2008.12.29

Gooi het maar in mijn pet

Auteur: Annelies Karelse
Titel: Gooi het maar in mijn pet. Uitdrukkingen en zegswijzen getekend en uitgelegd.
Uitgeverij: SWP
Plaats: Amsterdam
Jaar: 2008
Pagina's: 108
ISBN-13: 978-90-6665-927-8
Prijs: € 24,50

gooi het maar in mijn pet - uitdrukkingen en zegswijzen getekend en uitgelegdDit boek maakt zijn titel helemaal waar. Het verklaart maar liefst honderd Nederlandse uitdrukkingen en zegs-wijzen. De werkwijze is steeds dezelfde:

  • Tekening: De uitdrukking of zegswijze wordt letterlijk uitgebeeld.
  • Wat zeg je? De uitdrukking of zegswijze wordt in de letterlijke bewoordingen geschreven.
  • Voorbeeld. De uitdrukking of zegswijze wordt in een klein verhaaltje op een betekenisvolle manier gebruikt. Door het gebruik in een context laat de eigenlijke betekenis zich vaak al raden.
  • Wat bedoel je? De figuurlijke betekenis van de uitdrukking of zegswijze wordt aangebracht.
  • Waarom betekent het dat? Een hulpmiddel om de figuurlijke betekenis te kunnen verklaren.

Per bladzijde wordt er telkens één uitdrukking of gezegde toegelicht. Op de laatste pagina's geeft de auteur enkele suggesties om met het boek en de bijgeleverde Cd-rom te werken. Op deze Cd-rom staan: 

  • De tekeningen met een ballontekst.
  • De tekeningen zonder een ballontekst.
  • De tekeningen en ballonteksten als memoryspel.

Dit boek leent zich bij uitstek om kinderen en jongeren die problemen hebben met het begrijpen van figuurlijke betekenissen en vergelijkingen te helpen, in de eerste plaats kinderen en jongeren met autismespectrumstoornissen. Maar ook taalarme kinderen, jongeren en volwassenen of anderstalige nieuwkomers die het Nederlands nog onvoldoende machtig zijn zullen heel wat hebben aan de aanpak in dit boek. De tekeningen dragen er zeer veel toe bij om deze toch wel moeilijke materie op een humoristische en ontspannen manier te kunnen brengen.

Een absolute aanrader!

De boeken van uitgeverij SWP worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

afdrukken

18:37 Gepost door Lieven Coppens in SWP | Permalink | Tags: zorg, taal, taalvaardigheid, autisme, autismespectrum, ass | |

Ik en autisme

Auteur: Nathalie van Kordelaar & Mirjam Zwaan
Titel: Ik en autisme. Thuis en op school.
Uitgeverij: Ninõ
Plaats: Amsterdam
Jaar: 2008
Pagina's: 100
ISBN-13: 978-90-8560-530-0
Prijs: € 14,50

ik en autisme - thuis en op schoolHoe beleven kinderen en jongeren hun autismespectrumstoornis? Deze vraag staat centraal in dit werkboekje van Nathalie van Kordelaar en Mirjam Zwaan. Aangezien ieder kind of jongere uniek is, zal het antwoord op deze vraag ook uniek zijn. Als kinderen en jongeren met een autismespectrumstoornis aan anderen kunnen vertellen hoe zij dit beleven, dan zullen ze bij hen op meer begrip kunnen rekenen.

Het boek begint met het verhaal over Timo, een jongen met autisme. De tekst bestaat uit verschillende blokjes. Na elk blokje tekst is er ruimte voorzien voor een gesprek met het kind of de jongere. Er worden enkele richtvragen voorzien (Wat gebeurt er? - Heb jij dat ook wel eens? - Wat doe je dan?) maar deze kunnen en mogen aangevuld worden door andere. De bedoeling is dat er een gesprek kan ontstaan. Na deze inleiding bepalen verschillende hoofdstukken de thema's waarover er nagedacht wordt: 

