2010.09.04

Draaiboek Peerbuddy's binnen het vo

Auteur: Ruud van Herp, Eveline Miltenburg, Heleen Schoots-Wilke & Maria Voets
Titel: Draaiboek Peerbuddy's binnen het vo
Uitgeverij: KPC Groep
Plaats: 's-Hertogenbosch
Jaar: 2009
Pagina's: 64 + DVD
ISBN-13: n.v.t.
Prijs: € 12,- 

draaiboek peerbuddy's binnen het voDe overgang van het basisonderwijs naar het secundair onderwijs is voor leerlingen met een autismespectrumstoornis vaak niet vanzelfsprekend: ze krijgen verschillende leerkrachten, moeten geregeld van lokaal wisselen, moeten voor groepswerk binnen en buiten de school met medeleerlingen samenwerken, moeten het leren van hun lessen en huiswerk georganiseerd krijgen. Door hen te koppelen aan een medeleerling zonder stoornis, een peerbuddy, kunnen veel van deze problemen vroegtijdig gesignaleerd en ondervangen worden. Het is wel belangrijk dat deze peerbuddy niet onvoorbereid aan zijn taak begint en gedurende de begeleiding verder ondersteund en gevolgd wordt.

KPC-groep heeft in 2008 en 2009 een dergelijk peerbuddy-systeem uitgewerkt en getoetst aan de praktijk. De peerbuddy’s kregen eerst een training in het omgaan met een medeleerling met een stoornis in het autismespectrum en stonden gedurende de begeleiding onder supervisie. Deze begeleiding bestond uit:

  • het omgaan met roosterwijzigingen;
  • het ondersteunen tijdens de pauzes;
  • het bieden van hulp:
    • bij contacten met leerkrachten;
    • bij planning en organisatie van het huiswerk;
    • bij het werken in het open leercentrum;
    • in de contacten met de medeleerlingen;
    • bij het bespreken van problemen;
    • bij het omgaan met gevoelens;
    • bij de deelname aan bijzondere activiteiten op school.

De scholen die deelnamen aan dit project kregen een draaiboek voor de opleiding en de begeleiding van de peerbuddy’s ter beschikking. De definitieve versie van dit draaiboek is nu beschikbaar.

Dit draaiboek beschrijft de vijf stappen die moeten gezet worden. In de eerste stap schetst het welke de voorwaarden zijn die moeten vervuld worden om het werken met peerbuddy’s op school te doen slagen. Dit zijn voorwaarden op het niveau van zowel de directie, de zorgcoördinator als de leerkrachten. In de tweede stap zoekt men de peerbuddy’s en bereidt men hen voor op hun opdracht. In de derde stap zoekt men uit welke leerlingen met een autismespectrumstoornis met de hulp van een peerbuddy gebaat zijn. In de vierde stap worden de buddy’s en de leerlingen met een stoornis in het autismespectrum aan elkaar gekoppeld en start de eigenlijke begeleiding. Aan het einde van de begeleiding volgt dan in de vijfde stap de evaluatie.

In dit draaiboek zitten naast het te doorlopen tijdpad alle instrumenten die men nodig heeft om het werken met peerbuddy’s tot een goed einde te brengen en nog eens een afzonderlijk draaiboek voor de training van de peerbuddy’s.

Bij het draaiboek hoort een DVD. Daarop worden de vijf stappen concreet toegelicht aan de hand van enkele filmfragmenten.

Een sterke aanrader voor iedereen die het systeem van peerbuddy’s op een systematische en onderbouwde manier in het secundair onderwijs wil introduceren!

afdrukken

22:31 Gepost door Lieven Coppens in KPC-groep | Permalink | Tags: ass, autisme, autismespectrum, begeleiding, buddy, draaiboek, methodiek, peerbuddy | |

2010.03.27

Goed gedrag kun je leren

Auteur: Annemieke Golly en Jeff Sprague
Titel: Positive Behavior Support - Goed gedrag kun je leren
Uitgeverij: Pica
Plaats: Huizen
Jaar: 2009
Pagina's: 256
ISBN-13: 978-90-7767-131-3
Prijs: € 45,00

positive behavior support - goed gedrag kun je leren - doelmatige strategieën voor in de schoolPositive Behavior Support (PBS) is een wetenschappelijk onderbouwd programma dat veel scholen in de Verenigde Staten met succes inzetten, net als in Canada, Noorwegen, Zweden, Denemarken, IJsland, Duitsland en Chili. Het programma reikt eenvoudige en doeltreffende methoden aan om alle medewerkers op school op één lijn te krijgen wat betreft het omgaan met gedrag op het niveau van de school, de klas en het individu. PBS wil antisociaal gedrag op school van kinderen in de leeftijd van vier tot en met achttien jaar zo vroeg mogelijk aanpakken en ombuigen naar positief gedrag. Jarenlang onderzoekt toonde de effectiviteit van dit programma aan. In dit programma geeft de school ook lessen over (gewenst) gedrag. Naast de traditionele lessen zoals rekenen, taal en aardrijkskunde of biologie. Zoals je kunt vermoeden staat het toenemen van gewenst gedrag en het afnemen van ongewenst gedrag hier centraal. De school bepaalt zelf in welk tempo ze het proces doorloopt.

