BOEKetje onderwijs

Een boekje geschreven voor ervaringsdeskundigen door meer-dan-ervaringsdeskundigen. Zo kun je volgens mij dit veelomvattende werk van Pyt Nauta en Marinus Giesing het beste beschrijven. De auteurs werken beiden in het voortgezet onderwijs. Marinus Giesing als zorgcoördinator en Pyt Nauta als orthopedagoog/zorgcoördinator. Daarnaast zijn ze beiden coördinator van een samenwerkingsverband. In Nederland vormen scholen die op het gebied van leerlingenzorg en leerlingenbegeleiding intensief willen samenwerken dergelijke verbanden. Op die manier willen ze bereiken dat meer kinderen met een hulpvraag in het reguliere onderwijs kunnen functioneren en een diploma behalen. Wat trouwens ook de bedoeling was van het nu in Vlaanderen min of meer ter ziele gegane leerzorgkader.

Om hun collega’s van het samenwerkingsverband handelingsbekwamer te maken in hun omgaan met kinderen met een zorgvraag, kamden ze de leerlingendossiers uit op zoek naar problemen die bij de leerlingen voor specifieke zorgvragen zorgden. Ze selecteerden er de 26 belangrijkste uit en kwamen zo tot het volgende lijstje:

Omdat ze hun collega’s niet wilden overbelasten met tonnen literatuur, kozen ze voor het A4-concept: de informatie moest op een A-viertje passen. Ze hanteerden voor elk probleem dezelfde structuur:

• Een concrete ervaring in verband met het probleem (‘gevalsbeschrijving’ is een te zwaar woord);
• Een korte beschrijving van het probleem;
• Een lijstje van kenmerken;
• Een verwijzing naar recente en essentiële literatuur voor wie zich in de problematiek wil verdiepen.

Het boekje ademt een grote deskundigheid en professionaliteit uit: Pyt en Marinus kennen hun literatuur en weten deze op een schitterende manier te vertalen naar de werkvloer. Hierbij nemen ze de leerkrachten ernstig. Ze stellen zich op geen enkel moment betuttelend op. Helder en praktisch geschreven, draagt elk blad uit dit boekje bij tot de professionaliteit en handelingsbekwaamheid van de lezer. Tegelijk is het boekje een levende getuige van het grote zorghart van beide auteurs. Na 80 000 verkochte exemplaren in Nederland, mag dit boekje wat mij betreft de Vlaamse zorgmarkt overspoelen. De prijs is bewust laag gehouden en er is bovendien een gevoelige korting vanaf 10 exemplaren. Het zou mooi zijn moest iedere leerkracht en docent uit het (buitengewoon)secundair en hoger onderwijs (en waarom ook de leerkrachten uit het (buitengewoon) basisonderwijs niet) over dit boekje kunnen beschikken. Voor de prijs van enkele klassieke boeken over deze thema’s geef je een volledig leraren- of docentenkorps een naslagwerkje dat er staat!

Om het in Michelin-termen te zeggen: 5 sterren.

Jeroen de hardloopkampioen met astma is een therapeutisch voorleesboekje voor kinderen van 4 tot 7 jaar. In dit boekje beschrijven de auteurs het hele proces dat elk astmapatiëntje (van de eerste klachten, over de diagnose tot de behandeling met medicatie) doorloopt.

Het is een heel positief boekje dat laat zien dat iemand ondanks zijn astma toch een normaal, 'gezond' leven kan opbouwen waarbij hij sociaal en fysiek (de hardloopkampioen) kan meedoen met zijn leeftijdsgenootjes. Het benadrukt de mogelijkheden in plaats van de beperkingen in het leven van een kleuter met astma.

Beide auteurs hebben heel wat expertise opgebouwd in verband met het begeleiden van kinderen met astma en dat merk je in dit boek. Hun kennis van de zogenaamde 'coping'-strategieën zijn maximaal in hun verhaal verwerkt. Hierdoor kan Jeroen voor kleuters een echt rolmodel zijn in de manier waarop ze met hun astma omgaan.

Het boekje is heel geschikt om voor te lezen aan kinderen die zelf astma hebben of er mee te maken krijgen in hun omgeving. Het zal zeker helpen om hun problemen (h)erkennen. Het bespreken van dit boek kan leiden tot een betere aanvaarding en manier van omgaan met het astma.

Uitgeverij Pica brengt dit boekje op het juiste moment op de markt. Inclusief onderwijs is in Nederland en Vlaanderen sterk aan de orde. Dit heeft als te maken met de hervormingen die zich aandienen in het buitengewoon onderwijs (Vlaanderen) en het Speciaal BasisOnderwijs (Nederland). De kernboodschap van dit boekje is dat kinderen die anders zijn beter zullen gedijen in de klas als de andere kinderen weten en begrijpen wat er met hen aan de hand is.

De kinderen denken aan de hand van dit boekje eerst na over het thema anders zijn. Daarbij staan ze stil bij zichzelf: ze moeten nadenken over hoe zij anders zijn en hoe zij willen dat ze behandeld worden. In het volgende deel staan ze stil bij de soorten handicaps. Duidelijke, concrete uitleg helpt hen om handicaps als hersenverlamming, astma, blindheid, doofheid, autisme, syndroom van Down, ADHD en leermoeilijkheden te begrijpen. Eens zo ver worden ze in het derde deel geholpen te begrijpen wat kinderen met deze handicaps anders maakt. Aan de hand van concrete tips, voorbeelden en vragen worden ze geholpen om zich er in in te leven. Het concept zich inleven is immers de ruggengraat van dit boekje: wie in de schoenen van een ander gaat staan, begrijpt beter wat er aan de hand is met die ander. Met dit begrip kan er dan iets gedaan worden. De mogelijke hulp staat dan telkens aangegeven in het rubriekje Hoe kun je helpen? In het laatste deeltje staat er een voorbeeld uitgeschreven om in een groepsactiviteit te werken rond anders zijn.

Bij dit boekje horen een aantal uitgewerkte lessen die je gratis van het Internet kunt plukken op http://www.uitgeverijpica.nl/anders. Een echte aanrader voor iedereen die in de klas, maar ook daarbuiten, wil werken rond het thema anders zijn.