2010.01.09

Denk je sterk

Auteur: Fred Sterk & Sjoerd Swaen
Titel: Denk je sterk
Uitgeverij: Kosmos
Plaats: Utrecht/Antwerpen
Jaar: 2003
Pagina's: 288
ISBN-13: 978-90-215-4104-4
Prijs: € 19,95

denk je sterkEen dubbelboek over zelfwaardering en het aanpakken van sociale angst. Zo kan ik Denk je sterk het beste samenvatten. De auteurs voegden hiervoor twee boeken samen: Denk je sterk en Denk je zeker.

Centraal in deze uitgave staat het gedachtegoed van de cognitieve gedragstherapie. Omdat cognitieve denktechnieken duidelijk helpen bij het veranderen van een negatief zelfbeeld. Het boek is geschreven als een zelfhulpmethode.

In het eerste deel staat de zelfwaardering centraal. De auteurs geven een concrete omschrijving van het begrip. Tegelijk tonen ze aan dat zelfwaardering niet hetzelfde is als zelfvertrouwen of arrogantie. En dat er een duidelijk verschil is tussen voorwaardelijk en onvoorwaardelijke zelfwaardering. Ze nodigen de lezer nadrukkelijk uit om zichzelf onvoorwaardelijk te waarderen: ik ben waardevol gewoon omdat ik besta. Voorwaardelijke zelfwaardering, ik ben waardevol als ik ..., voeren ze af als ondeugdelijk.

Iedere mens heeft een interne criticus. De interne criticus is de afkeurende innerlijke stem. Deze is het resultaat van de opvoeding enerzijds en bepaalde ervaringen anderzijds. Iedereen gaat er anders mee om. Deze interne criticus is zeer dominant aanwezig bij mensen met een lage zelfwaardering. De auteurs laten de lezer naar hem op zoek gaan. Ze helpen hem om de bedoeling van deze criticus te ontmaskeren. En na te gaan wat hij de lezer kost. Eens zover krijgt de lezer niet alleen tips om tegen deze interne criticus in te gaan. Hij leest ook hoe hij hem kan overbodig maken. Dit gebeurt door de ongezonde reacties te vervangen door gezonde alternatieven.

De essentie van de cognitieve gedragstherapie is het corrigeren van denk- en waarnemingsfouten. De interne criticus maakt er immers handig gebruik van. Het is dan ook belangrijk om ze zo snel mogelijk te herkennen. Het zijn:

  • zwart-witdenken
  • etiketten kleven
  • overdrijven
  • mentaal filteren
  • gedachtelezen
  • toekomst voorspellen
  • emotioneel redeneren
  • 'zou-moeten'-denken
  • zelfverwijt

Je kunt deze denkfouten en de waarnemingsfout dat je 'abnormaal' bent aanpakken met de 'twee-kolommentechniek' uit het boek. Je kunt ook jouw reactie op kritiek van anderen wijzigen. Of je gehele houding veranderen. Op verschillende manieren. Door bijvoorbeeld je technieken uit de reclamewereld te gebruiken voor jezelf.

De auteurs werken dit heel concreet uit in de laatste hoofdstukken van het eerste deel.

Het tweede deel gaat over sociale angst en onzekerheid. In het eerste hoofdstuk vind je de theoretische achtergrond. Daarna volgen, in afzonderlijke hoofdstukken, de verschillende technieken om de oorzaken van sociale angst en onzekerheid aan te pakken:

  • gedachtetraining
  • gedragsoefeningen
  • omgaan met (uiterlijke) kwetsbaarheden
  • oplossingsgericht denken
  • werken aan persoonlijke ontwikkeling en zelfvertrouwen
  • de negatieve invloed van het verleden onderkennen en ongedaan maken
  • negatieve overtuigingen ombouwen naar realistische
  • de communicatie veranderen
  • positief en optimistisch denken

Dit dubbelboek is heel toegankelijk. De auteurs gebruiken heldere taal. Ze verstaan de kunst om de informatie op een concrete en praktische manier onder de aandacht te brengen. Het gebruik van situaties uit het leven van alledag verhoogt de herkenbaarheid. Het gebruik van de metafoor van de Interne criticus maakt het gedachtegoed van de cognitieve gedragstherapie zeer toegankelijk. De heldere manier waarop ze de verschillende hulptechnieken schetsen, geeft de lezer het gevoel dat hij er meteen mee aan de slag kan. Een zelfhulpboek in de ware zin van het woord!

