BOEKetje onderwijs

Iedere leerkracht krijgt tijdens zijn loopbaan meerdere keren zorgleerlingen in de klas. Het gaat hier niet alleen over kinderen met leerstoornissen zoals dyslexie en dyscalculie, maar ook over kinderen met een neurologische, motorische, neuromotorische, sociale, visuele, auditieve of… beperking of stoornis. In bepaalde gevallen zal deze al gekend zijn. In andere gevallen zal het de leerkracht opvallen dat bepaalde kinderen anders zijn, anders reageren en een andere aanpak nodig hebben. Voor de leerkracht zelf is dat lastig, maar voor het kind zelf vaak nog lastiger.

BijzonderWijs wil deze leerkrachten op weg zetten. Niet door hen zelf een diagnose te laten stellen. Wel door hen een overzicht te geven van wat hen kan opvallen in het gedrag van een bijzondere leerling. En door hen veel praktische adviezen te geven waardoor ze kunnen vermijden dat deze zorgleerling telkens weer tegen de grenzen van zijn beperking aanloopt. Je kunt het boekje een beetje zien als een minicursus “onderwijs op maat” die gebaseerd is op recente inzichten over de verschillende aandoeningen, beperkingen of stoornissen.

De volgende aandoeningen, beperkingen of stoornissen komen aan bod:

• ADD
• ADHD
• autismespectrumstoornis
• beelddenken
• DCD
• dyscalculie
• dyslexie
• epilepsie
• Tourette-syndroom
• NLD
• eetstoornissen
• gehoorsbeperking
• gezichtsbeperking
• jeugdreuma
• chronisch vermoeidheidssyndroom
• obesitas

Elk van deze onderwerpen bespreekt de auteur op dezelfde manier. Na een korte beschrijving van het probleem, somt hij in de rubriek “Signaleren” de mogelijke specifieke gedragskenmerken van deze leerling op. In de rubriek “Handelen” die daar op volgt, geeft hij een overzicht van enkele concrete en praktische dingen die men voor deze leerling kan doen. Per aandoening geeft hij daarenboven, in kleur gedrukt, een essentiële tip mee voor de leerkracht of begeleider. Tot slot volgt er een lijstje met boeken en internetadressen waar de geïnteresseerde lezer op zoek kan gaan naar meer informatie.

Een zeer praktisch boekje dat door iedere leerkracht met zorgleerlingen in de klas – en welke leerkracht is dat niet tegenwoordig – zal gesmaakt worden door zijn praktische en gebruiksklare inhoud. De vlotheid waarmee het kan gelezen worden en de beknoptheid van de informatie zal daar zeker toe bijdragen.

De boeken van uitgeverij CPS worden in België verdeeld door uitgeverij Abimo.

Recent onderzoek heeft aangetoond dat kinderen en jongeren met psychische klachten beter geholpen worden door een op een protocol gebaseerde behandeling dan door een klassieke kinder- of jeugdtherapie. Concreet betekent dit dat de behandeling bestaat uit een geheel van chronologisch op elkaar volgende stappen die bij elke nieuwe cliënt op nagenoeg gelijke wijze doorlopen worden. Deze protocollen zijn in de praktijk getoetst op hun effectiviteit maar berusten steeds op een theoretisch model waar zowel de voorlopers als de gevolgen van een probleem zijn in kaart gebracht. In die zin leunen ze dan ook sterk aan bij de principes van het evidence-based werken.

In dit boek worden een onderzoeksprotocol en 21 volwaardige behandelingsprotocollen ingeleid door een hoofdstuk over het evidence-based werken bij kinderen met psychische klachten én een hoofdstuk over handelingsgerichte diagnostiek. De behandelingsprotocollen gaan over:

• slaapproblemen bij kinderen,
• enuresis en urine-incontinentie bij kinderen,
• encopresis bij kinderen,
• somatoforme stoornissen,
• cognitieve gedragstherapie voor jongeren met het chronische vermoeidheidssyndroom,
• autismespectrumstoornissen,
• oudertraining bij kinderen met autisme,
• jonge kinderen met gedragsproblemen,
• ADHD bij kinderen,
• tics bij kinderen en adolescenten,
• cognitieve gedragstherapie bij depressie,
• groepsbehandeling voor kinderen en jongeren met angststoornissen,
• kinderen en adolescenten met een dwangstoornis,
• acute stressstoornissen na een éénmalige traumatische ervaring,
• cognitieve gedragstherapie voor adolescente meisjes,
• integratieve therapie voor gehechtheid en gedrag,
• emotieregulatietraining voor jongeren met (symptomen van een) borderline persoonlijkheids-problematiek,
• de multidisciplinaire behandeling van kinderen met overgewicht,
• boulemia nervosa en aanverwante eetstoornissen,
• middelgebonden stoornissen,
• cognitieve gedragstherapie voor jongeren met zelfbeschadigend gedrag.

Al de protocollen uit dit boek worden volgens hetzelfde stramien besproken. Het protocol wordt eerst ingeleid en in een volgend stukje gekoppeld aan de resultaten uit onderzoek naar de werkbaarheid ervan. Vervolgens wordt er onderzocht hoe men het probleem in kaart kan brengen. In een volgend deeltje gaat men dieper in op de idee die achter elke (deel)handeling zit. Verder gaat men dieper in op de behandeling van het probleem om daarna het behandelingsprotocol volledig uit te schrijven. Tot slot wordt er uitgelegd op welke manier(en) het protocol kan geëvalueerd worden.  Een discussie besluit elk hoofdstuk. In bijlage zitten de materialen die men nodig heeft om het protocol uit te voeren. Een digitale versie hiervan is terug te vinden op de meegeleverde cd-rom.

Dit boek is bedoeld voor iedereen die kinderen en jongeren met een psychopathologie in de jeugd- en geestelijke gezondheidszorg behandelt. Orthopedagogen, klinische psychologen, kinder- en jeugdpsychiaters zullen zeker hun voordeel kunnen doen met de in het boek beschreven protocollen. Dit neemt echter niet weg dat ook andere professionelen die op de één of andere manier met deze kinderen of jongeren en/of hun ouders in contact komen, er veel winst voor de eigen beroepspraktijk kunnen uit halen.