2017.03.12

Growth mindset - Pocketboek

Auteur: Barry Hymer & Mike Gershon
Titel: Growth mindset
Pocketboek
Uitgeverij: Bazalt
Plaats: Rotterdam
Jaar: 2017
Pagina's: 128
ISBN-13: 978-94-6118-229-6
Prijs: € 16,-

growth mindset - pocketboekPlus est en vous. De Brugse Lodewijk van Gruuthuse (1422 – 1492) wist het al. Er zit meer in u, je kunt altijd groeien. Als je daar zelf maar in gelooft. In die zin zou je kunnen stellen dat Carol Dweck haar theorie over de growth en de fixed mindset geïnspireerd heeft op de wapenspreuk van een Vlaamse middeleeuwer. Maar dit zou wellicht te chauvinistisch zijn. Maar goed. Het is een feit dat de laatste jaren de theorie van Dweck haar ingang heeft gevonden in onder andere het Vlaamse en Nederlandse onderwijs. Als het dan de verdienste is van de auteurs om op een heel aangename en enthousiasmerende manier het concept van de growth mindset inhoudelijk en praktisch aan leerkrachten over te brengen, dan is het (nog maar eens) de verdienste van de mensen van uitgeverij Bazalt om dit boekje op het spoor te komen en naar het Nederlands te vertalen. Zelf ben ik al een tijdje bezig met Carol Dwecks theorie rond de growth en fixed mindset en ik moet zeggen: dit boekje springt er voor mij uit.

Waarom? Omdat de auteurs de theorie van Carol Dweck beknopt maar heel juist naar de leerkrachten (en ouders) brengen en onmiddellijk vertalen in heel wat praktische strategieën om meteen mee aan de slag te gaan. Ze formuleren een krachtig antwoord op de vraag van veel leerkrachten en ouders: ‘Hoe maak ik van dit kind/deze jongere een gemotiveerde leerling die ervan overtuigd is dat hij alleen maar beter kan worden in de dingen die hij leert en onderneemt?’

Het boek bestaat uit de volgende zeven delen die ik hieronder gewoon weergeef, omdat de titels van elk deeltje perfect voor zich spreken:

  • Deel 1: Wat is mindset?
  • Deel 2: Met vallen en opstaan
  • Deel 3: Gerichte inzet
  • Deel 4: Feedback beter dan compliment en beloning
  • Deel 5: Metacognitieve vaardigheden
  • Deel 6: Let op je taalgebruik
  • Deel 7: Een growth mindset voor de groep

Elk deel bestaat uit korte heel leesbare stukjes die het thema kort, nuchter en zonder omwegen benaderen. Je hebt meteen een duidelijk en juist beeld. Concrete voorbeelden en praktische suggesties brengen alles tot leven.

En wat het allemaal nog beter maakt: het boek in de Nederlandse vertaling is, mits de leerkracht de nodige ondersteuning geeft, perfect behapbaar door kinderen uit de hogere jaren van het basisonderwijs en leerlingen uit het middelbaar onderwijs. Een creatieve leerkracht maakt er immers direct een leuk en leerrijk werkboekje van. Onder die vorm heeft het dan ook een sterke psycho-educatieve waarde.

Een naslagwerk met karakter!

naslagwerk met karakter afdrukken

19:43 Gepost door Lieven Coppens in Bazalt | Permalink | Tags: fixed mindset, groei mindset, growth mindset, maakbare brein, mindset, neurologie, neuroplasticiteit, neuropsychologie | |

2017.02.11

Je fantastische elastische brein vormen & rekken

Auteur: JoAnn Deak
Titel: Je fantastische elastische brein vormen & rekken
Uitgeverij: Bazalt
Plaats: Rotterdam
Jaar: 2017
Pagina's: 32
ISBN-13: 978-94-6118-232-6
Prijs: € 14,95

Je fantastische elastische brein vormen & rekkenVeel neurologisch onderzoek van de afgelopen tijd heeft aangetoond dat onze hersenen zich gedurende ons leven ontwikkelen en aanpassen. Iedereen heeft bij de geboorte een ongeveer gelijk brein, maar gedurende het leven past het brein en zijn ontwikkeling zich aan op basis van onze handelingen, zintuiglijke waarnemingen, onze gedachten en onze verbeelding. Dit fenomeen wordt aangeduid met de term neuroplasticiteit.  Deze ontwikkeling, deze aanpassing is geen acuut fenomeen maar het resultaat van een lang proces.