afdrukken

19:47 Gepost door Lieven Coppens in Kosmos | Permalink | Tags: angst, fobie, zorg, zelfvertrouwen, zelfwaardering, methodiek, sociale angst, zelfhulp | |

2009.12.29

Angst en depressie

Auteur: Willem De Jong
Titel: Angst en depressie. Over angsten, depressies en aanverwante problematiek bij kinderen en jongeren. Een leidraad voor ouders en leerkrachten
Uitgeverij: Pica
Plaats: Huizen
Jaar: 2009
Pagina's: 192
ISBN-13: 978-90-7767-137-5
Prijs: € 17,50

angst en depressie - over angsten, depressies en aanverwante problematiek bij kinderen en jongeren - een leidraad voor ouders en leerkrachtenBij kinderen en jongeren is het belangrijk om signalen die op een probleem wijzen, snel op te pikken. Alleen zijn deze signalen vaak veel minder duidelijk en anders dan bij volwassenen. Vroegtijdige onderkenning en behandeling zorgen er voor dat de klachten fors afnemen op latere leeftijd. Reden genoeg dus om ouders en leerkrachten sterker te maken in het onderkennen van deze signalen. En hen te helpen om er op de juiste manier mee om te gaan. Dit is in kort bestek de bedoeling van het boek Angst en depressie.

In dit boek komen niet alleen angst en depressie aan bod. Ook de problemen en stoornissen waarin angst en depressie een belangrijke rol spelen krijgen een plaats. Concreet betekent dit dat het boek gaat over:

  • angst
  • depressie
  • zelfbeschadiging
  • suïcidaliteit
  • hechtingsstoornissen
  • eetstoornissen
  • schizofrenie en psychose
  • persoonlijkheidsstoornissen
  • ADHD
  • autismespectrumstoornissen

Verwacht dus vooral geen therapieën. Die zijn het werk van beroepsmensen. De auteur wil aan ouders en leerkrachten een leidraad geven. Enerzijds om signalen bij kinderen en jongeren vroegtijdig te (h)erkennen. Anderzijds om deze kinderen en jongeren op een goede manier te begeleiden. Het is dan ook een echt handelingsgericht boek.

Onder het motto "Je kunt maar zien wat je kent" geeft de auteur bij elke stoornis eerst de nodige uitleg. Hij beantwoordt vragen zoals:

  • Wat is het?
  • Hoe vaak komt het voor?
  • Wat is de oorzaak?
  • Welke vormen bestaan er?
  • Welke functie heeft dit probleem?
  • Wat zijn de symptomen?
  • Wat zijn de risicofactoren?
  • Zijn er mogelijke bijkomende problemen?
  • Welke behandelingen zijn er?
  • Wat zijn de gevolgen van die stoornis voor het kind?
  • Wat zijn de gevolgen van die stoornis voor zijn omgeving?

Op basis van deze kennis formuleert hij kijk- en handelingswijzers voor de ouders en de school. Dit zijn geen abstracte denkkaders, wel zeer praktische en glashelder geformuleerde adviezen. Nergens belerend of beschuldigend leert hij ouders en leerkrachten vat te krijgen op een voor hen niet vanzelfsprekende situatie. Daarbij gaat zijn bezorgdheid niet enkel naar het kind of de jongere, maar ook naar zijn directe omgeving, in het bijzonder de ouders en de andere gezinsleden.

Dit boek hoef je niet meteen in zijn geheel te lezen. Je kunt je beperken tot het hoofdstuk dat betrekking heeft op de stoornis waarover je meer wilt weten. Als je eerst de hoofdstukken over angst en depressie hebt gelezen. Want die zijn de ruggengraat van het boek. Geschreven voor ouders en leerkrachten, heeft het boek zeker ook een praktische meerwaarde voor de (beginnende) hulpverlener. Die kan de kijk- en handelingswijzers gebruiken voor de eigen observaties, het ordenen van de gegevens uit de anamnese en het begeleiden van ouders en leerkrachten.

Wie meer achtergrondinformatie wenst, vindt achteraan in het boek een uitgebreide lijst van geraadpleegde en te raadplegen boeken. Een handige index laat toe om snel de nodige informatie terug te vinden.

