BOEKetje onderwijs

Wil je weten waarvoor kinderen en jongeren naar de Kinder- en Jongerentelefoon bellen? Lees dan Omdat ze het waard zijn. Dit boek bevat enkele van hun anonieme en moedig vertelde verhalen. De auteur liet hen zelf aan het woord, waardoor de werking van de Kinder- en Jongerentelefoon heel concreet tot leven komt.

Vergis je niet. Dit is niet zomaar een verhalenbundel. Elk verhaal is een persoonlijke getuigenis. Daarom is het kleine briefje dat bij het boek zit geen overbodige luxe. Ik citeer:

Een verhaal uit dit boek kan soms heel beklijvend zijn omdat je ofwel zelf in zo'n situatie zit, omdat je ook iets ergs hebt meegemaakt of gewoon omdat je een gevoelig iemand bent. Word je triest van een verhaal of voelt het verhaal beklijvend aan (alsof het aan je vel blijft plakken) en kan je er moeilijk afstand van nemen, dan raden we je aan het boek een tijd opzij te leggen. Dat is niet flauw of zwak. Wij noemen dit 'zorgen voor jezelf'. Je zal merken dat, wanneer het beter gaat, je het boek vanzelf weer opneemt om verder te lezen.

Waarover deze verhalen dan wel gaan? Over thema's zoals angst, depressie, echtscheiding, pesten, verliefdheid en zelfverwonding. Je begrijpt meteen waarom de waarschuwing in dit boekje bijgesloten is. Het is trouwens niet de bedoeling dat je deze verhalen vrijblijvend leest. Om dat te vermijden heeft de auteur doorheen het boek voor een vijftal 'verwerkingsopdrachten' gezorgd:

• Doener: zet aan tot actie
• Denker: zet aan tot (zelf)reflectie
• Durver: daagt de lezer uit om op zoek te gaan naar de best mogelijke manier om iets aan iemand duidelijk te maken.
• Wist je dat: geeft enkele speciale weetjes
• Slip of de tong: helpt elke durver op weg naar de best mogelijke manier om iets te zeggen

Dit boek kan helpen om deze thema's in een klas bespreekbaar te maken. Daarvoor heeft men twee reeksen lessen ontwikkeld (voor de 3e graad basisonderwijs en voor de 1e graad secundair onderwijs) die je gratis kunt afhalen van http://www.kjt.org/omdatzehetwaardzijn. Men heeft er bewust voor gekozen om deze lessenreeksen niet te laten gaan over de hierboven vermelde thema's, maar wel over de gemeenschappelijke deler ervan, de weerbaarheid van het kind of de jongere. Een absolute aanrader!

Het boek is ook te verkrijgen bij uitgeverij Abimo.

In dit boek beschrijft Liesbeth Smulders-Groenhuijsen wat er allemaal kan gebeuren als ouders gaan scheiden. Ze vertelt het verhaal van Dees. Hoe hij merkt dat er iets mis begint te lopen tussen zijn ouders en de verwarring en onzekerheid die dat met zich meebrengt. Hoe hij worstelt met vragen hoe het met hem verder moet na de scheiding. Hoe hij hoopt dat het toch nog goed komt tussen zijn ouders. Hoe hij geleidelijk aan went aan zijn nieuwe leven en de scheiding van zijn ouders verwerkt.

Het boek is geschreven voor jonge kinderen. Liesbeth Smulders-Groenhuijsen heeft er voor gezorgd dat ze het zelf kunnen lezen: korte zinnen, groot lettertype, veel witruimte tussen de regels, moeilijke woorden die gesplitst zijn. Voor wie dat wil, is het boek ook ingelezen op een CD, met daarop ook de vioolmuziek waarover er sprake is in het boek. Op die manier is het kind niet afhankelijk van een volwassene die het verhaal wil voorlezen.

Dees, een vader en een viool is een boek dat kinderen kan helpen om de echtscheiding van zijn ouders te verwerken en zijn eigen gevoelens daarbij te begrijpen. Het is vlot geschreven en gebruikt eenvoudige taal. Hier-door is het zeer toegankelijk voor jonge kinderen die even geen beroep kunnen (willen) doen op een volwassene om het hen voor te lezen. Het leert het kind dat zijn gevoelens van angst, onzekerheid, verdriet, woede, ... normaal zijn en dat het zich daar niet moet voor schamen. Het geeft hen perspectief op een leven na de scheiding waarin alles weer op zijn pootjes valt.

Tegelijk kan het boek ook een goede aanleiding zijn om de eigen gevoelens te herkennen en er met iemand anders over te praten.