De hersenen kunnen zich reorganiseren doordat ze het vermogen hebben om verbindingen te maken tussen de hersencellen. Dit is geen overbodige luxe, aangezien er iedere dag miljoenen hersencellen afsterven en de hersenen zich daardoor moeten vernieuwen door het aanmaken van nieuwe cellen. Het is dus een continu proces. Hierbij hebben externe factoren wel degelijk een invloed op de mate en de intensiteit van de neuroplasticiteit. Zo maakt een kind dat naar school gaat en veel nieuwe dingen leert heel veel nieuwe cellen aan in onder andere deze hersengebieden die instaan voor de taal- en rekenvaardigheid.

Dit gegeven van de neuroplasticiteit sluit zeer mooi aan op Carol Dwecks theorie van de growth en fixed mindset, die stelt dat de manier waarop iemand naar zijn eigen vaardigheden en talenten kijkt en er mee omgaat in hoge mate bepaalt hoe hij zal leren en ontwikkelen. De growth mindset is de overtuiging dat iedereen, ongeacht waar hij nu staat, beter kan worden en dat inspanning en training noodzakelijk zijn om beter te worden. De fixed mindset is de overtuiging dat jouw talenten en intelligentie aangeboren zijn en nagenoeg niet veranderbaar. Met een growth mindset leer je beter, presteer je beter, heb je betere gevoelens en werk je beter samen. Met een fixed mindset leer je oppervlakkiger, zijn falen en fouten maken een sterk ontmoedigende ervaring en ga je uitdagingen uit de weg waardoor je minder leert en minder bereikt en daardoor bevestigd wordt in je vermoeden dat je het niet kunt.

Je fantastische en elastische brein vormen & rekken is een prentenboek voor kinderen van ‘6 tot 88’ jaar (of hoe staat dat nu weer op de gezelschapspelen vermeld?) over deze neuroplasticiteit van het brein en helpt om zowel de ‘jongste’ als de ‘oudste’ lezers ervan te overtuigen om zich een growth mindset aan te meten.

Wat dit prentenboek zo uitzonderlijk maakt is dat het de complexe materie van de neuroplasticiteit aan de hand van een goed geformuleerde uitleg en zeer mooie illustraties heel toegankelijk maakt zonder de vaktermen te vermijden of te vervallen in een infantiliserend taaltje. Met andere woorden: het neemt de lezer ernstig.

Een prentenboek om ‘U’ tegen te zeggen.

afdrukken

19:53 Gepost door Lieven Coppens in Bazalt | Permalink | Tags: fixed mindset, groei mindset, growth mindset, maakbare brein, mindset, neurologie, neuroplasticiteit, neuropsychologie | |

2016.12.11

Leren zichtbaar maken met Formatieve Assessment

Auteur: Shirley Clarke
Titel: Leren zichtbaar maken met Formatieve Assessment
Laat leerlingen de volgende stap zetten in hun leerproces
Uitgeverij: Bazalt|Pelckmans Pro
Plaats: Rotterdam|Kalmthout
Jaar: 2016
Pagina's: 196
ISBN-13: 978-94-6118-223-4
Prijs: € 59,00

