2016.03.01

Dyslexie en leesproblemen

Auteur: Arga Paternotte & Nikki Oostewechel
Titel: Dyslexie en leesproblemen
Uitgeverij: LannooCampus|Balans
Plaats: Houten|Bilthoven
Jaar: 2015
Pagina's: 176
ISBN-13: 978-94-014-2553-7
Prijs: € 17,99

dyslexie en leesproblemenSommige boeken verdienen het gewoon om gelezen te worden omwille van hun auteur. Net zo’n boek is Dyslexie en leesproblemen van Arga Paternotte en Nikki Oostewechel. Arga Paternotte was jarenlang het boegbeeld van de Nederlandse vereniging voor ouders van kinderen met ontwikkelings- en leerstoornissen, een vereniging die in Vlaanderen noch inhoudelijk, noch kwalitatief haar gelijke kent. Ze is de auteur van heel wat publicaties over ADHD en dyslexie. Eerder bespraken we op deze blog haar boek Houvast bij leesproblemen en dyslexie op de basisschool. Nikki Oostewechel is orthopedagoog en werkzaam in het onderwijs. Daarnaast adviseert ze als vrijwilligster bij Oudervereniging Balans ouders van kinderen met leer- en gedragsproblemen.

Het boek dat we hier bespreken is de opvolger van Houvast bij leesproblemen en dyslexie op de basisschool en is gebaseerd op de Nederlandse protocollen leesproblemen en dyslexie in het basisonderwijs van het Expertisecentrum Nederlands, het bijgestelde protocol voor diagnostiek en behandeling van Blomert en de hernieuwde versie van het laatstgenoemde protocol in het boek Dyslexie 2.0 van Verhoeven, De Jong en Wijnen. Het wil ouders en leerkrachten de noodzakelijke informatie en veel praktische tips meegeven om kinderen met dyslexie en leesproblemen zo goed mogelijk te ondersteunen en te begeleiden.

Het boek behandelt op een zeer grondige en concrete manier verschillende thema’s. Het zou ons te ver leiden om deze thema’s hier allemaal kort te bespreken. Daarom beperk ik me tot een overzicht van de verschillende hoofdstukken zodat de lezer zich een idee kan vormen van de inhoud van het boek:

  • Hoofdstuk 1: De rol van ouders;
  • Hoofdstuk 2: Dyslexie in het kort;
  • Hoofdstuk 3: Voorbereidend lezen in de groepen 1 en 2;
  • Hoofdstuk 4: Leren lezen in groep 3;
  • Hoofdstuk 5: Lezen in groep 4;
  • Hoofdstuk 6: Leesproblemen en dyslexie in de bovenbouw (groepen 5-8);
  • Hoofdstuk 7: Leren spellen in het basisonderwijs;
  • Hoofdstuk 8: Samenwerken met school;
  • Hoofdstuk 9: Naar het voortgezet onderwijs;
  • Hoofdstuk 10: Diagnose en behandeling dyslexie;
  • Hoofdstuk 11: ‘Lezen kan leuk zijn’; over leesbevordering;
  • Hoofdstuk 12: Speciale maatregelen en hulpmiddelen.

Dit boek munt, net zoals zijn voorganger, uit door zijn beknopte volledigheid. In een vlotte stijl worden alle thema's aangebracht in een zeer duidelijke taal. De woorden- en begrippenlijst in bijlage bij dit boek moet daarbij misverstanden en foute interpretaties voorkomen. Daarnaast maken de auteurs gul gebruik van concrete oudervoorbeelden. Dit zorgt voor een herkenbaar geheel. Hoewel de theorie zelden expliciet aan bod komt, is ze toch manifest aanwezig in het boek.

Niet alleen een aanrader voor ouders, maar ook voor professionelen die ouders correcte informatie willen geven over ernstige leesproblemen en dyslexie.

afdrukken

2008.03.01

Het is ADHD

Auteur: Arga Paternotte & Jan Buitelaar
Titel: Het is ADHD. Alles over de kenmerken, diagnose, behandeling en aanpak thuis en op school.
Uitgeverij: Balans / Bohn Stafleu van Loghum
Plaats: Bilthoven
Jaar: 2007 (derde druk)
Pagina's: 189
ISBN-13: 978-90-313-4564-4
Prijs: € 21,50

het is adhdDit boek van de Nederlandse oudervereniging Balans is een belangrijk naslagwerk voor ouders en leerkrachten die geconfronteerd worden met een kind met ADHD. De auteurs hebben er naar gestreefd om de lezer zo volledig én actueel mogelijk te informeren.

