2012.01.28

Aspergirls

Auteur: Rudy Simone
Titel: Aspergirls
Een wegwijzer voor meisjes en vrouwen met het syndroom van Asperger
Uitgeverij: Hogrefe
Plaats: Amsterdam
Jaar: 2010
Pagina's: 204
ISBN-13: 9789079729289
Prijs: € 22,50

aspergergirls - een wegwijzer voor meisjes en vrouwen met het syndroom van aspergerMannen krijgen vaker dan vrouwen het syndroom van Asperger als diagnose. Dat kan niet alleen verklaard worden doordat het syndroom veel minder voorkomt bij vrouwen. Er zijn hiervoor nog twee andere redenen:

  • De kenmerken laten zich bij vrouwen op een andere manier waarnemen dan bij mannen;
  • Vrouwen zijn beter in staat zijn om de kenmerken te verbergen of te verdoezelen.

De diagnose voor deze vrouwen laat vaak op zich wachten. Dit betekent dat ze vaak op weinig of geen begrip kunnen rekenen. De auteur, Rudy Simone, wil daar met haar boek verandering in brengen. Zij heeft zelf het syndroom van Asperger en begeleidt mensen met dit syndroom. In een duidelijke geen-onzintaal gaat ze op een respectvolle manier in op de levensverhalen van een dertigtal vrouwen met Asperger. Ze haalt het bewijsmateriaal voor de specifieke kenmerken haarscherp uit deze verhalen naar voren. Wat meteen de herkenbaar van het boek meer dan ten goede komt. Wie dacht dat mensen met een stoornis in het autismespectrum niet in staat zijn tot humor, moeten eens goed opletten. Ook dit is een vooroordeel dat de auteur in haar boek onderuit haalt.

De auteur gaat thematisch te werk. Dit heeft als voordeel dat het boek zeer gestructureerd is en dat elk hoofdstuk op zichzelf staat. Je hoeft je met andere woorden niet door de levensverhalen van vijfendertig vrouwen met  Asperger te worstelen om iets over een of ander thema te weten te komen. Hierdoor kun je het boek ook gebruiken als een gespecialiseerd naslagwerk. Enkele van de thema’s die aan bod komen zijn:

  • Verbeeldingskracht, jezelf leren lezen en speciale vermogens en ongebruikelijke interesses;
  • Overprikkeling;
  • Over verwijten en het internaliseren van schuldgevoelens;
  • Puberteit en mutisme;
  • Vriendschappen en sociale omgang;
  • Werk en carrière;
  • Kinderen krijgen;
  • Diagnoses, verkeerde diagnoses en medicatie;
  • Woedeaanvallen;
  • Maag- en darmproblemen en autisme;
  • Over de vraag of het syndroom van Asperger een handicap of een gave is en advies van Aspergirls aan Aspergirls.

Het boek richt zich niet alleen tot meisjes en vrouwen met het syndroom van Asperger. Maar ook tot hun ouders en – mutatis mutandis – hun omgeving. Daarvan getuigen de tips die bij elk thema te vinden zijn maar ook de laatste twee hoofdstukken van het boek die zich rechtstreeks tot de ouders richten.

Voor een keer kun je de bijlagen ook verplichte literatuur noemen. Dit is lang niet in alle boeken over een bepaald thema het geval.

Een boek dat je boeit van het begin tot het einde. Ook als je het leest vanuit het standpunt van een professionele hulpverlener.

afdrukken

16:19 Gepost door Lieven Coppens in Hogrefe | Permalink | Tags: asperger, ass, autisme, autismespectrum, ontwikkelingsstoornis | |