leren zichtbaar maken met formatieve assessment - laat leerlingen de volgende stap zetten in hun leerprocesWe kunnen er niet onderuit. John Hattie heeft de afgelopen jaren zijn stempel op het onderwijs gedrukt. Meer en meer scholen haken gretig in op zijn verhaal. Maar omdat John Hattie vanuit het onderwijsonderzoek geen recepten aanreikt zoals Robert Marzano, maar ingrediënten, zijn die scholen zelf aan het koken en bakken geslagen. Met wisselend succes. Want hoe combineer je de van Carol Dweck met het Formative Assessment van Dylan Wiliam en Shirley Clarke om leerlingen via de Learning Pit van James Nottingham en het doordachte feedbackmodel van John Hattie tot eigenaar te maken van hun eigen leren? Net op deze vraag geeft Shirley Clarke in dit boek haar – of zeg ik beter ‘het’ – antwoord. Een antwoord dat heel veel scholen tijd en ongelukkige experimenten kan besparen. Net hierdoor is dit boek naast het werk van John Hattie verplichte literatuur en een naslagwerk met heel veel karakter! Het is de verdienste van de Nederlandse bewerkers om de inhoud van dit boek dichter bij de Nederlandse en Vlaamse onderwijssituatie te hebben gebracht. Het bij het boek gemaakte filmmateriaal draagt daar eveneens toe bij.

In het eerste deel van het boek staat Shirley Clarke stil bij het wat en waarom van formatieve assessment. Belangrijker dan het definiëren van dit concept vind ik in dit deel de lijst met de twaalf elementen van formatieve assessment. Enkele daarvan zijn:

  • Een leercultuur waarin leerlingen en leraren een Growth Mindset hebben;
  • Leren in heterogene groepen met een gedifferentieerd aanbod;
  • Effectieve vragen om vast te stellen wat de leerlingen al weten en begrijpen;
  • Feedback van klasgenoten en leraren die gericht is op succes: wat is goed en waar is verbetering nodig.

In het tweede deel van dit boek worden deze twaalf ingrediënten, onderverdeeld in een drietal clusters uitgebreid en concreet besproken. De gevolgde indeling is als volgt:

  • De basis leggen: Hierin worden de voorwaarden beschreven om actieve, kritische en beoordelingsbekwame leerlingen te creëren;
  • Een effectief begin van de les: Hierin wordt beschreven hoe je de aanwezige voorkennis van de leerlingen kunt vaststellen, hun belangstelling kunt wekken, samen met hen succescriteria kunt formuleren en kunt praten over excellentie;
  • Ontwikkelen van het leren: Hierin wordt beschreven hoe men op basis van dialoog leerlingen de mogelijkheid kunt bieden en kunt helpen om zelf de mate van begrip aan te geven;
  • De effectieve afsluiting van de les: Hierin beschrijft Shirley Clarke verschillende technieken om leerlingen te stimuleren om te reflecteren op wat ze hebben geleerd en te ontdekken wat ze nog eens moeten bekijken of verder moeten ontwikkelen.

In het derde deel beschrijft de auteur hoe je formatieve assessment in de hele school kunt implementeren.

Zoals eerder gezegd: een naslagwerk met karakter.

naslagwerk met karakter afdrukken

2016.09.18

Betrokkenheid!

Auteur: Robert J. Marzano & Debra J. Pickering met Tammy Heflebower
Titel: Betrokkenheid!
De sleutel tot beter leren - 16 strategieën voor in de klas
Uitgeverij: Bazalt
Plaats: Rotterdam
Jaar: 2016
Pagina's: 180
ISBN-13: 978-94-6118-222-7
Prijs: € 59,-

betrokkenheid.pngIn Vlaanderen en Nederland is het begrip betrokkenheid al langer bekend door het werk van Ferre Laevers. Met het nieuwe boek van Marzano krijgt dit begrip een heel andere en veel diepere betekenis. In dit studie-, reflectie- en doe-boek vertaalt hij de wetenschappelijke inzichten over de betrokkenheid van leerlingen naar een heus actieplan voor al even betrokken leerkrachten.

