BOEKetje onderwijs

Het boek Lezen om te weten. Werken met informatieve boeken in de basisschool, was eerder ook een bijdrage tot de Praktijkgids voor de basisschool van dezelfde uitgeverij. Het blijft brandend actueel omdat het over een thema gaat dat vandaag de dag nog steeds aan belang wint en tegelijkertijd nog te vaak onderschat wordt: het thema van de informatiegeletterdheid. Of anders gezegd: Waar halen we vandaag de dag onze informatie? Welke informatie weerhouden we? Hoe verwerken we deze informatie? Wat doen we met deze informatie?

Dit boek bekijkt enkel het onderdeeltje van de informatieve kinderboeken. Omdat de auteur er van overtuigd is dat kinderboeken hun plaats zullen blijven behouden thuis en op school. Ook met het Internet als concurrent. Omdat de informatie op het Internet niet altijd afgestemd is op maat van de kinderen. Ook omdat niet alle kinderen van thuis uit spontaan met (informatieve) boeken in aanraking komen en daardoor de specifieke vaardigheden en strategieën niet deducerend zullen leren. Het kan een optie zijn van het gelijke onderwijskansenbeleid op school om de kansarme leerlingen via informatieve kinderboeken deze vaardigheden en strategieën toch aan te leren. Deze kunnen ook gebruikt worden om informatie op het Internet terug te vinden. Mits ze aangevuld worden met een aantal Internetspecifieke vaardigheden en strategieën.

Het boek van Anita Wuestenberg bestaat uit 4 delen. In het eerste deel gaat de auteur met haar lezers op verkenning in de wereld van de informatieve boeken. Je leert niet alleen wat een informatief boek is en welke soorten informatieve boeken er bestaan, maar ook waaraan men een goed informatief boek kan herkennen. Diverse criteria passeren de revue zoals het taalgebruik, de illustraties het evenwicht tussen feiten en fictie, de structuur en de betrouwbaarheid van het boek. Bij de betrouwbaarheid van het boek gaat het onder meer over het gebruiken van recente en niet-verouderde informatie en het weergeven van verschillende visies over een bepaald maatschappelijk onderwerp.

In het tweede deel beschrijft de auteur hoe een leerkracht zijn leerlingen informatieve boeken in de klas kan leren gebruiken. Hierbij gaat ze verder dan leesbevorderende en leesmotiverende activiteiten alleen. De vijf voornaamste deelvaardigheden die je nodig hebt om informatieve boeken goed te gebruiken, worden hier duidelijk omschreven en geïllustreerd zijn. Het zijn:

• het gericht zoeken
• het gebruik van een inhoudsopgave
• het kunnen gebruiken van registers
• de functies van illustraties begrijpen
• inzicht hebben in de structuur van het boek

Dit alles wordt nog eens extra toegelicht met het navormingsaanbod Een koffer vol boeken van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, een kort stukje over het lezen van informatie over informatieve boeken aan de hand van De Boekentrommel, een kinder- en jeugdboekenmagazine dat jaarlijks verschijnt en een uitgebreider stukje over het gebruik van informatieve boeken in de lessen wereldoriëntatie.

Het derde deel geeft een aanzet om leerkrachten wegwijs te maken in de wereld van de informatieve boeken. Het vierde deel bestaat uit een lijst van informatieve boeken, geordend volgens leeftijd.

Dit boekje (of de katern uit de Praktijkgids voor de basisschool) is zoals ik in de inleiding schreef, nog steeds actueel. Het wordt nog belangrijker dan vroeger om mee te kunnen met onze informatiemaatschappij. Dit kan met de strategieën en vaardigheden die in Lezen om te weten aangeboden worden. Een belangrijke doelgroep hierbij zijn zeker de kansarmen. Zij zijn momenteel nog te vatbaar voor een nieuwe vorm van analfabetisme, het niet kunnen ter hand nemen en interpreteren van informatieve boeken en teksten.