2007.11.24

Autisme wegwijzer

Auteur: Dion E. Betts en Nancy J. Patrick
Titel: Autisme wegwijzer. Doeltreffende oplossingen voor alledaagse problemen
Uitgeverij: Pica
Plaats: Huizen
Jaar: 2007
Pagina's: 160
ISBN-13: 978-90-776-7119-1
Prijs: € 17,50

autisme wegwijzerMet dit boek over de begeleiding en aanpak van kinderen en jongeren met een autismespectrumstoornis (ASS) doet uitgeverij Pica haar logo alle eer aan: het geeft ouders en leerkrachten heel veel wind in de zeilen! De auteurs verzamelden immers gedurende twintig jaar de tips en de adviezen van ouders die een kind opvoedden met ASS en brachten deze samen in dit boek. Op deze manier werd het een echte wegwijzer voor iedereen die met een dergelijk iemand te maken heeft. Niet enkel ouders, maar ook ieder ander, professioneel of niet, die met een kind of jongere met een ASS op weg gaat, zal zich ongetwijfeld veel rijker voelen na het lezen van dit boek.

De tips en adviezen uit dit boek zijn samengebracht in verschillende thema's:

  1. thuis
  2. hygiëne
  3. buitenshuis
  4. medische aangelegenheden
  5. school en samenleving
  6. hulpmiddelen om de omgeving van het kind aan te passen

In totaal worden binnen deze thema's 54 situaties en 10 hulpmiddelen besproken. Elke situatie wordt op dezelfde manier aangepakt:

  1. de situatie wordt eerst verduidelijkt aan de hand van een concreet voorbeeld
  2. onder de titel Wat is hier gebeurd wordt geschetst op welke manier deze situatie in het ASS-plaatje past
  3. onder de titel Mogelijke oplossingen worden de tips en adviezen gegeven die een mogelijk gunstig effect kunnen hebben op het (functioneren van) het kind of de jongere met ASS

De situaties die aan bod komen gaan van angst voor het weer over het deelnemen aan verjaardagsfeestjes naar het functioneren tijdens de pauzes op school.

De 10 verschillende hulpmiddelen worden in een eenvoudige taal toegelicht. Het zijn:

  1. directe instructie
  2. eerst-dan-uitspraken
  3. gedragsplannen
  4. hoofd- en deelroutines
  5. keuzeborden
  6. rollenspel
  7. scripts
  8. systemen van symbolen
  9. taakanalyse
  10. wachtdozen

Nogmaals, dit boek is een echte aanrader voor iedereen die in contact komt met jongeren met ASS. Zeker voor Vlaanderen, waar men de laatste jaren heel wat aandacht heeft voor het vroegtijdig onderkennen van ASS bij kinderen en jongeren en de begeleiding ervan, komt dit boek op het juiste moment.

afdrukken

16:01 Gepost door Lieven Coppens in Pica | Permalink | Tags: ass, ontwikkelingsstoornis, asperger, pdd-nos, autismespectrum | |

Mijn kind op school

Auteur: Peter de Vries
Titel: Mijn kind op school
Uitgeverij: CPS
Plaats: Hoevelaken
Jaar: 2007
  48
ISBN-13: 978-90-650-8584-9
Prijs: € 8,90

mijn kind op schoolHet compacte boekje Mijn kind op school verscheen onlangs bij het Nederlandse CPS. Hoewel het boekje geënt is op de Nederlandse situatie, is de inhoud ervan perfect overdraagbaar naar de Vlaamse.

Vijf thema's staan centraal:

  1. Wat mogen ouders van school verwachten?
  2. Wat mag de school van ouders verwachten?
  3. Hoe kunnen ouders hun kinderen helpen bij het leren?
  4. Wat als er iets met een kind niet gaat zoals verwacht?
  5. Hoe worden ouders bij school betrokken.

Elk thema wordt benaderd vanuit situaties die voor de ouders zeer concreet en herkenbaar zijn. De rode draad doorheen elk thema en het volledige boekje is deze van de goede communicatie tussen ouders en school.

