2016.10.16

Hulpwaaier Tics en dwang in de klas

Auteur: Laura Beljaars & Annet Heijerman
Titel: Hulpwaaier Tics en dwang in de klas
Tips en strategieën bij de hand
Uitgeverij: Pica
Plaats: Huizen
Jaar: 2016
Pagina's: 72
ISBN-13: 978-94-91806-81-0
Prijs: € 14,95

hulpwaaier tics en dwang in de klas - tips en strategieën bij de handDe snelheid waarmee Marc Veerman en zijn team keigoede publicaties op de markt brengt, is fenomenaal en nauwelijks bij te houden. Heb je nog maar pas een uitgave op je blog besproken, mag je meteen weer aan de slag. Als recensent loop je dan het gevaar dat men denkt dat je aandelen hebt in deze uitgeverij. Niets is minder waar. Maar het moet gezegd: als niche-uitgeverij scheert Pica de hoogste toppen en kun je maar moeilijk naast hun uitgaven kijken.

Kinderen met tics of dwanghandelingen (of een combinatie van beiden), je vindt ze zeker in de klas. Soms overduidelijk, soms heel subtiel. Sommigen slagen erin hun tics in de klas te beheersen en moeten ’s avonds thuis eerst even de tijd nemen om eens goed ‘uit te ticcen’, anderen ‘ticcen’ de ganse dag door. Nog andere kinderen gaan voortdurend in discussie met de leerkracht vanuit hun aan dwang grenzend rechtvaardigheidsgevoel terwijl weer andere leerlingen bang worden van hun eigen duistere gedachten die ze maar niet uit hun hoofd kunnen zetten. Allen hebben één ding gemeen: ze brengen heel veel leerkrachten in handelingsverlegenheid. Voor deze leerkrachten is de hulpwaaier ‘Tics en dwang in de klas’ een heel handig hulpmiddel.

Zoals in elke hulpwaaier krijgt de lezer in verschillende rubrieken op een duidelijke, beknopte en zeer herkenbare manier deze informatie die hij nodig heeft om te begrijpen en te begeleiden. Deze rubrieken zijn:

  • Kenmerken van tics en dwang:
    • Wat zijn tics en wat is dwang;
    • Herkennen van tics en dwang;
    • Algemene tips;
  • De leerling in de klas:
    • Instructies;
    • Belonen en straffen;
    • Grenzen;
  • Gerichte strategieën:
    • Prikkelvermindering;
    • Moeilijke momenten en dagen;
    • Problemen die vaak samengaan met tics en dwang;
    • Relatie en veiligheid;
    • Contact met ouders;
  • Extra informatie:
    • Positieve eigenschappen;
    • Specifieke strategieën voor het voortgezet onderwijs;
    • Tien gouden regels;
  • Hulpmiddelen en bronnen:
    • Hulpmiddelen;
    • Bronnen en aanbevelingen.

Ik laat de titels voor zich spreken: ze dekken hun lading volledig.

Deze negende hulpwaaier draagt opnieuw heel wat bij aan de professionalisering van de Vlaamse en Nederlandse leerkrachten die in de hooibergen van het M-decreet en het Passend onderwijs opzoek moeten gaan naar nog maar eens een nieuwe naald. Opnieuw heel warm aanbevolen!

afdrukken

19:33 Gepost door Lieven Coppens in Pica | Permalink | Tags: begeleiding, dwangstoornis, ocd, tics, ticstoornis, tourette | |

2016.10.08

Samen lesgeven

Auteur: Dian Fluijt, Elke Struyf & Cok Bakker
Titel: Samen lesgeven
Co-teaching in de praktijk
Uitgeverij: Pelckmans Pro
Plaats: Antwerpen
Jaar: 2016
Pagina's: 29
ISBN-13: 978-94-6337-033-2
Prijs: € 26,50

samen lesgeven - co-teaching in de praktijkCo-teaching is een begrip dat momenteel in Vlaamse en Nederlandse onderwijskringen heel actueel is. In het kader van het inclusief en passend onderwijs wordt het meer en meer gezien als een goed antwoord op de versnelde diversifiëring van de klassen. Het heet dat co-teaching de leeromgeving meer inclusief kan maken. Wat men echter niet mag vergeten is dat co-teaching zoveel meer is dan met twee leerkrachten in dezelfde klas staan. Dit blijkt al meteen uit de omschrijving die de auteurs in de inleiding op dit boek geven:

Meerdere onderwijsprofessionals werken op gestructureerde wijze samen, gedurende een langere periode, op basis van een gedeelde visie, en nemen daarbij gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor goed onderwijs en de ontwikkeling van alle leerlingen in de groep.