Een boek zoals er veel te weinig geschreven worden.

afdrukken

00:28 Gepost door Lieven Coppens in Pica | Permalink | Tags: adhd, angst, angststoornis, anorexia nervosa, autisme, depressie, eetstoornis, faalangst, fobie, gezondheid, ontwikkeling, psychose, zelfdoding, zorg | |

2008.10.25

Het angstige kind

Auteur: Jean Dumas
Titel: Het angstige kind. Angstverschijnselen bij kinderen en jongeren begrijpen en aanpakken.
Uitgeverij: LannooCampus
Plaats: Leuven
Jaar: 2007
Pagina's: 184
ISBN-13: 978-90-209-6548-3
Prijs: € 19,95

het angstige kind. angstverschijnselen bij kinderen en jongeren begrijpen en aanpakkenIeder kind is wel eens angstig. Dat is normaal en behoort tot zijn of haar psychische ontwikkeling. Anders is het als het langdurige, hevige angsten heeft die niet in verhouding staan tot de situatie. Zo wordt Kasper bijvoorbeeld hysterisch als hij een vlieg ziet. Of is bijvoorbeeld de 12-jarige Lies nog nooit uit logeren geweest omdat ze geen moment van haar ouders wil gescheiden zijn. Of maakt Freya zich voortdurend zorgen over alles wat er in haar omgeving gebeurt, zonder dat daar een reden toe is. Nog anders gezegd: er is altijd wel iets wat hen verhindert om van het leven te genieten of om zich verder te ontplooien.

Jean Dumas schreef dit boek voor ouders, leerkrachten en alle andere hulpverleners en volwassenen die in aanraking komen met deze angstige kinderen en hen willen begrijpen en helpen. Hij bouwde hier zijn hele boek rond: het eerste deel staat in het teken van het begrijpen van angststoornissen bij kinderen, het tweede deel in het teken van de hulp die kan geboden worden.

Het eerste deel bestaat uit drie hoofdstukken die uiteindelijk leiden tot bij wat ik de kern van het hele boek zou noemen, namelijk het besluit van Jean Dumas dat

... het ervaren van de angst voor de angst in het centrum staat van de moeilijkheden die het angstige kind ondervindt... (blz.63)

Het eerste hoofdstuk bespreekt het fenomeen van de angststoornissen bij kinderen zeer uitgebreid. Het beschrijft zeven specifieke angststoornissen bij kinderen, te weten:

  • de scheidingsangst
  • de fobie
  • de sociale angst eigen aan de kindertijd
  • de dwangstoornisde paniekaanval
  • de posttraumatische stressstoornis
  • de gegeneraliseerde angststoornis

Elk van deze stoornissen wordt in duidelijke taal uitgelegd en verduidelijkt aan de hand van een heel concreet en levensecht voorbeeld. Aan het einde van dit hoofdstuk schetst een zeer interessante tabel op welke leeftijd deze verschillende angsten zich manifesteren, hoe vaak ze voorkomen en hoe ze verdeeld zijn over jongens en meisjes.

Het tweede hoofdstuk gaat op zoek naar de oorsprong van de angst, om al heel snel aan te geven dat het niet zozeer gaat over oorzaken dan over risicofactoren. Deze risicofactoren worden daarna één voor één aangehaald en toegelicht.

Het derde hoofdstuk schetst eerst de normale ontwikkeling en evolutie van de angst om daarna dieper in te gaan op de ontwikkeling van de angststoornissen en hun mogelijke complicaties. Het eindigt met de vaststelling die hierboven al geciteerd werd

Het tweede deel staat helemaal in het teken van het helpen van kinderen met angststoornissen. Het begint met de toelichting van het diagnostisch onderzoek van een kind waarbij een angststoornis vermoed wordt. Dit is allesbehalve een theoretisch model. De lezer krijgt de volledige procedure (met de bijbehorende materialen) aangeboden. In de hoofdstukken vijf en zes wordt de kern van de aanpak uitgebreid beschreven. Het vijfde hoofdstuk reikt een ontspanningstechniek aan die kinderen moet helpen om de fysieke gevolgen van hun angst te over-winnen (Bewust ademen). De oefeningen die de auteur hiervoor gebruikt worden extensief en als hapklare brokken aangeboden. Het zesde hoofdstuk pakt dan de emotionele en cognitieve kant van de angststoornis aan (Afstand nemen). Net zoals in het vorige hoofdstuk worden ook hier alle oefeningen kant-en-klaar aangeboden. Het zevende hoofdstuk beschrijft hoe één en ander effectiever en efficiënter kan gebeuren door het in te bedden in een heus handelingsplan.