In het eerste hoofdstuk gaat het over de bereikbaarheid, de openheid, de informatie en de kwaliteit die de ouders van de school mogen verwachten. Daarbij wordt benadrukt dat de ouders daarbij respect moeten opbrengen voor de eigenheid en de mogelijkheden van de school. Zo betekent bereikbaarheid niet dat de school, directie, leerkracht altijd klaar staat op het moment dat de ouder dat wil... Of betekent informeren niet dat de ouders ook niet actief informatie kunnen opvragen bij de school... Het tweede hoofdstuk benadrukt dat ouders ook bereikbaar moeten zijn voor de school, voor het geval er iets mis is met hun kind. Ook ouders moeten de school op een open en respectvolle manier informeren. Open als er problemen zijn die een invloed kunnen hebben op het functioneren van het kind in de klas, respectvol als er problemen zijn met de aanpak van een leerkracht. De school mag eveneens verwachten dat de ouders meeleven met het schoolgebeuren. Daarom hoeven ze niet op alle initiatieven van de school aanwezig te zijn. Meeleven kan ook blijken uit deelname aan een oudercontact, het respecteren van het schoolreglement, het niet vroeger op vakantie vertrekken... Het derde hoofdstukje lijst tips op om als ouder kinderen te helpen bij het leren. Je vindt er onder andere tips voor het ondersteunen van het leren lezen en rekenen, maar ook voor het begeleiden van het huiswerk en het ondersteunen van kinderen met problemen. Het hoofdstuk geeft verder ook informatie over de betekenis van een leerlingvolgsysteem en de inhoud van een goed handelingsplan. Het vierde hoofdstuk bekijkt wat er bij ouders kan gebeuren als er iets niet vlot loopt met een kind op school. Thema's als acceptatie, ontkenning, boosheid, verdriet worden hier uitvoerig besproken. Ook hier vinden ouders nuttige tips. Het laatste hoofdstukje bespreekt 25 manieren waarop ouders bij de school kunnen betrokken worden. Een aandachtige lezer zal zeker merken dat er voor de meeste dingen een Vlaamse tegenhanger is.

Het boek is zeer vlot en herkenbaar geschreven. Tal van uitspraken van ouders worden gebruikt om de thema's te verduidelijken. Ouders krijgen een heleboel praktische tips aangereikt. Leerkrachten en scholen kunnen dit boekje dan ook gebruiken als inspiratiebron om hun communicatie met de ouders te verbeteren. In Vlaanderen is het één van de opdrachten voor de centra voor leerlingenbegeleiding om de communicatie tussen scholen en ouders te ondersteunen en te bevorderen. Ook voor hen kan dit boekje dan ook een handig werkinstrument zijn.

De boeken van uitgeverij CPS worden in België verdeeld door uitgeverij Abimo.

afdrukken

12:41 Gepost door Lieven Coppens in CPS | Permalink | Tags: ouders, participatie, communicatie | |

2007.11.17

Begeleid zelfstandig leren in het talenonderwijs

Auteur: Lies Sercu, Leen Pil en Christine Vyncke (red.)
Titel: Begeleid zelfstandig leren in het talenonderwijs
Uitgeverij: Plantyn
Plaats: Mechelen
Jaar: 2007
Pagina's: 166
ISBN-13: 978-90-301-7532-2
Prijs: € 19,90

begeleid zelfstandig leren in het talenonderwijsBegeleid zelfstandig leren. Dat is de opdracht van de moderne leerling. Hij moet zelfstandig leren en werken om de inhouden te verwerven. Daarbij kan hij wel rekenen op begeleiding door de leerkracht. Dit vraagt wel één en ander van hem: hij is immers zelf verantwoordelijk voor zijn leren. Deze verantwoordelijkheid houdt in dat hij weet wat zijn sterke en zwakke kanten zijn en daar rekening mee houdt. Maar ook dat hij inzicht heeft in de manier waarop hij de leerstof moet leren, weet wat hij moet bereiken en ook begrijpt hoe hij zijn kennis kan bewijzen. Daarbovenop komen ook nog eens de nodige attitudes en vaardigheden waarmee hij zijn leerproces kan sturen.

In het boek Begeleid zelfstandig leren in het talenonderwijs kan je als leerkracht lezen en/of leren hoe je dit begeleid zelfstandig leren op jouw taalvak kan toepassen.

