2011.09.17

Leerlingen met een specifieke hulpvraag

Auteur: Pyt Nauta & Marinus Giesing
Titel: Achtergronden van en tips voor de omgang met leerlingen met een specifieke hulpvraag
Uitgeverij: Nauta en Giesing
Plaats: Ferwert
Jaar: 2011 (27e druk)
Pagina's: 60
ISBN-13: 978-90-810460-1-5
Prijs: € 6,50 - € 5,50 vanaf 10 exemplaren

achtergronden van en tips voor leerlingen met een specifieke hulpvraagEen boekje geschreven voor ervaringsdeskundigen door meer-dan-ervaringsdeskundigen. Zo kun je volgens mij dit veelomvattende werk van Pyt Nauta en Marinus Giesing het beste beschrijven. De auteurs werken beiden in het voortgezet onderwijs. Marinus Giesing als zorgcoördinator en Pyt Nauta als orthopedagoog/zorgcoördinator. Daarnaast zijn ze beiden coördinator van een samenwerkingsverband. In Nederland vormen scholen die op het gebied van leerlingenzorg en leerlingenbegeleiding intensief willen samenwerken dergelijke verbanden. Op die manier willen ze bereiken dat meer kinderen met een hulpvraag in het reguliere onderwijs kunnen functioneren en een diploma behalen. Wat trouwens ook de bedoeling was van het nu in Vlaanderen min of meer ter ziele gegane leerzorgkader.

Om hun collega’s van het samenwerkingsverband handelingsbekwamer te maken in hun omgaan met kinderen met een zorgvraag, kamden ze de leerlingendossiers uit op zoek naar problemen die bij de leerlingen voor specifieke zorgvragen zorgden. Ze selecteerden er de 26 belangrijkste uit en kwamen zo tot het volgende lijstje:

ADD Binge Eating Disorder Faalangst NLD
ADHD Borderline stoornis Gilles de la Tourette ODD
Angststoornissen Boulemia Nervosa Hechtingsstoornissen PDD-nos
Anorexia Nervosa Depressiviteit Hemiplegie/Hemiparese Schizofrenie
Astma Dyscalculie Hoogbegaafdheid Syndroom van Asperger
Autisme Dyslexie Hoogsensitiviteit  
Automutilatie Epilepsie MCDD  

Omdat ze hun collega’s niet wilden overbelasten met tonnen literatuur, kozen ze voor het A4-concept: de informatie moest op een A-viertje passen. Ze hanteerden voor elk probleem dezelfde structuur:

  • Een concrete ervaring in verband met het probleem (‘gevalsbeschrijving’ is een te zwaar woord);
  • Een korte beschrijving van het probleem;
  • Een lijstje van kenmerken;
  • Een verwijzing naar recente en essentiële literatuur voor wie zich in de problematiek wil verdiepen.

Het boekje ademt een grote deskundigheid en professionaliteit uit: Pyt en Marinus kennen hun literatuur en weten deze op een schitterende manier te vertalen naar de werkvloer. Hierbij nemen ze de leerkrachten ernstig. Ze stellen zich op geen enkel moment betuttelend op. Helder en praktisch geschreven, draagt elk blad uit dit boekje bij tot de professionaliteit en handelingsbekwaamheid van de lezer. Tegelijk is het boekje een levende getuige van het grote zorghart van beide auteurs. Na 80 000 verkochte exemplaren in Nederland, mag dit boekje wat mij betreft de Vlaamse zorgmarkt overspoelen. De prijs is bewust laag gehouden en er is bovendien een gevoelige korting vanaf 10 exemplaren. Het zou mooi zijn moest iedere leerkracht en docent uit het (buitengewoon)secundair en hoger onderwijs (en waarom ook de leerkrachten uit het (buitengewoon) basisonderwijs niet) over dit boekje kunnen beschikken. Voor de prijs van enkele klassieke boeken over deze thema’s geef je een volledig leraren- of docentenkorps een naslagwerkje dat er staat!

Om het in Michelin-termen te zeggen: 5 sterren.

afdrukken

2008.12.07

Kinderen in de syndroommix

Auteur: Martin L. Kutscher
Titel: Kinderen in de syndroommix. De complete gids voor ouders, docenten en andere professionals.
Uitgeverij: Nieuwezijds
Plaats: Amsterdam
Jaar: 2007
Pagina's: 264
ISBN-13: 978-90-5712-225-5
Prijs: € 19,95

kinderen in de syndroommixEen leer-, ontwikkelings- of gedragsstoornis komt zelden alleen. Zo zou je de kern van dit boek kunnen samen-vatten. Voor veel kinderen die met een probleem worden aangemeld, geldt dat ze vaak symptomen, tekenen vertonen van verschillende stoornissen tegelijkertijd. Vanuit dit vertrekpunt geeft de auteur een kijk op deze stoornissen die meer omvat dan we gewoon zijn.

