2013.03.24

Gijs het sterke paard

Auteur: Annemieke Bastiaans
Titel: Gijs het sterke paard
Logopedisch prentenboek met mondmotorische oefeningen, picto-zinnen, liedjes en taaldenkvragen
Uitgeverij: Voice Joy (info@voicejoy.nl)
Plaats: Utrecht
Jaar: 2013
Pagina's: 32
ISBN-13: -
Prijs: € 9,90 + verzendkosten

gijs het sterke paard - logopedisch prentenboek met mondmotorische oefeningen, picto-zinnen, liedjes en taaldenkvragenAls mensen afstand nemen van de cultuur van de middelmatigheid en, in plaats van eindeloos en onproductief te emmeren over de problemen waarvoor ze zich gesteld zien, zelf op zoek gaan naar oplossingen voor die problemen en ze ook vinden, dan moet je die een steuntje in de rug geven. Met deze recensie wil ik dat doen voor de crea-logo-muzika-tieve duizendpoot Annemieke Bastiaans. Haar logopedisch prentenboek, Gijs het sterke paard, is voornamelijk ontstaan doordat ze merkte dat haar leerlingen meer behoefte hadden aan het visualiseren van een verhaal. Annemieke is als logopediste verbonden aan een school voor Zeer Moeilijk Lerende Kinderen (ZMLK) waar ze werkt met leerlingen met autisme en het Downsyndroom. Wie het boekje doorneemt, zal al gauw merken dat het ook uitermate geschikt is voor kinderen uit het reguliere onderwijs, vooral kleuters uit de tweede en derde kleuterklas (groep 1 en groep 2).

Dat het boekje meer is dan het zoveelste veredelde logopedische werkschrift, merk je aan het feit dat Annemieke er een totaalprogramma heeft van gemaakt dat gekoppeld is aan een half uur durende crea|c|tieve voorstelling. Zowel in dit boekje als in de voorstelling komen verschillende logopedische behandelingsdomeinen aan bod:

  • taalstimulering;
  • taalbegrip;
  • mondmotorische oefeningen;
  • klank-letterkoppeling en articulatie.

Zelf ben ik veel bezig met begrijpend lezen en begrijpend luisteren. Ik was dan ook meer dan aangenaam verrast door de denkvragen op vier niveaus die Annemieke bij het verhaal voorziet. De vier niveaus zijn:

  • herkennen;
  • herinneren;
  • opzoeken;
  • voorspellen.

Een prima voorbereiding op de strategieën voor begrijpend lezen die kinderen later zullen aangeleerd krijgen.

Achteraan in dit prentenboek legt Annemieke onderdeel per onderdeel uit hoe je het kunt gebruiken. Bovendien kun je ook nog terecht op (http://www.voicejoy.nl/home/10) waarop je meer informatie en materialen vindt die bij het boekje horen.

Een ding is zeker. Wie op de website een kijkje neemt, zal zien dan Annemieke een aanstormend talent is. Dat ze dit talent ook in dienst stelt van de kinderen met speciale onderwijsnoden, is meer dan een vermelding waard.

afdrukken

22:08 Gepost door Lieven Coppens in Eigen beheer | Permalink | Tags: articulatie, logopedie, mondmotoriek, taal, taalbegrip, taalstimulering | |

2013.03.17

Samen sterk

Auteur: Noëlle Pameijer
Titel: Samen sterk
Ouders & School!
Uitgeverij: Acco
Plaats: Leuven|Den Haag
Jaar: 2012
Pagina's: 136
ISBN-13: 978-90-334-8946-4
Prijs: € 19,95

