2017.05.13

Gedragsproblemen in de klas in het voortgezet onderwijs

Auteur: Anton Horeweg
Titel: Gedragsproblemen in de klas in het voortgezet onderwijs
Een praktisch handboek
Uitgeverij: LannooCampus
Plaats: Houten
Jaar: 2015
Pagina's: 352
ISBN-13: 978-94-014-2578-0
Prijs: € 29,99

gedragsproblemen in de klas in het voortgezet onderwijs - een praktisch handboekOver Gedragsproblemen in de klas in het basisonderwijs van dezelfde auteur schreef ik vorig jaar op deze blog dat het een laagdrempelig en praktisch boek over gedragsproblemen was voor leerkrachten. Een boek dat heel ruim tegemoetkwam aan die leerkrachten die een grote behoefte hadden aan praktische en direct toepasbare informatie. Over het boek dat Anton Horeweg schreef over gedragsproblemen in het secundair onderwijs, kan ik op zijn minst hetzelfde zeggen. Op zijn minst, omdat de auteur de versie voor het secundair onderwijs nog een meerwaarde meegaf door bij een aantal van de problemen die hij bespreekt een aantal extra’s toe te voegen die wel aan de orde zijn in het voortgezet onderwijs, maar nog niet relevant waren om te vermelden in het boek voor het basisonderwijs. Ik som er een aantal op:

  • ADHD en verslaving;
  • ADD en drugsgebruik;
  • ASS en gameverslaving;
  • De jongere en een gewelddadige relatie;
  • Straatcultuur.

Ook nu begint het boek met een algemeen hoofdstuk. Hierin wordt er eerst en vooral een onderscheid gemaakt tussen een gedragsprobleem en gedragsstoornis. Vanuit de visie dat een gedragsprobleem een interactieprobleem is tussen de jongere en zijn omgeving wordt er ook stilgestaan bij de rol van de leerkracht en andere preventieve maatregelen. Tot slot beschrijft de auteur wat je kunt doen als er dan toch gedragsproblemen voorkomen.

In de volgende hoofdstukken komt er telkens een specifiek probleemgebied aan bod. Elk probleemgebied wordt verkend vanuit dezelfde gemeenschappelijke vragen telkens aangevuld met andere informatie specifiek voor dit probeem. Zo ontstaat er een goed onderbouwd en praktisch beeld. De probleemgebieden die aan bod komen zijn de volgende:

  • Adhd;
  • Add;
  • Autismespectrumstoornis;
  • ODD;
  • Problematische gehechtheid;
  • Probleemgedrag met een speciale oorzaak;
  • Angststoornissen, depressie, compulsieve, trauma en stress gerelateerde stoornissen;
  • Faalangst;
  • Syndroom van Gilles de la Tourette;
  • Dcd;
  • Nld;
  • Hoogbegaafdheid en probleemgedrag;
  • Agressie;
  • Pestgedrag;
  • Straatcultuur in je klas;
  • Executieve functies.

Hierbij verdient het hoofdstuk over straatcultuur in de klas dat het (ook) door Vlaamse leerkrachten met extra veel aandacht gelezen wordt.

Wie denkt dat dit boek voor het voortgezet onderwijs een kopie is van het boek dat Anton Horeweg schreef voor het basisonderwijs, slaat de bal mis. Dit boek is er het logische vervolg op. De auteur heeft echt de moeite gedaan om het geheel te herschrijven in functie de noden van het voortgezet onderwijs en de evolutie die de gedragsproblemen hebben doorgemaakt naar mate de kinderen en jongeren ouder worden.

Een naslagwerk met karakter!

naslagwerk met karakter afdrukken

2016.11.19

Wijzer in ontwikkelingsstoornissen

Auteur: Séverine Van De Voorde
Titel: Wijzer in ontwikkelingsstoornissen
Een overzicht van theorie en praktijk
Uitgeverij: Acco
Plaats: Leuven|Den Haag
Jaar: 2016
Pagina's: 326
ISBN-13: 978-94-6292-743-8
Prijs: € 29,90

wijzer in ontwikkelingsstoornissen - een overzicht van theorie en praktijkLaat ik het maar meteen toegeven: na het lezen van dit boek was ik jaloers. Jaloers omdat ik het niet geschreven heb. Wijzer in ontwikkelingsstoornissen is een pittige cocktail van handelingsgericht en evidence based-werken bestaande uit een perfect uitgebalanceerd mengsel van theorie, praktijk, recente inzichten en modellen. Een boek zoals het maar zelden geschreven wordt. Met als kers in de cocktail de passie van iemand die oprecht bekommerd is om de kinderen en jongeren met leer- en/of ontwikkelingsstoornissen. Leerboek, naslagwerk, inspiratieboek, … allemaal termen die van toepassing zijn. Kortom, een boek dat wat mij betreft heel wat nadrukken verdient, een boek dat het predicaat naslagwerk met karakter ruimschoots verdient.

