2012.01.08

De kracht van de leraar

Auteur: Heleen Schoots-Wilke, Wim van Vroonhoven e.a.
Titel: De kracht van de leerkracht
'De 7 principes voor een rijke leeromgeving'
Uitgeverij: KPC Groep
Plaats: 's-Hertogenbosch
Jaar: 2011
Pagina's: 96
ISBN-13: n.v.t.
Prijs: € 18,- 

de kracht van de leraar - de 7 principes voor een rijke leeromgevingEerder besprak ik op deze boekenblog de brochure 7 principes voor een rijke leeromgeving. Mijn besluit van deze bespreking luidde als volgt:

Dit boekje is een aanrader omdat het leren vanuit verschillende perspectieven behandelt. Alle principes hebben een wetenschappelijke achtergrond, maar de nadruk ligt vooral op de praktische toepasbaarheid. Zo wordt voortdurend de link gelegd naar de gekende leer- en gedragsstoornissen en wordt de theorie onmiddellijk omgezet in concrete tips die zonder omweg in de klaspraktijk kunnen worden toegepast.

De achterliggende boodschap van het boekje is zeer positief: door een rijke leeromgeving te creëren gaat de leerkracht uit van een positieve visie op het kunnen van de leerling met leer- of gedragsproblemen. De negatieve effecten van het probleem van de leerling staan niet langer centraal. De leerkracht medieert het leren in een veilige omgeving en vertrekt vanuit positieve aanknopingspunten.

De rol van deze mediërende leerkracht was echter niet uitgewerkt. Het boek De kracht van de leraar brengt hier verandering in. Het komt terug op de 7 principes zoals die in de brochure werden uitgewerkt, maar benadert ze nu vanuit het perspectief van de leraar. Deze principes zijn:

  • Leren is ‘state-managing’;
  • Elk stel hersenen is uniek en betekenisgericht;
  • Leren is een sociale bezigheid;
  • Maak bij het leren gebruik van zoveel mogelijk zintuigen en intelligenties;
  • Het gaat om het patroon en de samenhang;
  • Om te leren zijn tijd en ruimte nodig;
  • Leren wordt geremd door angst en gestimuleerd door uitdaging.

Elk principe is goed voor een afzonderlijk hoofdstuk. Elk hoofdstuk begint met een inleiding waarin het principe beknopt en helder wordt toegelicht. Daarna leggen de auteurs duidelijk uit waarop het principe is gebaseerd. Deze theoretische achtergrond mag je helemaal niet afschrikken. De schrijvers verstaan de kunst om de theorie op een eenvoudige en juiste manier aan te brengen. Het belangrijkste deel van elk hoofdstuk is natuurlijk het stuk waar men de vertaling van het principe maakt naar de rol van de leerkracht. Deze vertaling bevat concrete tips waarmee de leerkracht onmiddellijk aan de slag kan. Tot slot eindigt elk hoofdstuk met een duidelijke referentielijst én/of een zeer uitgebreide bibliografie. Dit maakt het tot een echt naslagwerk.

Het boek is een geschreven getuige van het principe van het handelingsgericht werken dat zegt dat de leerkracht er toe doet. Daarenboven is het gebaseerd op gegevens van recent wetenschappelijk onderzoek wat het helemaal geschikt maakt voor een handelingsgericht traject.

Wat dit boek tot een unieke ervaring maakt, is de bereidheid van de auteurs om in dialoog te treden met hun lezers over de inhoud ervan. Eén van de auteurs, Heleen Schoots, vroeg mij expliciet om daarvoor het volgende
e-mailadres door te geven: heleenschoots@gmail.com. Stuur gerust eventuele vragen naar haar door.

afdrukken

13:56 Gepost door Lieven Coppens in KPC-groep | Permalink | Tags: leerkrachten, leeromgeving, leerstijl, meervoudige intelligentie | |

2011.04.30

Kidspiration Interactief

Auteur: Ab van den Bosch & Michel van de Ven
Titel: Kidspiration® Interactief. Superschema's Digitaal. Volgens de principes van Structureel Coöperatief Leren en Meervoudige Intelligentie
Uitgeverij: Bazalt
Plaats: Vlissingen
Jaar: 2008 (tweede druk)
Pagina's: 54 + Cd-rom
ISBN-13: 978-90-74233-69-9
Prijs: € 49,-

kidspiration interactief - superschema's digitaal - volgens de principers van structureel coöperatief leren en meervoudige intelligentieKidspiration® is een programma dat zich baseert op de principes van het visuele leren. Het visuele leren stelt dat leerlingen en studenten, door informatie ruimtelijk en visueel voor te stellen:

  • zich kunnen concentreren op de betekenis;
  • gelijkaardige ideeën gemakkelijker kunnen groeperen;
  • informatie beter kunnen reorganiseren;
  • hun visueel geheugen beter kunnen gebruiken.

