BOEKetje onderwijs

Over een boek als dit zou je niets mogen prijsgeven. De inhoud ervan is immers zo verrassend en rijk dat elke bespreking er wel onrecht moet aan doen. Alleen werkt dit niet zo goed. Zeker niet als je zoveel mogelijk mensen wil aanzetten om het toch te lezen. Bij sommige boeken schrijf je dan dat ze elke euro die je moet betalen, waard zijn. Bij dit boek zou ik zeggen: elke eurocent. Dit boek moet verplichte literatuur worden, zowel voor de leerkrachten in opleiding als de leerkrachten in de praktijk van het secundair onderwijs.

De wetenschap staat tegenwoordig voor weinig. Zo ook de neurowetenschappen. Door het gebruik van de nieuwste technieken heeft men het brein van de puber aan een grondig onderzoek kunnen onderwerpen. Met als resultaat een heel belangrijk besluit. Je moet het cliché van ‘het zijn de hormonen’ achter jou laten. Waarom? Omdat uit het wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat het brein niet in de kinderjaren voltooid wordt. Net in de puberteit ondergaan de hersenen een grote en tumultueuze verandering. Met alle gevolgen van dien. Dus: weg hormonen, maatschappij en koppigheid en welkom puberende hersenen.

Sheryl Feinstein gidst de lezer door de wetenschappelijk vastgelegde veranderingen in het puberbrein. En legt het verband met de eigen-aardigheid van de puber. De wetenschap neemt dan ook in dit boek een centrale plaats in. Op een eenvoudige maar duidelijke manier leer je stap voor stap welke veranderingen er plaats vinden in het puberbrein en wat de gevolgen ervan zijn voor de jongere. De titels van de hoofdstukken twee tot en met zes leren je meteen om welk facetten het gaat:

• Cognitie en leren in de puberteit;
• Het sociale brein;
• Communicatie en het onvoltooide brein;
• Het zelfbeeld onder vuur;
• Het roekeloze brein.

Wat het boek zo sterk maakt is niet alleen de duidelijke verwoording van de wetenschappelijke bevindingen. De kaders met als titel ‘Pedagogische en didactische actie’ of ‘Ontdekking’ zorgen voor een herkenbaarheid en een praktische waarde die maar weinig boeken bereiken.

De educatieve uitgaven van Bazalt worden in België verdeeld door uitgeverij Abimo.

Het maken van mindmaps heeft zijn weg gevonden naar het onderwijs. Het uitgangspunt van de mindmaps is dat je met je volledige hersenen moet leren, dus zowel met de linker- als met de rechter hersenhelft. De linker hersenhelft heeft voldoende aan taal en woorden en wordt in het onderwijs al voldoende aangesproken. De rechter hersenhelft meestal niet. Deze is vooral creatief en visueel ingesteld (beelden, kleuren, figuren, ...). Een mindmap ordent de gedachten op een visuele manier. Daardoor spreekt hij de linker- én de rechter hersenhelft aan.

De Nederlandse KPC Groep heeft een werkboekje uitgegeven om leerlingen te leren hoe ze een mindmap kunnen maken. Het werkboekje omvat een volledig stappenplan. In een heldere en concrete taal wordt er uitgelegd hoe je een mindmap maakt en met welke regels je daarbij moet rekening houden. De link naar de werking van de hersenen is daarbij steeds aanwezig: de leerlingen leren ook waarom het zo hoort. Na dit stappenplan maken de auteurs de leerlingen attent op de vele gebruiksmogelijkheden van mindmaps. Ook de voor- en nadelen ervan worden op een rijtje gezet. Tot slot krijgen de leerlingen nog een tiental praktische studietips mee. 

Dit boekje is een must voor wie op zoek is naar een handleiding om met leerlingen in de basisschool te gaan mindmappen. In een heldere taal en met kleurrijke afbeeldingen wordt men op de juiste weg gezet. Wie als begeleider eerst zelf wil oefenen, kan terecht op de website Gratis mindmaptraining.