerker zonder vastgelegd strijdplan dus. Ze gaan ook in op de verantwoordelijkheid van de leraar. Ze tonen heel concreet aan dat de leerkracht een heel belangrijke rol kan spelen bij het voorkomen en oplossen van probleemgedrag omdat hij als frontliniewerker nu eenmaal enkele voordelen heeft in vergelijking met wat je zou kunnen noemen de eerste- en tweedelijnswerkers.

In het vierde hoofdstuk besteden de auteurs aandacht aan de relatie tussen cognitie, motivatie en emotie. Ze gaan op zoek naar het antwoord op de vraag wat eigenlijk de oorzaken zijn van probleemgedrag. Hun conclusie is belangrijk: er is geen sprake van duidelijke oorzaak-gevolg relaties. Wel belangrijk is hun conclusie dat goed onderwijs (en je leert in dit hoofdstuk wat ze daarmee bedoelen) de meest effectieve preventie biedt voor gedragsproblemen. Ze vullen dit in het vijfde hoofdstuk aan met een aantal pedagogische concepten, richtlijnen en methoden in verband met de preventie van gedragsproblemen.

Aangezien goed onderwijs niet in alle gevallen gedragsproblemen kan voorkomen, bekijken de auteurs in het zesde hoofdstuk met hun lezers wat er kan gedaan worden bij hardnekkig probleemgedrag. Ze staan stil bij thema’s als straffen als pedagogische maatregel, het gericht oefenen van gewenst gedrag en het leren om conflicten te hanteren. Ook de geen-verliesmethode Gordon en de tienstappenaanpak voor leraren van Glasser krijgen hier een plaats. Lees zeker ook het stukje over het samenwerken met collega’s en deskundigen.

De auteurs deden ook een kwalitatief onderzoek. In het zevende hoofdstuk bespreken ze de resultaten ervan in termen van probleemgedragingen, stressreacties en strategieën. Dit laat zich hier niet samenvatten en moet integraal gelezen worden.

Het achtste en laatste hoofdstuk handelt over interpersoonlijke vaardigheden bij gedragsproblemen. Ze beschrijven hoe (zelf)reflectie door de leerkracht een goede interventie kan zijn. Ze doen dat aan de hand van de metafoor van de Zuid-Indische apenval. In het kort komt het hierop neer: het durven loslaten van een door waarden bepaalde kijk op een probleem kan het inzicht geven dat een probleem niet zo groot is als men oorspronkelijk dacht. De auteurs introduceren een aantal instrumenten die beroep doen op de inzichten en reflecties van leraren en schoolteams en het mogelijk maken om op een andere manier naar de eigen praktijk te kijken.

Het boek sluit af met enkele nabeschouwingen die verschillende thema’s uit het boek nog eens kort of soms wat uitgebreider onder de aandacht brengen. Hierdoor wordt een en ander indien nodig nog duidelijker.

Bij dit boek hoort ook het trainingsmateriaal Succesvol omgaan met gedragsproblemen. Hiermee kan men leraren en schoolteams op een professionele manier toeleiden naar de inhoud van het boek Gedragsproblemen in scholen. Ik laat de achterflap van het boek met trainingsmateriaal voor zich spreken:

flaptekst

Een absolute aanrader voor alle scholen die zich als team willen versterken in het voorkomen, verminderen of oplossen van gedragsproblemen.

afdrukken

2016.10.16

Hulpwaaier Tics en dwang in de klas

Auteur: Laura Beljaars & Annet Heijerman
Titel: Hulpwaaier Tics en dwang in de klas
Tips en strategieën bij de hand
Uitgeverij: Pica
Plaats: Huizen
Jaar: 2016
Pagina's: 72
ISBN-13: 978-94-91806-81-0
Prijs: € 14,95

hulpwaaier tics en dwang in de klas - tips en strategieën bij de handDe snelheid waarmee Marc Veerman en zijn team keigoede publicaties op de markt brengt, is fenomenaal en nauwelijks bij te houden. Heb je nog maar pas een uitgave op je blog besproken, mag je meteen weer aan de slag. Als recensent loop je dan het gevaar dat men denkt dat je aandelen hebt in deze uitgeverij. Niets is minder waar. Maar het moet gezegd: als niche-uitgeverij scheert Pica de hoogste toppen en kun je maar moeilijk naast hun uitgaven kijken.

Kinderen met tics of dwanghandelingen (of een combinatie van beiden), je vindt ze zeker in de klas. Soms overduidelijk, soms heel subtiel. Sommigen slagen erin hun tics in de klas te beheersen en moeten ’s avonds thuis eerst even de tijd nemen om eens goed ‘uit te ticcen’, anderen ‘ticcen’ de ganse dag door. Nog andere kinderen gaan voortdurend in discussie met de leerkracht vanuit hun aan dwang grenzend rechtvaardigheidsgevoel terwijl weer andere leerlingen bang worden van hun eigen duistere gedachten die ze maar niet uit hun hoofd kunnen zetten. Allen hebben één ding gemeen: ze brengen heel veel leerkrachten in handelingsverlegenheid. Voor deze leerkrachten is de hulpwaaier ‘Tics en dwang in de klas’ een heel handig hulpmiddel.