Ik ben speciaal | 2

Auteur: Peter Vermeulen
Titel: Ik ben speciaal | 2
Werkboek psycho-educatie voor mensen met autisme
Uitgeverij: EPO/Autisme Centraal
Plaats: Berchem/Gent
Jaar: 2009 (zesde druk)
Pagina's: 246 + cd-rom
ISBN-13: 9789064453694
Prijs: € 25,-

ik ben speciaal | 2 - werkboek psycho-educatie voor mensen met autismeOp een boekenblog als deze mag een werk als Ik ben speciaal niet ontbreken. Anders neem jezelf niet ernstig. Toen in 1999 Ik ben speciaal, de voorganger van Ik ben speciaal 2, op de markt kwam, heeft het ervoor gezorgd dat het begrip psycho-educatievoorgoed opgenomen werd in de Vlaamse zorgwoordenschat. Daarnaast – en zeker niet in het minst – bood het aan personen met een autismespectrumstoornis en hun begeleiders een mogelijkheid om op een systematische manier te werken aan een in de maatschappij zo geïntegreerd mogelijk leven. Hiermee vervoegt het de niet zo uitgebreide verzameling van boeken die mensen met een autismespectrumstoornis en hun omgeving hoop en perspectief bieden.

Gebruikers van versie 1 zullen zich misschien afvragen of het opportuun is om over te schakelen naar versie 2. Ik vergeleek ze beiden en moet de tekst op de achterflap beamen:

'Ik ben speciaal’ is, in de nieuwe gereviseerde versie, een programma voor psycho-educatie met als doel personen met autisme zelfkennis bij te brengen, kennis van (het eigen) autisme en hoe ermee om te gaan. Het hanteert een empowerende, socratische methode.

‘Ik ben speciaal’ is ontworpen om mee te werken: een kind, jongere of volwassene doorloopt samen met een volwassen persoon de verschillende werkbladen. Aanvullingen, verbeteringen, suggesties van ouders, mensen met autisme en dienstverleners zijn verwerkt in de tweede editie.

Het boek bestaat uit een theoretisch en een praktisch gedeelte. In het theoretische gedeelte leer je eerst het verhaal achter Ik ben speciaal 2 kennen. Hierdoor begrijp je dat deze tweede versie meer doet dan gewoon maar meedrijven op het succes van de eerste. Anders dan in de filmwereld is het vervolg veel beter dan de oorspronkelijke editie.

In dit eerste deel vind je eerst en vooral een zeer interessant hoofdstuk terug over het zelfbeeld van mensen met een autismespectrumstoornis. Wie dit hoofdstuk niet zou lezen om onmiddellijk met de lessen uit het praktische gedeelte aan de slag te gaan, loopt het risico om de bal gedeeltelijk of volledig mis te slaan.  Het hoofdstuk over psycho-educatie is het antwoord op de vraag wat dat eigenlijk inhoudt. Ik kan alleen maar aan iedereen die ooit een werkje over psycho-educatie wil schrijven (ongeacht voor welke stoornis), aanraden om eerst deze tekst grondig te bestuderen. De andere theoretische hoofdstukken lees je als een handleiding bij het praktische gedeelte. Je leert er hoe je een socratisch gesprek voert met personen met een autismespectrumstoornis en hoe je aan hen uitlegt wat die stoornis voor hen betekent.

Het tweede deel van het boek is het praktijkgedeelte. Dit staat uiteraard uitgebreid stil bij de opbouw en uitwerking van de begeleidingssessies. Daarna introduceert het afzonderlijke methodieken die ontwikkeld werden voor jonge kinderen met een autismespectrumstoornis. Maar er is ook aandacht voor de broers, zussen en klasgenoten van de kinderen en jongeren met deze stoornis. Omdat zij ook met hen moeten leren omgaan. Minder relevant voor onze onderwijscontext, maar daarom niet minder interessant is het hoofdstukje over volwassenen met een autisme-spectrumstoornis. Het laatste hoofdstukje over ‘communicatietalenten’ is dan weer verplichte literatuur, ook voor personen zonder deze stoornis.

De materialen die je voor de verschillende methodieken nodig hebt, vind je op de bijgeleverde cd-rom.

