2016.03.01

Dyslexie en leesproblemen

Auteur: Arga Paternotte & Nikki Oostewechel
Titel: Dyslexie en leesproblemen
Uitgeverij: LannooCampus|Balans
Plaats: Houten|Bilthoven
Jaar: 2015
Pagina's: 176
ISBN-13: 978-94-014-2553-7
Prijs: € 17,99

dyslexie en leesproblemenSommige boeken verdienen het gewoon om gelezen te worden omwille van hun auteur. Net zo’n boek is Dyslexie en leesproblemen van Arga Paternotte en Nikki Oostewechel. Arga Paternotte was jarenlang het boegbeeld van de Nederlandse vereniging voor ouders van kinderen met ontwikkelings- en leerstoornissen, een vereniging die in Vlaanderen noch inhoudelijk, noch kwalitatief haar gelijke kent. Ze is de auteur van heel wat publicaties over ADHD en dyslexie. Eerder bespraken we op deze blog haar boek Houvast bij leesproblemen en dyslexie op de basisschool. Nikki Oostewechel is orthopedagoog en werkzaam in het onderwijs. Daarnaast adviseert ze als vrijwilligster bij Oudervereniging Balans ouders van kinderen met leer- en gedragsproblemen.

Het boek dat we hier bespreken is de opvolger van Houvast bij leesproblemen en dyslexie op de basisschool en is gebaseerd op de Nederlandse protocollen leesproblemen en dyslexie in het basisonderwijs van het Expertisecentrum Nederlands, het bijgestelde protocol voor diagnostiek en behandeling van Blomert en de hernieuwde versie van het laatstgenoemde protocol in het boek Dyslexie 2.0 van Verhoeven, De Jong en Wijnen. Het wil ouders en leerkrachten de noodzakelijke informatie en veel praktische tips meegeven om kinderen met dyslexie en leesproblemen zo goed mogelijk te ondersteunen en te begeleiden.

Het boek behandelt op een zeer grondige en concrete manier verschillende thema’s. Het zou ons te ver leiden om deze thema’s hier allemaal kort te bespreken. Daarom beperk ik me tot een overzicht van de verschillende hoofdstukken zodat de lezer zich een idee kan vormen van de inhoud van het boek:

  • Hoofdstuk 1: De rol van ouders;
  • Hoofdstuk 2: Dyslexie in het kort;
  • Hoofdstuk 3: Voorbereidend lezen in de groepen 1 en 2;
  • Hoofdstuk 4: Leren lezen in groep 3;
  • Hoofdstuk 5: Lezen in groep 4;
  • Hoofdstuk 6: Leesproblemen en dyslexie in de bovenbouw (groepen 5-8);
  • Hoofdstuk 7: Leren spellen in het basisonderwijs;
  • Hoofdstuk 8: Samenwerken met school;
  • Hoofdstuk 9: Naar het voortgezet onderwijs;
  • Hoofdstuk 10: Diagnose en behandeling dyslexie;
  • Hoofdstuk 11: ‘Lezen kan leuk zijn’; over leesbevordering;
  • Hoofdstuk 12: Speciale maatregelen en hulpmiddelen.

Dit boek munt, net zoals zijn voorganger, uit door zijn beknopte volledigheid. In een vlotte stijl worden alle thema's aangebracht in een zeer duidelijke taal. De woorden- en begrippenlijst in bijlage bij dit boek moet daarbij misverstanden en foute interpretaties voorkomen. Daarnaast maken de auteurs gul gebruik van concrete oudervoorbeelden. Dit zorgt voor een herkenbaar geheel. Hoewel de theorie zelden expliciet aan bod komt, is ze toch manifest aanwezig in het boek.