Het achtste hoofdstuk gaat kort in op medicamenteuze en andere vormen van behandeling die de psychologische aanpak kunnen aanvullen en ondersteunen. Het negende hoofdstuk spreekt die ouders aan die zelf angstig zijn (geweest), en nu hun angstige kind willen helpen.

Het boek biedt nog een leuk extraatje dat een echte meerwaarde betekent voor iedere lezer: elk hoofdstuk wordt afgesloten door een rubriek Hoofdpunten en aanbevelingen die niet alleen de inhoud kort samenvat maar ook de praktische adviezen voor ouders en andere helpende volwassenen helder op een rijtje zet.

Gezien het feit dat er nog veel wetenschappelijk onderzoek moet gebeuren naar angststoornissen bij kinderen, zou het overdreven zijn om dit boek nu al een standaardwerk te noemen. Toch willen we het iedereen sterk aanraden omwille van de volgende redenen:

  • Het boek geeft de huidige kennis over het fenomeen van de angststoornissen bij kinderen op een zeer goede manier weer. Dit gebeurt in een zeer begrijpelijke taal, waardoor het zich bijna als een roman laat lezen. Je zit alles het ware op consultatie bij de auteur.
  • De auteur reikt een concrete aanpak bij angststoornissen aan, zonder zich ook maar iets aan te matigen: hij presenteert zijn voorstel als iets dat kan werken, maar niet almachtig is. Hij reikt alvast een strategie aan die voor iedereen zeer herkenbaar is en door iedereen kan gebruikt worden.

Zeker lezen dus!

afdrukken

16:04 Gepost door Lieven Coppens in LannooCampus | Permalink | Tags: angst, angststoornis, ouders, zorg, fobie, sociale angst, dwangstoornis, paniekstoornis, posttraumatische stressstoornis, scheidingsangst | |

2007.12.16

Ongewild lastig in de puberteit en adolescentie

Auteur: Monique Baard, Désirée van der Elst, Mieke van Leijenhorst
Titel: Ongewild lastig in de puberteit en adolescentie. Inzicht in veelvoorkomende (ontwikkelings)stoornissen
Uitgeverij: Pica
Plaats: Huizen
Jaar: 2007 (tweede druk)
Pagina's: 160
ISBN-13: 978-90-776-7111-5
Prijs: € 15,-

ongewild lastig puberteit en adolescentieOp 22 oktober 2007 besprak ik op deze blog het boek Ongewild lastig. Inzicht in veelvoorkomende ontwikkelingsstoornissen bij kinderen. Het boek dat ik nu bespreek is daar de aanvulling op voor het voortgezet onderwijs. Anders dan bij veel succesvolle films, is hier de opvolger nog beter.

De auteurs behandelen in dit boek (ontwikkelings)stoornissen zoals autismespectrum, ADHD, ADD, borderline, NLD, het syndroom van Gilles de la Tourette, emotionele stoornissen, ODD en CD. Elke stoornis wordt in een eenvoudige taal uitgebreid beschreven. Daarbij wordt er nooit vergeten om ook aandacht te hebben voor de impact van deze stoornis op de omgeving van de jongere. De citaten van jongeren en mensen uit hun omgeving zijn zeer goed gekozen en dan ook enorm verhelderend.

De relevantie van het boek wordt enorm opgetild door per stoornis ook aandacht te hebben voor de comorbiditeit. Veel van deze stoornissen komen immers niet altijd alleen. Daarnaast is er ook aandacht voor de betekenis van de stoornis voor het onderwijs. Bij enkele stoornissen is er ook een hoofdstukje Toekomst. Hierin wordt er meer uitleg gegeven over de prognose van de stoornis op lange termijn. Concrete tips sluiten elke stoornis af.

In het boek wordt er heel vaak verwezen naar concrete materialen die kunnen gebruikt worden in de begeleiden van pubers en adolescenten met een bepaalde stoornis. Al deze materialen worden door de uitgever gratis ter beschikking gesteld op www.ongewildlastig.nl.

afdrukken