Het boek begint met twee hoofdstukken die de lezer tonen hoe het boek moet gelezen en begrepen worden. Séverine Van De Voorde bakent in het eerste hoofdstuk duidelijk af welke terminologie en welke denkkaders gebruikt zijn bij het schrijven. Ze verduidelijkt de modellen die ze gebruikt heeft over het ontstaan van en functioneren met een ontwik-kelingsstoornis. Daarbij zorgt ze er nadrukkelijk voor dat de lezer goed begrijpt wat er bedoeld wordt met de begrippen risico- en beschermende factoren. In het tweede hoofdstuk staat ze stil bij de diagnostiek en begeleiding bij ontwikkelingsstoornissen.

In de hoofdstukken drie tot en met negen geeft ze een overzicht van de ontwikkelingsstoornissen waarbij ze indeling en de criteria van de recent verschenen DSM-5 volgt:

  • Verstandelijke ontwikkelingsstoornis;
  • Communicatiestoornissen;
  • ASS;
  • ADHD;
  • Leerstoornissen;
  • DCD;
  • Ticstoornissen.

Bij elk van deze onderwerpen volgt ze een zeer transparante structuur, waardoor het boek met niet altijd even eenvoudig te begrijpen inhouden al heel snel heel herkenbaar en verwerkbaar wordt:

  • Inleiding;
  • Kenmerken;
  • Diagnostiek;
  • Begeleiding.

De rubriek Inleiding geeft een algemene omschrijving van de stoornis samen met een eenduidige definitie ervan. Waar nodig wordt dit aangevuld met andere noodzakelijke informatie. De rubriek Kenmerken heeft het dan over de primaire en secundaire kenmerken van de stoornis, de verschillende verschijningsvormen, de neuropsychologische kenmerken en de mate waarin de stoornis voorkomt. Ook is er aandacht voor de comorbiditeit van de stoornis met andere stoornissen, het beloop van de stoornis en de prognose. De rubriek Diagnostiek behandelt zowel de onderkennende, verklarende als handelingsgerichte diagnostiek van de stoornis en geeft een overzicht van het te doorlopen diagnostisch proces. Tot slot geeft de rubriek Begeleiding een heel mooi overzicht van alle mogelijke behandelingen gecombineerd met een overzicht van de (redelijke) aanpassingen aan de sociale en fysieke context en een overzicht van mogelijke tips voor ouders en leerkrachten.

Het tiende en laatste hoofdstuk staat nadrukkelijk stil bij het fenomeen van de hoogbegaafdheid. Niet vanuit de visie dat hoogbegaafd zijn op zich problematisch of gestoord is, wel vanuit de bezorgdheid dat hoogbegaafdheid tot veel problemen kan leiden als die niet tijdig onderkend wordt.

Nogmaals: een boek met een pittig karakter, net zoals – en wie haar kent zal het ongetwijfeld met me eens zijn – zijn auteur.

Lezen!

naslagwerk met karakter afdrukken

2016.09.25

Gedragsproblemen in de klas in het basisonderwijs

Auteur: Anton Horeweg
Titel: Gedragsproblemen in de klas in het basisonderwijs
Een praktisch handboek
Uitgeverij: LannooCampus
Plaats: Houten
Jaar: 2015
Pagina's: 318
ISBN-13: 978-94-014-3218-4
Prijs: € 29,99

gedragsproblemen in de klas in het basisonderwijs - een praktisch handboekEen laagdrempelig en praktisch boek over gedragsproblemen voor leerkrachten. Zo kunnen we het boek van Anton Horeweg het beste omschrijven. Voeg daaraan toe dat Kees van Overveld, de Nederlands specialist in verband met gedragsproblemen (Zie Groepsplan gedrag en Groepsplan gedrag in het Voortgezet Onderwijs) er zich toe leende om het voorwoord te schrijven en je weet dat het hier gaat om een boek dat de moeite meer dan waard is.

Het boek begint met een algemeen hoofdstuk. Hierin wordt er eerst en vooral een onderscheid gemaakt tussen een gedragsprobleem en gedragsstoornis. Vanuit de visie dat een gedragsprobleem een interactieprobleem is tussen het kind en zijn omgeving wordt er ook stilgestaan bij de rol van de leerkracht en andere preventieve maatregelen. Tot slot beschrijft de auteur wat je kunt doen als er dan toch gedragsproblemen voorkomen.