Het is dus een proces dat uit verschillende bouwstenen bestaat, met name:

  • Meerdere professionals;
  • Een gestructureerde wijze van werken;
  • Een langere periode;
  • Een gedeelde visie;
  • Een gezamenlijke verantwoordelijkheid;
  • Alle leerlingen.

De auteurs werken deze omschrijving verder uit en staan uitgebreid stil bij wat er momenteel bekend is over de opbrengsten en effecten van co-teaching. Het is belangrijk om goed te beseffen dat zij ervan uitgaan dat het bij co-teaching niet enkel gaat over een leerkracht uit het reguliere onderwijs die samenwerkt met een collega uit het speciaal- of buitengewoon onderwijs. Zij zien nog heel wat meer zinvolle vormen van samenwerking mogelijk. Dit is zeker voor Vlaanderen belangrijk: co-teaching kan dus niet ge-(mis-)bruikt worden om de systemische begeleiding vanuit het geïntegreerd onderwijs te legitimeren, laat staan exclusief te maken.

Aangezien co-teaching nagenoeg een chemisch proces vereist tussen de co-leerkrachten, zien deze teams en hun leidinggevenden zich voor een aantal ernstige uitdagingen geplaatst. Deze komen aan bod in het eerste hoofdstuk. Het zal niemand verwonderen dat het woord professionalisering in veel van deze uitdagingen voorkomt.

In het tweede hoofdstuk brengen de auteurs die kaders onder het voetlicht die volgens hen inspirerend zijn voor de vereiste professionalisering van de co-leerkrachten. Die kaders hebben te maken met:

  • Een goede menselijke ontwikkeling;
  • Goed onderwijs;
  • Goede co-teachers.

Dit hoofdstuk biedt een heel interessante kijk op een aantal inter- en intramenselijke vaardigheden die goede co-leerkrachten moeten bezitten.

In het derde hoofdstuk wordt de onderzoeksopzet van het boek verduidelijkt. Want het gaat inderdaad over een (praktijk)onderzoek met als centrale vraag:

Wat ervaren goede functionerende co-teaching teams als belangrijk in hun werk met betrekking tot goed onderwijs en goede samenwerking, en welke ontwikkelingspunten signaleren zij?

Het vierde hoofdstuk bevat de 12 praktijkportretten uit zowel het basis- als het voortgezet onderwijs die een antwoord moeten helpen formuleren op de onderzoeksvraag. Uit die titels bij elk praktijkportret blijkt meteen over welk belangrijk aspect of welke fundamentele waarde het gaat.

In het vijfde en laatste hoofdstuk geven de auteurs heel concreet aan wat de praktijkportretten hun vertelden en formuleren ze een antwoord op de onderzoeksvraag. Dit antwoord koppelen ze meteen terug aan de inspirerende kaders die ze in het tweede hoofdstuk beschreven.

Een krachtig en inspirerend boek dat beroep doet op het (zelf-)reflecterend vermogen van leerkrachten, co-leer-krachten, schoolteams en schoolleiders.

afdrukken

21:42 Gepost door Lieven Coppens in Pelckmans Pro | Permalink | Tags: co-teaching, inclusie, inclusief onderwijs, m-decreet, methodiek, passend onderwijs | |

2016.10.01

Instrumenten voor begeleiden in passend onderwijs

Auteur: Peter de Vries & Peter de Vries
Titel: Instrumenten voor begeleiden in passend onderwijs
Uitgeverij: Perspectief Uitgevers
Plaats: Utrecht
Jaar: 2016
Pagina's: 327
ISBN-13: 978-94-9126912-7
Prijs: € 39,90

instrumenten voor begeleiden in passend onderwijsHandelingsgericht vormgeven aan het M-decreet (Vlaanderen) of Passend onderwijs (Nederland), hoe doe je dat? Niet met grote filosofische traktaten of met het alom bekende je-m’en-foutisme van het-zal-mijn-tijd-wel-duren. Wel door het ontwikkelen van een schoolbrede visie op inclusie waarop je een krachtig instrumentarium kunt enten. Wie het boek van (Peter de Vries)2 leest, zal al gauw merken dat hij daarmee beide in handen heeft. Omdat beide auteurs nu eenmaal een grote affiniteit hebben met het handelingsgericht werken en het inclusie-denken, elk vanuit hun eigen referentiekader. Ik schrijf bewust (Peter de Vries)2 en niet (Peter de Vries + Peter de Vries) omdat het groeipotentieel dat uit dit samenwerkingsverband tussen beide naamgenoten voortkomt groter is dan de som van de kennis van beide auteurs. Dit blijkt niet in het minst uit het feit dat andere deskundigen zoals onder andere Kees van Overveld, Noëlle Pameijer en Tanja van Beukering hun eigen bijdragen aan dit boek leverden. Nogmaals, in dit boek krijg je twee dingen voor de prijs van één: een (aanzet tot) schoolbrede visie en het bijpassende instrumentarium. De ideale combinatie.

