2010.08.29

VoorSprong - Spelenderwijs woorden leren

Auteur: Lienke van Dijk & Cobi Visser
Titel: VoorSprong - Spelenderwijs woorden leren op school en thuis
Website: CPS
Plaats: Amersfoort
Jaar: 2009
Pagina's: Activiteitenboek: 216
Ringkalender: 18
ISBN-13: 978-90-6508-614-3
Prijs: € 42,50

voorsprong - spelenderwijs woorden leren op school en thuisVoorSprong is een speelleerpakket. De Nederlandse Stichting voor landelijk onderwijs aan varende kleuters ontwikkelde deze methodiek waarbij ouders en school intensief samenwerken. De ouders geven hun kind les aan boord met behulp van het materiaal van de Stichting. Daarbij kunnen zij rekenen op een mentor voor de ondersteuning. Deze vorm van onderwijs werkt. Onderzoek wees dit uit.

Het pakket stimuleert de ontwikkeling van peuters door hun woordenschat uit te breiden. Dit gebeurt op een betekenisvolle manier door kernwoorden in een herkenbare en zinvolle context aan te bieden en aan te leren. Daarvoor creëert het een rijke leeromgeving. Ik citeer uit het activiteitenboek:

VoorSprong gaat uit van het principe van betekenisvol leren. Dit houdt in dat woorden in een herkenbare en zinvolle context worden aangeboden en aangeleerd. Zo wordt aangesloten bij het gegeven dat leren betekenis moet hebben, relevant en functioneel moet zijn. Uitgaan van betekenisvolle leersituaties en een rijke leeromgeving, maakt dat kinderen ook willen ontdekken en leren.
In VoorSprong worden kinderen op een volwaardige manier betrokken bij hun eigen leerproces. Ook dit gebeurt in levensechte situaties, passend bij hun eigen belevingswereld. Daarbij wordt ruimte geboden aan het gegeven dat situaties vanuit meerdere invalshoeken benaderd kunnen worden. Overleg, samenwerking en interactie krijgen in alle activiteiten daadwerkelijk gestalte, waarbij ook de reeds aanwezige kennis geïntegreerd wordt in de nieuwe leerstof (blz.216).

In het programma komen 8 thema’s aan bod. Aan elk thema wordt er vier weken gewerkt. Daarna volgt er telkens een vijfde “checkweek”. Hierin gaat men na of de kinderen zich de aangebrachte woordenschat eigen hebben gemaakt. De ringkalender bevat voor elk van deze thema’s een praatplaat voor de kinderen en de lijst met kernwoorden per thema. De kalender kan zo opgezet worden dat de peuter de praatplaat ziet en de ouder de kernwoordenkaart. De thema’s zijn:

  • ik
  • eten en drinken
  • gezond en ziek
  • dieren
  • boodschappen
  • op stap
  • feest
  • naar school

Elk thema begint als het ware met een didactisch moment voor de ouders. Hierin geven de auteurs op een eenvoudige wijze een stukje theoretische, pedagogische en/of didactische achtergrond. In gewone taal helpen ze hen op weg. Hierdoor overstijgt VoorSprong het “oefenen om te oefenen”.

Per thema vind je in het activiteitenboek 20 verschillende activiteiten. Elke activiteit is op dezelfde manier uitgewerkt:

  • Wat heb je nodig: Een overzicht van het benodigde materiaal en de aan te brengen woorden.
  • Wat kun je doen: Een duidelijke omschrijving van de activiteiten met concrete aanpaktips.
  • Samen praten: Een overzicht van de sleutelzinnen die in het spel moeten verwerkt worden met in een kader opnieuw een aantal aandachtspunten voor de begeleidende ouder.

Bij elk thema zijn er enkele noodzakelijke bijlagen en een woordenwijzer voor de evaluatie van de vijfde week. Hoe deze moet gebeuren, staat stap voor stap uitgelegd in het activiteitenboek. Belangrijk is dat elke woordenwijzer aangeeft hoeveel woorden de peuter effectief moet beheersen. Dit komt neer op minimaal 80% van de aangebrachte woorden. Soms is er extra materiaal nodig. Dat kun je vinden op de website Zelf les geven.