Je kunt je niet inwerken in de problematiek van de autismespectrumstoornissen zonder dit boek gelezen en uitgeprobeerd te hebben.

afdrukken

16:01 Gepost door Lieven Coppens in EPO | Permalink | Tags: asperger, ass, autisme, autismespectrum, ontwikkelingsstoornis, pdd-nos, psycho-educatie | |

2012.01.22

De gouden weken

Auteur: Boaz Bijleveld
Titel: De gouden weken
Groepsvorming & Ouderbetrokkenheid
Uitgeverij: Eduforce
Plaats: Drachten
Jaar: 2011
Pagina's: 80
ISBN-13: 9789081712019
Prijs: € 22,95

de gouden weken - groepsvorming en ouderbetrokkenheidMet dit boek wil de auteur een methodiek introduceren om in de eerste weken van het schooljaar het contact en de communicatie over en weer tussen leerlingen en leerkrachten zo te kneden dat er een heel schooljaar lang een fijne sfeer heerst in de klas. Dat lees je op de achterflap van het boek. Voor deze missie – want zo kun je het wel noemen – is hij niet over een nacht ijs gegaan. Dat kun je eerst en vooral al afleiden aan de auteurs die hij in zijn bibliografie vermeldt. We treffen zowel kleppers als Maslow, Marzano en Pameijer aan naast een aantal mindere goden. Toch meer dan voldoende om te kunnen spreken van een evidence based boek. Daarenboven is hij voor de groepsvormende activiteiten onder andere de mosterd gaan halen bij de Vlaamse Leefsleutels en de Nederlandse Stichting Lions Quest (Cfr. Leefstijl, de Nederlandse tegenhanger van de Vlaamse Leefsleutels). Wat dan weer de garantie is voor een voldoende practice based boek. Een boek met een stevig fundament, dat mag je wel zeggen.

In het eerste hoofdstukje schetst de auteur de achtergrond van zijn methodiek die zowel voor het lager als voor het secundair onderwijs geschikt is. Zoals de titel van het boek het laat vermoeden liggen de accenten op de groepsvorming en de ouderbetrokkenheid in de eerste weken van het schooljaar. Waarom de eerste weken? Daar heeft de auteur grondige redenen voor:

  • Je hebt nog invloed op de groepsvorming. Het is de klas die samen met de leerkracht de normen bepaalt. Men is eventuele informele groepsleiders voor;
  • Het creëren van ouderbetrokkenheid is minstens even belangrijk. Dit omwille van de bestaansloyaliteit die bestaat tussen ouder en kind. Door de ouders al heel snel bij het begin van het schooljaar uit te nodigen, kan men in een positief klimaat met elkaar praten. De kans dat er al negatieve voorvallen zijn geweest is nog heel klein en daardoor is de kans dat ouders onbevangen over hun kind informatie geven, nog zeer groot.

In het tweede hoofdstuk zet de auteur zijn veronderstellingen over leraren, leerlingen en ouders op een rijtje. Dit is heel belangrijk om de methodiek te begrijpen. Hierna begint de kern van het boek, uitgespreid over twee hoofdstukken.

Het derde hoofdstuk gaat dieper in op het thema groepsvorming. De auteur laat hierbij duidelijk in zijn kaarten kijken: je leert hoe hij de theorie en de praktijk geïntegreerd heeft in zijn methodiek. Het lijstje met groepsvormende activiteiten waarmee dit derde hoofdstuk eindigt, is allerminst volledig.

De ouderbetrokkenheid komt even uitgebreid aan bod in het volgende hoofdstuk. Centraal staat hier het ouder-gesprek en de houding hierbij van de leerkracht. Interessant is zeker ook de oudertypologie waarmee dit hoofdstuk eindigt. Het vijfde hoofdstuk van het boek is de uitgebreide bibliografie.