Concreet worden de meer dan 70 stevig onderbouwde en uitgeteste instrumenten verdeeld in zeven categorieën. Voor de duidelijkheid geef ik bij elke categorie een voorbeeld van een instrument als warmmaker:

Categorie Voorbeeld van een instrument
Begeleiden van leerlingen Functioneringsgesprek met een leerling
Begeleiden in passend onderwijs Ontwikkeling volgen van leerling met beperking
Begeleiden in samenwerken met ouders Format creëren van buddy’s tussen ouders
Begeleiden van leraren Observeren van effectieve leertijd
Begeleiden van complex gedrag Observatie van relatie leren en gedrag
Begeleiden bij schoolontwikkeling OP PAD: met het team bouwen aan de toekomst
Begeleiden bij externe ondersteuning Checklist ouderbetrokkenheid en zorg

Alle instrumenten uit het boek worden grondig toegelicht en zijn voorzien van een duidelijke gebruikersinstructie. Hierdoor kunnen ze met inzicht en effectief ingezet worden. Wie nog zou twijfelen aan de inhoudelijke onderbouw van het aangeboden instrumentarium, verwijs ik graag naar de uitgebreide literatuurlijst achteraan in het boek.

Rest me nog te zeggen dat alle instrumenten uit het boek zonder bijbetaling van het Internet kunnen worden afgehaald.

Een naslagwerk met karakter!

naslagwerk met karakter afdrukken

18:32 Gepost door Lieven Coppens in Perspectief Uitgevers | Permalink | Tags: inclusie, inclusief onderwijs, instrumenten, m-decreet, passend onderwijs | |

2016.09.25

Gedragsproblemen in de klas in het basisonderwijs

Auteur: Anton Horeweg
Titel: Gedragsproblemen in de klas in het basisonderwijs
Een praktisch handboek
Uitgeverij: LannooCampus
Plaats: Houten
Jaar: 2015
Pagina's: 318
ISBN-13: 978-94-014-3218-4
Prijs: € 29,99

gedragsproblemen in de klas in het basisonderwijs - een praktisch handboekEen laagdrempelig en praktisch boek over gedragsproblemen voor leerkrachten. Zo kunnen we het boek van Anton Horeweg het beste omschrijven. Voeg daaraan toe dat Kees van Overveld, de Nederlands specialist in verband met gedragsproblemen (Zie Groepsplan gedrag en Groepsplan gedrag in het Voortgezet Onderwijs) er zich toe leende om het voorwoord te schrijven en je weet dat het hier gaat om een boek dat de moeite meer dan waard is.

Het boek begint met een algemeen hoofdstuk. Hierin wordt er eerst en vooral een onderscheid gemaakt tussen een gedragsprobleem en gedragsstoornis. Vanuit de visie dat een gedragsprobleem een interactieprobleem is tussen het kind en zijn omgeving wordt er ook stilgestaan bij de rol van de leerkracht en andere preventieve maatregelen. Tot slot beschrijft de auteur wat je kunt doen als er dan toch gedragsproblemen voorkomen.

In de volgende hoofdstukken komt er telkens een specifiek probleemgebied aan bod. Elk probleemgebied wordt verkend vanuit dezelfde gemeenschappelijke vragen telkens aangevuld met andere probleem specifieke informatie. Zo ontstaat er een goed onderbouwd en praktisch beeld van het probleem in kwestie. De probleemgebieden die aan bod komen zijn de volgende:

  • Adhd;
  • Add;
  • Autismespectrumstoornissen;
  • Disruptieve stoornissen;
  • Hechtingsproblemen;
  • Probleemgedrag met een speciale oorzaak;
  • Angststoornissen en depressie bij kinderen;
  • Faalangst;
  • Syndroom van Gilles de la Tourette;
  • Dcd;
  • Nld;
  • Hoogbegaafdheid en probleemgedrag;
  • Agressie;
  • Pestgedrag;
  • Executieve functies.

Het is daarbij telkens weer heel interessant om te lezen welke impact dit probleem heeft op het leren van de leerling en wat je als leerkracht concreet in jouw klas kunt doen.

