BOEKetje onderwijs

Een boekje geschreven voor ervaringsdeskundigen door meer-dan-ervaringsdeskundigen. Zo kun je volgens mij dit veelomvattende werk van Pyt Nauta en Marinus Giesing het beste beschrijven. De auteurs werken beiden in het voortgezet onderwijs. Marinus Giesing als zorgcoördinator en Pyt Nauta als orthopedagoog/zorgcoördinator. Daarnaast zijn ze beiden coördinator van een samenwerkingsverband. In Nederland vormen scholen die op het gebied van leerlingenzorg en leerlingenbegeleiding intensief willen samenwerken dergelijke verbanden. Op die manier willen ze bereiken dat meer kinderen met een hulpvraag in het reguliere onderwijs kunnen functioneren en een diploma behalen. Wat trouwens ook de bedoeling was van het nu in Vlaanderen min of meer ter ziele gegane leerzorgkader.

Om hun collega’s van het samenwerkingsverband handelingsbekwamer te maken in hun omgaan met kinderen met een zorgvraag, kamden ze de leerlingendossiers uit op zoek naar problemen die bij de leerlingen voor specifieke zorgvragen zorgden. Ze selecteerden er de 26 belangrijkste uit en kwamen zo tot het volgende lijstje:

Omdat ze hun collega’s niet wilden overbelasten met tonnen literatuur, kozen ze voor het A4-concept: de informatie moest op een A-viertje passen. Ze hanteerden voor elk probleem dezelfde structuur:

• Een concrete ervaring in verband met het probleem (‘gevalsbeschrijving’ is een te zwaar woord);
• Een korte beschrijving van het probleem;
• Een lijstje van kenmerken;
• Een verwijzing naar recente en essentiële literatuur voor wie zich in de problematiek wil verdiepen.

Het boekje ademt een grote deskundigheid en professionaliteit uit: Pyt en Marinus kennen hun literatuur en weten deze op een schitterende manier te vertalen naar de werkvloer. Hierbij nemen ze de leerkrachten ernstig. Ze stellen zich op geen enkel moment betuttelend op. Helder en praktisch geschreven, draagt elk blad uit dit boekje bij tot de professionaliteit en handelingsbekwaamheid van de lezer. Tegelijk is het boekje een levende getuige van het grote zorghart van beide auteurs. Na 80 000 verkochte exemplaren in Nederland, mag dit boekje wat mij betreft de Vlaamse zorgmarkt overspoelen. De prijs is bewust laag gehouden en er is bovendien een gevoelige korting vanaf 10 exemplaren. Het zou mooi zijn moest iedere leerkracht en docent uit het (buitengewoon)secundair en hoger onderwijs (en waarom ook de leerkrachten uit het (buitengewoon) basisonderwijs niet) over dit boekje kunnen beschikken. Voor de prijs van enkele klassieke boeken over deze thema’s geef je een volledig leraren- of docentenkorps een naslagwerkje dat er staat!

Om het in Michelin-termen te zeggen: 5 sterren.

Iedere leerkracht krijgt tijdens zijn loopbaan meerdere keren zorgleerlingen in de klas. Het gaat hier niet alleen over kinderen met leerstoornissen zoals dyslexie en dyscalculie, maar ook over kinderen met een neurologische, motorische, neuromotorische, sociale, visuele, auditieve of… beperking of stoornis. In bepaalde gevallen zal deze al gekend zijn. In andere gevallen zal het de leerkracht opvallen dat bepaalde kinderen anders zijn, anders reageren en een andere aanpak nodig hebben. Voor de leerkracht zelf is dat lastig, maar voor het kind zelf vaak nog lastiger.

BijzonderWijs wil deze leerkrachten op weg zetten. Niet door hen zelf een diagnose te laten stellen. Wel door hen een overzicht te geven van wat hen kan opvallen in het gedrag van een bijzondere leerling. En door hen veel praktische adviezen te geven waardoor ze kunnen vermijden dat deze zorgleerling telkens weer tegen de grenzen van zijn beperking aanloopt. Je kunt het boekje een beetje zien als een minicursus “onderwijs op maat” die gebaseerd is op recente inzichten over de verschillende aandoeningen, beperkingen of stoornissen.

De volgende aandoeningen, beperkingen of stoornissen komen aan bod:

• ADD
• ADHD
• autismespectrumstoornis
• beelddenken
• DCD
• dyscalculie
• dyslexie
• epilepsie
• Tourette-syndroom
• NLD
• eetstoornissen
• gehoorsbeperking
• gezichtsbeperking
• jeugdreuma
• chronisch vermoeidheidssyndroom
• obesitas

Elk van deze onderwerpen bespreekt de auteur op dezelfde manier. Na een korte beschrijving van het probleem, somt hij in de rubriek “Signaleren” de mogelijke specifieke gedragskenmerken van deze leerling op. In de rubriek “Handelen” die daar op volgt, geeft hij een overzicht van enkele concrete en praktische dingen die men voor deze leerling kan doen. Per aandoening geeft hij daarenboven, in kleur gedrukt, een essentiële tip mee voor de leerkracht of begeleider. Tot slot volgt er een lijstje met boeken en internetadressen waar de geïnteresseerde lezer op zoek kan gaan naar meer informatie.

Een zeer praktisch boekje dat door iedere leerkracht met zorgleerlingen in de klas – en welke leerkracht is dat niet tegenwoordig – zal gesmaakt worden door zijn praktische en gebruiksklare inhoud. De vlotheid waarmee het kan gelezen worden en de beknoptheid van de informatie zal daar zeker toe bijdragen.

De boeken van uitgeverij CPS worden in België verdeeld door uitgeverij Abimo.