Het boek bestaat uit vier delen:

  • Deel 1 - Goed gedrag op school
  • Deel 2 - Goed gedrag in de klas
  • Deel 3 - Goed gedrag van de individuele leerling
  • Deel 4 - Goed gedrag thuis

In het eerste deel schetsen de auteurs wat het programma inhoudt. Ze leggen ook uit waarom het een goed middel is om goed gedrag op school te bevorderen. Als lezer kom je meteen ook te weten wat de invoering ervan gaat kosten aan tijd, middelen en inzet van het schoolteam. In de inleiding tot het probleem van het antisociaal gedrag leert de lezer begrijpen waarom het noodzakelijk is om het goed gedrag op school actief te bevorderen. Tegelijk krijgt hij inzicht in de manieren waarop negatief gedrag zich tijdens de schoolcarrière van een leerling ontwikkelt. In de volgende hoofdstukken van dit eerste deel werken de auteurs dan de geïntegreerde benadering om probleemgedrag op school aan te pakken gedetailleerd uit. Aan bod komen onder andere:

  • Het opstellen van gedragsregels op schoolniveau;
  • Het onderwijzen van goed gedrag op schoolniveau;
  • Systemen van waardering en beloning;
  • Het houden van actief toezicht in de gemeenschappelijke ruimtes;
  • Het gebruiken van verwijdering om de behoeften van de leerlingen als groep en individueel te bepalen.

In het tweede deel leggen de auteurs uit hoe men goed gedrag in de klas kan bevorderen. Een heel belangrijk middel daartoe is de organisatie van de klas. Onder deze organisatie vallen zowel de fysieke en materiële inrichting als de procedures en strategieën die een leerkracht kan gebruiken. Daarnaast benadrukken de auteurs het belang van klassenregels die rekening houden met de volgende drie aspecten:

  • Veiligheid
  • Respect
  • Verantwoordelijkheid

De hoofdstukken over preventief optreden en het gebruik van positieve en bijsturende consequenties om gedragingen te veranderen, bulken van de concrete voorbeelden van maatregelen die daarbij helpen.

In het derde deel staat het goed gedrag van de individuele leerling centraal. De lezer krijgt concrete antwoorden op pertinente vragen zoals:

  • Hoe reageer je op escalatie van gedrag en verbale agressie?
  • Hoe doe je een gedragsfunctieanalyse?
  • Hoe ontwikkel je gedragsondersteunende plannen voor leerlingen met probleemgedrag?
  • Hoe pas je het lesprogramma aan om probleemgedrag te voorkomen?
  • Hoe leer je risicoleerlingen om zichzelf te sturen?

Het vierde en laatste deel staat helemaal in het teken van de samenwerking tussen school en thuis. De lezer leert er hoe hij met ouders en/of verzorgers over het gedrag van een leerling kan praten.

Deze uitgave is een trainingshandboek voor schoolteams. Dit blijkt uit de denkopdrachten en de vele schema's die in het boek zijn opgenomen. Het reikt daarenboven ook een pak concrete werkingsmiddelen aan. Via http://www.uitgeverijpica.nl/index.php/gedragsproblemen/1... kun je veel van deze materialen gratis binnenhalen. Het is belangrijk dat schoolteams die hiermee aan de slag willen, zich laten begeleiden door mensen die het invoeringsproces bewaken en zowel het schoolteam als de individuele leerkrachten blijvend ondersteunen.

Een inspiratieboek voor elk schoolteam dat positief gedrag op school actief wil bevorderen. Voor Vlaanderen is dit boek zeker een aanrader voor alle scholen die de GOK-doelstelling sociaal-emotionele ontwikkeling (cluster 3) gekozen hebben.

afdrukken

18:52 Gepost door Lieven Coppens in Pica | Permalink | Tags: training, gedrag, zorg, instrumenten, conflict, methodiek, draaiboek | |

2009.02.22

Samen sterker Terug Op Pad

Auteur: Wim De Mey, Vera Missiaen, Nele Van Hulle, Els Merlevede & Suzy Winters.
Titel: Samen sterker Terug Op Pad. Het STOP 4>7-programma: een vroege interventie voor jonge kinderen met gedragsproblemen.
Uitgeverij: SWP 
Plaats: Amsterdam
Jaar: 2007 (tweede druk)
Pagina's: 520
ISBN-13: 978-90-6665-629-1
Prijs: € 79,00

samen sterker terug op pad. het STOP4>7-programma: een vroege interventie voor jonge kinderen met gedragsproblemenDeze publicatie bevat een programma om gedragsproblemen bij jonge kinderen te voorkomen en aan te pakken. Er is immers uit actueel en sterk onderbouwd wetenschappelijk onderzoek gebleken dat gedragsproblemen het beste kunnen bestreden worden wanneer ze zich manifesteren bij risicogroepen en op jonge leeftijd. Niet meer wachten dus tot de gedragsproblemen onoverkomelijk groot zijn geworden en behandeling maar weinig resultaat meer oplevert, wel proberen om de ontwikkeling die dreigt te mis te lopen zo snel mogelijk weer op het juiste spoor te zetten. Dat alles in nauwe samenwerking met mensen uit de belangrijkste contexten van het jonge kind: het gezin en de school.