De boeken van uitgeverij SWP worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

Bang Boos Blij is een doeboek voor kinderen van gescheiden ouders. Aan de hand van vragen en creatieve opdrachten wordt het verhaal van de echtscheiding van de ouders van het kind dat met het boekje werkt, geschreven. De vragen en opdrachten zijn georganiseerd rond verschillende thema's:

• Wat is een gezin?
• Het concrete gezin van het kind.
• De problemen voorafgaand aan een echtscheiding.
• De echtscheiding.
• Het (éénouder-)gezin na de echtscheiding.
• Het nieuw samengesteld gezin.

Het doel van dit werkboekje is simpel: kinderen helpen om de echtscheiding van hun ouders te begrijpen en een plaats te geven. Om dit te bereiken gaat het voortdurend in op de gevoelens en gedachten van het kind zelf. Boosheid, angst, schuldgevoel, verwarring, verdriet... het zijn allemaal gevoelens die in het boekje aan bod komen en bespreekbaar worden gesteld. Sommige vragen worden schriftelijk beantwoord, andere kunnen worden getekend. Af en toe is er plaats voor vormen van mondelinge en dramatische expressie.

Het werkboekje kan door oudere kinderen zeker zelfstandig worden ingevuld. Jongere kinderen zullen dan beter begeleid worden door een volwassene. Dit kan een ouder zijn, maar deze moet er rekening mee houden dat een aantal vragen en opdrachten ook voor hem zeer confronterend kunnen zijn. Professionele hulpverleners kunnen het dan weer gebruiken als aanknopingspunt voor of verwerking van therapeutische gesprekken. Leerkrachten kunnen het gebruiken als leidraad om een kind als vertrouwenspersoon te begeleiden.

De meerwaarde van dit werkboekje ligt in zijn gestructureerde aanpak. Stapsgewijs krijgt het kind een verduidelijking van de situatie waarin het zich bevindt waarbij de concrete opdrachten er op gericht zijn de gevoelens van het kind naar de oppervlakte te brengen en bespreekbaar te stellen. Daarenboven beperkt het zich niet tot de echtscheiding zelf, maar gaat het ook bewust in op de periode na de echtscheiding waarin het kind bij één ouder leeft en zijn leven moet herorganiseren. Tot slot is er ook aandacht voor het leven in een nieuw samengesteld gezin en wat dit emotioneel kan teweeg brengen bij een kind.

De handleiding bij dit werkboek kun je gratis van de website van Ninõ halen.

De boeken van uitgeverij Ninõ worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

Warme duidelijkheid, dat hebben kinderen en jongeren nodig. Met deze gedachte begint Peter Adriaenssens zijn boek. Ouders zijn nog nooit zo belangrijk geweest in de opvoeding van hun kind. Zij geven immers aan hun kind die zekerheid die het broodnodig heeft in de huidige tijd. Het gezin is de beste plek voor de opvoeding van kinderen. Het is de kern waar het belangrijkste werk zich afspeelt, waar kinderen kunnen leren hoe een democratie werkt: de goede samenhang tussen regels en vrijheden, tussen affectie en kordaatheid. De warme duidelijkheid.

Peter Adriaenssens schrijft dit boek vanuit de overtuiging dat het met de jeugd van tegenwoordig niet zo slecht gesteld is, wel in tegendeel. Ouders mogen dan ook zeker zijn van zichzelf en de opvoeding van hun kinderen blijven behartigen. Opvoeden is niet de taak van de school of de wet!

Dit boek is een tijdsdocument. Het toont aan hoe de ideeën over opvoeding in tien jaar tijd veranderd zijn. In 1997 moesten ouders leren communiceren met hun kinderen. Het opleggen van grenzen was toen geen probleem. Nu, in 2007 is het praten met elkaar niet langer een probleem. Wel het opleggen van grenzen. Met andere woorden: in de opvoeding van vandaag moet men opnieuw leren regels op te leggen en te respecteren. Zelfdiscipline is immers een noodzakelijke voorwaarde om sociaal gedrag te ontwikkelen.

Het boek van Peter Adriaenssens bestaat uit 14 hoofdstukken. Hoewel deze 14 hoofdstukken een coherent geheel vormen kunnen ze - moeten ze - toch afzonderlijk gelezen worden. Ze geven immers hun grote rijkdom maar prijs door ze op je te laten inwerken en de uitdaging van de zelfreflectie aan te gaan. Het feit dat ze zeer concreet en praktisch geschreven zijn, doet daar niets van af.

Het eerste hoofdstuk leert ons dat ouder zijn geen vanzelfsprekende opdracht is. Ook al doen veel ouders het momenteel wel goed. Goede ouders zijn ook goede partners voor elkaar. Ze bepalen samen de grenzen waarmee ze zich als koppel en gezin willen onderscheiden van de buitenwereld. Het tweede hoofdstuk verplaatst de aandacht naar de kinderen binnen het gezin. Samen met de auteur bestudeert de lezer hun ontwikkeling. De bedoeling is dat de ouders begrijpen wat er in die levensperiode belangrijk is, zodat ze weten wat ze kunnen verwachten. De vele tips die Peter Adriaenssens hen tussendoor geeft, kunnen er voor zorgen dat ze de verschillende crisismomenten in de ontwikkeling van een kind of jongere leren ontmijnen en beter begeleiden.

