2017.05.13

Gedragsproblemen in de klas in het voortgezet onderwijs

Auteur: Anton Horeweg
Titel: Gedragsproblemen in de klas in het voortgezet onderwijs
Een praktisch handboek
Uitgeverij: LannooCampus
Plaats: Houten
Jaar: 2015
Pagina's: 352
ISBN-13: 978-94-014-2578-0
Prijs: € 29,99

gedragsproblemen in de klas in het voortgezet onderwijs - een praktisch handboekOver Gedragsproblemen in de klas in het basisonderwijs van dezelfde auteur schreef ik vorig jaar op deze blog dat het een laagdrempelig en praktisch boek over gedragsproblemen was voor leerkrachten. Een boek dat heel ruim tegemoetkwam aan die leerkrachten die een grote behoefte hadden aan praktische en direct toepasbare informatie. Over het boek dat Anton Horeweg schreef over gedragsproblemen in het secundair onderwijs, kan ik op zijn minst hetzelfde zeggen. Op zijn minst, omdat de auteur de versie voor het secundair onderwijs nog een meerwaarde meegaf door bij een aantal van de problemen die hij bespreekt een aantal extra’s toe te voegen die wel aan de orde zijn in het voortgezet onderwijs, maar nog niet relevant waren om te vermelden in het boek voor het basisonderwijs. Ik som er een aantal op:

  • ADHD en verslaving;
  • ADD en drugsgebruik;
  • ASS en gameverslaving;
  • De jongere en een gewelddadige relatie;
  • Straatcultuur.

Ook nu begint het boek met een algemeen hoofdstuk. Hierin wordt er eerst en vooral een onderscheid gemaakt tussen een gedragsprobleem en gedragsstoornis. Vanuit de visie dat een gedragsprobleem een interactieprobleem is tussen de jongere en zijn omgeving wordt er ook stilgestaan bij de rol van de leerkracht en andere preventieve maatregelen. Tot slot beschrijft de auteur wat je kunt doen als er dan toch gedragsproblemen voorkomen.

In de volgende hoofdstukken komt er telkens een specifiek probleemgebied aan bod. Elk probleemgebied wordt verkend vanuit dezelfde gemeenschappelijke vragen telkens aangevuld met andere informatie specifiek voor dit probeem. Zo ontstaat er een goed onderbouwd en praktisch beeld. De probleemgebieden die aan bod komen zijn de volgende:

  • Adhd;
  • Add;
  • Autismespectrumstoornis;
  • ODD;
  • Problematische gehechtheid;
  • Probleemgedrag met een speciale oorzaak;
  • Angststoornissen, depressie, compulsieve, trauma en stress gerelateerde stoornissen;
  • Faalangst;
  • Syndroom van Gilles de la Tourette;
  • Dcd;
  • Nld;
  • Hoogbegaafdheid en probleemgedrag;
  • Agressie;
  • Pestgedrag;
  • Straatcultuur in je klas;
  • Executieve functies.

Hierbij verdient het hoofdstuk over straatcultuur in de klas dat het (ook) door Vlaamse leerkrachten met extra veel aandacht gelezen wordt.

Wie denkt dat dit boek voor het voortgezet onderwijs een kopie is van het boek dat Anton Horeweg schreef voor het basisonderwijs, slaat de bal mis. Dit boek is er het logische vervolg op. De auteur heeft echt de moeite gedaan om het geheel te herschrijven in functie de noden van het voortgezet onderwijs en de evolutie die de gedragsproblemen hebben doorgemaakt naar mate de kinderen en jongeren ouder worden.

Een naslagwerk met karakter!

naslagwerk met karakter afdrukken

2016.09.25

Gedragsproblemen in de klas in het basisonderwijs

Auteur: Anton Horeweg
Titel: Gedragsproblemen in de klas in het basisonderwijs
Een praktisch handboek
Uitgeverij: LannooCampus
Plaats: Houten
Jaar: 2015
Pagina's: 318
ISBN-13: 978-94-014-3218-4
Prijs: € 29,99

gedragsproblemen in de klas in het basisonderwijs - een praktisch handboekEen laagdrempelig en praktisch boek over gedragsproblemen voor leerkrachten. Zo kunnen we het boek van Anton Horeweg het beste omschrijven. Voeg daaraan toe dat Kees van Overveld, de Nederlands specialist in verband met gedragsproblemen (Zie Groepsplan gedrag en Groepsplan gedrag in het Voortgezet Onderwijs) er zich toe leende om het voorwoord te schrijven en je weet dat het hier gaat om een boek dat de moeite meer dan waard is.

