2012.01.28

Ik ben speciaal | 2

Auteur: Peter Vermeulen
Titel: Ik ben speciaal | 2
Werkboek psycho-educatie voor mensen met autisme
Uitgeverij: EPO/Autisme Centraal
Plaats: Berchem/Gent
Jaar: 2009 (zesde druk)
Pagina's: 246 + cd-rom
ISBN-13: 9789064453694
Prijs: € 25,-

ik ben speciaal | 2 - werkboek psycho-educatie voor mensen met autismeOp een boekenblog als deze mag een werk als Ik ben speciaal niet ontbreken. Anders neem jezelf niet ernstig. Toen in 1999 Ik ben speciaal, de voorganger van Ik ben speciaal 2, op de markt kwam, heeft het ervoor gezorgd dat het begrip psycho-educatievoorgoed opgenomen werd in de Vlaamse zorgwoordenschat. Daarnaast – en zeker niet in het minst – bood het aan personen met een autismespectrumstoornis en hun begeleiders een mogelijkheid om op een systematische manier te werken aan een in de maatschappij zo geïntegreerd mogelijk leven. Hiermee vervoegt het de niet zo uitgebreide verzameling van boeken die mensen met een autismespectrumstoornis en hun omgeving hoop en perspectief bieden.

Gebruikers van versie 1 zullen zich misschien afvragen of het opportuun is om over te schakelen naar versie 2. Ik vergeleek ze beiden en moet de tekst op de achterflap beamen:

'Ik ben speciaal’ is, in de nieuwe gereviseerde versie, een programma voor psycho-educatie met als doel personen met autisme zelfkennis bij te brengen, kennis van (het eigen) autisme en hoe ermee om te gaan. Het hanteert een empowerende, socratische methode.

‘Ik ben speciaal’ is ontworpen om mee te werken: een kind, jongere of volwassene doorloopt samen met een volwassen persoon de verschillende werkbladen. Aanvullingen, verbeteringen, suggesties van ouders, mensen met autisme en dienstverleners zijn verwerkt in de tweede editie.

Het boek bestaat uit een theoretisch en een praktisch gedeelte. In het theoretische gedeelte leer je eerst het verhaal achter Ik ben speciaal 2 kennen. Hierdoor begrijp je dat deze tweede versie meer doet dan gewoon maar meedrijven op het succes van de eerste. Anders dan in de filmwereld is het vervolg veel beter dan de oorspronkelijke editie.

In dit eerste deel vind je eerst en vooral een zeer interessant hoofdstuk terug over het zelfbeeld van mensen met een autismespectrumstoornis. Wie dit hoofdstuk niet zou lezen om onmiddellijk met de lessen uit het praktische gedeelte aan de slag te gaan, loopt het risico om de bal gedeeltelijk of volledig mis te slaan.  Het hoofdstuk over psycho-educatie is het antwoord op de vraag wat dat eigenlijk inhoudt. Ik kan alleen maar aan iedereen die ooit een werkje over psycho-educatie wil schrijven (ongeacht voor welke stoornis), aanraden om eerst deze tekst grondig te bestuderen. De andere theoretische hoofdstukken lees je als een handleiding bij het praktische gedeelte. Je leert er hoe je een socratisch gesprek voert met personen met een autismespectrumstoornis en hoe je aan hen uitlegt wat die stoornis voor hen betekent.

Het tweede deel van het boek is het praktijkgedeelte. Dit staat uiteraard uitgebreid stil bij de opbouw en uitwerking van de begeleidingssessies. Daarna introduceert het afzonderlijke methodieken die ontwikkeld werden voor jonge kinderen met een autismespectrumstoornis. Maar er is ook aandacht voor de broers, zussen en klasgenoten van de kinderen en jongeren met deze stoornis. Omdat zij ook met hen moeten leren omgaan. Minder relevant voor onze onderwijscontext, maar daarom niet minder interessant is het hoofdstukje over volwassenen met een autisme-spectrumstoornis. Het laatste hoofdstukje over ‘communicatietalenten’ is dan weer verplichte literatuur, ook voor personen zonder deze stoornis.

De materialen die je voor de verschillende methodieken nodig hebt, vind je op de bijgeleverde cd-rom.

Je kunt je niet inwerken in de problematiek van de autismespectrumstoornissen zonder dit boek gelezen en uitgeprobeerd te hebben.

afdrukken

16:01 Gepost door Lieven Coppens in EPO | Permalink | Tags: asperger, ass, autisme, autismespectrum, ontwikkelingsstoornis, pdd-nos, psycho-educatie | |

2011.12.18

Het geheim van de ruimtelift

Auteur: Erik Thys & Autisme Centraal
Titel: Het geheim van de ruimtelift
Uitgeverij: EPO/Autisme Centraal
Plaats: Berchem/Gent
Jaar: 2009 (tweede druk)
Pagina's: 100
ISBN-13: 978-90-6445-483-7
Prijs: € 18,50

het geheim van de ruimteliftDit boek heet het eerste stripverhaal over autisme te zijn. De psychiater Erik Thys schreef het in samenwerking met het Gentse Autisme Centraal. Bij een eerste lezing komt deze strip nogal beklemmend over. Althans voor iemand die geen autismespectrumstoornis heeft. Dat komt omdat de auteur er heel goed in geslaagd is om deze strip te schrijven vanuit de beleving en waarneming van een persoon met deze stoornis. Besef je dit, dan is de tweede lezing van het stripverhaal een zeer verrijkende ervaring. De strip geeft de persoon met een autismespectrumstoornis en zijn niet-autistische omgeving een gemeenschappelijke taal. Deze maakt het mogelijk om op een eenduidige manier met elkaar te spreken.