Het derde hoofdstuk gaat over de kapstok van elke opvoeding. Deze kapstok wordt gedragen door de volgende aspecten:

• de gedragsregels in het gezin
• het opvoedingsmodel
• een eensgezind ouderschap
• de creativiteit om een taakverdeling uit te werken
• kansen die aan iedereen evenveel recht doen
• de steun en sympathie waarop het gezin kan rekenen

Al deze aspecten worden in dit hoofdstuk uitgewerkt. Concrete en realistische voorbeelden verduidelijken alles. Dit hoofdstuk eindigt - net zoals het eerste hoofdstuk trouwens - met een aantal vragen die een aanleiding kunnen zijn tot een gesprek tussen beide ouders.

De hoofdstukken vier en vijf worden het beste als één geheel gelezen door ouders van jonge kinderen.  Hoe beloon je? Hoe straf je? Hoe ontlaad je een conflict met humor? Hoe ga je om met ongehoorzaamheid? Deze vragen komen hier uitgebreid aan bod. En krijgen een concreet antwoord. De twee daarop volgende hoofdstukken kunnen dan weer als één geheel gelezen worden door ouders van tieners. De essentie is hier dat discussiëren met tieners wel degelijk zin heeft. Op voorwaarde dat men met bepaalde regels rekening houdt en er een wederzijds vertrouwen is. Wat daarom nog niet betekent dat elke discussie onmiddellijk moet leiden tot een beslissing. Als er dan toch problemen zijn, dan kan het conflict- en contactmodel uit het boek helpen bij het werken aan een oplossing. Meer dan het klassieke controlemodel. Doorheen deze vier hoofdstukken voelt de aandachtige lezer zeker de warme duidelijkheid als rode draad.

Het achtste hoofdstuk gaat over zelfdiscipline en waarden. En hoe je in deze tijd als gezin samen waarden opbouwt. Dit kan op bepaalde momenten leiden tot een echt waardendebat. Essentieel daarbij is dat de jongere voelt dat het standpunt van de ouder een onderbouw heeft: hij moet uit zijn ervaring weten dat de ouder altijd al volgens dat standpunt geleefd heeft.

Het negende hoofdstuk gaat in op de verschillen tussen vaders en moeders als opvoeders en wat de meerwaarde daarvan kan zijn. En de boodschap is duidelijk: ondanks deze verschillen moeten vaders gelijkwaardige opvoeders zijn! Maar kinderen worden niet alleen door de ouders opgevoed. Dat komt aan bod in het volgende hoofdstuk waar Peter Adriaenssen dieper ingaat op de rol van de nieuwe opvoeders: de vrienden, de media en de school. Hierbij schuwt hij de probleemvelden niet die er kunnen toe leiden dat er conflicten ontstaan. Een aantal handreikingen moeten de ouders helpen hiermee om te gaan.

In het elfde hoofdstuk gaat het over het opvoeden van kinderen met speciale wensen, noden of problemen. Aan bod komen onder andere thema's als adhd, agressie, angst, depressie en drugs maar ook geld, samen op vakantie gaan en dergelijke meer. Het hoofdstuk kan in zijn geheel gelezen worden, maar nodigt eveneens uit om enkel die thema's te lezen die voor de opvoeder op een bepaald moment actueel zijn. Het twaalfde hoofdstuk sluit hier dicht bij aan en gaat over het opvoeden na een echtscheiding.

Het laatste hoofdstuk laat zich heel gemakkelijk samenvatten tot een belangrijke en positieve boodschap: ouders maken wel degelijk het verschil uit voor hun kinderen!

Dit boek is tegelijk leer- praktijk- doe- en denkboek. Het biedt geen pasklare tips voor de ideale opvoeding, maar geeft heel wat aanzetten en tips om van opvoeding een succesvolle opdracht voor de ouders te maken. Gekruid met talrijke levensechte voorbeelden neemt het hen mee tot het ontdekken van en nadenken over een goede, en warme opvoeding. Een goede opvoeding die ligt op de middenweg tussen praten met een kind of jongere en toch grenzen bepalen. Voor professionelen is het boek een meer dan degelijk naslagwerk om te gebruiken in die situaties waarin opvoedingsondersteuning noodzakelijk is. Hierbij geldt voor hen ook het principe van de warme duidelijkheid. Door met ouders in gesprek te treden en tegelijk een aantal grenzen samen met hen te bepalen, kunnen ze hen helpen groeien als ouder.