In het eerste deel komt de theoretische kennis aan bod. De auteurs staan niet alleen stil bij de kenmerken, oorzaken en gevolgen van ADHD, maar hebben ook aandacht voor de comorbiditeit ervan met andere stoornissen. Deze onderwerpen worden in een klare en directe taal, eventueel verduidelijkt aan de hand van afbeeldingen, schema's of voorbeelden, uitgelegd. Op deze manier heeft de geïnteresseerde na het lezen van het eerste deel een vrij goed zicht op de huidige kennis over ADHD.

Het tweede deel gaat over het ontdekken en diagnosticeren van ADHD. Een heel belangrijke boodschap die je daarbij tussen de regels door leest, is dat ADHD heel veel verschillende verschijningsvormen heeft en dat niet elke drukke peuter of kleuter automatisch ook ADHD heeft. Hieruit blijkt dat een goede diagnose belangrijk is. Het stukje over de diagnose is geschreven op de Nederlandse situatie, maar maakt meteen ook duidelijk dat in Vlaanderen een dergelijke diagnose moet gesteld worden door een terzake deskundige kinderpsychiater.

Hoe je met een kind met ADHD thuis omgaat, wordt beschreven in het derde deel. Eerst en vooral gaan de auteurs dieper in op het omgaan met de stoornis zelf. Hoe verwerk je het als ouder? Hoe ga je om met het kind met ADHD en zijn brussen? Hoe vertel je het aan anderen dat jouw kind ADHD heeft? Op deze en nog andere vragen formuleren de auteurs een concreet antwoord. Daarnaast is er een afzonderlijk hoofdstukje voorzien over het omgaan met het kind met ADHD. Hier komen thema's aan bod zoals belonen en straffen, het geven van een time-out, het hanteren van regels en structuur en dergelijke.  Zeer belangrijk daarbij zijn ook de Overlevingstips voor ouders die je op bladzijde 61 van het boek kunt vinden en het schema Het verschil tussen een positieve en negatieve benadering op de bladzijden 66 en 67.

Het vierde deel gaat uitgebreid in op het gebruik van medicatie bij ADHD en gaat dieper in op een aantal vragen in verband met de medicatievrije behandelingsmethodes. Zeer interessant in dit deel is dat de auteurs niet alleen blijven stilstaan bij de meest gekende medicatie, maar ook dieper ingaan op de werking van andere soorten medicatie bij ADHD.

Het vijfde deel van dit boek gaat over het gebruik van gedragstherapie bij ADHD. De lezer vindt er uitleg over een aantal mogelijke behandelingen en een aantal interessante bedenkingen daarbij. Dit alles wordt uitgebreid geïllustreerd met een praktijkvoorbeeld.

Het laatste deel van het boek is gewijd aan ADHD en de school. Hierbij wordt het belang van een goede samenwerking tussen de ouders en de leerkracht expliciet benadrukt. Heel belangrijk in dit deel is verder het hoofdstuk dat specifiek geschreven is voor de leerkracht: ADHD in de klas. Het is een katern die door elke leerkracht zou moeten gelezen worden.

Het boek Het is ADHD is een zeer concreet en duidelijk naslagwerk geworden voor ouders en leerkrachten. De inhoudelijke kennis en de praktische adviezen die gegeven worden maken het direct in de praktijk bruikbaar. Een aanrader voor elke schoolbibliotheek.

afdrukken

14:27 Gepost door Lieven Coppens in Balans, Bohn Stafleu van Loghum | Permalink | Tags: ocd, ass, autismespectrum, dcd, ontwikkelingsstoornis, add, adhd, ontwikkeling, pdd-nos, odd, tourette, dyslexie, dyscalculie, tics, ticstoornis | |

2008.02.02

Houvast bij leesproblemen & dyslexie op de basisschool

Auteur: Arga Paternotte (red.)
Titel: Houvast bij leerproblemen & dyslexie op de basisschool. Leidraad voor ouders.
Uitgeverij: Balans
Plaats: Bilthoven
Jaar: 2007 (speciale herziene druk)
Pagina's: 132
SBN-13: 978-90-806-6745-7
Prijs: € 12,95

houvast bij leesproblemen & dyslexie op de basisschoolVoor ouders met een kind met dyslexie is dit een boek dat ze zeker moeten lezen. Zowel in Nederland als Vlaanderen. Omdat ik tot nu toe nog niet veel andere boeken las die leesproblemen en dyslexie zo helder en volledig benaderen vanuit het standpunt van de ouders.

