BOEKetje onderwijs - nieuwezijds

Werken aan je Asperger-relatie

noreply@skynetblogs.be (Lieven Coppens) — Sun, 16 Oct 2011 13:05:00 +0200

Auteur:	Maxime C. Aston
Titel:	Werken aan je Asperger-relatie. Praktische tips en adviezen
Uitgeverij:	Nieuwezijds
Plaats:	Amsterdam
Jaar:	2009
Pagina's:	144
ISBN-13:	978-90-5712-299-6
Prijs:	€ 19,95

Ik heb er lang over nagedacht of ik dit boek zou bespreken. Omdat het zich een beetje buiten de opzet van deze boekenblog bevindt. Het feit dat leerlingenbegeleiders uit het secundair onderwijs en studentenbegeleiders uit het hoger onderwijs er toch baat kunnen bij hebben, gaf echter de doorslag. Ook in het secundair en hoger onderwijs gaan studenten met Asperger soms relaties aan. En lopen ze soms tegen de grenzen van hun relationele vaardigheden aan. Dan kan dit boek voor hen en/of hun begeleider een houvast zijn.

De auteur koos ervoor om een werkboek te schrijven: dit betekent dat dit boek wetenschappelijke kennis combineert met ervaringsdeskundigheid. Het werd een geen-onzin-boek geschreven in een eenduidige taal. Werkbare en realistische opdrachten tonen de leerling of student met Asperger en zijn eventuele partner een nieuwe weg doorheen de problemen waarmee ze zich kunnen geconfronteerd zien. Deze problemen kunnen spelen op het vlak van:

de communicatie;
de niet-verbale communicatie;
de perspectiefneming;
de seksualiteit;
de sociale communicatie over en weer;
het gezinsleven;
het ouderschap;
het stellen van prioriteiten.

Het boek heeft daarenboven ook aandacht voor enkele andere aspecten. Zo geeft het een duidelijk antwoord op de vraag of je het aan iedereen moet vertellen dat je Asperger hebt. De eigen kinderen, de ouders en schoonouders, de vrienden, de werkgever… ze passeren allemaal de revue. Het antwoord laat ik je zelf ontdekken. Daarnaast besteedt het boek ook expliciet aandacht aan de partner van iemand met Asperger. Want ook hij, vooral hij, moet zijn weg vinden doorheen deze relatie.

Een boek om als hulpverlener achter de hand te houden.

De boeken van uitgeverij Nieuwezijds worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

Denk goed - voel je goed

noreply@skynetblogs.be (Lieven Coppens) — Sat, 21 Aug 2010 14:40:00 +0200

Auteur:	Paul Stallard
Titel:	Denk goed - voel je goed - Cognitieve gedragstherapie voor kinderen en jongeren
Uitgeverij:	Nieuwezijds
Plaats:	Amsterdam
Jaar:	2006
Pagina's:	Behandelwijzer: 270 Werkboek: 206
ISBN-13:	Behandelwijzer: 978-90-5712-231-6 Werkboek: 978-90-5712-226-2
Prijs:	Behandelwijzer: € 39,95 Werkboek: € 39,95

Cognitieve gedragstherapie voor kinderen en jongeren bestaat uit twee delen. De behandelwijzer en het werkboek. Ik bespreek ze hier samen omdat ze een geheel vormen. De behandelwijzer bevat immers achtergronden en tal van aanwijzingen om de cognitieve gedragstherapie bij kinderen en jongeren met succes toe te passen. Verder vind je er ook extra werkbladen voor gebruik tijdens de therapie en psycho-educatief materiaal voor kinderen en ouders.

Het werkboek

In het eerste hoofdstuk van het werkboek schetst de auteur de theoretische achtergrond, de principes en de technieken van de cognitieve gedragstherapie. Hij beschrijft hoe dit model zich richt op de samenhang tussen cognitie, emotie en gedrag, componenten die elkaar voortdurend beïnvloeden. De cognitieve gedragstherapie gaat er vanuit dat men door cognitieve processen te veranderen ook veranderingen in de emoties kan bewerkstelligen. De essentie van het model wordt hier helemaal uit de doeken gedaan. Komen aan bod:

de basiskenmerken;
het doel;
de basisingrediënten van de interventies.

In het tweede hoofdstuk beschrijft Paul Stallard hoe de cognitieve gedragstherapie bij kinderen en jongeren kan toegepast worden en waar men precies moet opletten. Kinderen en jongeren moeten immers over een aantal basisvaardigheden beschikken om het proces van deze therapievorm te kunnen doorlopen en hebben een eigenheid die gebonden is aan hun leeftijdsfase. Je kunt aan deze eigenheid niet zomaar voorbijgaan. Hij lijst dan ook aan het einde van dit hoofdstuk een aantal veelvoorkomende problemen op.

In het materialenoverzicht van het derde hoofdstuk beklemtoont de auteur dat Denk goed – voel je goed geen kant-en-klaarpakket, geen standaardcursus en geen volledig programma is. Het is een verzameling van materialen waaruit men kan kiezen, al naargelang de aard van het probleem of de behoeften van het kind of de jongere. Centraal in de materialen staan drie figuurtjes, die vooral de jonge kinderen moeten helpen om in het proces van de cognitieve gedragstherapie in te stappen. Het zijn:

Denkspeurder: Helpt bij het opsporen van gedachten.
Voelspriet: Helpt bij het vinden van gevoelens.
Aanpakker: Helpt bij het aanpakken van gedrag.