Niet alleen een aanrader voor ouders, maar ook voor professionelen die ouders correcte informatie willen geven over ernstige leesproblemen en dyslexie.

afdrukken

2013.12.08

Dyslexie en moderne vreemde talen

Auteur: Wim Tops & Gitte Boons
Titel: Dyslexie en moderne vreemde talen
Gids voor leerkrachten, hulpverleners en ouders
Uitgeverij: Garant
Plaats: Antwerpen|Apeldoorn
Jaar: 2013
Pagina's: 138
ISBN-13: 978-90-441-2977-9
Prijs: € 22,90

dyslexie en moderne vreemde talen - gids voor leerkrachten, hulpverleners en ouders

Het leren van een moderne vreemde taal is voor leerlingen met dyslexie uit het basis- en secundair onderwijs lang geen sinecure. Heel veel leerkrachten, hulpverleners en ouders zijn dan ook bijna voortdurend op zoek naar tips, adviezen en hulpmiddelen om deze leerlingen te ondersteunen. Het boek van Wim Tops en Gitte Boons kan op veel van deze vragen een antwoord geven.

In het eerste hoofdstuk geven de auteurs een beknopt en helder overzicht van de recente wetenschappelijke inzichten over dyslexie. Wie vertrouwd is met de literatuur over dyslexie, zal het met mij eens zijn dat dit overzicht vrij accuraat is. In het tweede hoofdstuk beschrijven ze dan weer de verschillen tussen het moedertaalonderwijs en het onderwijs van een vreemde moderne taal. Hierdoor dringen ze snel door tot de kern van het probleem bij het aanleren van moderne vreemde talen. Het meer theoretische deel van dit boek eindigt met een hoofdstuk over het begeleiden van leerlingen met dyslexie. Hier gaan de auteurs op een heel genuanceerde manier in op het toepassen van sticordi-maatregelen. Kort samengevat komt dit laatste er op neer dat ze oog hebben voor zowel de voordelen als de nadelen. In een tijd waarin de discussie over het gebruik van sticordi-maatregelen af en toe op een polarisatie van de  verschillende standpunten dreigt uit te lopen, kan ik dat alleen maar waarderen.

In het tweede deel van dit boek gaan de auteurs heel concreet in op de hulpmiddelen die aan de leerlingen met dyslexie kunnen aangeboden worden bij het aanleren en (sic) (zelfstandig) studeren van moderne vreemde talen. Voor mij mogen de haakjes rond het woord ‘zelfstandig’ weggelaten worden. Juist die zelfstandigheid is voor mij een belangrijk criterium om de waarde van om het even welke sticordi-maatregel aan af te toetsen. In dit tweede deel maken de auteurs een onderscheid tussen kennis en de vaardigheden (luisteren, spreken, lezen en schrijven). Het zou me te ver leiden om al deze tips, adviezen en hulpmiddelen de revue te laten passeren. Laat het volstaan dat ik puntsgewijs aangeef wat ik bijzonder gewaardeerd heb in dit deel:

  • De aandacht voor metacognitieve aspecten
  • De aanzet voor het maken van screeningsinstrumenten
  • De aandacht voor het remediëren van het begrijpend lezen waarbij de auteurs duidelijk rekening houden met de recente wetenschappelijke inzichten op dit vlak
  • De herwaardering van het spellingschrift
  • De fiches voor de metacognitieve vaardigheden

Een boek dat ik heel warm aanbeveel omwille van de frisse en degelijke aanpak van het thema. Ik kan alleen maar hopen dat daar snel een vervolg aan gebreid wordt.

afdrukken

2013.02.15

Opzoekboekje Engels

Auteur: Ruurdje van Laar
Titel: Opzoekboekje Engels
Uitgeverij: Braams&Partners
Plaats: Deventer
Jaar: 2013
Pagina's: 70 fiches
ISBN-13: -
Prijs:  € 15,00