Wetenschappelijk onderzoek heeft intussen aangetoond dat visueel leren bij studenten de volgende vaardigheden gevoelig versterkt:

  • het kritisch denken;
  • het onthouden;
  • het begrijpen;
  • het gebruiken van voorkennis;
  • het onderkennen van verbanden en patronen;
  • het weergeven van complexe informatie;
  • het flexibele en creatief omgaan met informatie.

Wie meer wil weten over het evidence-based karakter van het visuele leren moet zeker het volgende lezen:

In dit boek tonen de auteurs aan hoe men de digitale opdrachten die men met Kidspiration® maakt kan combineren met de werkwijze van Structureel Coöperatief Leren en de verworvenheden van de theorie van de Meervoudige Intelligentie. Ze doen dit na een korte inleiding op het programma zelf. Hierin maken ze duidelijk hoe het in het onderwijs kan ingezet worden. De lezer krijgt tegelijk enkele opdrachten mee die hem met het programma laten kennismaken.

Vervolgens – en intussen zijn we bij hoofdstuk vier aanbeland – bespreken ze hoe Kidspiration® kan gebruikt worden bij vier didactische structuren:

  • Breinkaart;
  • Tweetal coach;
  • Tafelrondje;
  • Zoek De Valse.

Bij elk van deze structuren leggen de auteurs uit hoe de structuur in elkaar zit en hoe ze op de computer en/of aan het digitale schoolbord kan gebruikt worden. Verder geven ze tal van suggesties voor verdere activiteiten.

In het vijfde hoofdstuk van het boek vind je een overzicht van de Kidspiration®-activiteiten die op de bijgevoegde Cd-rom staan met per activiteit aanduidingen voor:

  • de didactische structuren die kunnen gebruikt worden;
  • de leerjaren waarin ze gebruikt kunnen worden;
  • de mogelijke organisatievormen;
  • de domeinen van het Structureel Coöperatief Leren waarop ze van toepassing zijn;
  • de soorten intelligentie uit de theorie van de Meervoudige Intelligentie die betrokken zijn.

Het zesde hoofdstuk legt uit hoe visuele gereedschappen zoals de breinkaart de verbinding kunnen leggen tussen de werking van de hersenen en het denken.

Dit boek is de ultieme handleiding om op een zinvolle manier met het programma Kidspiration® aan de slag te gaan.

De educatieve uitgaven van Bazalt worden in België verdeeld door uitgeverij Abimo.

afdrukken

22:14 Gepost door Lieven Coppens in Bazalt | Permalink | Tags: coöperatief leren, ict, kidspiration, meervoudige intelligentie, mi, mindmap, mindmapsoftware, structureel coöperatief leren | |

2011.02.26

Meervoudige Intelligentie

Auteur: Spencer Kagan & Miguel Kagan
Titel: Meervoudige Intelligentie - Het complete MI boek
Uitgeverij: Bazalt
Plaats: Vlissingen
Jaar: 2009 (vierde druk)
Pagina's: 762 (3 delen in cassette)
ISBN-13: 978-90-74233-05-7
Prijs: € 92,-

meervoudige intelligentie - het complete mi boekJe kunt niets zeggen over de Vlaamse Primitieven als je het Lam Gods van de gebroeders Van Eyck niet tot in de kleinste details bestudeerd hebt. Je kunt evenmin iets zeggen over het toepassen in het onderwijs van Gardners theorie van de meervoudige intelligentie als je dit boek van Spencer en Miguel Kagan niet grondig las. Net zoals een middeleeuwse polyptiek belicht het alle mogelijkheden tot in de kleinste details. Een dergelijk standaardwerk beschrijven op één A-viertje is geen sinecure. We doen een poging.

In het eerste deel introduceren de auteurs de theorie van de meervoudige intelligenties. Ze doen de inbreng van Spencer Kagan over de toepasbaarheid van deze theorie in het onderwijs uit de doeken. De visies matchen, stretchen en vieren worden geïntroduceerd en krijgen hun inhoudelijke vulling.

Het begrip intelligentie wordt kritisch bekeken en krijgt een andere dan de traditionele betekenis. Verder worden de acht soorten intelligentie volgens Gardner scherp afgebakend terwijl hun onderlinge afhankelijkheid toch sterk benadrukt wordt. Daarnaast gaan de auteurs op zoek naar andere soorten intelligenties. De beschrijving van hun zoektocht is op zijn minst verhelderend. Alleen maar als bewijs dat er wel degelijk een aantal criteria gelden waaraan moet voldaan worden. Het eerste deel eindigt met het intussen genoegzaam bekende adagium: We vragen ons intussen niet langer af of een leerling knap is, maar hoe die leerling knap is. Het antwoord blijkt te zijn dat iedere leerling knap is op vele manieren.