Vanaf het vierde hoofdstuk vind je het concrete, educatieve materiaal met de bijbehorende oefeningen. Per hoofdstuk wordt één van de volgende onderwerpen uitgediept:

kennismaking met de cognitieve gedragstherapie;
automatische gedachten;
veelvoorkomende cognitieve vervormingen;
cognitieve herstructurering en evenwichtig denken;
kernovertuigingen;
ontwikkelen van nieuwe cognitieve vaardigheden;
gevoelens identificeren;
strategieën voor het hanteren van nare gevoelens;
ideeën voor gedragsverandering;
methoden voor probleemoplossing.

Elk van deze onderwerpen wordt op nagenoeg dezelfde manier aangepakt. Eerst is er een zeer concrete omschrijving van de belangrijkste aandachtspunten. Illustraties, maar ook voorbeelden uit de praktijk moeten er voor zorgen dat de materialen aansluiten bij thema’s en problemen die het kind of de jongere kent. De werkbladen bij elk hoofdstuk laten het kind toe de gekregen informatie te vertalen naar of toe te passen op zijn persoonlijke problemen.

Behandelwijzer

Dit boek is een aanvulling op het werkboek. Het wil de therapeut ondersteunen die de cognitieve gedragstherapie wil gebruiken. Niet alleen met extra werkbladen, instrumenten of psycho-educatieve materialen. Paul Stallard besteedt heel wat aandacht aan het geven van achtergronden bij en praktische aanwijzingen voor de toepassing van deze therapievorm bij kinderen en jongeren. De volgende onderwerpen krijgen hierbij elk een hoofdstuk aangemeten:

inzet en bereidheid tot verandering;
probleemstellingen;
het socratische proces en inductief redeneren;
ouders betrekken bij cognitieve gedragstherapie voor kinderen;
het proces van cognitieve gedragstherapie voor kinderen;
cognitieve gedragstherapie afstemmen op kinderen;
kerncomponenten van programma’s voor cognitieve gedragstherapie ten behoeve van een internaliserende problematiek.

Het zou ons te ver leiden om elk van deze hoofdstukken hier afzonderlijk uit te diepen. Toch is het belangrijk dat je weet dat de auteur onder andere aangeeft:

wanneer cognitieve gedragstherapie niet aangewezen is;
welke verschillende soorten probleemstellingen er zijn en hoe je er als therapeut mee omgaat;
wat de veelvoorkomende problemen zijn bij socratische gesprekken;
wat de rol is van de ouders bij cognitieve gedragstherapie en hoe je hen kunt inschakelen.

Voor therapeuten die cognitieve gedragstherapie bij kinderen en jongeren willen gebruiken zouden deze boeken wel eens het ultieme standaardwerk kunnen blijken te zijn.

De boeken van uitgeverij Nieuwezijds worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

Oudergids Aspergersyndroom

noreply@skynetblogs.be (Lieven Coppens) — Sat, 17 Apr 2010 18:42:00 +0200

Auteur:	Brenda Boyd
Titel:	Oudergids Aspergersyndroom. 200 tips en strategieën.
Uitgeverij:	Nieuwezijds
Plaats:	Amsterdam
Jaar:	2007 (tweede oplage)
Pagina's:	208
ISBN-13:	978-90-5712-215-6
Prijs:	€ 19,95

Hoe begeleid ik mijn kind met Asperger nu verder? Deze vraag stelt een ouder zich vaak nadat de diagnose uitgesproken is. Want het leven van het hele gezin blijft ook na de diagnose complex. Als ouder wil je weten wat dit syndroom inhoudt. Dat is niet zo moeilijk. De afgelopen jaren verschenen er daarover heel wat goede en toegankelijke boeken. In veel gevallen geven deze algemene tips over de begeleiding van iemand met het Aspergersyndroom. Boeken met heel concrete tips en strategieën vind je moeilijker. Wat niet betekent dat ze niet bestaan. Ik denk hierbij aan de Hulpgids Aspergersyndroom. Dit boek vind je ook in het aanbod van Uitgeverij Nieuwezijds. Maar deze zijn zelden concreter, praktischer en gebruiksvriendelijker dan het boek van Brenda Boyd.

In het eerste hoofdstuk legt zij uit dat de onvoorwaardelijke liefde en aanvaarding van de ouders voor het kind met Asperger - net zoals bij alle andere kinderen - de noodzakelijke basis is voor een gezonde ontwikkeling. Alleen is het soms heel moeilijk om die basis te leggen. Brenda Boyd toont aan de hand van 34 tips aan hoe dat kan. Zij verdeelt deze in vier categorieën:

Draag als ouder zorg voor jezelf;
Accepteer als ouder de diagnose en breng in alle situaties het nodige begrip op;
Help jouw kind om zelfvertrouwen op te bouwen;
Verminder de angstgevoelens van jouw kind door verdraagzaamheid, orde, structuur en voorspelbaarheid.

Ben je zo ver? Dan kun je als ouder samen met jouw kind met Asperger de volgende stap zetten.

Deze stap beschrijft de auteur in het tweede hoofdstuk: Het beste uit je kind halen. Je krijgt 43 tips die je als ouder een antwoord helpen vinden op de vier volgende vragen:

Hoe leer ik mijn kind sociale vaardigheden aan?
Hoe help ik mijn kind als zijn Asperger-eerlijkheid zijn sociale vaardigheden in de weg staat?
Hoe leer ik mijn kind zich meer inschikkelijk te gedragen?
Hoe motiveer ik mijn kind om zich aan te passen?
Hoe kan ik samen met mijn kind omgaan met moeilijke momenten?