  • Hoofdstuk 1 - Sterke kanten en interesses: Het kind of de jongere denkt na over zijn sterke kanten, interesses en goede eigenschappen.
  • Hoofdstuk 2 - Ik en autisme: In dit hoofdstuk gaat men na wat het kind of jongere zelf al weet over autisme en wordt er heel wat bijkomende algemene informatie gegeven.
  • Hoofdstuk 3 - Sociaal: Hier denkt het kind of de jongere actief na over de manier waarop hij in relatie staat met anderen. Het omgaan met eigen gevoelens krijgt hier eveneens een plaats.
  • Hoofdstuk 4 - Communicatie: In dit hoofdstuk denkt het kind of de jongere niet alleen na over alle vormen van communicatie maar ook over begrijpen en begrepen worden en wat er daar aan gedaan kan worden.
  • Hoofdstuk 5 - Anders denken: De centrale thema's zijn hier kiezen, omgaan met veranderingen en het verband zien tussen losse details.
  • Hoofdstuk 6 - Werken op school: Het kind of de jongere denkt na over de voor hem beste plaats in de klas, de instructievorm die het beste bij hem past en wat hij kan doen als hij vastloopt bij een bepaalde opdracht.

Doorheen elk hoofdstuk vormen de stellingen de rode draad. Deze stellingen doen het kind of de jongere over zichzelf nadenken en zijn tegelijk een aanleiding om er met de meelezer over te praten. Deze meelezer is essentieel voor de methodiek van het boek: hij is tegelijk vertrouwenspersoon, klankbord, speelmakker... Want er wordt niet alleen gesproken over de stellingen. Spelletjes en opdrachten helpen, net zoals de vragen, denkopdrachten en voorbeelden om bepaalde aspecten in te oefenen of beter te begrijpen. Waar dat relevant is wordt er extra informatie gegeven of zijn er concrete tips voorzien die in bepaalde situaties kunnen helpen.

Dit boekje is vrij uniek in zijn soort. Het is geen boek over kinderen en jongeren met een autismespectrumstoornis, maar een dat hen ondersteunt in het begrijpen van hun stoornis en in het aan anderen duidelijk maken wat een dergelijke stoornis specifiek en concreet voor hem persoonlijk tot gevolg heeft. In die zin werkt het ook zeer emanciperend. Op voorwaarde dan dat de meelezer er samen met het kind of de jongere uitgebreid de tijd voor neemt om het boekje grondig door te werken. Aan de in het boek gebruikte eenduidige taal en zorgvuldig uitgekozen activiteiten, tips en opdrachten zal het alvast niet liggen. Voor leerkrachten en begeleiders die met kinderen en jongeren met een autismespectrumstoornis in aanraking komen is dit tegelijk een snelcursus om deze stoornis en haar gevolgen voor het kind of de jongere beter te begrijpen en een methodiek om het kind of de jongere beter te leren omgaan met de wereld rondom zichzelf.

De boeken van uitgeverij Ninõ worden in België verdeeld door uitgeverij Epo>.

afdrukken

17:10 Gepost door Lieven Coppens in Niño, SWP | Permalink | Tags: autismespectrum, autisme, asperger, pdd-nos, ass, ontwikkelingsstoornis | |

Bijzonder druk

Auteur: Astrid Tulleners
Titel: Bijzonder druk. Mijn boek over ADHD.
Uitgeverij: Ninõ
Plaats: Amsterdam
Jaar: 2008
Pagina's: 92
ISBN-13: 978-90-8560-529-4
Prijs: € 14,50

bijzonder drukAstrid Tulleners richt zich met dit boekje rechtstreeks tot het kind en de jongere met ADHD. Het is tegelijk een informatie- en een werkboek. Het kind of de jongere met ADHD komt meer te weten over wat er met hem aan de hand is en krijgt ruimte om zijn ervaringen en belevenissen neer te schrijven en een plaats te geven.

Het boek werkt met opdrachten rond verschillende thema's. Deze thema's zijn: 

  • Wie ben ik? Wat vind ik goed en minder goed aan mezelf en hoe zien anderen dat?
  • ADHD: wat is het voor jou? Wat zijn de kernkenmerken van ADHD en hoe beleef ik die?
  • ADHD: je kunt 't niet zien. Hoe weet je dat je ADHD hebt (over de diagnose) en hoe vertel je dat aan anderen?
  • ADHD-medicijnen. Over de medicatie gebruikt bij ADHD en wat je er (niet) kunt van verwachten.
  • Leren om elkaar te helpen: Over sociale vaardigheden, steun vragen en omgaan met gevoelens.
  • Extra hulp op school: Tips en strategieën om de school en het kind of de jongere met ADHD beter op elkaar af te stemmen.
  • Hulp thuis: Tips en strategieën voor ouders en het kind of de jongere met ADHD om beter om te gaan met het probleem.