In het eerste deel gaat men dieper in op de achtergrond van dit nieuwe concept. Centraal daarbij staat de leerling als zelfverantwoordelijke lerende. Deze zelfverantwoordelijke lerende heeft, zoals eerder gezegd, een aantal essentiële kenmerken:

  • Hij heeft vertrouwen in zijn eigen vaardigheiden om een taal te leren.
  • Hij is zich bewust van verschillende dingen:
    • van zichzelf als leerder
    • van de leerstof.
    • van het leerproces.
    • van zichzelf als iemand die leert binnen een groep.
  • Hij is in staat om zijn leren te sturen.

In datzelfde deel gaat men ook dieper in op de betekenis van het begeleid zelfstandig leren voor de leerling, de leerkracht en de school. Door het invoeren van deze manier van leren worden de onderwijsvoorwaarden en onderwijsrollen immers herschreven.

In het tweede - en meteen ook het meest uitgebreide deel van dit boek -  geven de auteurs concrete voorbeelden van materialen die kunnen gebruikt worden bij het begeleid zelfstandig leren in het talenonderwijs. De voorbeelden komen zowel uit de Nederlandse, de Duitse, de Engelse als de Franse les. Ze worden steeds aangevuld met de ervaringen en bedenkingen van de leerkrachten die het in de praktijk uitvoerden. Juist dit maakt het boek zo waardevol: de lezer krijgt geen perfecte demonstratievoorbeelden voorgeschoteld: hij denk mee met de leerkracht en kan/mag zich laten inspireren.

In het derde en laatste deel wordt benadrukt dat begeleid zelfstandig leren enkel kan slagen als de school bereid is zich blijvend te professionaliseren.

Bij het boek krijg je een cd-rom waarop het concrete lesmateriaal te vinden is. Dit materiaal wordt aangevuld met voorbeelden van werkstukjes van leerlingen. Een inspiratiebron voor iedereen die een en ander wil uitproberen.

afdrukken

20:32 Gepost door Lieven Coppens in Plantyn | Permalink | Tags: talenonderwijs, didactiek, zelfstandig leren, secundair onderwijs, portfolio | |

2007.11.11

Testen en evalueren in het vreemdetalenonderwijs

Auteur: Lies Sercu, Christine Vyncke en Elke Peters
Titel: Testen en evalueren in het vreemdetalenonderwijs
Uitgeverij: Plantyn
Plaats: Mechelen
Jaar: 2003
Pagina's: 120
ISBN-13: 978-90-301-7383-1
Prijs: € 22,34

testen en evalueren in het vreemdetalenonderwijsHet boek Testen en evalueren in het vreemdetalenonderwijs is het vijftiende boek uit de reeks Cahiers voor didactiek bij uitgeverij Plantyn. Ze worden uitgegeven door het Academisch Vormingsinstituut voor Leraren van de Katholieke Universiteit Leuven.

Dit boek benadrukt het belang van het testen in het vreemdetalenonderwijs. Essentieel hierbij is dat het over goede testen gaat. Dit laatste wordt uitgebreid besproken in het eerste deel, waar de auteurs het hebben over het beoordelen van de testbruikbaarheid aan de hand van zes kwaliteitscriteria: betrouwbaarheid, validiteit, authenticiteit, interactiviteit, impact en uitvoerbaarheid. Elk van deze testkwaliteiten wordt uitgebreid toegelicht. De auteurs gaan echter verder dan een opsomming en een verduidelijking. Ze tonen aan dat deze kwaliteiten niet onafhankelijk van elkaar zijn en dat ze steeds moeten bekeken worden in functie van de doelstellingen van de test, de eigenschappen van de taak in niet-testsituaties, de persoon die de test afneemt en de situatie waarin de test wordt afgenomen. Met andere woorden: het gaat over meer dan de zuivere en abstracte psychometrische kwaliteiten van een test.


Hierna gaat het eerste deel in op het proces om een test te ontwikkelen. Hierin onderscheiden de auteurs 3 fasen: de ontwerpfase, de operationaliseringsfase en de implementatiefase. Elke fase wordt omstandig toegelicht. Dit is een zeer belangrijk deel van het boek: in de inleiding op bladzijde 8 lezen we immers:

Dit cahier wil een handleiding zijn voor professionele testontwikkeling en voor professioneel testgebruik. Het laat zien dat testen een gespecialiseerde bezigheid is die steunt op wetenschappelijke inzichten. Het verduidelijkt aan welke criteria testen moeten voldoen opdat zij bruikbaar en kwalitatief hoogstaand zouden zijn. Het reikt criteria aan die docenten kunnen hanteren voor het beoordelen van bestaande tests. Daarnaast biedt het richtlijnen voor het ontwerpen en ontwikkelen van nieuwe tests.