Gemaakt voor kinderen van binnenschippers, biedt dit programma heel wat perspectieven om zowel binnen als buiten de kleuterschool te gebruiken voor taalarme en/of taalzwakke kinderen. Het kan dus zeker ook gebruikt worden voor kinderen die het Nederlands niet als moedertaal hebben. De meerwaarde van het programma ligt in het feit dat het fonemisch bewustzijn van de kinderen enorm ontwikkeld wordt. Dit is zeer belangrijk om later met succes te leren lezen.

Voor de Vlaamse scholen die in de 2e en 3e kleuterklas al met de map Fonemisch bewustzijn van het CPS werken, geef ik graag nog een suggestie. VoorSprong is een ideaal pakket om ook in de eerste kleuterklas op een leuke manier aan taalstimulering te doen. Het is de extra investering meer dan waard. Dit materiaal beveel ik zeker aan voor de opleiding tot kleuterleerkracht!

De boeken van uitgeverij CPS worden in België verdeeld door uitgeverij Abimo.

afdrukken

2010.08.22

ADDavid

Auteur: Tirtsa Ehrlich
Titel: ADDavid
Uitgeverij: Ninõ
Plaats: Amsterdam
Jaar: 2010
Pagina's: 40
ISBN-13: 978-90-8560-570-6
Prijs: € 14,90

addavidToen Tirtsa Ehrlich vaststelde dat er al heel wat kinderboekjes op de markt waren over ADHD, maar geen over ADD, besloot ze er zelf één te schrijven: ADDaisy. Het sprak in het bijzonder de meisjes met ADD sterk aan. Met het boekje ADDavid wil ze de jongens met ADD ook de kans geven om zich met het hoofdpersonage David te identificeren.

In dit boekje staat de elfjarige jongen David centraal. Hij vertelt in de ik-vorm over zijn leven met ADD. Zo doet de lezer heel wat kennis op over deze stoornis. Aan de hand van heel herkenbare thuis- en school-situaties legt David niet alleen uit wat er fout kan lopen maar ook hoe het kan aangepakt worden.

Door de mond van David heeft de auteur ook veel aandacht voor het metacognitieve aspect van ADD en heel nadrukkelijk zelfs voor het bevorderen van een positief zelfbeeld. Omdat deze kinderen vaak aanlopen tegen negatieve opmerkingen (dom zijn, lui zijn, niet willen opletten…). Zo moet de lezer met ADD, even-tueel met hulp van een volwassene, in het boek zelf oplijsten welke positieve eigenschappen hij wel heeft.

De ik-vorm waarin het boekje geschreven is zorgt er voor dat kinderen zich heel snel identificeren met het hoofdpersonage. De concrete feiten en gebeurtenissen uit het leven van een kind met ADD doen de rest. Je merkt gewoon dat de auteur, Tirtsa Ehrlich, als psycholoog heel wat ervaring heeft met kinderen met deze stoornis.

ADDavid leest net als ADDaisy zeer vlot. De eenvoudige zinsconstructies en heldere woordenschat dragen daar sterk toe bij. Hier en daar maken de gebruikte humor en de mooie tekeningen het verhaal luchtig.

De bijgevoegde CD geeft het boek een extra waarde mee. Hierop wordt de tekst van het boekje nog eens voorgelezen. Telkens als er een blad moet worden omgeslagen weerklinkt er een belletje. Hierdoor is het uitermate geschikt voor jonge en moeilijke lezers.

Tirtsa Ehrlich wou voor kinderen van de basisschool een voorlichtingsboekje schrijven over ADD. Daar is ze meer dan in geslaagd.

De boeken van uitgeverij Ninõ worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

afdrukken

17:55 Gepost door Lieven Coppens in Niño, SWP | Permalink | Tags: add | |

ADDaisy

Auteur: Tirtsa Ehrlich
Titel: ADDaisy
Uitgeverij: Ninõ
Plaats: Amsterdam
Jaar: 2010
Pagina's: 40
ISBN-13: 978-90-8560-584-3
Prijs: € 14,90

addaisyAls er iets ontbreekt, dan kun je twee dingen doen. Je kunt er over klagen dat het er niet is en bij de pakken blijven zitten of je kunt er zelf voor zorgen dat het er komt. Omdat ik zelf altijd voor deze laatste mogelijkheid probeer te kiezen, waardeer ik dit boekje van Tirtsa Ehrlich enorm. Toen zij vaststelde dat er al heel wat kinderboekjes op de markt waren over ADHD, maar geen over ADD, besloot ze er zelf één te schrijven. Als één van de eerste in Vlaanderen mag ik het onder jullie aandacht brengen. Wat ik met enorm veel plezier doe.