Het tweede deel zal ongetwijfeld de leerkrachten het meeste aanspreken. Hierin beschrijven de auteurs enerzijds de didactische structuren die tegemoet komen aan de acht verschillende intelligenties. Dit zijn structuren die elke les tot een motiverende en betekenisvolle MI les maken. Ongetwijfeld zal dit onderdeel voor veel leerkrachten op bepaalde punten zowel confronterend als verrijkend zijn. Confronterend omdat iedere leerkracht ook vanuit zijn unieke combinatie van intelligenties les geeft, verrijkend omdat hij zich meer bewust zal zijn van de voor- en nadelen van het eigen didactische handelen. Naast het beschrijven van deze 160 didactische structuren bieden de auteurs in dit deel 125 volledig uitgewerkte activiteiten aan die in de klas kunnen gebruikt worden. In een handige bijlage staat bovendien per didactische structuur aangegeven welke intelligenties er aangesproken worden.

Het derde deel speelt zeer sterk in op de actualiteit van de opdracht van de (Vlaamse) scholen om hun beleidsvoerend vermogen te versterken. Elke school moet flexibel inspelen op allerlei maatschappelijke verwachtingen en uitdagingen. Tegelijk moet ze volop investeren in gelijke onderwijskansen, zorg voor leerlingen met leerstoornissen … In die omgeving kwaliteit garanderen, vraagt dat een school selectief omgaat met prikkels uit de omgeving. Keuzes maken en een eigen pedagogische identiteit ontwikkelen, is een noodzaak. Ik ben er van overtuigd dat na het lezen van dit derde deel veel schooldirecties de nodige inspiratie zullen hebben om deze opdracht constructief aan te vatten. De hoofdstukken rond de MI klas en de MI school lenen zich daar bij uitstek toe.

Dit derde deel gaat verder in op een aantal belangrijke vragen. Onder andere of MI moet getest worden in functie van gedifferentieerd onderwijs en op welke manier dit kan gebeuren. En hoe je de resultaten van deze tests en observaties moet duiden. De visie van de auteurs op differentiatie zal alvast menig leerkracht danig verrassen. Heel verfrissend is trouwens het hoofdstuk over authentiek beoordelen. In een tijd dat veel scholen op zoek zijn naar alternatieve vormen van rapportage kan dit zeer inspirerend werken.

De theorie van de meervoudige intelligentie ligt vanuit verschillende hoeken onder vuur. Dat beseffen de auteurs ook. De laatste hoofdstukken van dit derde deel zijn dan ook gewijd aan de evaluatie van deze theorie. Deze hoofdstukken moet je beslist eerst lezen alvorens uitspraken te doen over dit standaardwerk!

Nu het inclusief onderwijs door de Convention on the Rights of Persons with Disabilities (2006) van de Verenigde Naties duidelijk als een recht beschouwd wordt (lees artikel 24), en deze conventie door alle landen van de Europese Unie in december 2010 geratificeerd werd, kan het effect hiervan op het Vlaamse leerzorgkader niet uitblijven. In deze context kan het voorliggende boek van Spencer en Miguel Kagan voor veel scholen een hulp zijn om een nieuw en inclusief kader uit te tekenen.

De educatieve uitgaven van Bazalt worden in België verdeeld door uitgeverij Abimo.

afdrukken

14:43 Gepost door Lieven Coppens in Bazalt | Permalink | Tags: intelligentie, meervoudige intelligentie, mi | |

2010.03.14

De kracht van Meervoudige Intelligentie

Auteur: Dook Kopmels
Titel: De kracht van Meervoudige Intelligentie - Een theorie omgezet in een praktische aanpak met beter leren en meer geluk voor leerlingen en leraren
Uitgeverij: Bazalt
Plaats: Vlissingen
Jaar: 2008 (derde druk)
Pagina's: 52
ISBN-13: 978-90-74233-39-2
Prijs: € 15,-

de kracht van meervoudige intelligentie - een theorie omgezet in een praktische aanpak met beter leren en meer geluk voor leerlingen en lerarenDoor de bril van de Meervoudige Intelligentie bekeken, sluit het klassieke onderwijs hoofdzakelijk aan bij slechts twee van de acht intelligenties: de Verbaallinguïstische en de Logischmathematische intelligentie. Dat betekent dat de leerlingen die sterk zijn in de zes andere intelligenties, moeilijker toegang hebben tot de leerstof. Nochtans is het volgens de auteur een kleine moeite voor de leerkracht om iedereen aan bod te laten komen. Door de lessen zo te veranderen dat ze alle intelligenties aanspreken. Met andere woorden: door de lessen structureel aan te pakken.