Het eerste hoofdstuk gaat over het stellen van een diagnose. Hierin legt de auteur uit dat ouders en leerkrachten een heel belangrijke rol - kunnen en moeten - spelen in de diagnose omdat zij de meeste observatiegegevens uit de eerste hand hebben, ook al zijn deze vaak niet eenduidig in functie van het stellen van slechts één diagnose. Eenvoudiger gezegd: de ouders en leerkrachten zijn zich er heel vaak van bewust dat er iets met het kind aan de hand is, ook al kunnen ze het niet benoemen. Daarbij staat hij - mijns inziens terecht - stil bij een aantal valkuilen. Tot slot van dit hoofdstuk licht hij het professionele onderzoek, het stellen van de definitieve diagnose en het vaststellen van de juiste behandeling toe. Een belangrijk aspect van deze behandeling komt ruim aan bod in het tweede hoofdstuk. De auteur heeft het daarin over algemene richtlijnen die gelden voor alle stoornissen. Het zijn meer aanbevelingen geformuleerd voor de ouders en leerkrachten. Ze gaan over het bijstellen van het eigen denkkader, het leren begrijpen van het denkkader van het kind en het veranderen van het gedrag van het kind door positiviteit en kalmte.

In de volgende hoofdstukken komen dan verschillende stoornissen uitgebreid aan bod. Het zijn de volgende:

  • Hoofdstuk 3: Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD)
  • Hoofdstuk 4: Leerstoornissen en leerverschillen
  • Hoofdstuk 5: Stoornissen in het autismespectrum
  • Hoofdstuk 6: Aspergersyndroom
  • Hoofdstuk 7: Angststoornis en obsessief-compulsieve stoornis
  • Hoofdstuk 8: Sensorische integratiestoornis
  • Hoofdstuk 9: Tics en Tourette
  • Hoofdstuk 10: Depressie
  • Hoofdstuk 11: Bipolaire stoornis
  • Hoofdstuk 12: Oppositioneel-opstandige gedragsstoornis
  • Hoofdstuk 13: Centraal-auditieve verwerkingsstoornis (CAPD)
  • Hoofdstuk 14: Meervoudige complexe ontwikkelingsstoornis (MCDD)

De structuur van deze hoofdstukken komt er in het kort op neer dat er telkens eerst een duidelijke beschrijving is van wat de stoornis eigenlijk inhoudt. De ene stoornis wordt al uitgebreider beschreven dan een andere, iets wat vaak meebepaald wordt door de complexiteit ervan die zich niet altijd op een eenvoudige manier laat vatten of beschrijven. In elk hoofdstuk is er eveneens aandacht voor de behandeling. In enkele gevallen wordt er expliciet verwezen naar de verbanden met andere stoornissen of de moeilijkheid om de stoornis te onderscheiden van andere. Doorheen alle hoofdstukken is er (vaak uitgebreid) aandacht voor concrete en praktische ouder- en leerkrachtentips die onmiddellijk aan de praktijk kunnen getoetst worden.

Het vijftiende en laatste hoofdstuk gaat dieper in op het gebruik van medicatie bij enkele stoornissen. Het beperkt zich tot een bondige uitleg over de werking van verschillende (groepen) medicijnen en het beantwoorden van een aantal algemene vragen.

Drie interessante bijlagen maken het boek compleet: een gedragscontrolelijst, een vragenlijst over de executieve functie en een uitgebreide literatuurlijst (boeken en websites).

Als besluit kunnen we stellen dat de lezer met dit boek op korte tijd heel veel informatie verwerft over diverse stoornissen. De dichtste begeleiders van deze kinderen (ouders en leerkrachten) krijgen een waaier aan concrete en praktische tips om het kind met (een van deze) stoornissen beter te begeleiden én te begrijpen. Als naslagwerk is het zijn ondertitel meer dan waard: De complete gids voor ouders, docenten en andere professionals.