samen sterk - ouders & schoolWie in Vlaanderen (en wellicht ook in Nederland) handelingsgerichte diagnostiek of handelingsgericht werken zegt, denkt meteen aan Noëlle Pameijer; en omgekeerd. Een van de uitgangspunten van dat handelingsgericht gedachtengoed is de constructieve samenwerking tussen leerkrachten, zorgteam, ouders, kind, de schoolbegeleidingsdienst en eventuele externe deskundigen. Een ander uitgangspunt bepaalt dat de positieve aspecten van leerling, leerkracht, zorgteam en ouders van groot belang zijn. Uit deze uitgangspunten valt af te leiden dat ouderbetrokkenheid heel belangrijk is. Waar boeken die handelen over ouderbetrokkenheid het meestal hebben over wat de leerkracht kan doen om de ouderbetrokkenheid te vergroten, bekijkt Noëlle Pameijer deze ouderbetrokkenheid vanuit een ander perspectief: dat van de ouders zelf. Ik citeer een fragment uit de achterflaptekst:

Dit boek pleit voor een bundeling van krachten en biedt ouders een kader voor communicatie. Het geeft hen tips hoe op een positieve manier met leraren in gesprek te gaan en te blijven. Wat kun je vragen? Wat is belangrijk om te vertellen? Het bevat ook tips hoe met je kind over school te praten en hoe mee te denken bij een aanpak die past bij je dochter of zoon. Want als ervaringsdeskundige weet je als geen ander wat werkt bij je kind.

De samenwerking tussen ouders en school verbetert aanzienlijk als ouders weten wat zij van de leerkrachten kunnen verwachten en wat die van hen verwachten. Hoe beter de samenwerking, hoe hoger het schoolplezier van kinderen. En dat is het doel van dit boek: dat kinderen met plezier naar school gaan, zich er veilig en gewaardeerd voelen, ‘zin in leren’ hebben en zich – gezien hun mogelijkheden – optimaal ontwikkelen.

Van bij de inleiding is het duidelijk dat Noëlle Pameijer een boek geschreven heeft voor de ouders. Tegelijk is ook duidelijk dat het geschreven is vanuit de visie van het handelingsgericht werken. Persoonlijk vind ik het heel belangrijk dat ze, voor de ouders (maar mutatis mutandis ook voor scholen, begeleidingsdiensten, overheden, …) het begrip schoolsucces weer zijn juiste inhoud geeft. Schoolsucces is een geïntegreerd geheel van optimale prestaties gezien mogelijkheden, beperkingen en talenten, zin om te leren en goede werkhouding en een goed welbevinden. Deze triade wordt gepresenteerd als een ondeelbaar geheel, waarbij het ene niet langer de voorwaarde is voor het andere. Ik citeer:

Sommige mensen zijn van mening dat eerst het welbevinden op orde moet zijn, voordat een kind met leren kan beginnen. Denk aan uitspraken als: ‘eerst moet dit kind beter in zijn vel zitten, voordat het zich kan interesseren voor lezen en rekenen’ of ‘we zetten het leren even op een laag pitje, gezien de problemen thuis’. Werken aan het welbevinden krijgt dan voorrang. Het kind moet zich eerst goed voelen en dan pas kan het leren, zo denkt men. Maar klopt dat ook? Nee, want leren, motivatie en emotie blijken nauw samen te hangen. Wanneer een kind zich inspant, zijn capaciteiten en interesses benut bij het werken aan een uitdagende opdracht (niet te gemakkelijk, maar ook niet te moeilijk) en er helemaal in opgaat, dan ervaart het kind iets onder de knie te krijgen. En hiermee ontstaat vanzelf zelfvertrouwen en motivatie. Het is dus onjuist dat eerst de emotie en de motivatie op orde moeten zijn, voordat een kind kan leren. Ze gaan gelijk op. Daarom omschrijft HGW schoolsucces breed: het gaat om de leerprestaties én het welbevinden van je kind (blz.11).

Een belangrijke waarschuwing tegen het eenzijdig inzetten op het domein van het psychosociale functioneren ten koste van de domeinen leren en studeren en onderwijsloopbaanbegeleiding. Wat te bewijzen was. Noëlle Pameijer geeft de ouders in dit boek de kennis en de vaardigheden mee om dit proces te helpen bewaken. Wat we alleen maar kunnen toejuichen.