Het STOP4>7-programma is een protocol voor ouders, leerkrachten en kinderen. Het is een draaiboek waarin de doelstellingen en de methoden duidelijk beschreven staan. Een draaiboek ook dat uitvoerig door de auteurs in de praktijk werd uitgetest alvorens het zijn definitieve vorm kreeg.

Het eerste deel van de map schetst het theoretische kader van waaruit het programma ontstond. Het benadert eerst het antisociaal gedrag vanuit een ontwikkelingspsychopathologisch perspectief waarbij het onder andere stilstaat bij het belang van een aantal beïnvloedende factoren (zowel risico- als beschermende factoren). Verder geeft het een overzicht van behandelingen voor antisociaal gedrag die effectief gebleken zijn. De leer- en gedragstherapie die de basis is voor de STOP-training wordt beknopt uitgelegd, om tot slot te komen tot de beschrijving van de doelgroep van de training en de concrete organisatiie.

Het tweede deel is het draaiboek voor de sociale vaardigheidstraining voor de kinderen. De inleiding geeft duidelijk de doelstellingen aan, beschrijft hoe de training is opgebouwd en schetst het verloop van de bijeenkomsten. Het stelt enkele aandachtspunten voor de trainers voorop in verband met het basisklimaat voor de training en het gebruik van enkele opvoedingsvaardigheden die ook in de trainingen voor ouders en leerkrachten aan bod komen. Tegelijk lijst het alle benodigde materialen op. Tot slot van dit deel worden de tien bijeenkomsten waaruit de kindertraining bestaat gebruiksklaar uitgewerkt.

Het derde deel is het draaiboek voor de oudertraining. De indeling hiervan komt overeen met deze van de kindertraining. In een extra hoofdstukje wordt er wel aandacht besteed aan bepaalde aspecten van de trainershouding die het mogelijk moeten maken dat ouders maximaal voordeel halen uit de aangeboden training. De aandacht richt zich hierbij niet enkel op het aanleren van (nieuwe) vaardigheden maar ook op het bevorderen van het zelfvertrouwen van de ouders. Opnieuw worden de tien bijeenkomsten volledig uitgewerkt.

Het draaiboek van de leerkrachtentraining is in het vierde deel analoog aan dat van de ouders uitgewerkt. Ook hier wordt er in een extra hoofdstukje expliciet aandacht besteed aan die aspecten van de trainershouding die hier belangrijk zijn. Zo richt de aandacht zich niet alleen op de kennisoverdracht maar ook op het versterken van het zelfwaardegevoel van de leerkrachten.

De uitgave bevat bij elk deel een hele reeks bijlagen waarin men alle voor de training noodzakelijke materialen kan terugvinden.

Dit programma richt zich tot professionele hulpverleners die de begeleiding van kinderen met gedragsproblemen en hun ouders en leerkrachten op een doelmatige manier willen aanpakken. Leertheoretische kennis is zondermeer aanbevolen.

Bij wijze van beoordeling citeren we een fragment uit het Woord vooraf uit de map van Professor Veerman van de Radboud Universiteit Nijmegen:

Het STOP 4>7-programma voldoet aan alle kenmerken waar een veelbelovend programma aan dient te voldoen. Het heeft een duidelijke doelgroep, de interventies zijn gericht op versterking van de gezins- en schoolomgeving en op de sociaal-cognitieve ontwikkeling van het kind zelf, er is een helder protocol voor het inrichten van de bijeenkomsten en er zijn duidelijke doelen. Bovendien is bij het ontwerp van het programma zowel gebruik gemaakt van ervaringen van praktijkwerkers als van wetenschappelijke theorievorming. Het programma is letterlijk 'klaar' voor gebruik. Ik verwacht dat het de weg naar de praktijk zeker zal vinden en hoop dat het velen zal inspireren een dreigende schreefgroei in de ontwikkeling van aan hun zorgen toevertrouwde kinderen weer in goede banen te leiden.

De boeken van uitgeverij SWP worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

afdrukken

16:40 Gepost door Lieven Coppens in SWP | Permalink | Tags: ontwikkeling, ouders, opvoeding, draaiboek, training, gedrag, leerkrachten, opvoedingsondersteuning | |