De boeken van uitgeverij Nieuwezijds worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

afdrukken

10:48 Gepost door Lieven Coppens in Nieuwezijds | Permalink | Tags: autismespectrum, ontwikkelingsstoornis, mcdd, ass, autisme, executieve functie, adhd, dyslexie, dyscalculie, dcd, ontwikkelingsdyspraxie, ocd, odd | |

2008.09.06

Een vreemde wereld

Auteur: Martine Delfos
Titel: Een vreemde wereld. Over autisme, het syndroom van Asperger en PDD-NOS. Voor ouders, partners, hulpverleners en de mensen zelf.
Uitgeverij: SWP
Plaats: Amsterdam
Jaar: 2008 (7e, licht herziene druk)
Pagina's: 495
ISBN-13: 978-90-6665-533-1
Prijs: € 37,50

een vreemde wereld. over autisme, het syndroom van Asperger en PDD-NOS. Voor ouders, partners, hulpverleners en de mensen zelf.Martine Delfos schreef met het boek Een vreemde wereld als het ware een encyclopedie over autisme en aan autisme verwante stoornissen. Op haar kenmerkende, vlotte manier heeft ze de hedendaagse kennis over deze stoornissen op een eenvoudige en duidelijke manier gepresenteerd. Het boek bestaat uit twee grote delen en een zevental bijlagen.

In het eerste deel gaat Delfos dieper in op de vraag wat autistische stoornissen zijn. Hierbij legt ze de klemtoon op het syndroom van Asperger en PDD-NOS, omdat dit stoornissen zijn die voorkomen bij mensen met een normale of hoge intelligentie. Hierdoor worden de specifieke kenmerken van autisme beter in beeld gebracht.

De eerste vraag die aan bod komt is of de verklaring moet gezocht worden in de aanleg van het kind of in zijn omgeving. Delfos neemt ons met tal van concrete voorbeelden mee in haar verhaal over aanleg, rijping en onzichtbare stoornissen om te besluiten dat mensen met een autismespectrumstoornis een afwijkende rijping hebben van het centrale zenuwstelsel. Hierbij heeft ze nadrukkelijk aandacht voor enkele essentiële signalen die er op wijzen dat er problemen zijn die met aanleg of rijping te maken hebben. Na het beantwoorden van deze vraag onderzoekt Delfos waarom er een verschil is tussen mannen en vrouwen en hoe dat verschil er eigenlijk uitziet. Hierbij komt ze tot het besluit dat autistische mensen een meer mannelijke hersenstructuur hebben. Verder staat Delfos stil bij de verschillende autistische en daaraan gerelateerde stoornissen. De stoornissen in het autismespectrum worden allemaal beschreven in termen van gedrag en hebben als kern het moeilijk inschatten van de sociale interactie. Tot slot van het eerste deel gaat Delfos uitgebreid in op deze kern. Hierin zet ze de drie belangrijkste theorieën op het gebied van autisme, de Theory of Mind, de theorie van de Centrale Coherentie en de theorie van de Planning en de executieve functie tegenover het samenvattende model van het socioschema. Hierin krijgen de kenmerken die bij autismespectrumstoornissen voorkomen hun geïntegreerde plaats.

Het tweede deel staat in het teken van de aanpak. Na het benadrukken van het belang van een goede diagnose en de gevolgen daarvan, komen de volgende aspecten van aanpak en begeleiding aan bod:

  • Het stimuleren van de differentiatie tussen het ik en de ander en de empathie.
  • Het aanleren van sociale vaardigheden.
  • Het vormen van vriendschappen en relaties.
  • De aanpak van de weerstand tegen verandering.
  • Het omgaan met angst en obsessies.
  • Het omgaan met agressie.
  • Het omgaan met de sociale angst die mensen met een autismespectrumstoornis hebben opgelopen als gevolg van hun confrontaties met de maatschappij.

De verschillende bijlagen geven een verdiepende kijk op de thema's die in het boek werden aangebracht.

Wie dit boek gelezen heeft, heeft een ruime kijk gekregen op de problematiek van de stoornissen in het autisme-spectrum. De bestaande theorie wordt op een coherente manier in elkaar gevlochten en verduidelijkt met levensechte - want vaak uit de eigen therapeutische praktijk gehaalde - voorbeelden. Het gebruik van de Aandachtspunten bij elk deel zorgt er voor dat het boek een zeer handig naslagwerk is dat zeer snel kan geraadpleegd worden. De Aandachtspunten attitude geven weer hoe men deze mensen het best benadert en hun problematiek aanpakt.

De boeken van uitgeverij SWP worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

afdrukken

23:56 Gepost door Lieven Coppens in SWP | Permalink | Tags: mcdd, nld, vsld, milieu, autisme, autismespectrum, asperger, pdd-nos, centrale coherentie, aanleg, ass, ontwikkelingsstoornis, theory of mind | |