2017.11.26

Effectief rekenonderwijs op de basisschool

Auteur: Marcel Schmeier
Titel: Effectief rekenonderwijs op de basisschool
Uitgeverij: Pica|Pelckmans Pro
Plaats: Huizen|Kalmthout
Jaar: 2017
Pagina's: 19296
ISBN-13: 978-94-91806-59-9
Prijs: € 27,95

Vraag: Moeten we het nieuwe boek van Marcel Schmeier tot een verplicht handboek maken voor iedereen die in Vlaanderen en Nederland de opleiding volgt voor leerkracht in het basisonderwijs?

Antwoord: Niet aarzelen, gewoon doen. Het boek biedt een directe, effectieve én inclusieve toegang tot een didactiek die recht doet aan ieder kind, die ieder kind op het vlak van rekenen laat groeien. Het vervangt de traditionele rekendidactiek niet, het versterkt die exponentieel, niet in het minst omdat het afrekent met een aantal hardnekkige mythes in verband met het oude, rekentraditionele onderwijs. Of hoe het kwaliteitsmerk vintage ook het Vlaamse en Nederlandse onderwijs heeft bereikt.

effectief rekenonderwijs op de basisschoolIn zijn boek heeft Marcel Schmeier het in een eerste hoofdstuk over het verschil tussen het realistisch en traditioneel rekenen en het getouwtrek tussen beiden om in het onderwijs de overhand te halen. Deze verschillen brengt hij haarfijn aan de oppervlakte aan de hand van vijf vragen:

  • Context als startpunt of sluitstuk?
  • Ontdekken of instructie?
  • Beheersing door begrip of begrip door beheersing?
  • Kolomsgewijs of cijferend rekenen?
  • Happendeling of staartdeling?

Hij beëindigt als het ware deze strijd aan het einde van dit hoofdstuk door de aanwijzingen voor effectief rekenonderwijs zoals die in de wetenschappelijke literatuur worden aangegeven nog eens op een rijtje te zetten. Alleen dit al maakt het boek meer dan de moeite waard!

Het tweede hoofdstuk staat helemaal in het teken van het effectief rekenonderwijs in de klas. Samengevat komt dit neer op drie belangrijke punten:

  • Van voordoen naar zelf doen;
  • Van concreet naar abstract;
  • Van kunstje naar kunst.

Ik ben ervan overtuigd dat heel veel leerkrachten meteen enthousiast zullen zijn over de geschetste opbouw van een goede en effectieve rekenles en er meteen mee aan de slag zullen (willen) gaan.

Marcel Schmeier beschrijft in het derde hoofdstuk van zijn boek hoe men kan omgaan met de verschillen tussen zwakke en sterke rekenaars. Geen overbodige luxe binnen de Vlaamse en Nederlandse onderwijscontext. Als leerkracht leer je succesfactoren herkennen in verband met het omgaan met verschillen, leer je hoe je in de eigen lespraktijk kunt aansluiten op de onderwijsbehoeften van zowel de zwakke als de sterke rekenaars en hoe je dit allemaal kunt organiseren. Bij dit laatste bewandelt hij het volledige continuüm van de leerling met ernstige rekenproblemen en dyscalculie tot en met de excellente rekenaars.

Het automatiseren is het centrale thema van het vierde hoofdstuk. Iedere leerkracht die dit ziet als 'gewoon van buiten leren' of een resolute tegenstander is van het automatiseren moet dit hoofdstuk grondig doornemen. Voor hen, maar ook voor de andere leerkrachten, valt hier nog veel te leren. Hetzelfde geldt trouwens voor het vijfde hoofdstuk dat helemaal in het teken staat van de Nederlandse verhaal- en contextsommen en de Vlaamse oerdegelijke vraagstukken.

Hoe je het effectief rekenonderwijs organiseert op school komt uitgebreid aan bod in het laatste hoofdstuk. Verplichte literatuur voor het beleidsteam om daarna alle leerkrachten te bezielen.