In het eerste hoofdstuk bespreekt de auteur de relatie tussen ouderbetrokkenheid en schoolsucces. Ze formuleert hierin een antwoord op de vraag hoe je als ouder het onderwijs op school kunt ondersteunen en wat de mogelijke effecten ervan zijn. In het tweede hoofdstuk legt ze uit wat het handelingsgericht werken, zoals wij dat kennen, inhoudt en wat de mogelijke wederzijdse verwachtingen zijn van ouders en school.

In de hoofdstukken drie en vier lanceert Noëlle Pameijer tien aandachtspunten die de ouders een handvat moeten geven om hun samenwerking met de school constructief te maken. Ze worden aangebracht en vertaald in het licht van de verschillende gesprekken die een ouder met de school kan hebben. Alvast deze twee hoofdstukken zijn ook verplichte literatuur voor leerkrachten. Ze zijn te waardevol en een te concrete aanvulling op de meer professioneel gerichte handelingsgerichte literatuur om ze zomaar te negeren.

In het vijfde hoofdstuk staat het kind met extra begeleidingsnoden centraal. Een heel belangrijk thema hierbij is het afstemmen van de zorg van de ouders op de zorg van de school en omgekeerd. De auteur beschrijft hier een mogelijk stappenplan voor een constructief en oplossingsgericht gesprek en beantwoordt in het voorbijgaan een aantal vragen waar ouders van zorgenkinderen zeker mee zitten. In het zesde en laatste hoofdstuk geeft Noëlle Pameijer heel wat tips (aan- en afraders) voor ouders om de communicatie met de school op gang te houden.

Ouders die meer achtergrond wensen kunnen alvast terecht bij de verschillende thematische bijlagen van het boek.

Voor ouders is Samen sterk. Ouders & School een aanrader, voor handelingsgericht werkende scholen echter is het verplichte literatuur!

afdrukken

13:57 Gepost door Lieven Coppens in Acco | Permalink | Tags: handelingsgericht werken, ouderbetrokkenheid, oudercontact, ouderparticipatie, ouders | |

2013.03.09

Psycho-educatiepakket ADD

Auteur: Tirtsa Ehrlich & Jacqueline Hilbers
Titel: Therapeutenhandleiding ADD
ADD psycho-educatiegroep (8-12 jaar)
Werkboek ADD-groep
Uitgeverij: SWP
Plaats: Amsterdam
Jaar: 2013
Pagina's: Handleiding: 72
Werkboek: 64
ISBN-13: Handleiding: 978-90-8850-313-9
Werkboek: 978-90-8850-395-5
Prijs: Handleiding: € 16,90
Werkboek: € 9,90

psycho-educatie addEr zijn heel wat jeugdboeken op de markt die een bepaalde leer- of ontwikkelingsstoornis als thema hebben. Deze boeken kunnen, mits goed gebruikt, een aanwinst zijn voor een psycho-educatietraject. Alles staat of valt dan met de bekwaamheid van de begeleider om een zinvol traject uit te werken. Nog te vaak wordt het lezen van en praten over een dergelijk boekje verengd tot het ganse traject. Met weinig of geen effect tot gevolg.

Eerder besprak ik op deze boekenblog al de boekjes ADDaisy en ADDavid van Tirtsa Ehrlich. Ik citeer uit mijn bespreking van dit laatste boekje:

Door de mond van David heeft de auteur ook veel aandacht voor het metacognitieve aspect van ADD en heel nadrukkelijk zelfs voor het bevorderen van een positief zelfbeeld. Omdat deze kinderen vaak aanlopen tegen negatieve opmerkingen (dom zijn,lui zijn,niet willen opletten…)

Tirtsa Ehrlich wou voor kinderen van de basisschool een voorlichtingsboekje schrijven over ADD. Daar is ze meer dan in geslaagd.

