2013.02.10

Sociaal gedrag elke dag!

Auteur: Marte van der Horst & Valeria Hopmans
Titel: Sociaal gedrag elke dag!
Sociaal-emotioneel leren voor de onder-, midden- en bovenbouw
Uitgeverij: Pica
Plaats: Huizen
Jaar: 2013
Pagina's: 362
ISBN-13: 978-90-77671-85-6
Prijs: € 60,00

sociaal gedrag elke dag - sociaal-emotioneel leren voor de onder-, midden- en bovenbouwSociaal gedrag elke dag is geen therapeutisch programma maar een sterke en coherente vakoverschrijdende leerlijn sociale vaardigheden voor de basisschool. Het is zowel preventief (kinderen essentiële vaardigheden aanleren) als proactief (anticiperen op problemen die er bijna onvermijdelijk aan komen). Tegelijkertijd zorgt het voor maximale ontwikkelingskansen voor alle leerlingen, waardoor je het meer dan terecht kunt opnemen in het kansenbevorde-rende instrumentarium van de school. Het draagt immers enorm bij tot het creëren van een krachtige en veilige omgeving waarin kinderen zichzelf durven ontplooien.

De vaardigheden die in deze leerlijn aan bod komen zijn georganiseerd rondom de volgende programmaonderdelen:

  • Leren omgaan met emoties;
  • Leren samenspelen;
  • Leren samenwerken;
  • Leren probleem oplossen.

Elk programmaonderdeel bestaat uit verschillende aan te brengen vaardigheden. Het leren omgaan met emoties komt in alle groepen aan bod. Omdat deze vaardigheden voortdurend aangesproken (kunnen) worden in de overige programmaonderdelen, is dit een logische keuze van de auteurs. De andere programmaonderdelen komen dan in de volgende chronologie aan bod: leren samenspelen » leren samenwerken » leren probleem oplossen.

  Groepen 1, 2, 3 & 4
(2e & 3e kleuterklas, 1e & 2e leerjaar)
Groepen 5, 6, 7 & 8
(3e, 4e, 5e & 6e leerjaar)
Leren
omgaan met emoties
Gevoelens herkennen en benoemen
Prettige gevoelens herkennen
Onprettige gevoelens herkennen
Luisteren naar de ander
De G-reeks herkennen (Gedrag – Gevolg)
De verschillende fasen van boosheid herkennen
Rustig blijven
Gevoelens herkennen en benoemen
Prettige gevoelens herkennen
Onprettige gevoelens herkennen
Luisteren naar de ander
De G-reeks herkennen (Gedrag – Gevolg)
De verschillende fasen van boosheid herkennen
Rustig blijven
Leren
samenspelen
Een complimentje geven en aardig zijn
Luisteren naar de ander
Zeggen dat je iets niet wilt
Hulp vragen en de ander helpen
Iemand uitnodigen
Met een idee komen
Vragen of je mee mag doen
Om de beurt gaan en wachten op de ander
Overleggen en het met elkaar eens worden
Je aan de regels houden
 
Leren
samenwerken

 

Met een idee komen
Luisteren naar de ander
Hulp vragen en de ander helpen
Overleggen en het met elkaar eens worden
Rustig blijven bij conflicten
Taken verdelen
Afspraken maken en nakomen
Leren
probleem oplossen

 

Het probleem duidelijk krijgen
Verplaatsen in de ander
Verschillende oplossingen bedenken
Gevolgen bij de oplossingen bedenken
Een goede oplossing kiezen en toepassen
De oplossing evalueren

De lessen hebben steeds dezelfde structuur:

  • Introductie;
  • Gesprek (met daarbij een duidelijk geformuleerd doel);
  • Groepsactiviteit;
  • Opdracht;
  • Oefenen in de praktijk;
  • Evaluatie;
  • Extra oefenen.