Deze bespreking doet heel veel onrecht aan het nieuwste boek van Marcel Schmeier. Dingen die ik noodgedwongen niet heb aangeraakt maar dit werk tot een belangrijk inspiratie- en didactisch leerboek maken zijn:

  • De voor elk hoofdstuk zorgvuldig geformuleerde leerdoelen;
  • De uitgebreide bibliografie;
  • De vele en goed gekozen citaten;
  • De zorgvuldig uitgekozen schema's en illustraties;
  • De vele illustratieve tekstkaders;
  • De opdrachten voor zelfreflectie;
  • De vele verwijzingen naar verbredende en verdiepende literatuur;
  • De aanwezigheid van overzichten, hulpmiddelen en andere materialen die je van het Internet kunt afhalen voor direct gebruik.

Met andere woorden: het zoveelste naslagwerk met karakter dat door uitgeverij Pica, in dit geval samen met de Vlaamse uitgeverij Pelckmans Pro, wordt uitgegeven.

Een naslagwerk met karakter!

naslagwerk met karakter afdrukken

2012.01.15

Wijs met woorden

Auteur: Robert Marzano
Titel: Wijs met woorden
Een zesstappenaanpak voor het aanleren van schooltaal
Uitgeverij: Bazalt
Plaats: Vlissingen
Jaar: 2011
Pagina's: 112
ISBN-13: 9789461180537
Prijs: € 62,-

wijs met woorden - een zesstappenaanpak voor het aanleren van schooltaalHet is al langer geweten. Om leerstof vlot te kunnen begrijpen, verwerken en instuderen, heb je een uitgebreide woordenschat nodig. Mensen denken in taal. Een uitgebreide woordenschat laat hen toe om vlot verbanden te leggen, relaties te interpreteren en dergelijke meer. Binnen een schoolse context is dat echter niet voldoende. Je moet ook de schooltaal vlot beheersen. De school gebruikt immers meer dan de algemene woordenschat. Ze hanteert ook nog een specifieke woordenschat op het niveau van de instructie en de schoolvakken. Een leerling die deze schooltaal niet beheerst, loopt het gevaar een deel van de inhoud mis te lopen. Marzano toont in dit boek aan dat leerlingen die de school- en vaktaal goed beheersen, meer kans op schoolsucces hebben. Volgens hem zijn achtergrondkennis en woordenschat sterk met elkaar verbonden. Dit boek biedt aan de gemotiveerde leerkracht een praktische leidraad om het woordenschatonderwijs (een nieuwe) vorm te geven.

Na een korte inleiding en al even korte omschrijving van de noodzakelijke materialen, volgt in het derde hoofdstuk de ruggengraat van het boek. Voor Marzano is dat de wetenschappelijke onderbouwing (evidence-based). In dit deel toont hij aan dat direct woordenschatonderwijs werkt. Hij beschrijft uitgebreid de kenmerken die het effectief maken. Tegelijk toont hij aan hoe ze in de zesstappenaanpak ingewerkt zijn. In het tweede deel van dit hoofdstuk werkt hij de zes verschillende stappen van de methodiek uit. Deze worden voorafgegaan door de selectie van de aan te leren woorden. De criteria daarvoor lees je in het boek. Concreet ziet de zesstappenaanpak er uit als volgt:

zesstappenaanpak

In het vierde hoofdstuk beschrijft Marzano hoe men de methodiek in de praktijk uitvoert. Het woordportfolio van de leerling neemt hierin een centrale plaats. Bij elke stap doet hij belangrijke suggesties en wijst hij op specifieke valkuilen. Dit alles vind je terug in de kaders met een donkergrijze achtergrond. Helemaal interessant wordt het waar Marzano het belang van de zesstappenaanpak voor anderstalige leerlingen bespreekt in het vijfde hoofdstuk. In het zesde hoofdstuk doet Marzano enkele voorstellen van activiteiten en spellen die kunnen gebruikt worden als herhaalactiviteiten (stap 4) of spelactiviteiten (stap 6). Het laatste hoofdstuk gaat dieper in op de planning en registratie van deze methodiek.

Bij het boek vind je ook een DVD. Hierop licht Marzano de methodiek nog eens toe en kun je enkele praktijkvoorbeelden bekijken.

Zoals alle werken van Marzano is ook dit boek een echte aanrader!

De educatieve uitgaven van Bazalt worden in België verdeeld door uitgeverij Abimo.

afdrukken

14:04 Gepost door Lieven Coppens in Bazalt | Permalink | Tags: marzano, methodiek, instructie, instructietaal, schooltaal, taal, woordenschat, evidence based | |