Het bleef hier niet bij. Vanuit haar weksituatie startte Tirtsa Ehrlich samen met haar collega’s met een heuse psycho-educatiegroep ADD. Het bijzondere aan deze groep is dat het absoluut geen nattevingerwerk is. Er is een heus effectenonderzoek aan dit programma verbonden. Ik citeer uit de inleiding van de handleiding:

De groepen worden door de kinderen en hun ouders altijd als erg positief geëvalueerd. Maar omdat een behandeling niet alleen leuk, maar ook bewezen effectief (evidence based) moet zijn, heeft voorafgaand aan uitgave van de groepen wetenschappelijk onderzoek naar de effectiviteit van de groepen plaatsgevonden (Ehrlich en Boerema, in bewerking). Er is onderzocht of de groepen leidden tot 1) een vergroting van kennis over AD(H)D en 2) het versterken van het zelfbeeld. Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat er sprake is van een statistisch significante vergroting in kennis over AD(H)D. En dit effect blijft behouden na 3 maanden. In hoeverre de tweede doelstelling, het versterken van het zelfbeeld, behaald wordt, is minder stellig te bevestigen vanuit dit onderzoek. Ouders rapporteren wel significante verbetering in het zelfbeeld na de groep en deze verbetering blijft ook behouden na 3 maanden. Echter de vragenlijst die hiervoor is gebruikt bestond slechts uit enkele vragen en is hierdoor niet goed te onderzoeken op betrouwbaarheid. Meer onderzoek met een betrouwbaar meetinstrument is nodig, om de hier gevonden verbetering verder te ondersteunen. Ook is het ontbreken van een controlegroep een tekortkoming van het huidige onderzoek. In de evaluatiegesprekken na de groep rapporteren ouders vaak dat ze zien dat het goed snappen van de diagnose en de positieve groepservaring in combinatie met het positief leren denken over AD(H)D een soort rust bij de kinderen te weeg brengt, die hun zelfvertrouwen en zelfbeeld ten goede komt.

De transparantie waarmee de resultaten van dit onderzoek gepresenteerd worden, is bewonderenswaardig. Verder en aangepast onderzoek zal de betrouwbaarheid van dit programma volgens mij alleen maar bewijzen. In het citaat lees je meermaals het woord AD(H)D. Er bestaat inderdaad ook een psycho-educatieprogramma voor kinderen met ADHD. Daarover vast en zeker in een volgende bijdrage meer.

Zoals je allicht begrepen hebt, vormen de therapeutenhandleiding en het werkboek één geheel. In de handleiding staan de vijf bijeenkomsten waaruit het programma bestaat uitgebreid beschreven. Het is opgevat als een draaiboek voor de therapeut die met deze kinderen aan de slag gaat. Om het werk van de auteurs geen onrecht aan te doen, zal ik deze bijeenkomsten hier niet beschrijven. Hier geldt immers de stelregel dat het origineel altijd beter is dan de kopie. Wel geef ik je mee dat in de bijlagen bij de handleiding nagenoeg alles wat je nodig hebt, voorzien is. Dat de boekjes ADDaisy en ADDavid in dit programma voor de kinderen een centrale plaats innemen, hoeft geen betoog.

Het wordt dringend tijd dat men de auteurs naar Vlaanderen haalt om dit programma uitgebreid en doorleefd voor te stellen. Namens zovele kinderen en ouders past hier een hartelijk en welgemeend dankjewel voor de respectvolle manier waarmee aan deze kinderen een duidelijke weg getoond wordt.