In de volgende hoofdstukken komt er telkens een specifiek probleemgebied aan bod. Elk probleemgebied wordt verkend vanuit dezelfde gemeenschappelijke vragen telkens aangevuld met andere probleem specifieke informatie. Zo ontstaat er een goed onderbouwd en praktisch beeld van het probleem in kwestie. De probleemgebieden die aan bod komen zijn de volgende:

  • Adhd;
  • Add;
  • Autismespectrumstoornissen;
  • Disruptieve stoornissen;
  • Hechtingsproblemen;
  • Probleemgedrag met een speciale oorzaak;
  • Angststoornissen en depressie bij kinderen;
  • Faalangst;
  • Syndroom van Gilles de la Tourette;
  • Dcd;
  • Nld;
  • Hoogbegaafdheid en probleemgedrag;
  • Agressie;
  • Pestgedrag;
  • Executieve functies.

Het is daarbij telkens weer heel interessant om te lezen welke impact dit probleem heeft op het leren van de leerling en wat je als leerkracht concreet in jouw klas kunt doen.

Inhoudelijk heel sterk onderbouwd (zie de uitgebreide literatuurlijst die in het boek is opgenomen), komt dit boek heel ruim tegemoet aan de leerkracht met een grote behoefte aan praktische en direct toepasbare informatie.

afdrukken

2015.11.01

Wonderlijke Wazigheid

Auteur: Tirtsa Ehrlich
Titel: Wonderlijke Wazigheid
Uitleg, adviezen, tips en trucs over ADD voor jongeren en hun omgeving
Uitgeverij: Cadans|SWP
Plaats: Amsterdam
Jaar: 2014
Pagina's: 128
ISBN-13: 978-90-8560-661-1
Prijs: € 17,50

wonderlijke wazigheid - uitleg, adviezen, tips en trucs over add voor jongeren en hun omgevingMet de Wonderlijke Wazigheid heeft Tirtsa Ehrlich, zoals we dat intussen van haar gewoon zijn, een bijzonder helder en onderhoudend boek geschreven over ADD. De volgende tekst op de achterflap van het boek maakt zijn belofte dan ook helemaal waar:

Jongeren vanaf 12 jaar, met of zonder diagnose, docenten, ouders en andere familieleden kunnen na het lezen van dit boek goed uitleggen dat ADD niet hetzelfde is als ADHD, en vooral vertellen wat het wel is en hoe je ermee om kunt gaan.

Zeg nu zelf: wat kun je nog meer van een boek verwachten. Ik doe het zelden, maar de inhoudstafel op zich spreekt voor zich; de volgende thema’s komen aan bod:

  • Wat is ADD;
  • Oorzaken van ADD;
  • ADD en behandeling;
  • Tips en trucs voor het dagelijks leven;
  • Tips en trucs voor de middelbare school;
  • Tips voor docenten van leerlingen met ADD;
  • Tips en trucs voor een vervolgopleiding;
  • Adviezen voor ouders van ADD-ers;
  • ADD en werken;
  • ADD en humor;
  • ADD en je rijbewijs;
  • ADD en de liefde;
  • ADD en de gevaren van alcohol en drugs.

Met andere woorden: de titel van dit boek had evengoed Alles wat je altijd al wilde weten over ADD kunnen zijn. Maar toegegeven de titel Wonderlijke Wazigheid klinkt veel sympathieker.

Vergis je echter niet. Dit boek is niet zomaar het zoveelste in de rij van boeken over aandachts- en concentratie-problemen. Omwille van zijn volledigheid en zijn zeer toegankelijke schrijfstijl is dit het werk bij uitstek voor iedereen die heel snel zowel theoretische als praktische informatie wil verwerven over ADD. Met toegankelijke schrijfstijl bedoel ik niet alleen dat het vlot geschreven is. Voor een keer dekt de vlag de lading niet. Met toegankelijk bedoel ik vooral het volgende:

  • De lay-out van het boek is zo opgesteld dat je weinig of niet afgeleid wordt van de tekst. Het bevat weinig afbeeldingen die dan ook nog eens zeer strategisch in de tekst zijn ingewerkt: ze ondersteunen de lezer en leiden hem niet af. Bovendien bevat de tekst ook nog visuele aanwijzingen die aangeven wat de hoofdzaken zijn. Ideaal dus voor iedereen die moeite heeft met het lezen van lange stukken tekst;
  • Bij elk hoofdstuk laat Tirtsa in schuin gedrukte, blauwe tekst ervaringsdeskundigen aan het woord die alles veel herkenbaarder en waarachtiger maken.
  • Zelden heb ik een boek gelezen dat zo volledig en zo beknopt een thema op de kaart zet. Dit kun je als auteur alleen maar als je een kei in jouw vak bent. Of zoals Johann Wolfgang von Goethe het ooit neerzette: In der Beschränkung zeigt sich erst der Meister.

