BOEKetje onderwijs

De auteur ontwikkelde dit spel oorspronkelijk voor leerlingen uit het Nederlandse praktijkonderwijs (opleidingsvorm 3 van het Vlaamse buitengewoon secundair onderwijs). Toch doe je het spel onrecht aan als je het enkel in deze context gebruikt. De werkvaardigheden zijn evenzeer van toepassing in het reguliere basis- en secundair onderwijs, het deeltijds, het volwassenen en het hoger onderwijs. Meer nog, deze werk-vaardigheden kunnen de basis zijn voor een functioneringsgesprek.

Meteen is het duidelijk dat het om meer gaat dan om vaardigheden die enkel op het werk van pas komen. Ze zijn even noodzakelijk op school als op stage. Wie ze beheerst, functioneert beter. Ze zijn universeel en niet verbonden met specifieke diploma's of beroepen. Liesbeth te Velde formuleerde 93 concrete vaardigheden en bracht die onder in verschillende categorieën. Elke categorie is te herkennen aan een kleur:

• tijdsbeheer (groen)
• werkhouding (oranje)
• samenwerking (paars)
• communiceren (geel)
• verantwoordelijkheid nemen (roze)
• zorg voor de werkplek (bruin)
• inzicht (blauw)

Daarenboven maakte ze een onderscheid tussen:

• basiswerkvaardigheden (blauwe achtergrond)
• extra werkvaardigheden (groene achtergrond)
• arbeidswerkvaardigheden (rode achtergrond)

In de onderstaande matrix geven we van elke categorie één voorbeeld uit het spel.

Het spel wil de leerlingen kennis van de werkvaardigheden bijbrengen. Daarnaast zijn er nog subdoelen op het niveau van de leerling, de leerkracht en de school. Deze vind je terug in de handleiding.

Het spel kun je op 11 verschillende manieren spelen. Elke manier is uitgewerkt in de handleiding. Het doel achter elke spelvorm blijft echter hetzelfde. De leerlingen moeten:

• weten wat de betekenis is van de werkvaardigheden
• voorbeelden kunnen geven van alle werkvaardigheden
• kunnen verwoorden of een werkvaardigheid moeilijk voor hen is of juist niet
• kunnen bepalen in welke werkvaardigheden ze nog beter willen worden.

In de handleiding vindt de leerkracht alle nodige informatie. Ook over de randvoorwaarden die hij moet bewaken om het spel tot een succes te maken. De aftekenlijsten in bijlage helpen de leerling om zijn werkvaardigheden ook letterlijk in kaart te brengen.

Dit spel heeft veel toepassingsmogelijkheden. Je kunt het gebruiken als instrument voor zelfconceptverheldering binnen een traject van onderwijsloopbaanbegeleiding. Het kan een aanleiding zijn om in de lessen sociale vaardigheden bepaalde werkvaardigheden aan te brengen. Of om de stages van leerlingen gericht voor te bereiden. Je kunt de 93 kaartjes ook in een individuele situatie gebruiken als basis voor een gestructureerd interview.

De vormgeving is zeer aantrekkelijk. Alle werkvaardigheden zijn op een humoristische en herkenbare manier uitgewerkt. Het materiaal is zeer duurzaam.

De boeken van uitgeverij CPS worden in België verdeeld door uitgeverij Abimo.

Zowel in Nederland als in Vlaanderen zijn er nog (te) veel laaggeletterde jongeren en volwassenen. Dit zullen de mensen uit onder andere de centra voor basiseducatie je grif bevestigen. Laaggeletterden zijn mensen met een leesachterstand die om uiteenlopende redenen slechts zeer eenvoudige teksten aan-kunnen. Enkele van die redenen zijn:

• een lees-, leer- of ontwikkelingsstoornis
• anderstaligheid,
• een onvolledige of sterk geaccidenteerde schoolloopbaan
• geen interesse om te lezen

In Moeilijk boek zoekt lezers geven de auteurs een overzicht van boeken voor jongeren vanaf 12 jaar en volwassenen die om de een of andere reden uit de leesboot zijn gevallen. Van elk boek krijg je meer dan de volledige referentie met ISBN-nummer. Je vindt er ook een beknopte samenvatting van de inhoud terug. Een leeftijdsaanduiding, trefwoorden en (waar toepasselijk) het AVI-niveau vervolledigen het plaatje. Alle boeken zijn samengebracht in één van de volgende categorieën:

• Reeksen voor moeilijke lezers
• Toegankelijke boeken voor moeilijke lezers
• Luisterboeken en verfilmde boeken
• Kranten, tijdschriften en brochures

Een lijst met interessante websites maakt het geheel volledig. Registers op hoofd- en trefwoorden brengen je snel bij het juiste boek.

Een keuzelijst voor iedereen die beroepsmatig bezig is met laaggeletterde jongeren en volwassenen