Dit boek heeft zeker een grote praktijkwaarde: met het aangereikte kader en de daaraan gekoppelde praktische activiteiten kan iedere leerkracht aan zijn professionaliteit werken. Aangezien ook in Vlaanderen de eerste weken gouden weken zijn, kan ik dit boek alleen maar aanbevelen.

afdrukken

01:55 Gepost door Lieven Coppens in Eduforce | Permalink | Tags: groepsvorming, klassenmanagement, ouderbetrokkenheid, oudercontact, ouders | |

2012.01.21

Ouderhulpkaarten Taal en lezen

Auteur: Cedin & ExpertisePunt Onderbetrokkenheid
Titel: Ouderhulpkaarten Taal en lezen
Uitgeverij: Eduforce
Plaats: Drachten
Jaar: -
Pagina's: 180
ISBN-13: 9789081712002
Prijs: € 99,95

ouderhulpkaarten taal en lezenVeel ouders krijgen nog te vaak de zin: ‘Je moet elke dag met … 10 minuten lezen’ te horen van de leerkracht, zonder dat deze uitlegt wat dat inhoudt. Daardoor heeft dat ’10 minuten lezen’, niet het gewenste effect. Dat is heel jammer, want hier laat men kansen liggen. Dit gaat in tegen de fundamentele stelling van de ook in Vlaanderen bekende Nederlandse leesexpert Kees Vernooy die stelt dat het een recht is voor elk kind om een competente lezer te worden. Waarom? Om dat wetenschappelijk onderzoek meermaals en duidelijk heeft aangetoond dat de resultaten van leerlingen opmerkelijk verhogen als men de ouders bij het leerproces betrekt. Meer nog: de ouderbetrokkenheid thuis zou de meest effectieve vorm zijn van ouderbetrokkenheid.

Deze ouderhulpkaarten Taal en lezen zijn dan ook een schot in de roos. Dit voor Nederland en Vlaanderen unieke concept wil de ouders op een zinvolle manier betrekken bij het taal- en leesonderwijs van het kind. Het bestaat uit kaarten die de school kan meegeven aan de ouders. Met daarop telkens een volledig uitgewerkte tip in verband met één van de vier thema’s. Deze zijn:

  • Lezen met begrip;
  • Spelen met taal;
  • Technisch lezen;
  • Woordenschat.

Deze thema’s zijn duidelijk niet lukraak gekozen. Een belangrijke voorwaarde voor het leren (begrijpend) lezen is de woordenschat. Aan deze woordenschatverwerving moet je als school permanent werken, doorheen alle leerjaren. Iets wat nog veel te weinig gebeurt. Daarnaast lezen we niet om te lezen, maar om te weten en/of te begrijpen. Ook dat vind je in deze thema’s duidelijk terug. En de rubriek ‘Spelen met taal’ komt ruimschoots tegemoet aan de nood aan leesplezier.

Deze ouderkaarten beginnen in de tweede en derde kleuterklas en eindigen in het zesde leerjaar. In de map zijn ze geordend in de volgende vier groepen:

  • Groep 1/2 (2e en 3e kleuterklas);
  • Groep 3/4 (1e en 2e leerjaar);
  • Groep 5/6 (3e en 4e leerjaar);
  • Groep 7/8 (5e en 6e leerjaar).

Op de voorzijde van iedere ouderkaart staat nagenoeg altijd hetzelfde:

  • Een korte situering met verwijzing naar de leeftijd van het kind;
  • Een rubriek ‘Wat je als ouder kunt doen!’ met daarin heel korte en praktische suggesties.
  • De boodschap die men met deze kaart wil meegeven aan de ouders (groter en in kleur gedrukt).

Op de achterzijde van deze kaarten geeft men voorbeelden van oefeningen die de ouder met zijn kind kan spelen. Waar dat relevant is, verwijst men de ouder naar de leerkracht met een concrete vraag. Op andere kaarten zegt men dan weer waar de ouder extra op moet letten.

De verschillende ouderhulpkaarten vormen samen een coherent geheel, ook al zijn ze perfect los van elkaar te gebruiken. Dit maakt het geheel tot een sterk instrument.

