2010.04.10

Hoogbegaafde leerlingen op de secundaire school

Auteur: Tessa Kieboom & Anne Hermans (red.)
Titel: Hoogbegaafde leerlingen op de secundaire school. Hoogvliegers of kwetsbare vogels?
  Garant
Plaats: Antwerpen/Apeldoorn
Jaar: 2004
Pagina's: 112
ISBN-13: 978-90-441-1591-8
Prijs: € 13,90

hoogbegaafde leerlingen in de secundaire school - hoogvliegers of kwetsbare vogelsDit boek biedt een verzameling toegankelijke verhandelingen. Het informeert alle direct betrokkenen over een goede aanpak van hoogbegaafde leerlingen in het secundair onderwijs. Tegelijk wil het hen hiervoor sensibiliseren. Omdat het onderwijs en de hulpverlening hoogbegaafdheid nog onvoldoende (h)erkent. Deze verhandelingen vormen een evenwichtige mengeling van wetenschappelijke inzichten en  praktijkervaringen.

Onmiddellijk na Franz Mönks neemt Tessa Kieboom het woord. Zij definieert het begrip hoogbegaafdheid. De modellen van Mönks en Heller komen hierbij aan bod. Daarna beschrijft ze de eigenschappen van hoogbegaafdheid. Heel belangrijk zijn haar aandachtspunten voor het secundair onderwijs. Verder geeft ze een woordje uitleg bij twee gangbare aanpakken voor hoogbegaafde leerlingen. Tenslotte formuleert ze acht duidelijke richtlijnen voor een goede begeleiding.

De verhandeling van Willy Lens beklemtoont het belang van de motivatie. Deze beïnvloedt zowel de waarde van de gemeten intelligentie als het presteren van een leerling. Zo verklaart hij onderpresteren als een gebrek aan motivatie. Hij is daarin heel duidelijk. Onderwijs dat de hoge intellectuele mogelijkheden en creativiteit van zijn hoogbegaafde leerlingen niet uitdaagt, frustreert en verliest hen. Geïndividualiseerd onderwijs is hier het antwoord.

Inge Buseyne leert ons dat er geen wetenschappelijk bewijs is dat hoogbegaafdheid een risicofactor is voor het ontwikkelen van psychische problemen. Ze toont wel aan dat hoogbegaafde leerlingen bepaalde interne, persoongebonden factoren hebben die hun kwetsbaar maken voor deze problemen. Ze vult deze aan met enkele externe factoren. De meerwaarde van deze verhandeling ligt in het stukje over de misdiagnose en dubbele diagnose (tweemaal speciaal) van hoogbegaafdheid. Ze bedoelt met misdiagnose niet alleen dat men de hoogbegaafdheid niet ziet en afdoet als een psychische stoornis. Ze geeft ook aan dat kenmerken die men toeschrijft aan hoogbegaafdheid ook subtiele of minder subtiele tekenen kunnen zijn van een psychische stoornis. Een dubbeldiagnose (AD(H)D, autisme, leerprobleem) maakt hoogbegaafde leerlingen veel kwetsbaarder voor sociale en emotionele problemen. Ze eindigt haar verhandeling met de vaststelling dat hoogbegaafdheid nog steeds een miskend probleem is.

De verhandeling van Anne Hermans ontkracht enkele mythes over de sociaal-emotionele ontwikkeling van hoogbegaafde leerlingen. Ze zijn niet asocialer dan hun leeftijdsgenoten. Ze hebben het al evenmin gemakkelijk. Het is wel belangrijk dat zijzelf en hun omgeving op een positieve manier leren omgaan met hun "anders" zijn. Zo kunnen ze voor zichzelf een omgeving vinden waarin ze zich zowel cognitief als sociaal-emotioneel goed voelen.

De volgende verhandelingen belichten meer praktische thema's. Willy Peters gaat dieper in op het onderpresteren van hoogbegaafde kinderen. Hij zoekt naar oorzaken binnen en buiten de leerling en bespreekt die grondig. Tot slot reikt hij enkele oplossingsstrategieën aan.