De opdrachten zijn gevarieerd (opschrijven, tekenen, informatie opzoeken, mensen interviewen, ...) maar dienen aan de limiet gezien één en hetzelfde doel: de zelfreflectie stimuleren om daardoor zichzelf beter te leren kennen en begrijpen. Daarbij is er steeds aandacht voor het positieve. Aangezien één van de kernkenmerken de verhoogde afleidbaarheid is, heeft de auteur overal vakken voorzien waar de lezer kan noteren waaraan hij op dat moment denkt (deze vakjes krijgen rechts bovenaan een gedachtenballonnetje mee met de tekst "Hier denk ik aan"). Verder krijgt elk thema, voor zover dat nodig is, extra informatie mee in de vorm van voorbeeldsituaties, extra uitleg, uitspraken van lotgenoten over hun leven met ADHD, ... Hiermee wordt op een zeer beknopte maar doelmatige manier heel wat extra kennis overgebracht. Concrete tips om met een diversiteit aan situaties om te gaan zijn nooit veraf. Elk thema besluit met de rubriek "Je weet dat je ADHD hebt als..." waarin uitspraken er in slagen om de essentie van ADHD in levensechte situaties te vertalen (bv. Je weet dat je ADHD hebt als je computer en internetverbinding altijd te traag zijn, hoe snel deze ook zijn of Je weet dat je ADHD hebt als je klaar bent met je huiswerk, je tas openmaakt en ziet dat de helft van het huiswerk nog in je tas zit).

Een van de sterke punten van dit werkboekje is de aandacht voor het positieve en tegelijk de aanmoediging om zelf een stuk verantwoordelijkheid op te nemen voor het "verbeteren" van de situatie. De lezer wordt voortdurend aangezet om zelf bepaalde stappen in de goede richting te ondernemen en niet af te wachten tot anderen daar toe komen. Daarnaast is het boekje ook zeer "ADHD-vriendelijk" gemaakt: een sobere, gestructureerde opmaak zonder schreeuwerige kleuren en (gedetailleerde) afbeeldingen zorgt voor weinig afleidende prikkels. Terwijl jonge kinderen uit de lagere school dit boekje onder begeleiding moeten gebruiken, is het voor de oudere kinderen uit de lagere school en voor de jongeren uit de eerste jaren van het secundair onderwijs perfect mogelijk om zelfstandig met dit boekje aan de slag te gaan.

De boeken van uitgeverij Ninõ worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

afdrukken

13:44 Gepost door Lieven Coppens in Niño, SWP | Permalink | Tags: add, adhd | |

2008.12.28

Weet jij wat ADHD is?

Auteur: Monique Baard
Titel: Weet jij wat ADHD is? Ervaar en leer alles over kinderen met ADHD.
Uitgeverij: Pica
Plaats: Huizen
Jaar: 2008
Pagina's: 52
ISBN-13: 978-90-776-7128-3
Prijs: € 15,-

weet jij wat adhd is - ervaar en leer alles over kinderen met adhdDit boekje wil kinderen vanaf 7 jaar helpen om te begrijpen wat ADHD is en wat het met zich mee brengt als je zelf ADHD hebt. In een eerste deeltje maakt de auteur het aan de lezer duidelijk dat alle mensen, ongeacht hun verschillen, graag ergens bij horen en zich geliefd willen weten. Ze laat de lezer nadenken over wat hemzelf uniek - dus anders dan anderen - maakt.

In het tweede deel krijgt het begrip ADHD zijn betekenis. In zeer eenvoudige taal worden de kernkenmerken (afleidbaarheid, hyperactiviteit, impulsiviteit) aangebracht. Belangrijk daarbij is dat de nadruk gelegd wordt op het feit dat ADHD veroorzaakt wordt doordat de hersenen op een andere manier werken en dat de persoon met ADHD daar zelf niets kan aan doen. Ook het feit dat deze kinderen uit onbegrip vaak negatieve reacties krijgen wordt extra in de verf gezet.