Achteraan in de strip krijgt de geïnteresseerde lezer nog meer informatie over autisme. Hij leest er ook hoe hij deze strip kan gebruiken binnen een traject van psycho-educatie en om mensen te sensibiliseren.

De tekst op de achterflap van het boek (geschreven door Peter Vermeulen) vertelt voor een keer geen onzin. Ik citeer:

Erik Thys brengt een verhaal in beeld dat herkenbaar is voor veel begaafde mensen met een autismespectrumstoornis, maar ook voor hun omgeving: ouders, klasgenoten, leerkrachten. De strip maakt autisme toegankelijk en bespreekbaar voor een breed publiek.

Wie met deze strip aan de slag gaat, moet wel twee dingen beseffen. Enerzijds is er het taalgebruik van de auteur. Dit richt zich vooral naar het meer taalvaardige deel van de samenleving: de woordenschat en zinsconstructies zijn niet altijd even eenvoudig. Anderzijds is dit een strip die men wel binnen een traject van psycho-educatie van de jongere met een autismespectrumstoornis en zijn leeftijdsgenoten kan gebruiken, maar dan niet zonder begeleiding. Het gevaar van ridiculisering is immers aanwezig.

afdrukken

17:46 Gepost door Lieven Coppens in EPO | Permalink | Tags: asperger, ass, autisme, autismespectrum, ontwikkelingsstoornis, pdd-nos, psycho-educatie, sociale cognitie, sociale intuitie, sociale vaardigheden | |

2010.08.15

Kinderen met autisme leren lezen

Auteur: Hilde Cornelis & Ilse van Beversluys
Titel: Aap, zee, koe - Kinderen met autisme leren lezen
Uitgeverij: Epo
Plaats: Berchem
Jaar: 2009 (tweede druk)
Pagina's: 80
ISBN-13: 978-90-6445-384-7
Prijs: € 25,-

aap, zee, koe - kinderen met autisme leren lezenAap, zee, koe is een leesmethode die ontstond vanuit de vaststelling dat bestaande leesmethodes niet altijd even geschikt zijn om kinderen met een autismespectrumstoornis te leren lezen. De problemen van deze kinderen situeren zich niet zozeer op het technisch vlak – want dat lukt hen meestal wel – maar meer op het inhoudelijke vlak. Ze lezen letters en woorden, maar doen niets met de boodschap erachter. Ze zien deze gewoon niet. Nog anders gezegd: het communicatieve aspect van het lezen ontgaat hen volkomen. Daarenboven zien ze niet dat ze het lezen ook buiten de klas kunnen gebruiken.

De auteurs maakten vanuit hun praktijkervaring in het revalidatiecentrum Sint-Lievenspoort te Gent een aangepaste leesmethode voor kinderen met een autismespectrumstoornis. Deze kreeg, rekening houdend met de kenmerken van deze kinderen, de volgende eigenschappen mee die veel te weinig of helemaal niet in de traditionele leesmethoden terug te vinden zijn:

  • duidelijkheid en eenduidigheid;
  • voorspelbaarheid;
  • realisme;
  • een visuele structuur.

Twee doelstellingen staan in deze methode centraal. Enerzijds wil ze de kinderen de functionaliteit van het lezen leren begrijpen en anderzijds legt ze de nadruk op de transfer van de leesvaardigheid naar andere, niet schoolse situaties.

In het eerste deel van het boek schetsen de auteurs het ontstaan van hun methode en staan ze stil bij haar inhoudelijke aspecten en aanpak. Tegelijk verantwoorden ze hun keuzes. Ze eindigen het eerste deel met een opsomming van de basislijnen van deze leesmethodiek, te weten:

  • veel herhaling;
  • een rechtlijnige aanpak;
  • een sterke koppeling met de realiteit,
  • veel aandacht voor de functionaliteit;
  • een aansluiting bij de leefwereld van het kind;
  • veel oog voor de moeilijkheden op het vlak van de transfer.

Het tweede deel van het boek bestaat uit de handleiding bij deze methodiek. Deze beschrijft zowel de aanpak van het technisch als van het begrijpend lezen. Zoals elke handleiding moet deze integraal en heel grondig doorgenomen worden.

In het derde en laatste deel doen de auteurs de structuur van de methode nog eens schematisch en volledig uit de doeken. Met verwijzingen naar de handleiding en de materialen op de bijgeleverde cd-rom.

Wie het boekje aandachtig doorneemt, merkt zeker op dat de auteurs heel goed nagedacht hebben over deze vernieuwende methodiek. Een methodiek die niet de pretentie heeft om de bestaande methodes te vervangen maar wel wil verrijken met een aanpak die meer geschikt is voor kinderen met een autismespectrumstoornis. Geen overbodige luxe nu er meer en meer kinderen met deze stoornis in het reguliere onderwijs gedetecteerd worden. Gezien de eigenschappen van deze methode en de eenduidigheid en gestructureerdheid van de voorgestelde instructie, kan men deze methodiek zeker ook gebruiken om andere kinderen die moeilijk tot lezen komen, te ondersteunen.

afdrukken.3.png

18:04 Gepost door Lieven Coppens in EPO | Permalink | Tags: ass, autisme, autismespectrum, begrijpend lezen, lezen, methodiek, taal, technisch lezen | |