Marit Goossens beschrijft eerst en vooral een tiental mogelijke studieproblemen van hoogbegaafde leerlingen. Ze licht deze toe aan de hand van concrete voorbeelden. Ze toont aan dat de studiebegeleiding van hoogbegaafde leerlingen moet beantwoorden aan een aantal voorwaarden. Tot slot overloopt ze een aantal kenmerken van hoogbegaafde leerlingen die hun communicatie met leerlingen en leerkrachten beïnvloeden.

In de laatste verhandeling van dit boek geven Brigitte Leuridan en Ann Cuvelier vanuit hun ervaring van drie jaar werken met hoogbegaafden op school enkele aanzetten voor de ondersteuning van hoogbegaafde leerlingen. Ze beschrijven ook hoe ze tot een meer gestructureerde werking kwamen.

Dit boek biedt een snelle verkenning van het thema. Wie meer wil weten kan terecht bij de uitgebreide referentielijsten bij elke bijdrage.

afdrukken

23:29 Gepost door Lieven Coppens in Garant | Permalink | Tags: secundair onderwijs, dyslexie, intelligentie, hoogbegaafd, dyspraxie, adhd, motivatie, faalangst, motoriek, zorg, autisme, creativiteit, add | |

2010.01.16

Hoogbegaafd, nou én?

Auteur: Wendy Lammers van Toorenburg
Titel: Hoogbegaafd, nou én? - Ontdekboek over hoogbegaafdheid voor kinderen van 5 tot 99 jaar!
Uitgeverij: Samsara
Plaats: Amsterdam
Jaar: 2008 (vierde gewijzigde druk)
Pagina's: 248
ISBN-13: 978-90-77228-31-9
Prijs: € 26,50

hoogbegaafd, nou en - ontdekboek over hoogbegaafdheid voor kinderen van 5 tot 99 jaarEr zien meer en meer boeken over hoogbegaafdheid het licht. Maar er bestaat - voor zover ik weet - slechts één boek zoals Hoogbegaafd, nou én van de Nederlandse Wendy Lammers van Toorenburg. Zij is moeder van een hoogbegaafd kind. Door met haar zoon op weg te gaan ontdekte ze hetzelfde over haarzelf. Dit maakte haar twee maal tot ervaringsdeskundige. Op een creatieve en zeer aantrekkelijke wijze weet ze de essentie van hoogbegaafdheid voor elke leeftijd toegankelijk te maken. Het concept is even eenvoudig als origineel. Op de linkerbladzijde staat de zeer kindvriendelijke tekst. Deze is geschreven op het niveau van het hoogbegaafde kind. Zonder betuttelend te zijn. Op de rechterbladzijde vind je een kleurrijke tekening die soms humoristisch, soms ernstig, maar altijd verduidelijkend is. Af en toe onderbreekt een klein zelftestje of verhelderende opdracht dit model. Hierdoor is het ontdekboek zowel een lees-, voorlees-, kijk- als doeboek. Met als rode draad een zeer positieve boodschap:

Je kunt uiteindelijk misschien een schroef aandraaien met je nagel, een mes of een muntstuk. Maar het gaat een stuk makkelijker als je het juiste gereedschap ter beschikking hebt. Dit boek bevat het gereedschap voor de klus die hoogbegaafdheid kan zijn. Maak er gebruik van, leer op jezelf vertrouwen, volg het pad dat bij jou past en vind zo je eigen plek in de wereld. (blz.5)

Inhoudelijk is dit boek zeer rijk. Alle gekende thema's in verband met hoogbegaafdheid komen aan bod. Zoals daar zijn:

  • Wat is het verschil tussen hoogintelligent en hoogbegaafd zijn?
  • Wat zijn de modellen van Renzulli en Mönks?
  • Wat is er anders als je hoogbegaafd bent?
  • Wat is onderpresteren en wat zijn de mogelijke oorzaken.
  • Hoe ga je zelf om met jouw hoogbegaafd zijn?
  • Wat zijn de voor- en nadelen van hoogbegaafd zijn?
  • Wat kan de school doen?
  • Wat kan je zelf doen?