Deel drie gaat in detail in op de 3 aangebrachte kernkenmerken van ADHD. Hierbij wordt vertrokken vanuit de eigen ervaringen van het kind om deze dan te verduidelijken vanuit de situatie van een kind met ADHD. Zeer concrete en levensechte voorbeelden en gerichte en korte opdrachtjes zorgen ervoor dat de inhoud goed overkomt zonder ooit te zwaar te worden. Bij elk van de kernkenmerken krijgt de lezer tips over hoe hij de medeleerling met ADHD kan tegemoetkomen of helpen. Tot slot van dit deeltje staat de auteur stil bij een aantal kwaliteiten van kinderen met ADHD, zoals creativiteit, hulpvaardigheid en humor.

Het vierde deeltje zet de lezer aan om zijn verworven kennis over ADHD te delen met anderen. In het laatste deeltje wordt de mogelijkheid geboden om een persoonlijke verwerking te doen.

Bij dit boekje horen een aantal uitgewerkte lessen die je gratis van het Internet kunt plukken (via de website van de uitgeverij). Surf daarvoor naar http://www.uitgeverijpica.nl/titels/files/lesgids_ADHD.pdf

Het boekje geeft op een beperkt aantal bladzijden de essentiële kennis over ADHD door aan kinderen. Op een concrete en speelse manier worden ze er toe gebracht om vanuit eigen ervaringen meer begrip te krijgen voor de klasgenoot met ADHD en hem een stuk te helpen en tegemoet te komen. De eenvoudige en heldere taal maakt het boekje ook toegankelijk voor jongere kinderen.

afdrukken

21:37 Gepost door Lieven Coppens in Pica | Permalink | Tags: adhd, add | |

(Hoog)begaafdheid kwaliteit in beleid

Auteur: Jan Kuipers
Titel: Hoog)begaafdheid kwaliteit in beleid. Programma voor beleidsontwikkeling (hoog)begaafde leerlingen in het primair onderwijs.
Uitgeverij: Eduforce
Plaats: Leeuwarden
Jaar: 2005
Pagina's: 132
ISBN-13: 978-90-76838-29-8
Prijs: € 163,50

(hoog)begaafdheid kwaliteit in beleid - programma voor beleidsontwikkeling (hoog)begaafde leerlingen in het primair onderwijsEen school die een volwaardig zorgcontinuüm wil bezitten, moet ook rekening houden met haar (hoog)begaafde leerlingen. Deze zorg moet ingeschreven staan in het algemene zorgbeleid van de school. Van zodra de aanpak van (hoog)begaafde leerlingen op punt staat, moet de school er verder alles aan doen om de kwaliteit ervan te borgen, veilig te stellen. De werkmap (Hoog)begaafdheid kwaliteit in beleid. Programma voor beleidsontwikkeling (hoog)begaafde leerlingen in het primair onderwijs van uitgeverij Eduforce is een instrument dat daar zeker bij helpt.

De map bestaat uit 4 inhoudelijke blokken en een vijfde blok met een dertiental concreet uitgewerkte bijlagen.

In het eerste blok staat de auteur stil bij het schrijven van een deelzorgplan hoogbegaafdheid. Een deelzorgplan, omdat, zoals de auteur het stelt in de in-leiding, hoogbegaafdheid niet als iets speciaals wordt gezien, maar een onderdeel is van de totale zorgparagraaf (blz.5). Bij het schrijven van het deelzorgplan kan de school uitgaan van de concepttekst die als bijlage bij de map te vinden is. Na bespreking in het schoolteam kan men stukken uit deze concepttekst aanpassen, aanvullen of weglaten, en er indien nodig nieuwe stukken aan toevoegen. De auteur beschrijft een invoeringstraject dat door de directeur van de school gevolgd kan worden om dit te realiseren.