Ouders kunnen, zo blijkt uit het eerste hoofdstuk, wel degelijk het verschil maken voor hun kind met ernstige leesproblemen of dyslexie. Niet alleen door het voortdurend aan te moedigen en te helpen waar nodig, maar ook op drie andere belangrijke gebieden. Eerst en vooral kunnen zij er voor zorgen dat het probleem van hun kind zeer vroeg (al in de fase van het beginnende lezen) ontdekt wordt. Op die manier kan een eventuele leerachterstand vermeden of beperkt worden, evenals een verlies aan zelfvertrouwen. Daarbij kom dat de hersenen op jonge leeftijd nog zeer kneedbaar zijn en indien nodig problemen nog kunnen overwinnen. Verder hebben vader en moeder ook een belangrijke taak bij het bewaken van de hulpverlening.  Alle vormen van hulpverlening moeten immers goed op elkaar afgestemd zijn en blijven. Tot slot zullen de ouders  de belangen van hun kind met dyslexie voortdurend moeten verdedigen. Dit zullen ze des te beter kunnen naarmate ze voldoende en juiste kennis hebben over dyslexie.

Deze kennis wordt onder andere aangereikt in het tweede hoofdstuk van het boek. Dat staat stil bij de omschrijving van het probleem, maar ook bij andere thema's zoals de comorbiditeit met andere stoornissen, dwaalwegen in de behandeling en de verschillende verschijningsvormen van dyslexie, om er maar enkele te noemen.

In de hoofdstukken 4 tot en met 6 wordt het proces van het leren lezen chronologisch behandeld. Hierbij onderscheidt men de volgende leerlingengroepen:

  • groepen 1 & 2  (2e en 3e kleuterklas)
  • groep 3 (1e leerjaar)
  • groep 4 (2e leerjaar)
  • groepen 5 tot en met 8 (3e tot 6e leerjaar)

Men gaat telkens in op de essentie van het leren lezen bij die leeftijdsgroep en hoe die kan getoetst of geobserveerd worden. Daarbij wordt er steeds vermeld wat de school kan doen voor de kinderen met leesproblemen. De school en de ouders krijgen ook tips over de aanpak van het probleem op die leeftijd. In het stuk over leesproblemen in de bovenbouw (groepen 5 tot en met 8) staat men ook nog eens expliciet stil bij de compenserende en dispenserende maatregelen en de dyslexiepas (equivalent aan het Vlaamse gemotiveerde verslag dyslexie). Men heeft er eveneens aandacht voor de emotionele gevolgen van dyslexie.

In het zevende hoofdstuk wordt er expliciet stilgestaan bij de overgang naar het voortgezet (secundair) onderwijs. Er wordt uitgelegd hoe je die overstap als ouder samen met jouw kind kunt voorbereiden en hoe je deze overstap begeleidt.

De hoofdstukken 8 tot en met 10 staan stil bij bepaalde aspecten van de begeleiding van een kind met dyslexie, vanuit het standpunt van de ouders. Deze aspecten zijn:

  • Een open en eerlijke communicatie, zowel naar het kind als zijn (klas-)omgeving toe.
  • Een goede samenwerking met de school.
  • Het stimuleren en bevorderen van het lezen en het leesplezier.

In het laatste hoofdstuk bespreekt men dan een aantal maatregelen en hulpmiddelen die kunnen aangewend worden bij ernstige leesproblemen en dyslexie.

Dit boek munt uit door zijn beknoptheid en zijn volledigheid. In een vlotte stijl worden alle thema's verduidelijkt in een zeer duidelijke taal. Niet alleen een aanrader voor ouders, maar ook voor professionelen die ouders informatie willen geven over ernstige leesproblemen en dyslexie.

afdrukken

15:31 Gepost door Lieven Coppens in Balans | Permalink | Tags: leesprobleem, dyslexie, lezen, schrijven, spelling, taal | |