Zoals in elke hulpwaaier krijgt de lezer in verschillende rubrieken op een duidelijke, beknopte en zeer herkenbare manier deze informatie die hij nodig heeft om te begrijpen en te begeleiden. Deze rubrieken zijn:

  • Kenmerken van tics en dwang:
    • Wat zijn tics en wat is dwang;
    • Herkennen van tics en dwang;
    • Algemene tips;
  • De leerling in de klas:
    • Instructies;
    • Belonen en straffen;
    • Grenzen;
  • Gerichte strategieën:
    • Prikkelvermindering;
    • Moeilijke momenten en dagen;
    • Problemen die vaak samengaan met tics en dwang;
    • Relatie en veiligheid;
    • Contact met ouders;
  • Extra informatie:
    • Positieve eigenschappen;
    • Specifieke strategieën voor het voortgezet onderwijs;
    • Tien gouden regels;
  • Hulpmiddelen en bronnen:
    • Hulpmiddelen;
    • Bronnen en aanbevelingen.

Ik laat de titels voor zich spreken: ze dekken hun lading volledig.

Deze negende hulpwaaier draagt opnieuw heel wat bij aan de professionalisering van de Vlaamse en Nederlandse leerkrachten die in de hooibergen van het M-decreet en het Passend onderwijs opzoek moeten gaan naar nog maar eens een nieuwe naald. Opnieuw heel warm aanbevolen!

afdrukken

19:33 Gepost door Lieven Coppens in Pica | Permalink | Tags: begeleiding, dwangstoornis, ocd, tics, ticstoornis, tourette | |

2016.10.08

Samen lesgeven

Auteur: Dian Fluijt, Elke Struyf & Cok Bakker
Titel: Samen lesgeven
Co-teaching in de praktijk
Uitgeverij: Pelckmans Pro
Plaats: Antwerpen
Jaar: 2016
Pagina's: 29
ISBN-13: 978-94-6337-033-2
Prijs: € 26,50

samen lesgeven - co-teaching in de praktijkCo-teaching is een begrip dat momenteel in Vlaamse en Nederlandse onderwijskringen heel actueel is. In het kader van het inclusief en passend onderwijs wordt het meer en meer gezien als een goed antwoord op de versnelde diversifiëring van de klassen. Het heet dat co-teaching de leeromgeving meer inclusief kan maken. Wat men echter niet mag vergeten is dat co-teaching zoveel meer is dan met twee leerkrachten in dezelfde klas staan. Dit blijkt al meteen uit de omschrijving die de auteurs in de inleiding op dit boek geven:

Meerdere onderwijsprofessionals werken op gestructureerde wijze samen, gedurende een langere periode, op basis van een gedeelde visie, en nemen daarbij gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor goed onderwijs en de ontwikkeling van alle leerlingen in de groep.

Het is dus een proces dat uit verschillende bouwstenen bestaat, met name:

  • Meerdere professionals;
  • Een gestructureerde wijze van werken;
  • Een langere periode;
  • Een gedeelde visie;
  • Een gezamenlijke verantwoordelijkheid;
  • Alle leerlingen.

De auteurs werken deze omschrijving verder uit en staan uitgebreid stil bij wat er momenteel bekend is over de opbrengsten en effecten van co-teaching. Het is belangrijk om goed te beseffen dat zij ervan uitgaan dat het bij co-teaching niet enkel gaat over een leerkracht uit het reguliere onderwijs die samenwerkt met een collega uit het speciaal- of buitengewoon onderwijs. Zij zien nog heel wat meer zinvolle vormen van samenwerking mogelijk. Dit is zeker voor Vlaanderen belangrijk: co-teaching kan dus niet ge-(mis-)bruikt worden om de systemische begeleiding vanuit het geïntegreerd onderwijs te legitimeren, laat staan exclusief te maken.

Aangezien co-teaching nagenoeg een chemisch proces vereist tussen de co-leerkrachten, zien deze teams en hun leidinggevenden zich voor een aantal ernstige uitdagingen geplaatst. Deze komen aan bod in het eerste hoofdstuk. Het zal niemand verwonderen dat het woord professionalisering in veel van deze uitdagingen voorkomt.

In het tweede hoofdstuk brengen de auteurs die kaders onder het voetlicht die volgens hen inspirerend zijn voor de vereiste professionalisering van de co-leerkrachten. Die kaders hebben te maken met:

  • Een goede menselijke ontwikkeling;
  • Goed onderwijs;
  • Goede co-teachers.

Dit hoofdstuk biedt een heel interessante kijk op een aantal inter- en intramenselijke vaardigheden die goede co-leerkrachten moeten bezitten.

In het derde hoofdstuk wordt de onderzoeksopzet van het boek verduidelijkt. Want het gaat inderdaad over een (praktijk)onderzoek met als centrale vraag:

Wat ervaren goede functionerende co-teaching teams als belangrijk in hun werk met betrekking tot goed onderwijs en goede samenwerking, en welke ontwikkelingspunten signaleren zij?

Het vierde hoofdstuk bevat de 12 praktijkportretten uit zowel het basis- als het voortgezet onderwijs die een antwoord moeten helpen formuleren op de onderzoeksvraag. Uit die titels bij elk praktijkportret blijkt meteen over welk belangrijk aspect of welke fundamentele waarde het gaat.

In het vijfde en laatste hoofdstuk geven de auteurs heel concreet aan wat de praktijkportretten hun vertelden en formuleren ze een antwoord op de onderzoeksvraag. Dit antwoord koppelen ze meteen terug aan de inspirerende kaders die ze in het tweede hoofdstuk beschreven.

Een krachtig en inspirerend boek dat beroep doet op het (zelf-)reflecterend vermogen van leerkrachten, co-leer-krachten, schoolteams en schoolleiders.

afdrukken

21:42 Gepost door Lieven Coppens in Pelckmans Pro | Permalink | Tags: co-teaching, inclusie, inclusief onderwijs, m-decreet, methodiek, passend onderwijs | |

1 2 3 4 5 6 7 8 Volgende