Versta dit niet verkeerd! Dit zijn geen tips om jouw kind te pamperen. Hier is ook sprake van eisen stellen, voet bij stuk houden, uitdagen, discussiëren, feedback geven ...

In het derde hoofdstuk leer je als ouder hoe je veel voorkomende problemen aanpakt. Deze gaan van woede en agressie over eetproblemen en perfectionisme tot problemen op school. Na het lezen van de 123 tips sta je als ouder heel wat sterker.

Brenda Boyd heeft een zoon met Asperger. In het vierde en laatste hoofdstuk geeft ze enkele persoonlijke bespiegelingen. Als moeder en ervaringskundige heeft ze daar alle recht op.

De 200 tips en strategieën in dit boek zijn een grote ondersteuning voor ouders van een kind met Asperger. Telkens legt Brenda Boyd duidelijk uit wat de bedoeling is, hoe je het als ouder kunt aanpakken en wat de mogelijke valkuilen zijn. Maar er is meer! Wie de tijd neemt om dit boek grondig te lezen zal merken dat veel van de 200 tips en strategieën nog extra tips bevatten. Extra tips waar je snel overheen leest.

Dit is een boek voor ouders geschreven door een ouder. Ook anderen die kinderen met Asperger op de een of andere manier begeleiden - ik denk hier zeker ook aan leerkrachten, zorgcoördinatoren en leerlingenbegeleiders - kunnen er veel inspiratie uit putten. Waar ouders niet tot lezen komen en/of nood hebben aan opvoedingsondersteuning, levert dit boek de juiste taal aan om gerichte en haalbare adviezen te geven.

De boeken van uitgeverij Nieuwezijds worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

Pubergids autisme

noreply@skynetblogs.be (Lieven Coppens) — Sun, 21 Mar 2010 23:32:00 +0100

Auteur:	Caroline van der Velde
Titel:	Pubergids autisme. Een praktische handleiding
Uitgeverij:	Nieuwezijds
Plaats:	Amsterdam
Jaar:	2007 (tweede oplage)
Pagina's:	192
ISBN-13:	978-90-5712-251-4
Prijs:	€ 18,95

Pubers met een stoornis in het autismespectrum beginnen goed te beseffen hoe hun stoornis hun functioneren telkens weer beïnvloedt. Niet omdat ze met andere puberproblemen te maken krijgen. Wel omdat de moeilijkheden die elke puber moet overwinnen bij hen een extra dimensie krijgen. Dit maakt het voor hen extra verwarrend of lastig.

Caroline van der Velde heeft voor hen een praktische leidraad geschreven om die problemen stuk voor stuk te overwinnen. Ze richt zich daarbij rechtstreeks tot de puber met een autismespectrumstoornis. Wat niet wegneemt dat het boek ook door iedere ouder of begeleider kan (lees: moet) gelezen worden. Zonder veel franjes, maar in een niet mis te verstane en eenduidige taal pakt ze al deze puberproblemen aan. Haar ultieme doel: de puber met een stoornis in het autismespectrum zelfstandig maken. Door hen eigen oplossingen te leren zoeken en hen mondig te maken. Want zij zullen, net zoals elke puber, hun leven zelf moeten leren inrichten.

De auteur formuleert een helder antwoord op een aantal belangrijke vragen, zoals daar zijn:

Moet je aan jouw omgeving vertellen dat je een autismespectrumstoornis hebt?
Wat is puberen?
Hoe bereid je jezelf voor op het secundair onderwijs?
Hoe kun je goed functioneren in het secundair onderwijs?
- Hoe schep je orde?
- Hoe plan je huiswerk?
- Hoe moet je leren?
- Hoe neem je nota's?
- Hoe maak je een boekbespreking?
- Hoe loop je stage?
Wat moet je weten als je met andere mensen omgaat?
Hoe maak je vrienden?
- Hoe interpreteer en gebruik je lichaamstaal?
- Wat moet je weten over aanraken en aangeraakt worden?
- Hoe omgaan met pesten?
- Hoe omgaan met verliefdheid?
Welke gevaren lopen pubers en hoe kun je daar mee omgaan?
Hoe vul je jouw vrije tijd in?
Zelfstandig zijn, wat houdt dat in?

De antwoorden zijn zeer concreet, maar laten steeds een persoonlijke invulling van de lezer toe. Waar dat kan en nodig is, verduidelijken schema's en figuren de tekst. Doorheen het ganse boek geeft de auteur korte tips. Deze tips zijn duidelijk herkenbaar aan hun opmaak. Ze zorgen ervoor dat het boek ook heel snel cursorisch te lezen is. Of dat je heel snel op zoek kunt gaan naar een bepaalde passage.

Wat opvalt in het boek is dat de auteur de puber met een autismespectrumstoornis ernstig neemt. Hoewel het boek zeer concreet is en aangeeft wat de puber kan ondernemen, is het nergens betuttelend of denigrerend. Duidelijk een boek met een warm hart!

De boeken van uitgeverij Nieuwezijds worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

Oudergids autisme

noreply@skynetblogs.be (Lieven Coppens) — Sun, 21 Mar 2010 15:09:00 +0100

Auteur:	Caroline van der Velde
Titel:	Oudergids autisme. Een praktische handleiding sociale vaardighedenen.
Uitgeverij:	Nieuwezijds
Plaats:	Amsterdam
Jaar:	2007 (vierde oplage)
Pagina's:	144
ISBN-13:	978-90-5712-184-5
Prijs:	€ 16,95

Hoe kun je als ouder jouw kind met een autismespectrumstoornis leren om sociaal gedrag te herkennen en te begrijpen? Dit is de centrale vraag in het boek van Caroline van der Velde. En geloof me: in dit zeer praktische boek krijg je op deze vraag een uitgebreid en tegelijkertijd haalbaar antwoord. Ook leerkrachten en andere begeleiders kunnen met hun vragen en bezorgdheden in dit boek terecht.