Bij het oefenen in de praktijk geven de auteurs telkens extra tips voor de leerkracht en concrete voorbeelden die aan de hand van heldere tabellen uitgewerkt worden. Voor de leerlingen en de leerkracht is er ook nog een A-viertje voorzien waarop de aangebrachte vaardigheid met pictogrammen (Vlaamse Sclera-pictogrammen!) ondersteund wordt. De benodigde materialen vind je ofwel in de bijlagen bij de verschillende programmaonderdelen, ofwel op de bij het programma horende website.

Uitgeverij Pica mag er trots op zijn dit professionele programma in haar fonds te voeren.

naslagwerk met karakter afdrukken

20:52 Gepost door Lieven Coppens in Pica | Permalink | Tags: emotionele ontwikkeling, methodiek, ontwikkeling, sociale cognitie, sociale ontwikkeling, sociale vaardigheden | |

2012.12.08

Wat jij ziet en wat ik voel

Auteur: Kathy Hoopmann
Titel: Wat jij ziet en wat ik voel
De binnenkant van autisme
Uitgeverij: Pica
Plaats: Huizen
Jaar: 2012
Pagina's: 72
ISBN-13: 9789077671849
Prijs: 14,95

wat jij ziet en ik voel - de binnenkant van autismeKathy Hoopmann heeft duidelijk de kracht in zich om de essentie van een ontwikkelingsprobleem kernachtig te ver-woorden. Ze bewees dit al eerder met haar boekjes Alle honden hebben ADHD en Alle katten hebben Asperger, beide uitgegeven bij dezelfde uitgeverij en besproken op deze boekenblog. Nu bewijst ze dit weer in haar nieuwe boekje Wat jij ziet en wat ik voel | De binnenkant van autisme.

Opnieuw krijg je als lezer op een creatieve, positieve en gezonde relativerende manier een zeer volledige opsomming van zowel de positieve als de negatieve eigenschappen die iemand met een stoornis in het autismespectrum kan hebben. Kan hebben, want Kathy Hoopmann is er zich wel degelijk van bewust dat niet iedere persoon met een stoornis in het autismespectrum alle kenmerken heeft die in haar boekje worden vernoemd.

Uit haar voorwoord kun je opmaken dat Kathy Hoopman zich met dit boekje richt tot de ouders en begeleiders van deze kinderen. Persoonlijk vind ik dat een onderschatting van de waarde van dit werk. Omdat het geschreven is vanuit het standpunt van een kind met een autismestoornis, kan het zeer goed aangewend worden in een traject van psycho-educatie voor het kind zelf en bij de begeleiding van zijn broers en zussen. Hoe dan ook: iedereen die dit boekje leest, heeft achteraf zonder uitzondering een beter begrip gekregen van deze stoornis.

Tot slot nog even zeggen dat de bijbehorende foto’s weergaloos goed gekozen zijn. Soms ontroerend, soms vertederend, een andere keer humoristisch… ze konden niet beter gekozen zijn. Hoef ik nog te zeggen dat het lezen van een boekje van Kathy Hoopmann je het gevoel geeft dat je praat met een goede vriendin?

19:18 Gepost door Lieven Coppens in Pica | Permalink | Tags: asperger, ass, autisme, autismespectrum, brussen, pdd-nos, psycho-educatie | |

2013 Verborgen regels

Auteur: Loek Mak-Peters & Liselotte Verfaillie
Titel: 2013 Verborgen regels
Dagkalender voor kinderen
Uitgeverij: Pica
Plaats: Huizen
Jaar: 2012
Pagina's: 384
ISBN-13: -
Prijs: 14,95

2013 verborgen regels - dagkalender voor kinderenOp 28 maart 2008 besprak ik op deze boekenblog het boek Verborgen regels van Brenda Myles, Melissa Trautman en Ronda Schelvan . Ik besloot mijn bespreking als volgt:

Dit boek is meer dan de moeite waard voor iedereen die, als ouder of als beroepskracht, met kinderen op weg wil gaan bij het leren van sociale vaardigheden. Daarom hoeven deze kinderen echt niet één van de aangehaalde stoornissen te hebben. Ook veel anderen, kinderen én volwassenen, zouden baat hebben bij het lezen van dit boek. Of wat dacht je van die collega die zijn gezicht op 30 centimeter afstand van het jouwe houdt als hij met je spreekt? Of die andere collega die bij voorkeur tegen jou begint te praten als je net aan de telefoon in gesprek bent?