Het is de bedoeling dat de leerkracht een hulpkaart meegeeft met een ouder. Het kan gebeuren dat men dezelfde kaart aan meerdere ouders tegelijk wil doorgeven. Dat is niet direct een probleem. Elk ouderhulpkaart zit vijf keer in de map. Een handige uitleenkaart houdt het geheel overzichtelijk.

Deze map is een hebbeding voor iedere school die taal, lezen en ouderbetrokkenheid hoog in zijn vaandel draagt. Het unieke concept en de totaalblik op het leesonderwijs (want daar gaat het in deze map tenslotte over) maakt ze tot een instrument dat heel lang kan meegaan. Omdat de inhoud van de map nu eenmaal universeel en nauwelijks tijdsgebonden is.

Vandaag nog bestellen!

afdrukken

17:54 Gepost door Lieven Coppens in Eduforce | Permalink | Tags: begrijpend lezen, begrijpend luisteren, lezen, ouderbetrokkenheid, ouders, taal, technisch lezen, woordenschat | |

2012.01.15

De ontdekking van het puberbrein

Auteur: Sheryl Feinstein
Titel: De ontdekking van het puberbrein
Nieuwe methodes om de hedendaagse puber te bereiken en te onderwijzen
Uitgeverij: Bazalt/HCO
Plaats: Vlissingen/Den Haag
Jaar: 2009
Pagina's: 114
ISBN-13: 9789074233897
Prijs: € 46,-

de ontdekking van het puberbrein - nieuwe methodes om de hedendaagse puber te bereiken en te onderwijzenOver een boek als dit zou je niets mogen prijsgeven. De inhoud ervan is immers zo verrassend en rijk dat elke bespreking er wel onrecht moet aan doen. Alleen werkt dit niet zo goed. Zeker niet als je zoveel mogelijk mensen wil aanzetten om het toch te lezen. Bij sommige boeken schrijf je dan dat ze elke euro die je moet betalen, waard zijn. Bij dit boek zou ik zeggen: elke eurocent. Dit boek moet verplichte literatuur worden, zowel voor de leerkrachten in opleiding als de leerkrachten in de praktijk van het secundair onderwijs.

De wetenschap staat tegenwoordig voor weinig. Zo ook de neurowetenschappen. Door het gebruik van de nieuwste technieken heeft men het brein van de puber aan een grondig onderzoek kunnen onderwerpen. Met als resultaat een heel belangrijk besluit. Je moet het cliché van ‘het zijn de hormonen’ achter jou laten. Waarom? Omdat uit het wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat het brein niet in de kinderjaren voltooid wordt. Net in de puberteit ondergaan de hersenen een grote en tumultueuze verandering. Met alle gevolgen van dien. Dus: weg hormonen, maatschappij en koppigheid en welkom puberende hersenen.

Sheryl Feinstein gidst de lezer door de wetenschappelijk vastgelegde veranderingen in het puberbrein. En legt het verband met de eigen-aardigheid van de puber. De wetenschap neemt dan ook in dit boek een centrale plaats in. Op een eenvoudige maar duidelijke manier leer je stap voor stap welke veranderingen er plaats vinden in het puberbrein en wat de gevolgen ervan zijn voor de jongere. De titels van de hoofdstukken twee tot en met zes leren je meteen om welk facetten het gaat:

  • Cognitie en leren in de puberteit;
  • Het sociale brein;
  • Communicatie en het onvoltooide brein;
  • Het zelfbeeld onder vuur;
  • Het roekeloze brein.

Wat het boek zo sterk maakt is niet alleen de duidelijke verwoording van de wetenschappelijke bevindingen. De kaders met als titel ‘Pedagogische en didactische actie’ of ‘Ontdekking’ zorgen voor een herkenbaarheid en een praktische waarde die maar weinig boeken bereiken.

De educatieve uitgaven van Bazalt worden in België verdeeld door uitgeverij Abimo.

afdrukken

14:18 Gepost door Lieven Coppens in Bazalt | Permalink | Tags: hersenen, neurologie, ontwikkeling, pubers, evidence based | |