Dit boek gaat er vanuit dat de ouders en begeleiders al een basiskennis autismespectrumstoornissen hebben. Het blijft dan ook niet lang stilstaan bij de theorie. Het grijpt enkel de drie domeinen aan waarop kinderen met een autismespectrumstoornis meer dan uitvallen als basis voor de praktische hoofdstukken. Deze drie domeinen zijn:

het leggen van contact;
de communicatie;
het gebruiken van fantasie.

Maar het boek heeft ook aandacht voor de volgende kwaliteiten:

eerlijkheid;
ontbreken van jaloersheid;
een goed geheugen;
analytisch zijn;
betrouwbaarheid;
perfectionisme.

In de praktische hoofdstukken benadrukt de auteur waarom het doel dat er in beschreven staat, belangrijk is. Om dan meteen heel wat concrete tips te geven om als ouder dat doel te bereiken. Het gaat dan onder andere over:

duidelijkheid en voorspelbaarheid;
de vereenvoudiging van het dagelijkse leven;
de sociale cognitie;
de communicatie;
middelen die de sociale vaardigheden kunnen ondersteunen en verbeteren;
het leren omgaan met boosheid;
het maken en behouden van vriendschappen;
assertiviteit;
als ouder jouw kind met een autismespectrumstoornis (leren) loslaten.

Elk hoofdstuk spreekt de lezer rechtstreeks aan. Het is als het ware een dialoog tussen auteur en ouder. Zonder dat de ouder de vraag expliciet moet stellen, krijgt hij praktische en concrete adviezen en tips. Figuren, opsommingen en schema's schieten de tekst voortdurend ter hulp.

Een boek dat iedereen die kinderen met een autismespectrumstoornis mag begeleiden, zeker moet lezen. Helemaal tot slot van deze bespreking wil ik het zinnetje aanhalen dat op de voorkant van het boek staat en alles samenvat wat de auteur wil zeggen: ...ik heb autisme, géén automatisme...

De boeken van uitgeverij Nieuwezijds worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

Oudergids ADHD. Bijsturen als alle remmen los zitten

noreply@skynetblogs.be (Lieven Coppens) — Sat, 07 Mar 2009 22:28:00 +0100

Auteur:	Martin L. Kutscher
Titel:	Oudergids ADHD. Bijsturen als alle remmen los zitten.
Uitgeverij:	Nieuwezijds
Plaats:	Amsterdam
Jaar:	2008
Pagina's:	208
ISBN-13:	978-90-5712-273-6
Prijs:	€ 19,95

Dit boek over ADHD is in de eerste plaats geschreven voor ouders. Het wil hen vooral helpen om hun kind met ADHD op een positieve manier te benaderen en toch bij te sturen. Het boek werd geschreven door Martin L. Kutscher toen hij merkte dat ouders van kinderen met ADHD vaak niet de tijd hadden om de boeken die hij hen adviseerde te lezen.

In het eerste hoofdstuk, De ADHD-ijsberg, toont de auteur aan dat het verschijnsel ADHD oneindig veel meer is dan de triade impulsiviteit-onoplettendheid-hyperactiviteit. Deze drie symptomen vormen samen slechts het deel dat voor de buitenwereld het meest zichtbaar is, het spreekwoordelijke topje van de ijsberg. Onder de oppervlakte liggen echter nog heel wat andere problemen waarmee er rekening dient gehouden te worden, te weten:

Problemen met de executieve functies, onder andere:
- Inhibitie
- Initiatie
- Innerlijke spraak
- Werkgeheugen
- Anticiperen en terugkijken
- ...
Tegelijk voorkomende andere problemen en stoornissen:
- Leerstoornissen
- Het syndroom van Asperger
- Het syndroom van Gilles de la Tourette
- Angststoornissen
- Depressie
- ...
Gezinsproblemen:
- Gezinsleden met hun eigen neuro-psychiatrische problemen
- Spanningen die veroorzaakt werden door het kind die latent aanwezig blijven en het voor het kind nog moeilijker maken.

Deze worden allemaal zeer concreet uitgelegd en geïllustreerd met voorbeelden, afbeeldingen, tabellen en dergelijke meer. Daarna gaat de auteur op een eenvoudige en heldere manier in op de neurologische achtergrond van ADHD. Verderop in het eerste hoofdstuk gaat hij dieper in op de samen met ADHD tegelijk voorkomende andere problemen en stoornissen.Daarbij staat hij niet enkel stil bij de mate waarin ze samen met ADHD voorkomen, maar geeft hij telkens ook heel concreet aan waarin ze zich van elkaar onderscheiden. Op deze manier krijgen ouders ook een beter inzicht in wat ze aan ADHD moeten toeschrijven en wat ze moeten zien als een gevolg van een ander probleem.

In het tweede, derde, vierde en vijfde hoofdstuk bespreekt de auteur de 4 belangrijkste regels in verband met de aanpak van het kind met ADHD, te weten:

Regel 1: Blijf positief!
Regel 2: Blijf Kalm!
Regel 3: Blijf georganiseerd!
Regel 4: Blijf zo doorgaan!