Het uitgangspunt van dit boek is dat betrokkenheid al heel lang gezien wordt als de basis voor effectief leren, maar dat het heel moeilijk is om het begrip eenduidig te definiëren. Zonder diep in te gaan op de verschillende wetenschappelijke theorieën over betrokkenheid – het boek is immers geschreven voor leerkrachten – presenteert Marzano een coherent model dat opgehangen wordt aan vier basisvragen:

  • Emoties: Hoe voel ik me?
  • Interesse: Ben ik geïnteresseerd?
  • Relevantie: Is dit belangrijk?
  • Doeltreffendheid: Kan ik dit?

In het eerste hoofdstuk van dit boek worden elk van deze vragen uitgewerkt en op een voor leerkrachten herkenbare manier wetenschappelijk onderbouwd: geen zware theorie dus, wel een essentiële inhoudelijke duiding. Meteen is dan ook het raamwerk van Marzano’s model gegeven. Hierin staan twee begrippen centraal die eenduidig gedefinieerd worden: aandacht en betrokkenheid. Ik citeer

We definiëren aandacht als een positieve reactie op de eerste twee vragen (‘Hoe voel ik me?’ en ‘Ben ik geïnteresseerd?’). Deze vragen gaan erover of informatie van de buitenwereld in het werkgeheugen komt. Als die informatie het werkgeheugen niet haalt, is de persoon in kwestie zich niet bewust van die informatie. Als leerlingen negatieve emoties hebben of weinig energie, zullen ze niet erg gemakkelijk nieuwe informatie zetten in hun werkgeheugen. Ook zal, als de informatie niet interessant is, het werkgeheugen niet verwerken.

We definiëren betrokkenheid als een positieve reactie op de derde en vierde vraag (‘Is dit belangrijk?’ en ‘Kan ik dit’?). De antwoorden op beide vragen zijn van invloed op de duur die de informatie in het werkgeheugen blijft. Als de informatie niet belangrijk wordt gevonden, zal het werkgeheugen het niet lang vasthouden. Als leerlingen niet geloven dat ze de vrijwillige of verplichte taken die behoren bij de informatie kunnen uitvoeren, zal het brein de informatie afwijzen.

In de hoofdstukken twee, drie, vier en vijf van dit boek gaat Marzano dieper in op elk van de vier vragen. In deze hoofdstukken presenteert hij telkens een aantal strategieën die leerkrachten kunnen gebruiken in de klas om de leerlingen te helpen een antwoord te vinden op de desbetreffende vraag. Maar er is meer: hij doet de leerkracht ook reflecteren over zichzelf, over zijn leerkracht-zijn aan de hand van zelfbeoordelingsschalen. Daarenboven krijgt de lezer geregeld oefeningen voorgeschoteld die hem dwingen om onmiddellijk met de inhoud aan de slag te gaan. Het zesde hoofdstuk ordent deze strategieën in drie categorieën:

  • Dagelijkse strategieën;
  • Strategieën voor het juiste moment;
  • Uitgebreide strategieën die verdergaan dan de gebruikelijke structuur van de klas.

Van elke strategie is aangegeven hoe deze zo goed mogelijk gebruikt kan worden en met welke concrete vragen leerkrachten zich kunnen voorbereiden om echte betrokkenheid te laten ontstaan.

Een boek dat je niet vrijblijvend kunt lezen.

afdrukken

12:03 Gepost door Lieven Coppens in Bazalt | Permalink | Tags: aandacht, betrokkenheid, onderwijsstrategie, evidence based | |

2012.03.24

Werken met het strookmodel

Auteur: Ban Har Yeap
Titel: Werken met het strookmodel
Gereedschap voor het visualiseren en oplossen van rekenopgaven
Uitgeverij: Bazalt/HCO
Plaats: Vlissingen/Den Haag
Jaar: 2011
Pagina's: 184
ISBN-13: 9789461180926
Prijs: € 49,-