opzoekboekje engelsHet wordt alleen maar beter. De opzoekboekjes van Tom Braams & Partners hebben er een broertje (of is het een zusje?) bij: het opzoekboekje Engels. Dit opzoekboekje bestaat uit een zeventigtal fiches waarop de basisleerstof Engels uit het voortgezet onderwijs op de inmiddels niet na te volgen geen-onzinmanier van de andere opzoek-boekjes wordt tot leven gebracht. Ik gebruik bewust de term ‘tot leven gebracht’. De auteur, Ruurdje van Laar, heeft immers fiches geschreven die elk aangebracht onderdeel zo duidelijk uitleggen en aan de hand van talloze voorbeelden illustreren dat het echte Engels – dus niet het goedkope popliedjes-Engels – met alle subtiele nuances bijna gemakkelijk lijkt. Je begrijpt het goed: het opzoekboekje Engels is geen verzameling van louter spellingregels. Het is veel meer dan dat. De fiches zijn verdeeld over drie categorieën, elk met hun eigen kleurcode:

  • Werkwoorden (blauw):
    • De verschillende tijden;
    • De meest voorkomende werkwoorden;
    • Het genuanceerd gebruik van de werkwoorden;
  • Woorden (rood):
    • Voornaamwoorden:
    • Meervoudsvormen;
    • Genitief;
    • Het genuanceerd gebruik van woorden en uitdrukkingen;
    • Spelling;
    • Telwoorden;
    • Tijdsbegrippen;
    • Trappen van vergelijking;
    • Het gebruik van bijvoeglijke naamwoorden en/of bijwoorden;
  • Zinnen (groen):
    • Zinsvolgorde;
    • Zinnen vragend maken;
    • Zinnen ontkennend maken;
    • Typische zinsvormen.

Dit opzoekboekje is niet alleen geschikt voor kinderen met dyslexie. Iedereen die het Engels wil beheersen, zal al snel de universele bruikbaarheid van deze fiches erkennen. Je kunt het gebruiken als ondersteuning bij het leren van deze taal, maar even goed als een zeer snel hanteerbaar naslagwerk om op te zoeken hoe een en ander ook weer in elkaar zit. Een naslagwerk met een oerdegelijk ‘Hollands’ karakter. En dat laatste is alleen maar op te vatten als een meer dan gemeend ‘Vlaams’ compliment. Om ‘goesting’ van te krijgen!

naslagwerk met karakter afdrukken

23:31 Gepost door Lieven Coppens in Braams&Partners | Permalink | Tags: compenseren, dispenseren, dyslexie, engels, formularium, leerprobleem, remedieren, secundair onderwijs, stimuleren, taal, vreemde taal | |

2010.12.11

Opzoekboekje wiskunde

Auteur: Braams&Partners i.s.m. RT Amersfoort
Titel: Opzoekboekje opzoekboekje wiskunde
Uitgeverij: Braams&Partners
Plaats: Deventer
Jaar: s.d.
Pagina's: 75 fiches
ISBN-13: -
Prijs:  € 17,50

opzoekboekje wiskundeNa het succes van de opzoekboekjes rekenen en spellen voor het basisonderwijs, is er nu ook het opzoekboekje wiskunde voor het voortgezet onderwijs. Braams & Partners hebben dit in samenwerking met Remedial Teaching Amersfoort samengesteld. Met als doelgroep jongeren met automatiserings- en/of rekenproblemen, kan dit opzoekboekje ook voor Vlaamse leerlingen een grote hulp zijn. Nagenoeg alle kaartjes bevatten leerstof die in het Vlaamse onderwijs ook aan bod komt. Vanzelfsprekend zal men, al naargelang de richting, het aantal fiches moeten aanpassen.

De auteurs hebben de wiskundige inhouden ondergebracht in vijf verschillende categorieën. We geven ter oriëntatie een overzicht van deze categorieën met enkele voorbeelden. Hierdoor is de bruikbaarheid voor Vlaanderen meteen bewezen:

  • Basisvaardigheden(fiches met blauwe rand):
    • breuken;
    • negatieve getallen;
    • assenstelsel en coördinaten;
  • Algebra(fiches met paarse rand):
    • voorrangsregels;
    • haakjes wegwerken;
    • ontbinden in factoren;
  • Verbanden(fiches met groene rand):
    • lineair verband;
    • wadratisch verband;
    • exponentieel verband;
  • Meetkunde(fiches met gele rand):
    • inhoud berekenen van ruimtefiguren;
    • stelling van Pythagoras;
    • hoek berekenen met sinus/cosinus/tangens;
  • Statistiek(fiches met oranje rand):
    • gemiddelde, modus, mediaan;
    • kansen berekenen;
    • frequentietabel aflezen;