Elke regel wordt uitvoerig toegelicht. Centraal bij elk van deze regels staat het verklaringsmodel voor ADHD als een stoornis in de executieve functies. Met dat verklaringsmodel als uitgangspunt worden er bij elke regel concrete tips gegeven, tips die de auteur haalt uit zijn eigen ervaring of bij andere mensen die werkten met en schreven over ADHD. Deze tips gaan zowel over het benaderen van het kind met ADHD, als over het ter beschikking stellen van hulpmiddelen en over het bijsturen en/of onder controle houden van de eigen reacties van de ouders en/of de leerkracht. Deze laatste krijgt hier inderdaad ook zijn rol toegewezen, aangezien de regel over het georganiseerd blijven zeker ook op de situatie op school slaat.

Het zesde hoofdstuk behandelt het thema van het gebruik van medicatie bij ADHD. Zowel de voor- als de nadelen van medicatie worden besproken, evenals de mogelijke bijwerkingen. Het zevende hoofdstuk is geschreven op kindermaat en kan gebruikt worden om kinderen te informeren over ‘hun’ ADHD. Het achtste hoofdstuk is een samenvatting van het volledige boek en kan gebruikt worden om andere mensen uit de omgeving van het kind (familieleden, leerkrachten, begeleiders …) te informeren over ADHD.

De oudergids is een krachtig boek omdat hij heel positief aangeeft wat ouders, leerkrachten, … wel kunnen doen om hun kind of hun leerling met ADHD te begeleiden en te ondersteunen. De talrijke concrete tips zorgen er voor dat ze heel snel hun handelingsverlegenheid achter zich kunnen laten. Het benaderen van ADHD vanuit het verklaringsmodel van de stoornis in de executieve functies biedt evenveel kansen op een concrete en af en toe creatieve en spanningsreducerende aanpak en laat toe om zich heel concreet in te leven in de frustraties en teleurstellingen die het kind met ADHD dagelijks moet ondervinden. Een absolute aanrader!

De boeken van uitgeverij Nieuwezijds worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

Soorten intelligentie. Meervoudige intelligentie voor de 21e eeuw

noreply@skynetblogs.be (Lieven Coppens) — Sat, 07 Mar 2009 18:49:00 +0100

Auteur:	Howard Gardner
Titel:	Soorten intelligentie. Meervoudige intelligenties voor de 21e eeuw.
Uitgeverij:	Nieuwezijds
Plaats:	Amsterdam
Jaar:	2006 (Tweede oplage)
Pagina's:	253
ISBN-13:	978-90-5712-133-3
Prijs:	€ 24,95

In dit boek maakt Howard Gardner de balans op van zijn theorie van de meervoudige intelligenties. In het eerste hoofdstuk verwerpt hij opnieuw de these van de enkelvoudige intelligentie. Volgens hem is de intelligentie te belangrijk om over te laten aan de intelligentietesters. Hij is er van overtuigd dat de mens een reeks van vermogens en capaciteiten - meervoudige intelligenties - bezit waarvoor men zowel afzonderlijk als in combinatie met elkaar creatieve en productieve toepassingen kan vinden. Men moet er niet alleen naar streven om deze vermogens en capaciteiten te verhogen en op een goede manier te gebruiken, men moet ook uitzoeken hoe deze samen met de moraliteit kunnen gebruikt worden om de wereld tot een plaats te maken waar uiteenlopende mensen willen wonen.

In het tweede hoofdstuk beschrijft Gardner hoe er over intelligentie gedacht werd voor de theorie van de meervoudige intelligenties uitgebracht werd en hekelt hij een aantal theorieën, onder andere deze van de emotionele intelligentie zoals deze beschreven werd door Daniël Goleman.

In het derde hoofdstuk beschrijft hij eerst en vooral hoe hij tot de theorie van de meervoudige intelligenties kwam. Hij laat ons zien hoe zijn definitie tot stand kwam en op basis waarvan hij tot de verschillende criteria vastlegde, criteria die trouwens uit verschillende vakgebieden afkomstig zijn. Het hoofdstuk eindigt bij de uitgave van zijn boek Frames of the Mind, waarin hij zeven verschillende intelligenties beschreef.

Linguïstische intelligentie,
Logisch-wiskundige intelligentie,
Muzikale intelligentie,
Lichamelijke bewegingsintelligentie,
Ruimtelijke intelligentie,
Interpersoonlijke intelligentie,
Intrapersoonlijke intelligentie.

Het volgende hoofdstuk gebruikt Gardner om drie aanvullende intelligenties onder de loep te nemen. Het zijn de volgende:

Naturalistische intelligentie,
Spiritualistische intelligentie,
Existententiële intelligentie.

Hij neemt de lezer mee in het proces waarbij hij de verschillende intelligenties toetst aan de vastgelegde criteria, om uiteindelijk enkel de naturalistische te weerhouden als een volwaardige intelligentie. Aansluitend hierop gaat Gardner in het vijfde hoofdstuk op zoek naar het antwoord op de vraag of er een morele intelligentie bestaat. Hij komt tot de conclusie dat moraliteit geen intelligentie op zich is.

In het zesde hoofdstuk gaat Gardner dieper in op een aantal mythen over de meervoudige intelligenties die hij weerlegt met feiten en becommentarieert. Dit omdat hij zijn theorie terug op de oorspronkelijke sporen wil zetten. Enkele van deze mythen en feiten zijn:

Een intelligentie is hetzelfde als een domein of een vak.
Een intelligentie is hetzelfde als een leerstijl, een cognitieve stijl of een werkstijl.
De theorie van de meervoudige intelligenties is niet empirisch.