Af en toe onderbroken door een "gevalsbeschrijving", bespreekt de auteur alle intelligenties op dezelfde manier:

  • Wat is het?
  • Wat zijn de kenmerken ervan die je bij de leerlingen kunt zien?
  • Welke soort activiteiten sluit bij deze intelligentie aan (+ voorbeelden)?
  • Waar vind je meer informatie?

Deze hoofdstukken helpen de leerkracht op weg om elk van de intelligenties in de lessen een plaats te geven. Minstens even belangrijk zijn de hoofdstukken die daarna komen.

In het twaalfde hoofdstuk zet de auteur de verschillende intelligenties nog eens op een rijtje. Vanuit het standpunt van de leerling die vanuit deze intelligentie leert en werkt. Eigenlijk is dit een hoofdstukje "Hoe leer ik mijn leerlingen beter kennen". Omdat deze intelligenties ook aan het Zijn van de leerlingen raken.

Het dertiende en laatste hoofdstuk van dit boek vind ik persoonlijk het boeiendste. Het biedt per intelligentie een lijstje met concrete observatiepunten. Aan de hand daarvan kun je jouw leerlingen snel typeren.

Een handig boekje voor de leerkracht die in de klas snel met de theorie van de Meervoudige Intelligentie aan de slag wil.

De educatieve uitgaven van Bazalt worden in België verdeeld door uitgeverij Abimo.

afdrukken

19:20 Gepost door Lieven Coppens in Bazalt | Permalink | Tags: intelligentie, meervoudige intelligentie, mi | |

Meervoudig intelligent? - Kaartspel

Auteur: Bazalt
Titel: Meervoudig intelligent? - Kaartspel
Uitgeverij: Bazalt
Plaats: Vlissingen
Jaar: s.a.
Pagina's: Kaartspel met 54 kaarten
ISBN-13: -
Prijs: € 24,-

kaartspel meervoudige intelligentieDe theorie van de Meervoudige Intelligentie van Howard Gardner heeft het onderwijs veroverd. Niet in het minst omdat ze de kijk op intelligentie en intelligent gedrag grondig heeft veranderd. Intelligent gedrag is veel ruimer dan het resultaat van een klassieke intelligentietest. De klassieke intelligentietest die men de laatste jaren steeds vaker op de korrel neemt. Maar dat is een andere discussie. Volgens Howard Gardner is intelligent gedrag de bekwaamheid om:

  • problemen op te lossen
  • vragen op te roepen
  • iets te vervaardigen in een gewone en betekenisvolle omgeving

Howard Gardner onderscheidt acht soorten intelligenties. Deze staan elk voor een bepaalde competentie bij leerlingen. Niet al deze intelligenties, competenties zijn bij een mens even sterk ontwikkeld. Het is in het onderwijs dan ook goed om daar zicht op te krijgen. Het Nederlandse Bazalt ontwikkelde daarvoor een kaartspel.

Het is de bedoeling dat een leerling de veertig kaarten (5 per intelligentie) sorteert. Jonge kinderen doen dit door de kaarten te verdelen over de selectiekaarten [kan ik goed] / [kan ik niet goed] of [leuk] / [niet leuk]. Of door eerst de 40 kaarten te verdelen over de selectiekaarten [kan ik goed] / [kan ik niet goed] en daarna de kaarten onder [kan ik goed] nog eens te verdelen over de kaarten [leuk] / [niet leuk]. Oudere kinderen kunnen die veertig kaarten meteen in een matrix leggen die men vormt door de vier selectiekaarten twee aan twee op een as te leggen. Deze matrix ziet er zo uit:

 

kan ik
goed

kan ik
niet goed

leuk

   

niet leuk

   

Is de leerling klaar, dan kan de begeleider de kaartjes die vallen onder de selectiekaarten [kan ik goed] en/of [vind ik leuk] verdelen over de verschillende intelligenties. Op die manier krijgt hij een indruk hoe de leerling intelligent is.

Op http://www.bazalt.nl/mi-kaartenspel kun je terecht voor de handleiding en de instructies, een toelichting bij de afbeeldingen die symbool staan voor de verschillende intelligenties en enkele toepassings-mogelijkheden van dit kaartspel.

Een heel leuke en leerrijke manier om met kinderen rond meervoudige intelligentie te werken.

De educatieve uitgaven van Bazalt worden in België verdeeld door uitgeverij Abimo.

afdrukken

17:43 Gepost door Lieven Coppens in Bazalt | Permalink | Tags: intelligentie, meervoudige intelligentie, mi | |