In dit boekje staat het negenjarige meisje Daisy centraal. Ze vertelt in de ik-vorm over haar leven met ADD. Zo doet de lezer heel wat kennis op over deze stoornis. Aan de hand van heel herkenbare thuis- en schoolsituaties legt Daisy niet alleen uit wat er fout kan lopen maar ook hoe het kan aangepakt worden.

Door de mond van Daisy heeft de auteur ook veel aandacht voor het metacognitieve aspect van ADD en heel nadrukkelijk zelfs voor het bevorderen van een positief zelfbeeld. Omdat deze kinderen vaak aanlopen tegen negatieve opmerkingen (dom zijn, lui zijn, niet willen opletten...). Zo moet de lezer met ADD, eventueel met hulp van een volwassene, in het boek zelf oplijsten welke positieve eigenschappen hij wel heeft.

De ik-vorm waarin het boekje geschreven is zorgt er voor dat kinderen zich heel snel identificeren met het hoofdpersonage. De concrete feiten en gebeurtenissen uit het leven van een kind met ADD doen de rest. Je merkt gewoon dat de auteur, Tirtsa Ehrlich, als psycholoog heel wat ervaring heeft met kinderen met deze stoornis.

ADDaisy leest als een trein. De eenvoudige zinsconstructies en heldere woordenschat dragen daar sterk toe bij. Hier en daar maken de gebruikte humor en de mooie tekeningen het verhaal luchtig.

De bijgevoegde CD geeft het boek een extra waarde mee. Hierop wordt de tekst van het boekje nog eens voorgelezen. Telkens als er een blad moet worden omgeslagen weerklinkt er een belletje. Hierdoor is het uitermate geschikt voor jonge en moeilijke lezers.

Tirtsa Ehrlich wou voor kinderen van de basisschool een voorlichtingsboekje schrijven over ADD. Daar is ze meer dan in geslaagd.

De boeken van uitgeverij Ninõ worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

afdrukken

13:45 Gepost door Lieven Coppens in Niño, SWP | Permalink | Tags: add | |

2010.08.21

De kracht in jezelf

Auteur: Jan Kuipers
Titel: De kracht in jezelf - Hulpprogramma voor leren leren en onderpresteren
Uitgeverij: Eduforce
Plaats: Drachten
Jaar: 2010
Pagina's: 144
ISBN-13: -
Prijs: € 79,95

de kracht in jezelf - hulpprogramma voor leren leren en onderpresterenWie vaak met hoogbegaafde kinderen te maken krijgt, heeft het ongetwijfeld al meermaals gemerkt: een aantal onder hen weet niet hoe ze moeten leren. Dit breekt hen vooral zuur op in die situaties waarin hun informele, spontane leren niet langer toereikend is. Ze presteren dan ook niet zoals verwacht. Een goede begeleiding daagt hen zodanig uit dat ze het informele leren moeten verlaten voor het formele leren waarbij eigenschappen zoals doorzettingsvermogen, zelfdiscipline en geconcentreerd kunnen werken en vaardigheden als plannen en reflecteren essentieel zijn. Het gebrek aan vaardigheden in verband met leren leren kan leiden tot onderpresteren. Met allerlei bijkomende problemen tot gevolg. Door de kracht in zichzelf aan te spreken kunnen hoogbegaafde leerlingen risico’s op onderpresteren en onderpresteren zelf verhelpen en hun leervaardigheden ontwikkelen. En zo zijn we meteen bij de titel van het boek.

De kracht in jezelf is een onderdeel van het Model van Talent Ontwikkeling van de auteur. Zijn stelling is dat de kracht in de hoogbegaafde leerling enerzijds en zijn omgeving anderzijds zijn wijze van leren beïnvloeden, waardoor hij zijn aanleg om goed te leren kan verzilveren in hoge prestaties. Binnen het model vertaalt de auteur deze kracht in jezelf in zeven verschillende vaardigheden:

  • kunnen doorzetten als het moeilijk is;
  • fouten durven maken en hulp durven vragen;
  • kunnen nadenken over hoe je een taak maakt;
  • tegenslagen kunnen verwerken, kunnen omgaan met kritiek;
  • gedisciplineerd en geconcentreerd kunnen werken;
  • voor zichzelf kunnen opkomen;
  • vertrouwen hebben dat men het goed kan.