In het zevende hoofdstuk schrijft Gardner de antwoorden uit op de vragen die hem zeer frequent gesteld worden. In het volgende hoofdstuk onderzoekt hij uitgaande van zijn theorie van de meervoudige intelligenties wat een leider nu eigenlijk tot leider maakt. In het negende hoofdstuk denkt hij dan weer openlijk na over de manier waarop zijn theorie van de meervoudige intelligenties in het onderwijs een plaats kan krijgen. De meervoudige intelligenties kunnen op zich geen doel zijn van dat onderwijs, wel een hulpmiddel om het ultieme doel van goed onderwijs te bereiken, namelijk het komen tot inzicht. De manier waarop dit dan kan gerealiseerd worden beschrijft hij in het tiende hoofdstuk Verschillende wegen om tot inzicht te komen.

Het voorlaatste hoofdstuk plaatst de meervoudige intelligenties in een breder kader. Gardner beschrijft hier hoe zijn theorie invloed kreeg in verschillende sectoren, namelijk:

De kindermusea,
De musea voor beeldende kunst,
Het bedrijfsleven en het onderwijs,
De werkplek.

In het twaalfde en laatste hoofdstuk gaat Gardner op zoek naar een antwoord op de vraag: Wie is intelligent?

Of je nu een fervent voor- of tegenstander bent van de theorie van Gardner, het maakt niet echt uit. Feit is: je moet ze kennen. Ze heeft immers de afgelopen jaren het denken over onderwijs zeer sterk beïnvloed. Gardner heeft het idee dat intelligentie een enkelvoudige eenheid is, dat ze bepaald wordt door een enkele factor en dat ze eenvoudig door een IQ-test kan gemeten worden, in vraag gesteld evenals het cognitieve ontwikkelingsmodel van Piaget. Hij ondermijnde met succes de theorie dat kennis op om het even welk ontwikkelingsniveau samenhangt in een gestructureerd geheel.

Een boek dat niemand die interesse heeft voor de theorie van de meervoudige intelligenties ongelezen kan laten.

De boeken van uitgeverij Nieuwezijds worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

Kinderen in de syndroommix

noreply@skynetblogs.be (Lieven Coppens) — Sun, 07 Dec 2008 10:48:00 +0100

Auteur:	Martin L. Kutscher
Titel:	Kinderen in de syndroommix. De complete gids voor ouders, docenten en andere professionals.
Uitgeverij:	Nieuwezijds
Plaats:	Amsterdam
Jaar:	2007
Pagina's:	264
ISBN-13:	978-90-5712-225-5
Prijs:	€ 19,95

Een leer-, ontwikkelings- of gedragsstoornis komt zelden alleen. Zo zou je de kern van dit boek kunnen samen-vatten. Voor veel kinderen die met een probleem worden aangemeld, geldt dat ze vaak symptomen, tekenen vertonen van verschillende stoornissen tegelijkertijd. Vanuit dit vertrekpunt geeft de auteur een kijk op deze stoornissen die meer omvat dan we gewoon zijn.

Het eerste hoofdstuk gaat over het stellen van een diagnose. Hierin legt de auteur uit dat ouders en leerkrachten een heel belangrijke rol - kunnen en moeten - spelen in de diagnose omdat zij de meeste observatiegegevens uit de eerste hand hebben, ook al zijn deze vaak niet eenduidig in functie van het stellen van slechts één diagnose. Eenvoudiger gezegd: de ouders en leerkrachten zijn zich er heel vaak van bewust dat er iets met het kind aan de hand is, ook al kunnen ze het niet benoemen. Daarbij staat hij - mijns inziens terecht - stil bij een aantal valkuilen. Tot slot van dit hoofdstuk licht hij het professionele onderzoek, het stellen van de definitieve diagnose en het vaststellen van de juiste behandeling toe. Een belangrijk aspect van deze behandeling komt ruim aan bod in het tweede hoofdstuk. De auteur heeft het daarin over algemene richtlijnen die gelden voor alle stoornissen. Het zijn meer aanbevelingen geformuleerd voor de ouders en leerkrachten. Ze gaan over het bijstellen van het eigen denkkader, het leren begrijpen van het denkkader van het kind en het veranderen van het gedrag van het kind door positiviteit en kalmte.

In de volgende hoofdstukken komen dan verschillende stoornissen uitgebreid aan bod. Het zijn de volgende:

Hoofdstuk 3: Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD)
Hoofdstuk 4: Leerstoornissen en leerverschillen
Hoofdstuk 5: Stoornissen in het autismespectrum
Hoofdstuk 6: Aspergersyndroom
Hoofdstuk 7: Angststoornis en obsessief-compulsieve stoornis
Hoofdstuk 8: Sensorische integratiestoornis
Hoofdstuk 9: Tics en Tourette
Hoofdstuk 10: Depressie
Hoofdstuk 11: Bipolaire stoornis
Hoofdstuk 12: Oppositioneel-opstandige gedragsstoornis
Hoofdstuk 13: Centraal-auditieve verwerkingsstoornis (CAPD)
Hoofdstuk 14: Meervoudige complexe ontwikkelingsstoornis (MCDD)

De structuur van deze hoofdstukken komt er in het kort op neer dat er telkens eerst een duidelijke beschrijving is van wat de stoornis eigenlijk inhoudt. De ene stoornis wordt al uitgebreider beschreven dan een andere, iets wat vaak meebepaald wordt door de complexiteit ervan die zich niet altijd op een eenvoudige manier laat vatten of beschrijven. In elk hoofdstuk is er eveneens aandacht voor de behandeling. In enkele gevallen wordt er expliciet verwezen naar de verbanden met andere stoornissen of de moeilijkheid om de stoornis te onderscheiden van andere. Doorheen alle hoofdstukken is er (vaak uitgebreid) aandacht voor concrete en praktische ouder- en leerkrachtentips die onmiddellijk aan de praktijk kunnen getoetst worden.