Doorheen alle thema's is er veel aandacht voor de sociale en emotionele component. Want voor een kind is het soms moeilijk om hoogbegaafd te zijn. De auteur doet dit zonder in pessimisme te vervallen of hoogbegaafd zijn te problematiseren. Ze bevestigt dat het af en toe knap lastig kan zijn, maar geeft meteen een woordje verduidelijking en/of tips om die moeilijkheden te lijf te gaan. Dit alles vanuit de gedachte dat je maar iets kunt doen aan de dingen als je ze eerst kent. En daar ligt meteen ook de kracht van dit boek. Het biedt niet alleen inzicht, het moedigt het hoogbegaafde kind ook aan om zelf zijn zaak te bepleiten bij zijn leerkrachten en opvoeders.

afdrukken

2010.01.09

Kinderen en slim zijn

Auteur: Frouke Welling (red.)
Titel: Kinderen en slim zijn - Waarom slim zijn soms knap lastig is.
Uitgeverij: Kosmos
Plaats: Utrecht/Antwerpen
Jaar: 2005
Pagina's: 160
ISBN-13: 978-90-215-4407-5
Prijs: € 14,95

kinderen en slim zijn - waarom slim zijn soms knap lastig isDit boek is een verzameling van opstellen over hoogbegaafdheid. Verschillende (ervarings)deskundigen schreven er aan mee. Samen vragen zij om meer begrip voor het hoogbegaafde kind. Omdat zijn weg naar de volwassenheid er vaak anders uit ziet dan bij de andere kinderen.

In het eerste opstel vind je een stukje theorie. Hierin komen 'klassiekers' aan bod, zoals daar zijn:

  • Wat is hoogbegaafdheid?
  • Wat is intelligentie?
  • Hoe herken je hoogbegaafde kinderen?
  • Waarom herkent men niet meteen elk hoogbegaafd kind?
  • Wanneer moet je testen?

In de daarop volgende opstellen komen de volgende onderwerpen aan bod, telkens gezien vanuit het standpunt van de ouders van (vermoedelijk) hoogbegaafde kinderen:

  • Hoe ga je om met een gewoon begaafde omgeving?
  • Wat is de rol van het gezin?
  • Moet je een hoogbegaafd kind stimuleren of afremmen om nieuwe kennis op te doen?
  • Hoe ga je als ouders van een hoogbegaafd kind om met de school?
  • Wat met onderpresteren?
  • Motivatie en creativiteit.
  • Welke weg moeten scholen (nog) afleggen?
  • Wat te doen als een hoogbegaafd kind zich wegstopt? Of manifest om aandacht vraagt?
  • Hoe zit het met de Plusklas (Kangoeroeklas)?
  • Hoe moeten we omgaan met de schijnbare motorische 'achterstand'?
  • Waarom is contact met ontwikkelingsgelijken belangrijk?
  • Gaan geloof en hoogbegaafd zijn samen?
  • Vragen bij het opvoeden van hoogbegaafde kinderen.
  • Over de eigen-aardige keuze van hobby's en speelgoed.
  • Wat als je als ouder ook hoogbegaafd bent?

Elk onderwerp krijgt (in een grijs kader) een praktijkvoorbeeld mee ter verduidelijking.

Dit boek draagt als ondertitel: Waarom slim zijn soms knap lastig is. Dit betekent echter niet dat de auteurs van mening zijn dat hoogbegaafdheid een probleem is. Ze geven een realistisch beeld van de obstakels die hoogbegaafde kinderen en hun ouders soms moeten overwinnen. Wat het voor hen niet altijd even gemakkelijk maakt.

Het boek is geschreven voor ouders van hoogbegaafde kinderen. Elk opstel staat op zichzelf. Hierdoor kan men het boek lezen al naargelang men over een bepaald thema meer wil weten. Het boek is allesbehalve een theoretisch werk over hoogbegaafdheid. Dat neemt niet weg dat het juiste en vaak ook (persoonlijk) doorleefde informatie geeft. Ouders die op zoek zijn naar een toegankelijk werkje over hoogbegaafdheid, zullen zich zeker in de verschillende stukjes herkennen. Wie dan nog op zoek is naar meer theorie, kan een kijkje nemen in de literatuurlijst achteraan het boek.

afdrukken