Om als begeleider samen met het kind het leren leren en het onderpresteren aan te pakken, zijn er veel probleemoplossende gesprekken nodig. Jan Kuipers werkte hiervoor een pakket uit waarbij deze gesprekken aan de hand van denk-, praat- en opdrachtkaarten kunnen gevoerd worden. Sommige lezers zullen zeker enkele parallellen met de cognitieve gedragstherapie ontdekken. Voor de theoretische achtergrond verwijst de auteur naar het Handboek hoogbegaafdheid van Eleonoor Van Gerven.

Concreet krijgt de leerling een werkboekje dat onderverdeeld is in vier hoofdstukken. In het eerste hoofdstuk staat de leerling zelf centraal. In het tweede hoofdstuk komt zijn omgeving aan bod. In het derde hoofdstuk gaat de leerling op zoek naar de kracht in jezelf. In het vierde hoofdstuk worden een aantal stappen uit de Rationeel-Emotieve-Therapie toegepast. In het boek zelf kan de begeleider bij elk werkblad lezen wat het doel is, welke werkwijze hij moet hanteren en eventueel extra informatie (vaak een verwijzing naar het handboek van Eleonoor Van Gerven).

De kracht in jezelf is een hulpprogramma met een sterke theoretische achtergrond. Er werd duidelijk zeer goed over nagedacht. Dit impliceert dat de begeleider deze theoretische achtergrond maar beter kent en beheerst. Alleen dan kan het hulpprogramma effectief zijn. Is dit niet het geval, dan is het niet ondenkbaar dat deze individuele, probleemoplossende gesprekken door het hoogbegaafde kind ervaren worden als het invullen van “alweer” een werkboekje. En dit zou aan dit vrije unieke concept heel wat afbreuk doen.

afdrukken

18:12 Gepost door Lieven Coppens in Eduforce | Permalink | Tags: cognitieve ontwikkeling, hoogbegaafd, intelligentie, methodiek, onderpresteren | |

Denk goed - voel je goed

Auteur: Paul Stallard
Titel: Denk goed - voel je goed - Cognitieve gedragstherapie voor kinderen en jongeren
Uitgeverij: Nieuwezijds
Plaats: Amsterdam
Jaar: 2006
Pagina's: Behandelwijzer: 270
Werkboek: 206
ISBN-13: Behandelwijzer: 978-90-5712-231-6
Werkboek: 978-90-5712-226-2
Prijs: Behandelwijzer: € 39,95
Werkboek: € 39,95

Cognitieve gedragstherapie voor kinderen en jongeren bestaat uit twee delen. De behandelwijzer en het werkboek. Ik bespreek ze hier samen omdat ze een geheel vormen. De behandelwijzer bevat immers achtergronden en tal van aanwijzingen om de cognitieve gedragstherapie bij kinderen en jongeren met succes toe te passen. Verder vind je er ook extra werkbladen voor gebruik tijdens de therapie en psycho-educatief materiaal voor kinderen en ouders.

Het werkboek

denk goed - voel je goed - cognitieve gedragstherapie voor kinderen en jongeren - werkboekIn het eerste hoofdstuk van het werkboek schetst de auteur de theoretische achtergrond, de principes en de technieken van de cognitieve gedragstherapie. Hij beschrijft hoe dit model zich richt op de samenhang tussen cognitie, emotie en gedrag, componenten die elkaar voortdurend beïnvloeden. De cognitieve gedragstherapie gaat er vanuit dat men door cognitieve processen te veranderen ook veranderingen in de emoties kan bewerkstelligen. De essentie van het model wordt hier helemaal uit de doeken gedaan. Komen aan bod:

  • de basiskenmerken;
  • het doel;
  • de basisingrediënten van de interventies.