Het boek begint met een algemeen hoofdstuk. Hierin wordt er eerst en vooral een onderscheid gemaakt tussen een gedragsprobleem en gedragsstoornis. Vanuit de visie dat een gedragsprobleem een interactieprobleem is tussen het kind en zijn omgeving wordt er ook stilgestaan bij de rol van de leerkracht en andere preventieve maatregelen. Tot slot beschrijft de auteur wat je kunt doen als er dan toch gedragsproblemen voorkomen.

In de volgende hoofdstukken komt er telkens een specifiek probleemgebied aan bod. Elk probleemgebied wordt verkend vanuit dezelfde gemeenschappelijke vragen telkens aangevuld met andere probleem specifieke informatie. Zo ontstaat er een goed onderbouwd en praktisch beeld van het probleem in kwestie. De probleemgebieden die aan bod komen zijn de volgende:

  • Adhd;
  • Add;
  • Autismespectrumstoornissen;
  • Disruptieve stoornissen;
  • Hechtingsproblemen;
  • Probleemgedrag met een speciale oorzaak;
  • Angststoornissen en depressie bij kinderen;
  • Faalangst;
  • Syndroom van Gilles de la Tourette;
  • Dcd;
  • Nld;
  • Hoogbegaafdheid en probleemgedrag;
  • Agressie;
  • Pestgedrag;
  • Executieve functies.

Het is daarbij telkens weer heel interessant om te lezen welke impact dit probleem heeft op het leren van de leerling en wat je als leerkracht concreet in jouw klas kunt doen.

Inhoudelijk heel sterk onderbouwd (zie de uitgebreide literatuurlijst die in het boek is opgenomen), komt dit boek heel ruim tegemoet aan de leerkracht met een grote behoefte aan praktische en direct toepasbare informatie.

afdrukken

Essentiële luistervaardigheden voor docenten

Auteur: Nick Luxmoore
Titel: Essentiële luistervaardigheden voor docenten
Wat te zeggen als je niet meer weet wat je moet zeggen
Uitgeverij: LannooCampus
Plaats: Houten
Jaar: 2015
Pagina's: 104
ISBN-13: 978-94-014-2610-7
Prijs: € 19,99

essentiële luistervaardigheden voor docenten - wat te zeggen als je niet weet wat je moet zeggenWie bij het lezen van de titel van dit boek spontaan zegt ‘Weer een boek over luisteren’, heeft het deze keer mis. Het boek Essentiële luistervaardigheden voor docenten van Nick Luxmoore is allesbehalve nog maar eens een boek over dit veelbeschreven thema. Het wil onderwijsmensen, jong én oud, doen nadenken over hun manier van luisteren en het belang ervan voor een veilig schoolklimaat. En hiermee is meteen duidelijk waarom dit boek is opgenomen in de reeks De inspirerende leraar van LannooCampus. Met de boeken in deze reeks wil deze uitgeverij toegankelijke en direct toepasbare kennis bieden aan (toekomstige) leerkrachten, docenten, intern begeleiders en zorgcoördinatoren in het (speciaal) basis- en voortgezet onderwijs. Ze zijn stuk voor stuk geschreven door ervaren onderwijsprofessionals met als doel collega’s in het onderwijs te inspireren en te ondersteunen bij het uitoefenen van hun vak.

In essentie gaat dit boek over wat je moet zeggen als je niet meer weet wat je moet zeggen en over hoe je moet luisteren terwijl er nooit tijd genoeg is. Het gaat in se over het opbouwen van relationeel vertrouwen omdat men intussen weet dat de leerprestaties van leerlingen sterk worden beïnvloed door het schoolklimaat enerzijds en de kwaliteit van de onderlinge verhoudingen anderzijds (lees er het boek Trust in Schools van Bryk & Schneider maar eens op na). De vaardigheid van het luisteren wordt hier gepresenteerd als een attitude, een grondhouding waardoor de andere het gevoel heeft niet alleen beluisterd, maar ook echt gehoord te worden. Of zoals Luxmoore het verwoordt:

Wanneer mensen zich niet gehoord voelen, brengen ze hun gevoelens naar buiten om gehoord te worden en hun gedrag heeft dan vaak vervelende gevolgen. (…) Zich begrepen voelen is een van de krachtigste aanleidingen voor mensen om te veranderen.

En dat geldt niet alleen voor de leerlingen, maar ook voor de ouders en het volledige schoolteam.

Na een korte inleiding krijg je een eerste deel waarin de auteur ingaat op heel wat zaken die men zich als luisteraar kan afvragen. Enkele van die vragen zijn:

  • Wat als ik niet de juiste persoon ben om te helpen?
  • Wat als ik zelf overstuur raak?
  • Moet ik over mijn eigen ervaringen praten?
  • Wat als iemand niet wil praten?
  • Wat als ze zich erg aan ons vastklampen?