Bij het ontwikkelen van de fiches gingen de auteurs uit van verschillende didactische principes die in de praktijk goed bleken te werken. Dat lees je op www.opzoekboekje.nl. Zo kozen ze, waar mogelijk, voor meer universele oplossingsstrategieën zodat zoveel mogelijk somtypen met dezelfde methode kunnen opgelost worden. Deze keuze zorgt onder meer voor een enorme ontlasting van het werkgeheugen van de leerling. Dit levert alleen maar voordelen op. Daarnaast zijn er een aantal stappenplannen voorzien voor veel voorkomende wiskundetaken. Zij moeten de overgang van mechanisch naar inzichtelijk rekenen vergemakkelijken. Ze hebben tegelijk ook een belangrijke meerwaarde: door ze te verinnerlijken kan de leerling zichzelf aansturen. Een derde kwaliteit van deze fiches is hun sobere maar duidelijke opmaak met een heel mooi evenwicht tussen tekst, afbeeldingen en formules. Hierdoor hebben ze een grote leesbaarheid.

Niet aarzelen: gebruiken!

afdrukken

2010.06.21

Dyslexie. Een antwoord op 101 vragen

Auteur: Martine Ceyssens
Titel: Dyslexie. Een antwoord op 101 vragen.
Uitgeverij: Lannoo
Plaats: Tielt
Jaar: 2009
Pagina's: 120
ISBN-13: 978-90-209-8449-1
Prijs: € 9,95

dyslexie - een antwoord op 101 vragenWil je als ouder snel weten wat dyslexie is en wat je er kunt aan doen? Neem dan dit boekje van Martine Ceyssens ter hand. In haar antwoorden op de "101" vragen vind je alle informatie die je nodig hebt. Deze is ingedeeld in vijf thema's:

  • Wat is dyslexie?
  • De eerste signalen.
  • De diagnose.
  • De therapie.
  • Samen aan de slag: je kind helpen, thuis en op school.

Als ouder krijg je met dit boekje een ruime kijk op het leerprobleem van jouw kind. Je leert met welke problemen het te maken kan krijgen en waarom dat zo is. Vanuit tal van concrete voorbeelden en situaties besef je als ouder al heel snel hoe groot de impact van dyslexie is. Je leert ook anders kijken naar jouw kind. Daarvoor staat onder andere het deeltje over de eerste signalen van dyslexie garant. Ouders zullen hierdoor bij hun kind ongetwijfeld dingen herkennen waar ze voordien niet echt bij stilstonden. De deeltjes over de diagnose en behandeling van dyslexie schetsen wat je in Nederland en Vlaanderen (niet) kunt verwachten. Dit alles in een bondige en heldere stijl.

Samen aan de slag: je kind helpen, thuis en op school is waarschijnlijk het hoofdstuk dat ouders meteen willen lezen. Omdat het een overzicht geeft van maatregelen die echt werken bij dyslexie. Martine Ceyssens heeft twee lijstjes gemaakt. Een lijstje met vijftien maatregelen voor het basisonderwijs en een met veertien maatregelen voor het secundair onderwijs. Het boek eindigt met een aantal tips en aanbevelingen voor mensen die nog meer informatie willen.

Als school is het handig een dergelijk boekje achter de hand te hebben voor ouders die meer willen weten over dyslexie. Zeer warm aanbevolen!

afdrukken

22:12 Gepost door Lieven Coppens in Lannoo | Permalink | Tags: lezen, spelling, taal, ouders, secundair onderwijs, behandeling, zorg, compenseren, basisonderwijs, stimuleren, remedieren, dispenseren, diagnostiek | |