BOEKetje onderwijs

Dit boek van de Nederlandse oudervereniging Balans is een belangrijk naslagwerk voor ouders en leerkrachten die geconfronteerd worden met een kind met ADHD. De auteurs hebben er naar gestreefd om de lezer zo volledig én actueel mogelijk te informeren.

In het eerste deel komt de theoretische kennis aan bod. De auteurs staan niet alleen stil bij de kenmerken, oorzaken en gevolgen van ADHD, maar hebben ook aandacht voor de comorbiditeit ervan met andere stoornissen. Deze onderwerpen worden in een klare en directe taal, eventueel verduidelijkt aan de hand van afbeeldingen, schema's of voorbeelden, uitgelegd. Op deze manier heeft de geïnteresseerde na het lezen van het eerste deel een vrij goed zicht op de huidige kennis over ADHD.

Het tweede deel gaat over het ontdekken en diagnosticeren van ADHD. Een heel belangrijke boodschap die je daarbij tussen de regels door leest, is dat ADHD heel veel verschillende verschijningsvormen heeft en dat niet elke drukke peuter of kleuter automatisch ook ADHD heeft. Hieruit blijkt dat een goede diagnose belangrijk is. Het stukje over de diagnose is geschreven op de Nederlandse situatie, maar maakt meteen ook duidelijk dat in Vlaanderen een dergelijke diagnose moet gesteld worden door een terzake deskundige kinderpsychiater.

Hoe je met een kind met ADHD thuis omgaat, wordt beschreven in het derde deel. Eerst en vooral gaan de auteurs dieper in op het omgaan met de stoornis zelf. Hoe verwerk je het als ouder? Hoe ga je om met het kind met ADHD en zijn brussen? Hoe vertel je het aan anderen dat jouw kind ADHD heeft? Op deze en nog andere vragen formuleren de auteurs een concreet antwoord. Daarnaast is er een afzonderlijk hoofdstukje voorzien over het omgaan met het kind met ADHD. Hier komen thema's aan bod zoals belonen en straffen, het geven van een time-out, het hanteren van regels en structuur en dergelijke.  Zeer belangrijk daarbij zijn ook de Overlevingstips voor ouders die je op bladzijde 61 van het boek kunt vinden en het schema Het verschil tussen een positieve en negatieve benadering op de bladzijden 66 en 67.

Het vierde deel gaat uitgebreid in op het gebruik van medicatie bij ADHD en gaat dieper in op een aantal vragen in verband met de medicatievrije behandelingsmethodes. Zeer interessant in dit deel is dat de auteurs niet alleen blijven stilstaan bij de meest gekende medicatie, maar ook dieper ingaan op de werking van andere soorten medicatie bij ADHD.

Het vijfde deel van dit boek gaat over het gebruik van gedragstherapie bij ADHD. De lezer vindt er uitleg over een aantal mogelijke behandelingen en een aantal interessante bedenkingen daarbij. Dit alles wordt uitgebreid geïllustreerd met een praktijkvoorbeeld.

Het laatste deel van het boek is gewijd aan ADHD en de school. Hierbij wordt het belang van een goede samenwerking tussen de ouders en de leerkracht expliciet benadrukt. Heel belangrijk in dit deel is verder het hoofdstuk dat specifiek geschreven is voor de leerkracht: ADHD in de klas. Het is een katern die door elke leerkracht zou moeten gelezen worden.

Het boek Het is ADHD is een zeer concreet en duidelijk naslagwerk geworden voor ouders en leerkrachten. De inhoudelijke kennis en de praktische adviezen die gegeven worden maken het direct in de praktijk bruikbaar. Een aanrader voor elke schoolbibliotheek.

Voor ouders met een kind met dyslexie is dit een boek dat ze zeker moeten lezen. Zowel in Nederland als Vlaanderen. Omdat ik tot nu toe nog niet veel andere boeken las die leesproblemen en dyslexie zo helder en volledig benaderen vanuit het standpunt van de ouders.

Ouders kunnen, zo blijkt uit het eerste hoofdstuk, wel degelijk het verschil maken voor hun kind met ernstige leesproblemen of dyslexie. Niet alleen door het voortdurend aan te moedigen en te helpen waar nodig, maar ook op drie andere belangrijke gebieden. Eerst en vooral kunnen zij er voor zorgen dat het probleem van hun kind zeer vroeg (al in de fase van het beginnende lezen) ontdekt wordt. Op die manier kan een eventuele leerachterstand vermeden of beperkt worden, evenals een verlies aan zelfvertrouwen. Daarbij kom dat de hersenen op jonge leeftijd nog zeer kneedbaar zijn en indien nodig problemen nog kunnen overwinnen. Verder hebben vader en moeder ook een belangrijke taak bij het bewaken van de hulpverlening.  Alle vormen van hulpverlening moeten immers goed op elkaar afgestemd zijn en blijven. Tot slot zullen de ouders  de belangen van hun kind met dyslexie voortdurend moeten verdedigen. Dit zullen ze des te beter kunnen naarmate ze voldoende en juiste kennis hebben over dyslexie.

Deze kennis wordt onder andere aangereikt in het tweede hoofdstuk van het boek. Dat staat stil bij de omschrijving van het probleem, maar ook bij andere thema's zoals de comorbiditeit met andere stoornissen, dwaalwegen in de behandeling en de verschillende verschijningsvormen van dyslexie, om er maar enkele te noemen.

In de hoofdstukken 4 tot en met 6 wordt het proces van het leren lezen chronologisch behandeld. Hierbij onderscheidt men de volgende leerlingengroepen:

• groepen 1 & 2  (2e en 3e kleuterklas)
• groep 3 (1e leerjaar)
• groep 4 (2e leerjaar)
• groepen 5 tot en met 8 (3e tot 6e leerjaar)

Men gaat telkens in op de essentie van het leren lezen bij die leeftijdsgroep en hoe die kan getoetst of geobserveerd worden. Daarbij wordt er steeds vermeld wat de school kan doen voor de kinderen met leesproblemen. De school en de ouders krijgen ook tips over de aanpak van het probleem op die leeftijd. In het stuk over leesproblemen in de bovenbouw (groepen 5 tot en met 8) staat men ook nog eens expliciet stil bij de compenserende en dispenserende maatregelen en de dyslexiepas (equivalent aan het Vlaamse gemotiveerde verslag dyslexie). Men heeft er eveneens aandacht voor de emotionele gevolgen van dyslexie.

In het zevende hoofdstuk wordt er expliciet stilgestaan bij de overgang naar het voortgezet (secundair) onderwijs. Er wordt uitgelegd hoe je die overstap als ouder samen met jouw kind kunt voorbereiden en hoe je deze overstap begeleidt.

De hoofdstukken 8 tot en met 10 staan stil bij bepaalde aspecten van de begeleiding van een kind met dyslexie, vanuit het standpunt van de ouders. Deze aspecten zijn:

• Een open en eerlijke communicatie, zowel naar het kind als zijn (klas-)omgeving toe.
• Een goede samenwerking met de school.
• Het stimuleren en bevorderen van het lezen en het leesplezier.

In het laatste hoofdstuk bespreekt men dan een aantal maatregelen en hulpmiddelen die kunnen aangewend worden bij ernstige leesproblemen en dyslexie.

Dit boek munt uit door zijn beknoptheid en zijn volledigheid. In een vlotte stijl worden alle thema's verduidelijkt in een zeer duidelijke taal. Niet alleen een aanrader voor ouders, maar ook voor professionelen die ouders informatie willen geven over ernstige leesproblemen en dyslexie.