werken met het strookmodel - gereedschap voor het visualiseren en oplossen van rekenopgavenEen tijdje geleden kreeg ik de vraag om dit boek van Ban Har Yeap te bespreken op deze boekenblog. Aangezien ik al een tijdje geboeid was door het Singapore Rekenen, meer bepaald door de effectiviteit ervan, kon ik dit niet weigeren. Alleen onderschatte ik dit engagement enorm. Want hoe bespreek je een rekenaanpak die het visualiseren van rekenopgaven centraal stelt in woorden? Er zat dus maar één ding op: het strookmodel, dat één van de voornaamste pijlers van het Singapore Rekenen is, voor zich laten spreken terwijl ik het boek doornam. Het lukte. Aangezien het boek de theorie meteen aan de praktijk koppelt door de lezer royaal te voorzien van voorbeeldopgaven en opgaven die hij zelf moet uitwerken, begon het model zich aan mij te ‘openbaren’. Zonder het te beseffen, zoog het strookmodel mij mee in zijn magie. Pas toen ik besefte dat ik tijdens het uitwerken van de opgaven (en ik werkte ze allemaal uit) af en toe de befaamde aha-erlebnis tegenkwam, wist ik het zeker: Singapore Rekenen is een aanpak met toekomst. Ook in Vlaanderen. Daardoor verdient het een eerlijke kans. Ik hoop dan ook uit de grond van mijn hart dat de beker van de goedkope vooroordelen, waaruit de nieuwe AVI-procedure wel moest drinken, aan het Singapore Rekenen voorbijgaat. En dat men het eerst grondig bestudeert alvorens er uitspraken over te doen. Doet men dit niet, dan loopt men het gevaar om een foutief standpunt tegenover dit evidence-based model in te nemen.

Het boek van Ban Har Yeap belicht in vijf hoofdstukken één van de belangrijke pijlers van het Singapore Rekenen: het leren visualiseren en oplossen van rekenopgaven met het strookmodel. In het eerste hoofdstuk krijg je een inleiding op het strookmodel. De auteur leert jou op welke manier je het model kunt gebruiken als een strategie om leerlingen te ondersteunen bij verhaalopgaven. Deze opgaven kunnen zowel rekenkundig als algebraïsch van aard zijn. Het strookmodel wordt hier neergezet als een heuristiek om een probleem op te lossen en niet als een algoritme. De bevindingen uit het wetenschappelijk onderzoek waarop dit strookmodel steunt, komen eveneens aan bod. Na het lezen van dit eerste hoofdstuk is het duidelijk dat het strookmodel staat voor het visualiseren van hoeveelheden en hun onderliggende relaties. Het zijn juist deze relaties die hun naam geven aan de modellen die in de volgende hoofdstukken verduidelijkt en ingeoefend worden. Een overzicht:

werken met het strookmodel - tabel.png

Deze drie hoofdstukken hebben nagenoeg dezelfde structuur. Na een heldere introductie van het model licht de auteur de ‘varianten’ toe. De lezer krijgt uitleg bij één of meerdere voorbeeldopgaven en moet dan zelf aan de slag met de oefenopgaven. Tot slot reikt Ban Har Yeap de gegevens uit de theorie en het wetenschappelijk onderzoek aan. Juist dit achteraf aanreiken van deze gegevens zorgt ervoor dat men beter kan reflecteren over het eigen slagen of mislukken in de specifieke oefenopgaven. Hierdoor komt de waarde van dit boek als ‘leer- en ontdekboek’ nog beter tot zijn recht.

In het vijfde en laatste hoofdstuk bespreekt de auteur het knippen en verplaatsen van (delen van) stroken binnen het strookmodel als twee geavanceerde vaardigheden. Hij voegt er de nodige voorbeeldopgaven en toelichtingen uit de theorie aan toe

Een boek dat je moet lezen als je van rekenen, rekendidactiek en probleemoplossend denken houdt!

De educatieve uitgaven van Bazalt worden in België verdeeld door uitgeverij Abimo.

afdrukken

21:31 Gepost door Lieven Coppens in Bazalt | Permalink | Tags: methodiek, rekenen, singapore rekenen, strookmodel, visualiseren | |