Nu brengt uitgeverij Pica hierop opnieuw een aanvulling uit in de vorm van een dagkalender voor 2013. Gezien het grote succes van de dagkalender voor 2012 was dat een absolute verplichting!

Verborgen regels zijn ongeschreven regels of gewoonten die, wanneer ze niet begrepen worden, voor verwarring kunnen zorgen. Of er voor zorgen dat iemand zich geïsoleerd voelt. Omdat niet iedereen zich deze verborgen regels automatisch eigen maakt, moeten ze soms aangeleerd worden. Hier kan deze dagkalender voor kinderen, zowel thuis als op school, bij helpen. Iedere dag brengt hij een nieuwe verborgen regel onder de aandacht. Dit kan op verschillende manieren. Soms geeft hij de regel expliciet, andere keren gaat hij uit van een situatie waarbij hij con-crete tips geeft over hoe zich te gedragen of hoe te reageren. Op deze manier breidt het gedragsrepertorium van het kind of de jongere elke dag uit.

Je kunt deze kalender op verschillende manier gebruiken. Dat gaat van een vrijblijvende tip per dag tot een dagelijks kort gespreksmomentje thuis of in de klas waarin er over de ‘verborgen regel van de dag’ nagedacht en gesproken wordt.

De kalender werd ontwikkeld voor kinderen met een stoornis in het autismespectrum. Dit wil echter niet zeggen dat je hem exclusief voor hen moet reserveren. Net zoals bij het boek het geval was, kunnen veel andere kinderen, jongeren en volwassenen baat hebben bij het dagelijks reflecteren over een verborgen regel. Deze kalender blijft een stevig alternatief voor om het even welke methode voor het aanbrengen van sociale vaardigheden.

afdrukken

2012.11.01

Hulpwaaier: Autisme in de klas

Auteur: Robin Brewer & Tracy Mueller
Titel: Autisme in de klas
Tips en strategieën bij de hand - Hulpwaaier
Uitgeverij: Pica
Plaats: Huizen
Jaar: 2011
Pagina's: 90
ISBN-13: -
Prijs: € 14,95

autisme in de klas - tips en strategieën bij de hand - hulpwaaierZeg nooit meer dat er geen overzicht bestaat van alle (nu ja, nagenoeg alle) tips en strategieën die je als leerkracht kunt gebruiken als je een kind met een autismespectrumstoornis in de klas hebt. Aan deze situatie is met het verschijnen van deze hulpwaaier definitief een einde gekomen. Gezien de hoge kwaliteit van alle andere publicaties over autisme en autismespectrumstoornissen uit het fonds van de Nederlandse uitgeverij Pica, is het niet verwonderlijk dat net zij hier ook mee uitpakt. Of waarin een kleine uitgeverij Groot kan zijn.

De school doet niet alleen beroep op de cognitieve vaardigheden van een leerling, maar ook op zijn sociale, emotionele en praktische vaardigheden. Juist deze niet-cognitieve vaardigheden, of beter: het gebrek eraan, zorgt er vaak voor dat de leerkracht een leerling met een autismespectrumstoornis niet tot leren kan brengen. Tot beider frustratie. Vaak zorgt deze situatie er voor dat deze leerling zich niet staande kan houden binnen de school. De auteurs willen hierin verandering brengen door de leerkrachten te ondersteunen met deze hulpwaaier vol met tips en interventies die eerder hun nut al hebben bewezen. Deze tips en interventies kunnen zowel in het basis- als in het secundair onderwijs gebruikt worden.

