BOEKetje onderwijs

Hoe stimuleer je de taal van jonge kinderen met ontwikkelingsproblemen in de peuterklas? Vroeg of laat komt elke leerkracht een dergelijk kind tegen. Deze brochure heeft een belangrijke meerwaarde voor de leerkracht uit de peuterklas, hoewel ze oorspronkelijk bedoeld was voor ouders, grootouders, onthaalmoeders en kinderverzorgsters. De leerkracht uit de peuterklas speelt immers een belangrijke rol in de vroegtijdige opsporing van problemen. In heel wat gevallen biedt zij aan jonge ouders vanuit haar observaties en deskundigheid een referentiekader om de ontwikkeling van hun peuter realistisch in te schatten.

In het eerste deel van de brochure geven de auteurs algemene tips om de communicatie met baby's en peuters te bevorderen. Deze tips zijn zeer concreet. Enkele voorbeelden:

• Bied felgekleurde voorwerpen aan waarmee je de aandacht trekt. Ze spreken het jonge kind aan. Laat het ermee spelen en vertel erbij.
• Lok spontane gesprekjes uit door het kind bijvoorbeeld te vragen wat het aan het doen is (blz.4).

Vervolgens worden de alarmsignalen per leeftijdsfase op een rijtje gezet. Deze fasen zijn als volgt ingedeeld:

• 3 maanden
• 6 maanden
• 9 maanden
• 12 maanden
• 18 maanden
• 24 maanden
• 30 maanden
• 36 maanden

Deze alarmsignalen maken onderscheid tussen signalen bij het luisteren en spreken en signalen vanuit het omgaan met anderen en de persoonlijkheid van het kind. Belangrijk hierbij is de vermelding dat deze signalen een aanduiding kunnen zijn voor een problematische taalontwikkeling, maar dat een breder onderzoek aangewezen is. Voor het onderwijs zijn de alarmsignalen bij kinderen van 30 en 36 maanden van belang.

In het tweede deel bespreken de auteurs hoe je de taal kunt stimuleren van jonge kinderen met ontwikkelingsproblemen. Ze doen dit telkens op dezelfde manier. Eerst is er een korte uitleg over het probleem. Daarna schetsen ze welke impact dit probleem heeft voor de baby of peuter. Vervolgens worden er onder de rubriek Wat kan ik doen om de taal te stimuleren een reeks concrete aanbevelingen om de taalontwikkeling van deze baby's of peuters met een specifieke zorgvraag te bevorderen. De groepen die besproken worden zijn kinderen die te kampen hebben met de gevolgen van:

• tweetaligheid
• autisme
• slechthorendheid of doofheid
• slechtziendheid of blindheid
• een verstandelijke handicap

Een brochure die in elke peuterklas moet aanwezig zijn.

Uitgeverij Pica brengt dit boekje op het juiste moment op de markt. Inclusief onderwijs is in Nederland en Vlaanderen sterk aan de orde. Dit heeft als te maken met de hervormingen die zich aandienen in het buitengewoon onderwijs (Vlaanderen) en het Speciaal BasisOnderwijs (Nederland). De kernboodschap van dit boekje is dat kinderen die anders zijn beter zullen gedijen in de klas als de andere kinderen weten en begrijpen wat er met hen aan de hand is.

De kinderen denken aan de hand van dit boekje eerst na over het thema anders zijn. Daarbij staan ze stil bij zichzelf: ze moeten nadenken over hoe zij anders zijn en hoe zij willen dat ze behandeld worden. In het volgende deel staan ze stil bij de soorten handicaps. Duidelijke, concrete uitleg helpt hen om handicaps als hersenverlamming, astma, blindheid, doofheid, autisme, syndroom van Down, ADHD en leermoeilijkheden te begrijpen. Eens zo ver worden ze in het derde deel geholpen te begrijpen wat kinderen met deze handicaps anders maakt. Aan de hand van concrete tips, voorbeelden en vragen worden ze geholpen om zich er in in te leven. Het concept zich inleven is immers de ruggengraat van dit boekje: wie in de schoenen van een ander gaat staan, begrijpt beter wat er aan de hand is met die ander. Met dit begrip kan er dan iets gedaan worden. De mogelijke hulp staat dan telkens aangegeven in het rubriekje Hoe kun je helpen? In het laatste deeltje staat er een voorbeeld uitgeschreven om in een groepsactiviteit te werken rond anders zijn.

Bij dit boekje horen een aantal uitgewerkte lessen die je gratis van het Internet kunt plukken op http://www.uitgeverijpica.nl/anders. Een echte aanrader voor iedereen die in de klas, maar ook daarbuiten, wil werken rond het thema anders zijn.