Kortom: ik kijk uit naar het volgende boek van Tirtsa Ehrlich!

De boeken van uitgeverij Cadans|SWP worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

naslagwerk met karakter afdrukken

11:29 Gepost door Lieven Coppens in Cadans, SWP | Permalink | Tags: aandacht, add, behandeling, concentratie, diagnostiek, opvoedingsondersteuning, psycho-educatie, werkhouding, opvoeding | |

2012.10.21

Omgaan met ADHD

Auteur: Peter Glorieux & Jan Vanthomme
Titel: Omgaan met ADHD
Een positieve kijk op opvoeden
Website: Roularta Books
Plaats: Roeselare
Jaar: 2011
Pagina's: 224
ISBN-13: 9789086794157
Prijs: € 20,-

omgaan met adhd - een positieve kijk op opvoedenDe auteurs, beiden oprichters van Zorgzaam Omgaan vzw (http://www.zorgzaamomgaan.be), hebben met dit boek waarschijnlijk al veel ouders gerustgesteld en/of nieuwe hoop gegeven. Kinderen met AD(H)D hebben wel degelijk een mooie toekomst voor zich en zijn niet gedoemd om het verkeerde pad op te gaan. Het is gewoon heel belangrijk dat ze te allen tijde kunnen terugvallen op een positieve opvoeding door de ouders en een al even positieve onder-steuning door hun professionele begeleiders (leerkrachten, opvoeders, …) die hen met veel vallen, met één keer meer opstaan dan er gevallen wordt en met milde gestrengheid naar die toekomst leiden. Dit is voor mij de essentie van dit boek dat de auteurs opbouwden rond de waargebeurde verhalen die ze zelf beleefden of die met hen gedeeld werden. Een boek dat eigenlijk een plaats verdient in het fonds van een gespecialiseerde niche-uitgeverij zoals het Nederlandse Pica (http://www.uitgeverijpica.nl). Deze is voor het Nederlandssprekende taalgebied toch wel toonaangevend op het gebied van literatuur over autismespectrumstoornissen, gedragsproblemen en AD(H)D.

De auteurs (her)definiëren opvoeding als een voortdurend verhaal van vraag en aanbod: de opvoedingsvraag van het kind wordt beantwoord door een opvoedingsaanbod van de ouders en/of begeleiders. Dit aanbod bestaat uit vier dynamische aspecten:

  • Aandacht geven;
  • Begrenzen;
  • Helpen;
  • Belonen en (soms) sanctioneren.

Deze dynamiek kun je heel goed opmerken in de communicatie tussen het kind en zijn ouders en/of begeleiders. De auteurs zijn zich trouwens zeer goed bewust van het feit dat deze dynamiek op de ouders van kinderen met een extra zorgvraag (ik gebruik liever deze term dan de term ‘speciale noden’) af en toe zwaar kan doorwegen. Zeker daar waar de vraag van het kind het aanbod van de ouders en/of begeleiders ver overstijgt.

In dit boek houden Peter Glorieux en Jan Vanthomme een terecht pleidooi voor een zorgzaam diagnoseproces dat de beste garantie biedt tegen de kritieken als zou AD(H)D een modeverschijnsel zijn of een zucht naar een goedkoop etiket omwille van de eventuele secundaire voordelen die dit met zich zou meebrengen.

Maar er is (nog) meer. De auteurs maken duidelijk dat kinderen en jongeren met AD(H)D nood hebben aan een globaal opvoedingstraject en beschrijven heel goed waaraan dit moet beantwoorden. Hun waarschuwing voor een opvoedingsburn-out is hier heel terecht. Zowel het kind als de ouders met AD(H)D moeten zich laten ondersteunen. Deze ondersteuning gaat verder dan het gebruik van medicatie voor het kind. Alleen is deze niet altijd (tijdig) te vinden. Het pleidooi dat de auteurs hiervoor houden is meer dan terecht. Over het gebruik van medicatie hebben de auteurs trouwens een zeer heldere en verduidelijkend hoofdstuk geschreven.

Omgaan met ADHD is een geëngageerd boek dat nog meer aandacht verdient dan het nu al krijgt.

afdrukken

18:32 Gepost door Lieven Coppens in Roularta | Permalink | Tags: aandacht, add, adhd, behandeling, concentratie, diagnostiek, opvoeding, opvoedingsondersteuning, werkhouding | |