Wie het beheersen van een taal test, moet testen op twee domeinen. Enerzijds het domein van de woordenschat en de spraakkunst, anderzijds het domein van de lees-, schrijf-, spreek- en luistervaardigheid. Aan de hand van een zee aan praktijkvoorbeelden wordt aangetoond hoe relevant de kwaliteitscriteria, zoals die in het eerste deel beschreven werden, zijn. Aan de hand van de taxonomie van Valette & Disick wordt het taalgedrag van de studenten vreemde talen gesitueerd op de niveaus van de kennis, de transfer en de communicatie.

Tenslotte gaat het derde deel in op recente tendensen bij het evalueren in het vreemdetalenonderwijs. Aan bod komen de zelfevaluatie, het evalueren aan de hand van portfolio's en het computerondersteunend testen. Elk van deze vormen wordt uitgebreid toegelicht en verduidelijkt aan de hand van concrete voorbeelden.

Dit boek moet gelezen worden als een handleiding of als een naslagwerk. Het vraagt lezers met een professionele achtergrond. Aanbevolen voor iedereen die wil nadenken over zijn toetspraktijk en deze eventueel wil verbeteren of aanpassen aan de gewijzigde kijk op evalueren. 

afdrukken

20:24 Gepost door Lieven Coppens in Plantyn | Permalink | Tags: secundair onderwijs, hoger onderwijs, evaluatie, zelfevaluatie, portfolio, vreemdetalenonderwijs, didactiek | |

2007.11.01

Weet jij wat het is om anders te zijn?

Auteur: Ellen Sabin
Titel: Weet jij wat het is om anders te zijn? Leer alles over kinderen met een aandoening, handicap of leerstoornis
Uitgeverij: Pica
Plaats: Huizen
Jaar: 2007
Pagina's: 60
ISBN-13: 978-90-776-7121-4
Prijs: € 15,-

weet jij wat het is om anders te zijnUitgeverij Pica brengt dit boekje op het juiste moment op de markt. Inclusief onderwijs is in Nederland en Vlaanderen sterk aan de orde. Dit heeft als te maken met de hervormingen die zich aandienen in het buitengewoon onderwijs (Vlaanderen) en het Speciaal BasisOnderwijs (Nederland). De kernboodschap van dit boekje is dat kinderen die anders zijn beter zullen gedijen in de klas als de andere kinderen weten en begrijpen wat er met hen aan de hand is.

De kinderen denken aan de hand van dit boekje eerst na over het thema anders zijn. Daarbij staan ze stil bij zichzelf: ze moeten nadenken over hoe zij anders zijn en hoe zij willen dat ze behandeld worden. In het volgende deel staan ze stil bij de soorten handicaps. Duidelijke, concrete uitleg helpt hen om handicaps als hersenverlamming, astma, blindheid, doofheid, autisme, syndroom van Down, ADHD en leermoeilijkheden te begrijpen. Eens zo ver worden ze in het derde deel geholpen te begrijpen wat kinderen met deze handicaps anders maakt. Aan de hand van concrete tips, voorbeelden en vragen worden ze geholpen om zich er in in te leven. Het concept zich inleven is immers de ruggengraat van dit boekje: wie in de schoenen van een ander gaat staan, begrijpt beter wat er aan de hand is met die ander. Met dit begrip kan er dan iets gedaan worden. De mogelijke hulp staat dan telkens aangegeven in het rubriekje Hoe kun je helpen? In het laatste deeltje staat er een voorbeeld uitgeschreven om in een groepsactiviteit te werken rond anders zijn.

Bij dit boekje horen een aantal uitgewerkte lessen die je gratis van het Internet kunt plukken op http://www.uitgeverijpica.nl/anders. Een echte aanrader voor iedereen die in de klas, maar ook daarbuiten, wil werken rond het thema anders zijn.

afdrukken

22:09 Gepost door Lieven Coppens in Pica | Permalink | Tags: hersenverlamming, inclusie, basisonderwijs, astma, blindheid, doofheid, adhd, autisme, syndroom van down, ziekte, leerprobleem | |