In het tweede hoofdstuk beschrijft Paul Stallard hoe de cognitieve gedragstherapie bij kinderen en jongeren kan toegepast worden en waar men precies moet opletten. Kinderen en jongeren moeten immers over een aantal basisvaardigheden beschikken om het proces van deze therapievorm te kunnen doorlopen en hebben een eigenheid die gebonden is aan hun leeftijdsfase. Je kunt aan deze eigenheid niet zomaar voorbijgaan. Hij lijst dan ook aan het einde van dit hoofdstuk een aantal veelvoorkomende problemen op.

In het materialenoverzicht van het derde hoofdstuk beklemtoont de auteur dat Denk goed – voel je goed geen kant-en-klaarpakket, geen standaardcursus en geen volledig programma is. Het is een verzameling van materialen waaruit men kan kiezen, al naargelang de aard van het probleem of de behoeften van het kind of de jongere. Centraal in de materialen staan drie figuurtjes, die vooral de jonge kinderen moeten helpen om in het proces van de cognitieve gedragstherapie in te stappen. Het zijn:

  • Denkspeurder: Helpt bij het opsporen van gedachten.
  • Voelspriet: Helpt bij het vinden van gevoelens.
  • Aanpakker: Helpt bij het aanpakken van gedrag.

Vanaf het vierde hoofdstuk vind je het concrete, educatieve materiaal met de bijbehorende oefeningen. Per hoofdstuk wordt één van de volgende onderwerpen uitgediept:

  • kennismaking met de cognitieve gedragstherapie;
  • automatische gedachten;
  • veelvoorkomende cognitieve vervormingen;
  • cognitieve herstructurering en evenwichtig denken;
  • kernovertuigingen;
  • ontwikkelen van nieuwe cognitieve vaardigheden;
  • gevoelens identificeren;
  • strategieën voor het hanteren van nare gevoelens;
  • ideeën voor gedragsverandering;
  • methoden voor probleemoplossing.

Elk van deze onderwerpen wordt op nagenoeg dezelfde manier aangepakt. Eerst is er een zeer concrete omschrijving van de belangrijkste aandachtspunten. Illustraties, maar ook voorbeelden uit de praktijk moeten er voor zorgen dat de materialen aansluiten bij thema’s en problemen die het kind of de jongere kent. De werkbladen bij elk hoofdstuk laten het kind toe de gekregen informatie te vertalen naar of toe te passen op zijn persoonlijke problemen.

Behandelwijzer

denk goed - voel je goed - cognitieve gedragstherapie voor kinderen en jongeren - behandelwijzerDit boek is een aanvulling op het werkboek. Het wil de therapeut ondersteunen die de cognitieve gedragstherapie wil gebruiken. Niet alleen met extra werkbladen, instrumenten of psycho-educatieve materialen. Paul Stallard besteedt heel wat aandacht aan het geven van achtergronden bij en praktische aanwijzingen voor de toepassing van deze therapievorm bij kinderen en jongeren. De volgende onderwerpen krijgen hierbij elk een hoofdstuk aangemeten:

  • inzet en bereidheid tot verandering;
  • probleemstellingen;
  • het socratische proces en inductief redeneren;
  • ouders betrekken bij cognitieve gedragstherapie voor kinderen;
  • het proces van cognitieve gedragstherapie voor kinderen;
  • cognitieve gedragstherapie afstemmen op kinderen;
  • kerncomponenten van programma’s voor cognitieve gedragstherapie ten behoeve van een internaliserende problematiek.

Het zou ons te ver leiden om elk van deze hoofdstukken hier afzonderlijk uit te diepen. Toch is het belangrijk dat je weet dat de auteur onder andere aangeeft:

  • wanneer cognitieve gedragstherapie niet aangewezen is;
  • welke verschillende soorten probleemstellingen er zijn en hoe je er als therapeut mee omgaat;
  • wat de veelvoorkomende problemen zijn bij socratische gesprekken;
  • wat de rol is van de ouders bij cognitieve gedragstherapie en hoe je hen kunt inschakelen.

Voor therapeuten die cognitieve gedragstherapie bij kinderen en jongeren willen gebruiken zouden deze boeken wel eens het ultieme standaardwerk kunnen blijken te zijn.

De boeken van uitgeverij Nieuwezijds worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

afdrukken

14:40 Gepost door Lieven Coppens in Nieuwezijds | Permalink | Tags: cognitieve gedragstherapie, gedrag, methodiek, therapiemodel | |