Het vijftiende en laatste hoofdstuk gaat dieper in op het gebruik van medicatie bij enkele stoornissen. Het beperkt zich tot een bondige uitleg over de werking van verschillende (groepen) medicijnen en het beantwoorden van een aantal algemene vragen.

Drie interessante bijlagen maken het boek compleet: een gedragscontrolelijst, een vragenlijst over de executieve functie en een uitgebreide literatuurlijst (boeken en websites).

Als besluit kunnen we stellen dat de lezer met dit boek op korte tijd heel veel informatie verwerft over diverse stoornissen. De dichtste begeleiders van deze kinderen (ouders en leerkrachten) krijgen een waaier aan concrete en praktische tips om het kind met (een van deze) stoornissen beter te begeleiden én te begrijpen. Als naslagwerk is het zijn ondertitel meer dan waard: De complete gids voor ouders, docenten en andere professionals.

De boeken van uitgeverij Nieuwezijds worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

Hulpgids Aspergersyndroom

noreply@skynetblogs.be (Lieven Coppens) — Sun, 05 Oct 2008 20:38:00 +0200

Auteur:	Tony Attwood
Titel:	Hulpgids Aspergersyndroom. De complete gids.
Uitgeverij:	Nieuwezijds
Plaats:	Amsterdam
Jaar:	2007
Pagina's:	464
ISBN-13:	978-90-5712-247-7
Prijs:	€ 29,95

Het Aspergersyndroom is een aan autisme verwante gedragsstoornis, die gekenmerkt wordt door rigide gedragspatronen, eenzelvigheid en het opgaan in bijzondere hobby's of interesses en die gepaard gaat met een gemiddelde tot hoge intelligentie. Dit syndroom wordt niet altijd onmiddellijk herkend bij kinderen, maar vaak via de diagnose van een andere ontwikkelingsstoornis zoals ADHD, een taalontwikkelingsstoornis, een motorische stoornis, een stemmingsstoornis, een eetstoornis of een niet-verbale of visueelruimtelijke stoornis. Dit alles en nog veel meer komt aan bod in deze Hulpgids die geschreven werd door Tony Attwood, die geldt als een autoriteit op het gebied van het Aspergersyndroom.

In dit boek kun je drie delen onderkennen. In het eerste deel beschrijft Tony Attwood in twee hoofdstukken de essentie van het Aspergersyndroom en hoe men tot de diagnose komt. Daarbij schuwt hij in het eerste hoofdstuk het feit niet dat er verschillende wegen zijn om tot deze diagnose te komen. Hij bespreekt niet alleen de voornaamste kenmerken van kinderen met het Aspergersyndroom, maar ook hun voornaamste compensatie- en aanpassingsstrategieën. In het tweede hoofdstuk gaat hij dieper in op de diagnose. Hier komen een aantal diagnostische instrumenten aan bod en (de problemen rond) de huidige diagnostische criteria.

Het tweede deel is het meest uitgebreide en bestaat uit een negental hoofdstukken. Elk hoofdstuk belicht een bepaald aspect van het Aspergersyndroom, te weten:

Het sociaal inzicht en vriendschap.
Het plagen en pesten.
De Theory of Mind.
Het begrijpen en uiten van emoties.
De speciale interesses.
De taal en spraak.
De cognitieve vaardigheden.
De beweging en coördinatie.
De sensorische problemen.

Elk aspect wordt uitgebreid beschreven zoals het 'ervaren' wordt door de persoon met het Aspergersyndroom. Waar nodig wordt het gesitueerd binnen de volledige ontwikkeling van die persoon. De problemen worden uitgebreid verkend en toegelicht met concrete voorbeelden. Ook de mogelijkheden om de problemen aan te pakken krijgen ruim de aandacht. Net zoals in de andere delen van het boek verwijst Tony Attwood hierbij voortdurend naar de bestaande literatuur over het Aspergersyndroom. Elk hoofdstuk eindigt bovendien met een rubriek Hoofdpunten en strategieën waarin de volledige inhoud van het hoofdstuk nog eens beknopt en in een duidelijk schema herhaald wordt.

Het derde deel heeft het in een viertal hoofdstukken over het leven met het Aspergersyndroom. Eigenlijk worden er hier een viertal vragen beantwoord:

Hoe ziet het leven er na de school uit, meer bepaald het verder studeren en het beroep?
Wat met langdurige relaties?
Wat kan psychotherapie voor mensen met het Aspergersyndroom doen?
Wat is het antwoord op de volgende vragen?
- Wat is de oorzaak van het Aspergersyndroom?
- Moet je het kind inlichten over de diagnose?
- Wanneer en hoe licht je het kind in?
- Begaan mensen met het Aspergersyndroom vaker een misdrijf?
- Wordt het Aspergersyndroom wel eens verward met schizofrenie?
- Wat zijn de vooruitzichten op de lange termijn?

Het boek eindigt met een verklarende woordenlijst en een overzicht van nuttige informatie.

Dit boek is een echt naslagwerk voor iedereen die meer wil te weten komen over het Aspergersyndroom: wie het leest heeft achteraf een goed inzicht in het geheel van het syndroom. Hoewel het zeer vlot is geschreven verdient het boek dat het langzaam wordt gelezen: de hoeveelheid informatie die wordt aangeboden is immers zo groot, dat men er beter aan doet elk hoofdstuk afzonderlijk te verwerken. Dan nog is het mogelijk dat men bij een tweede lezing nieuwe dingen ontdekt.