Luxmoore geeft op al deze vragen zeer concrete antwoorden maar doet de lezer ook nadenken over zichzelf. Dit maakt het allemaal minder vrijblijvend: er worden geen pasklare trucjes aangeboden. De lezer moet stilstaan bij het hoe en het waarom van wat hij doet.

In het tweede grote deel gaat Luxmoore dieper in op het luisteren in heel specifieke situaties. Het gaat dan over hulp bieden in situaties zoals de volgende:

  • Mensen helpen die worstelen met familierelaties;
  • Mensen helpen die praten over zelfmoord;
  • Mensen helpen die worden gepest;
  • Mensen die zichzelf willen beschadigen;
  • Mensen helpen die het allemaal niets kan schelen.

In het voorlaatste deel gaat Luxmoore dieper in op moeilijke en onvermijdelijke gesprekken met leerlingen, ouders en collega’s en hoe je die kunt ontmijnen. In het laatste deel gaat hij dieper in op de zelfzorg van de luisteraar.

Dit boek leest als een trein, niet alleen door de rechtstreekse aanspreekvorm die gebruikt wordt maar ook door de grote herkenbaarheid van elk onderwerp dat aangesneden wordt.

Warm aanbevolen!

afdrukken

17:01 Gepost door Lieven Coppens in LannooCampus | Permalink | Tags: automutilatie, depressie, luisteren, luistervaardigheden, methodiek, zelfbeeld, zelfbeschadiging, zelfdoding, zelfverwonding, zingeving | |

2011.09.17

Leerlingen met een specifieke hulpvraag

Auteur: Pyt Nauta & Marinus Giesing
Titel: Achtergronden van en tips voor de omgang met leerlingen met een specifieke hulpvraag
Uitgeverij: Nauta en Giesing
Plaats: Ferwert
Jaar: 2011 (27e druk)
Pagina's: 60
ISBN-13: 978-90-810460-1-5
Prijs: € 6,50 - € 5,50 vanaf 10 exemplaren

achtergronden van en tips voor leerlingen met een specifieke hulpvraagEen boekje geschreven voor ervaringsdeskundigen door meer-dan-ervaringsdeskundigen. Zo kun je volgens mij dit veelomvattende werk van Pyt Nauta en Marinus Giesing het beste beschrijven. De auteurs werken beiden in het voortgezet onderwijs. Marinus Giesing als zorgcoördinator en Pyt Nauta als orthopedagoog/zorgcoördinator. Daarnaast zijn ze beiden coördinator van een samenwerkingsverband. In Nederland vormen scholen die op het gebied van leerlingenzorg en leerlingenbegeleiding intensief willen samenwerken dergelijke verbanden. Op die manier willen ze bereiken dat meer kinderen met een hulpvraag in het reguliere onderwijs kunnen functioneren en een diploma behalen. Wat trouwens ook de bedoeling was van het nu in Vlaanderen min of meer ter ziele gegane leerzorgkader.

Om hun collega’s van het samenwerkingsverband handelingsbekwamer te maken in hun omgaan met kinderen met een zorgvraag, kamden ze de leerlingendossiers uit op zoek naar problemen die bij de leerlingen voor specifieke zorgvragen zorgden. Ze selecteerden er de 26 belangrijkste uit en kwamen zo tot het volgende lijstje:

ADD Binge Eating Disorder Faalangst NLD
ADHD Borderline stoornis Gilles de la Tourette ODD
Angststoornissen Boulemia Nervosa Hechtingsstoornissen PDD-nos
Anorexia Nervosa Depressiviteit Hemiplegie/Hemiparese Schizofrenie
Astma Dyscalculie Hoogbegaafdheid Syndroom van Asperger
Autisme Dyslexie Hoogsensitiviteit  
Automutilatie Epilepsie MCDD  

Omdat ze hun collega’s niet wilden overbelasten met tonnen literatuur, kozen ze voor het A4-concept: de informatie moest op een A-viertje passen. Ze hanteerden voor elk probleem dezelfde structuur:

  • Een concrete ervaring in verband met het probleem (‘gevalsbeschrijving’ is een te zwaar woord);
  • Een korte beschrijving van het probleem;
  • Een lijstje van kenmerken;
  • Een verwijzing naar recente en essentiële literatuur voor wie zich in de problematiek wil verdiepen.