Om het gebruiksgemak van de hulpwaaier te vergroten, hebben de auteurs de tips en vaardigheden ondergebracht in verschillende thematische katernen. Omwille van de herkenbaarheid kregen deze elk hun eigen kleur:

  • Blauw: tips en strategieën in verband met de leeromgeving;
  • Paars: tips en strategieën in verband met de (ondersteunings)behoeften van de leerling met een autismespectrumstoornis;
  • Groen: tips en strategieën in verband met geplande en ongeplande wijzigingen in de dagelijkse routine;
  • Oranje: specifieke strategieën, onder andere in verband met:
    • agitatiegedrag;
    • bijwonen van bijeenkomsten;
    • gedifferentieerde instructie;
    • sensorische informatieverwerking;
    • visuele communicatiesystemen.

Tot slot bevat de gele katern een uitgebreide bronnenlijst.

Hier zijn geen excuses mogelijk: iedere leerkracht met een kind met een autismespectrumstoornis in de klas zou deze hulpwaaier voortdurend binnen handbereik moeten hebben.

afdrukken

22:38 Gepost door Lieven Coppens in Pica | Permalink | Tags: asperger, ass, autisme, autismespectrum, begeleiding, communicatie, methodiek, ontwikkelingsstoornis, pdd-nos | |

Hulpwaaier: Positive Behavior Support

Auteur: Robin Brewer & Tracy Mueller
Titel: Positive Behavior Support
Tips en strategieën bij de hand - Hulpwaaier
Uitgeverij: Pica
Plaats: Huizen
Jaar: 2011
Pagina's: 128
ISBN-13: -
Prijs: € 14,95

positive behavior support - tips en strategieën bij de hand - hulpwaaierPositive Behavior Support staat voor het ondersteunen van positief gedrag. Dit kan zowel op individueel niveau als op het niveau van een klas of de volledige school. Deze methodiek is evidence-based en past daardoor zeker in een traject van handelingsgericht (samen)werken. Hij wil een omgeving scheppen waarin de leerlingen op een positieve manier tot leren komen en die gedragsproblemen voorkomt. Deze hulpwaaier gaat over een geïntegreerde en positieve aanpak van het leren en het gedrag op het niveau van de school. In die zin spreken de auteurs dan ook over Schoolwide Positive Behavior Support. Deze methodiek bevat drie soorten interventies:

  • universele interventies die zich richten op alle leerlingen van de school;
  • gerichte interventies voor (groepjes van) leerlingen die een verhoogd risico hebben op gedragsproblemen;
  • intensieve individuele interventies voor leerlingen met ernstige gedragsproblemen.

Het is de bedoeling dat men eerst start met de universele interventies voor alle leerlingen om uiteindelijk terecht te komen bij de intensieve individuele interventies.

De drie soorten interventies komen in deze hulpwaaier aan bod. We kunnen ze terugvinden in de gekleurde katernen van de hulpwaaier:

  • groen: universele interventies voor alle leerlingen (deze zijn voldoende voor 85 tot 90 % van de leerlingen);
  • geel: gerichte interventies voor (groepjes van) leerlingen die een verhoogd risico hebben op gedragsproblemen (7 tot 10 % van de leerlingen komen hier voor in aanmerking);
  • oranje: intensieve en individuele interventies voor leerlingen met ernstige gedragsproblemen (deze gelden voor 3 tot 5 % van de leerlingen).

De paarse katern geeft meer uitleg over bepaalde begrippen en strategieën die in de hulpwaaier vernoemd worden. De gele katern bevat aanbevolen bronnenmateriaal.

Een aanrader voor de schoolbibliotheek.

afdrukken

22:25 Gepost door Lieven Coppens in Pica | Permalink | Tags: begeleiding, gedrag, methodiek, preventie | |