Uitgeverij Nieuwezijds heeft met zijn reeks hulpgidsen (er verschenen ook al hulpgidsen voor ADHD, autisme, bipolaire stoornissen en dyslexie een prestigieus project binnengehaald. We kijken dan ook met plezier uit naar nieuwe delen in deze reeks.

De boeken van uitgeverij Nieuwezijds worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

Hulpgids ADHD

noreply@skynetblogs.be (Lieven Coppens) — Fri, 25 Jul 2008 14:29:00 +0200

Auteur:	Howard Halloway & John Ratey
Titel:	Hulpgids ADHD
Uitgeverij:	Nieuwezijds
Plaats:	Amsterdam
Jaar:	2007 (derde oplage)
Pagina's:	345
ISBN-13:	978-90-5712-211-8
Prijs:	€ 24,95

Deze Hulpgids ADHD heeft als (prestigieuze) ondertitel De meest actuele en complete gids voor een succesvol leven met ADHD. Het is niet aan mij om na te gaan of dit effectief zo is, maar voor mij is het toch één van de meest uitgebreide en veelzijdige boeken die ik over ADHD of ADD - want daar gaat dit boek ook over - gelezen heb.

Na een korte inleiding schetsen de auteurs in het eerste deel hoe het is om AD(H)D te hebben. Het eerste hoofdstuk uit dit deel is als het ware een samenvatting van het hele boek. De auteurs raden aan om dit hoofdstuk te lezen als je het hele boek niet kunt lezen. De andere hoofdstukken gaan meer in de diepte. Ze geven een antwoord op de volgende vragen:

Hoe voelt het aan om AD(H)D te hebben?
Wat is de kern van het probleem? Kan ik het niet of wil ik het niet?
Wat zegt de wetenschap?
Waarom kan ik mezelf niet beheersen?

Deze informatie wordt nog aangevuld met een vragenlijst voor volwassenen en met een hoofdstuk over de eigenschappen van volwassenen met AD(H)D die succes hebben. Dit laatste komt zeker goed van pas nu het handelingsgericht werken en de handelingsgerichte diagnostiek in het onderwijs heel wat terrein hebben gewon-nen.

In het tweede deel worden drie concrete verhalen verteld over mensen met AD(H)D. Deze verhalen zijn zeer vol-ledig: niet alleen de sensationele aspecten komen aan bod, maar ook de dagdagelijkse problemen, gevoelens van de persoon met AD(H)D en zijn omgeving, hun zoektocht naar oplossingen en dergelijke meer. Deze verhalen worden becommentarieerd en geduid waar nodig.

Het derde deel staat helemaal in het teken van het stellen van een goede en juiste diagnose. De auteurs leggen uit welke stappen naar een diagnose leiden en staan stil bij nieuwe onderzoeksmiddelen die kunnen gebruikt worden bij de diagnose. Ze geven ook tips om aan een kind te vertellen dat het AD(H)D heeft en gaan onder andere dieper in op de vraag of AD(H)D nu erfelijk is of niet. Zeer interessant in dit deel is ook het hoofdstukje over de andere stoornissen die met AD(H)D gepaard kunnen gaan. In een afzonderlijk hoofdstukje gaan ze dieper in over het ver-band tussen AD(H)D en leesmoeilijkheden en dyslexie. Heel belangrijk is ook het hoofdstuk waar men dieper ingaat op het verschil tussen AD(H)D en een bipolaire stoornis. De laatste hoofdstukken van dit deel gaan dieper in op de (vermeende) rol van de opvoeding bij AD(H)D en het thema van de verslaving.

Het vierde en laatste deel staat in het teken van de behandeling van AD(H)D. De auteurs hangen dit deel op aan de volgende acht stappen:

Stap 1: diagnose en onderkenning van talenten en sterke punten
Stap 2: talenten en sterke punten bevorderen
Stap 3: educatie
Stap 4: verandering van leefgewoonten
Stap 5: structuur
Stap 6: begeleiding
Stap 7: therapieën die de werking van medicatie ondersteunen of vervangen
Stap 8: medicatie indien gewenst

Dit deel is zeer uitgebreid. Ik beperk me in deze bespreking tot een aantal aspecten dat ik extra wil benadrukken. Het eerste aspect daarvan is de uitdrukkelijke opdracht om naar de positieve eigenschappen van de persoon met AD(H)D op zoek te gaan en deze te stimuleren. Een belangrijk "werktuig" hiervoor is de cyclus van verbondenheid-spel-oefening-beheersing-erkenning die, eens hij opgebouwd is, als een perpetuum mobile doorheen het ganse leven aanwezig kan zijn. Een ander aspect dat goed uitgewerkt is, is dat van het studeren met AD(H)D. Hier dient een levensecht verhaal als uitgangspunt voor een heleboel praktische tips en aanbevelingen. In verschillende hoofdstukken geven de auteurs nog inzicht in de tegenwoordig gangbare behandelingsvormen, gaande van omega 3 vetzuren tot medicatie. De stukken over SPINnen en SLIDE bevat heel wat nuttige informatie over het negatief omgaan met AD(H)D. Ze moeten dan zeker ook door iedereen gelezen worden. Dit vierde deel is ook zeer waardevol omdat het onder andere ingaat over de impact van AD(H)D op de persoon en zijn leven in alle aspecten, maar ook over de impact van AD(H)D op zijn omgeving.

Een boek dat op zijn minst in elke professionele bibliotheek zou moeten aanwezig zijn.

De boeken van uitgeverij Nieuwezijds worden in België verdeeld door uitgeverij span Epo.