Inhoudelijk heel sterk onderbouwd (zie de uitgebreide literatuurlijst die in het boek is opgenomen), komt dit boek heel ruim tegemoet aan de leerkracht met een grote behoefte aan praktische en direct toepasbare informatie.

afdrukken

Essentiële luistervaardigheden voor docenten

Auteur: Nick Luxmoore
Titel: Essentiële luistervaardigheden voor docenten
Wat te zeggen als je niet meer weet wat je moet zeggen
Uitgeverij: LannooCampus
Plaats: Houten
Jaar: 2015
Pagina's: 104
ISBN-13: 978-94-014-2610-7
Prijs: € 19,99

essentiële luistervaardigheden voor docenten - wat te zeggen als je niet weet wat je moet zeggenWie bij het lezen van de titel van dit boek spontaan zegt ‘Weer een boek over luisteren’, heeft het deze keer mis. Het boek Essentiële luistervaardigheden voor docenten van Nick Luxmoore is allesbehalve nog maar eens een boek over dit veelbeschreven thema. Het wil onderwijsmensen, jong én oud, doen nadenken over hun manier van luisteren en het belang ervan voor een veilig schoolklimaat. En hiermee is meteen duidelijk waarom dit boek is opgenomen in de reeks De inspirerende leraar van LannooCampus. Met de boeken in deze reeks wil deze uitgeverij toegankelijke en direct toepasbare kennis bieden aan (toekomstige) leerkrachten, docenten, intern begeleiders en zorgcoördinatoren in het (speciaal) basis- en voortgezet onderwijs. Ze zijn stuk voor stuk geschreven door ervaren onderwijsprofessionals met als doel collega’s in het onderwijs te inspireren en te ondersteunen bij het uitoefenen van hun vak.

In essentie gaat dit boek over wat je moet zeggen als je niet meer weet wat je moet zeggen en over hoe je moet luisteren terwijl er nooit tijd genoeg is. Het gaat in se over het opbouwen van relationeel vertrouwen omdat men intussen weet dat de leerprestaties van leerlingen sterk worden beïnvloed door het schoolklimaat enerzijds en de kwaliteit van de onderlinge verhoudingen anderzijds (lees er het boek Trust in Schools van Bryk & Schneider maar eens op na). De vaardigheid van het luisteren wordt hier gepresenteerd als een attitude, een grondhouding waardoor de andere het gevoel heeft niet alleen beluisterd, maar ook echt gehoord te worden. Of zoals Luxmoore het verwoordt:

Wanneer mensen zich niet gehoord voelen, brengen ze hun gevoelens naar buiten om gehoord te worden en hun gedrag heeft dan vaak vervelende gevolgen. (…) Zich begrepen voelen is een van de krachtigste aanleidingen voor mensen om te veranderen.

En dat geldt niet alleen voor de leerlingen, maar ook voor de ouders en het volledige schoolteam.

Na een korte inleiding krijg je een eerste deel waarin de auteur ingaat op heel wat zaken die men zich als luisteraar kan afvragen. Enkele van die vragen zijn:

  • Wat als ik niet de juiste persoon ben om te helpen?
  • Wat als ik zelf overstuur raak?
  • Moet ik over mijn eigen ervaringen praten?
  • Wat als iemand niet wil praten?
  • Wat als ze zich erg aan ons vastklampen?

Luxmoore geeft op al deze vragen zeer concrete antwoorden maar doet de lezer ook nadenken over zichzelf. Dit maakt het allemaal minder vrijblijvend: er worden geen pasklare trucjes aangeboden. De lezer moet stilstaan bij het hoe en het waarom van wat hij doet.

In het tweede grote deel gaat Luxmoore dieper in op het luisteren in heel specifieke situaties. Het gaat dan over hulp bieden in situaties zoals de volgende:

  • Mensen helpen die worstelen met familierelaties;
  • Mensen helpen die praten over zelfmoord;
  • Mensen helpen die worden gepest;
  • Mensen die zichzelf willen beschadigen;
  • Mensen helpen die het allemaal niets kan schelen.

In het voorlaatste deel gaat Luxmoore dieper in op moeilijke en onvermijdelijke gesprekken met leerlingen, ouders en collega’s en hoe je die kunt ontmijnen. In het laatste deel gaat hij dieper in op de zelfzorg van de luisteraar.

Dit boek leest als een trein, niet alleen door de rechtstreekse aanspreekvorm die gebruikt wordt maar ook door de grote herkenbaarheid van elk onderwerp dat aangesneden wordt.

Warm aanbevolen!

afdrukken

17:01 Gepost door Lieven Coppens in LannooCampus | Permalink | Tags: automutilatie, depressie, luisteren, luistervaardigheden, methodiek, zelfbeeld, zelfbeschadiging, zelfdoding, zelfverwonding, zingeving | |