De boeken van uitgeverij SWP|Ninõ worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

naslagwerk met karakter afdrukken

19:27 Gepost door Lieven Coppens in Niño, SWP | Permalink | Tags: add, psycho-educatie | |

2013.03.02

SuperZeno

Auteur: Inne Van den Bossche
Titel: SuperZeno
Uitgeverij: Abimo
Plaats: Sint-Niklaas
Jaar: 2013
Pagina's: 32
ISBN-13: 978-90-5932-941-6
Prijs: € 11,95

superzenoHoe leg je aan een jong kind uit dat het allergisch is voor iets? Dit is een vraag die ouders van kinderen met astma of allergische neusklachten zich ongetwijfeld stellen. Inne Van den Bossche, de geestelijke moeder van de Zeno-reeks, geeft met SuperZeno op deze vraag een duidelijk, wetenschappelijk verantwoord en creatief antwoord. Voor die wetenschappelijke achtergrond ging ze op ‘consultatie’ bij Prof. Dr. Frans De Baets (kinderlongarts UZ Gent) en Prof. Dr. Philippe Gevaert (Allergienetwerk UZ Gent). Kinderen die allergisch zijn voor huisstofmijt en/of pollen lopen al heel vroeg tegen de grenzen van hun kunnen aan. Grenzen die kunnen verlegd worden door een aangepaste medicatie en een goede therapietrouw. Maar daarvoor moet er eerst een diagnose zijn.

In haar boek brengt Inne eerst en vooral het traject van beperkingen door astma of een neusallergie over diagnose tot behandeling in kaart. Daarvoor promoveert ze de huisstofmijt en de pollen tot de status van SuperZeno’s onzichtbare monstertjes. Monstertjes waartegen SuperZeno vecht door consequent zijn medicatie in te nemen.

Wie het boekje gelezen heeft, ziet misschien niet hoe Inne Van den Bossche alles weer perfectionistisch in beeld heeft gebracht. De testapparaten uit het ziekenhuis is ze ter plaatse gaan bekijken. Vergelijk de tekening van de longfunctiecabine maar eens met een afbeelding hiervan op het Internet. Of vergelijk de afbeeldingen van de huisstofmijt en de diversiteit van de pollen maar eens met de foto’s ervan die je vindt met de zoekrobot voor afbeeldingen van Google. Je zult ongetwijfeld versteld staan van de realistische manier van voorstellen.

Door de wetenschappelijk juiste informatie en de zeer realistische tekeningen is SuperZeno zowat het psycho-educatieve boekje bij uitstek geworden voor jonge kinderen met een allergie voor huisstofmijt of een neusallergie. Maar er is meer! In samenwerking met Prof. Dr. Philippe Gevaert van het Allergienetwerk UZ Gent maakte Inne (ik heb het voorrecht haar bij haar voornaam te mogen noemen) een allergiedagboek dat kinderen moet aanzetten tot therapietrouw. In dit dagboek krijgen ze niet alleen kindvriendelijke informatie. Ze kunnen erin bijhouden:

  • Waarvoor ze allergisch zijn;
  • Wat voor hen de kritieke periodes van het jaar zijn;
  • Welke dosis medicatie ze op welk moment moeten nemen.

Daarenboven kunnen ze in het dagboek gedurende twaalf weken dagelijks bij houden hoe ze zich voelen en of ze hun medicatie hebben ingenomen. Om de therapietrouw te bevorderen mogen ze elke dag een sticker kleven in het boekje op voorwaarde dat ze hun medicatie correct hebben ingenomen. Dit dagboekje is niet in de handel verkrijgbaar. Het is de bedoeling dat kinderen die bij het Allergienetwerk op consultatie gaan, dit dagboek meekrijgen.

Gezien de unieke combinatie van kinderboek en kindvriendelijk dagboek, verdient deze SuperZeno zonder de twijfel het predicaat van Naslagwerk met karakter!

naslagwerk met karakter afdrukken

17:32 Gepost door Lieven Coppens in Abimo | Permalink | Tags: allergie, astma, gezondheid, huisstofmijt, neusallergie, pollen, psycho-educatie | |