Het boekje ademt een grote deskundigheid en professionaliteit uit: Pyt en Marinus kennen hun literatuur en weten deze op een schitterende manier te vertalen naar de werkvloer. Hierbij nemen ze de leerkrachten ernstig. Ze stellen zich op geen enkel moment betuttelend op. Helder en praktisch geschreven, draagt elk blad uit dit boekje bij tot de professionaliteit en handelingsbekwaamheid van de lezer. Tegelijk is het boekje een levende getuige van het grote zorghart van beide auteurs. Na 80 000 verkochte exemplaren in Nederland, mag dit boekje wat mij betreft de Vlaamse zorgmarkt overspoelen. De prijs is bewust laag gehouden en er is bovendien een gevoelige korting vanaf 10 exemplaren. Het zou mooi zijn moest iedere leerkracht en docent uit het (buitengewoon)secundair en hoger onderwijs (en waarom ook de leerkrachten uit het (buitengewoon) basisonderwijs niet) over dit boekje kunnen beschikken. Voor de prijs van enkele klassieke boeken over deze thema’s geef je een volledig leraren- of docentenkorps een naslagwerkje dat er staat!

Om het in Michelin-termen te zeggen: 5 sterren.

afdrukken

2010.05.24

Omdat ze het waard zijn

Auteur: Mone Bennekens
Titel: Omdat ze het waard zijn. Verhalen van kinderen en jongeren gebracht door de Kinder- en Jongerentelefoon
Uitgeverij: Kinder- en Jongerentelefoon/Abimo
Plaats: Mechelen/Sint-Niklaas
Jaar: 2009
Pagina's: 96
ISBN-13: 978-90-5932-513-5
Prijs: € 10,95 + € 2,- verzendkosten

omdat ze het waard zijnWil je weten waarvoor kinderen en jongeren naar de Kinder- en Jongerentelefoon bellen? Lees dan Omdat ze het waard zijn. Dit boek bevat enkele van hun anonieme en moedig vertelde verhalen. De auteur liet hen zelf aan het woord, waardoor de werking van de Kinder- en Jongerentelefoon heel concreet tot leven komt.

Vergis je niet. Dit is niet zomaar een verhalenbundel. Elk verhaal is een persoonlijke getuigenis. Daarom is het kleine briefje dat bij het boek zit geen overbodige luxe. Ik citeer:

Een verhaal uit dit boek kan soms heel beklijvend zijn omdat je ofwel zelf in zo'n situatie zit, omdat je ook iets ergs hebt meegemaakt of gewoon omdat je een gevoelig iemand bent. Word je triest van een verhaal of voelt het verhaal beklijvend aan (alsof het aan je vel blijft plakken) en kan je er moeilijk afstand van nemen, dan raden we je aan het boek een tijd opzij te leggen. Dat is niet flauw of zwak. Wij noemen dit 'zorgen voor jezelf'. Je zal merken dat, wanneer het beter gaat, je het boek vanzelf weer opneemt om verder te lezen.

Waarover deze verhalen dan wel gaan? Over thema's zoals angst, depressie, echtscheiding, pesten, verliefdheid en zelfverwonding. Je begrijpt meteen waarom de waarschuwing in dit boekje bijgesloten is. Het is trouwens niet de bedoeling dat je deze verhalen vrijblijvend leest. Om dat te vermijden heeft de auteur doorheen het boek voor een vijftal 'verwerkingsopdrachten' gezorgd:

  • Doener: zet aan tot actie
  • Denker: zet aan tot (zelf)reflectie
  • Durver: daagt de lezer uit om op zoek te gaan naar de best mogelijke manier om iets aan iemand duidelijk te maken.
  • Wist je dat: geeft enkele speciale weetjes
  • Slip of de tong: helpt elke durver op weg naar de best mogelijke manier om iets te zeggen

Dit boek kan helpen om deze thema's in een klas bespreekbaar te maken. Daarvoor heeft men twee reeksen lessen ontwikkeld (voor de 3e graad basisonderwijs en voor de 1e graad secundair onderwijs) die je gratis kunt afhalen van http://www.kjt.org/omdatzehetwaardzijn. Men heeft er bewust voor gekozen om deze lessenreeksen niet te laten gaan over de hierboven vermelde thema's, maar wel over de gemeenschappelijke deler ervan, de weerbaarheid van het kind of de jongere. Een absolute aanrader!

Het boek is ook te verkrijgen bij uitgeverij Abimo.

afdrukken

22:56 Gepost door Lieven Coppens in Abimo, Kinder- en Jongerentelefoon | Permalink | Tags: angst, automutilatie, pesten, verliefdheid, depressie, echtscheiding, weerbaarheid, methodiek, zelfverwonding | |