Het tweede blok gaat nog een stap verder. Wanneer de school voldoet aan de noodzakelijke competenties (die in het deelzorgplan beschreven staan) om een zorgvuldige, duidelijke en professionele opvang en begeleiding van (hoog)begaafde leerlingen op te zetten, dan moeten deze competenties vertaald worden in taken die toegewezen worden aan concrete personen. Ook hier geeft de auteur een stappenplan om dit vlot te laten verlopen. De leerkrachtcompetenties die in deze taakverdeling aan bod komen zijn:

  • Signalering
  • Diagnose
  • Uitvoering plan van aanpak
  • Pedagogisch klimaat / begeleidingsklimaat voor (hoog)begaafde leerlingen
  • Inhoud en didactische aanpak voor (hoog)begaafde leerlingen
  • Feedback, beoordeling en rapportage

Bij elk van deze leerkrachtcompetenties stelt de auteur een uitgebreide suggestielijst op van acties die hierbij kunnen ondernomen worden in functie van de taakverdeling (de concrete materialen waarnaar de auteur verwijst, zijn nagenoeg allemaal terug te vinden in de bijlagen). Het zal de lezer onmiddellijk duidelijk zijn dat sommige taken moeten opgenomen worden door alle leden van het schoolteam terwijl andere taken kunnen toegewezen worden aan één enkele persoon.

Het derde blok gaat dieper in op het kiezen van de prioritaire taken en het opstellen van actieplannen voor de school. De auteur beschrijft heel concreet de verschillende stappen die hierbij kunnen gezet worden en geeft opnieuw, per leerkrachtcompetentie, heel wat suggesties voor acties die hierbij van belang (kunnen) zijn. Net zoals in het tweede blok zijn de concrete materialen waarnaar de auteur verwijst nagenoeg allemaal terug te vinden in de bijlagen.

Het vierde blok staat helemaal in het teken van het borgen van de bereikte kwaliteit. De auteur geeft een overzicht van manieren die de directeur kunnen helpen om dit laatste te realiseren. 

Terwijl deze 4 blokken de uitwerking van een volledig stappenplan beschrijven, kunnen ze niet losgezien worden van de rijkdom aan informatie die zich in de bijlagen bevindt. Mij lijkt het zelfs dat de lezer beter eerst alle bijlagen grondig doorneemt alvorens zich te buigen over het stappenplan uit de blokken 1 tot 4. Het zal hem helpen om het bij een eerste lezing nog beter te begrijpen. De bijlagen zijn: 

  1. Deelzorgplan (hoog)begaafdheid
  2. Kwaliteitskaart (hoog)begaafdheid
  3. Resultaatmeting leerlingen
  4. Resultaatmeting leerkrachten
  5. Planmatig verrijken en verbreden voor kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong
  6. Leerlijnen voor planmatig verrijken en verbreden voor intelligente en (hoog)begaafde leerlingen in het basisonderwijs vanaf groep 3
  7. Adviezen voor de coördinator (hoog)begaafdheid
  8. De metacognitieve leertheorie
  9. De VersnellingsWenselijkheidslijst
  10. Leermiddelenlijst
  11. Handreiking voor compacting rekenen en taal
  12. Het maken van een plan van aanpak met het envelopmodel
  13. Aandachtspunten voor het opzetten van een plusklas

Bij de map hoort ook een Cd-rom. Hierop staat eerst en vooral een programma waarmee men alle beschreven stappen van het traject kan registreren. Maar het programma doet meer. Het brengt in kaart wie welke taken op zich neemt of wie bepaalde verantwoordelijkheden draagt. Zo kan de directie ook de planlast van elke leerkracht bewaken en voorkomen dat sommige leerkrachten te veel hooi op de vork nemen terwijl anderen een heel comfortabele positie behouden. Verder vind je op de Cd-rom ook de teksten uit de bijlagen in Word-formaat. Zo kunnen ze gemakkelijk aangepast worden aan de specifieke noden van de school.

Deze map is gesneden brood. Ze kan door elke school onmiddellijk gebruikt worden om het zorgbeleid af te stemmen op de noden van de betere leerlingen. De meerwaarde ervan ligt niet alleen in de beschrijving van het traject, maar zeker ook in de invoeringsstrategie die duidelijk uitgeschreven staat. Dit laatste in tegenstelling tot de introductie van veel andere methodieken en vernieuwingen waar men zich beperkt tot een inhoudelijke beschrijving en de invoering volledig overlaat aan de toekomstige gebruiker.

afdrukken