BOEKetje onderwijs

Kidspiration® is een programma dat zich baseert op de principes van het visuele leren. Het visuele leren stelt dat leerlingen en studenten, door informatie ruimtelijk en visueel voor te stellen:

• zich kunnen concentreren op de betekenis;
• gelijkaardige ideeën gemakkelijker kunnen groeperen;
• informatie beter kunnen reorganiseren;
• hun visueel geheugen beter kunnen gebruiken.

Wetenschappelijk onderzoek heeft intussen aangetoond dat visueel leren bij studenten de volgende vaardigheden gevoelig versterkt:

• het kritisch denken;
• het onthouden;
• het begrijpen;
• het gebruiken van voorkennis;
• het onderkennen van verbanden en patronen;
• het weergeven van complexe informatie;
• het flexibele en creatief omgaan met informatie.

Wie meer wil weten over het evidence-based karakter van het visuele leren moet zeker het volgende lezen:

• Graphic Organizers: A Review of Scientifically Based Research (2003);
• Advance organizers Activating and Building Schema for more Successful learning in students with disabilities (2005);
• Enhancing learning through the use of graphic organizers A Review of the literature (2007);
• Marzano: Wat werkt in de klas. Research in Actie;- Non-verbale representaties (2008).

In dit boek tonen de auteurs aan hoe men de digitale opdrachten die men met Kidspiration® maakt kan combineren met de werkwijze van Structureel Coöperatief Leren en de verworvenheden van de theorie van de Meervoudige Intelligentie. Ze doen dit na een korte inleiding op het programma zelf. Hierin maken ze duidelijk hoe het in het onderwijs kan ingezet worden. De lezer krijgt tegelijk enkele opdrachten mee die hem met het programma laten kennismaken.

Vervolgens – en intussen zijn we bij hoofdstuk vier aanbeland – bespreken ze hoe Kidspiration® kan gebruikt worden bij vier didactische structuren:

• Breinkaart;
• Tweetal coach;
• Tafelrondje;
• Zoek De Valse.

Bij elk van deze structuren leggen de auteurs uit hoe de structuur in elkaar zit en hoe ze op de computer en/of aan het digitale schoolbord kan gebruikt worden. Verder geven ze tal van suggesties voor verdere activiteiten.

In het vijfde hoofdstuk van het boek vind je een overzicht van de Kidspiration®-activiteiten die op de bijgevoegde Cd-rom staan met per activiteit aanduidingen voor:

• de didactische structuren die kunnen gebruikt worden;
• de leerjaren waarin ze gebruikt kunnen worden;
• de mogelijke organisatievormen;
• de domeinen van het Structureel Coöperatief Leren waarop ze van toepassing zijn;
• de soorten intelligentie uit de theorie van de Meervoudige Intelligentie die betrokken zijn.

Het zesde hoofdstuk legt uit hoe visuele gereedschappen zoals de breinkaart de verbinding kunnen leggen tussen de werking van de hersenen en het denken.

Dit boek is de ultieme handleiding om op een zinvolle manier met het programma Kidspiration® aan de slag te gaan.

De educatieve uitgaven van Bazalt worden in België verdeeld door uitgeverij Abimo.

Dit boekje uit de reeks Lach en leer is bedoeld voor leerlingen van het derde tot en met het zesde leerjaar. Het bevat heel wat ideeën rond het leren van lessen en het maken van toetsen en proefwerken. Op een speelse en leuke manier komen heel wat principes uit de traditionele lessen "Leren studeren" aan bod.

De ludieke inleiding over het niet maken van huiswerk is zeer herkenbaar voor kinderen en ouders. Toch blijft de boodschap duidelijk: huiswerk maken heeft zin! De volgende twee hoofdstukken gaan meteen over enkele belangrijke voorwaarden om dit in de beste omstandigheden te kunnen doen. Aan bod komt onder andere het belang van:

• een pauze tussen school en huiswerk;
• breinvriendelijke tussendoortjes;
• een vast beginuur;
• een huiswerkvriendelijke werkplek;
• ...

De auteur geeft hier vanzelfsprekend concrete tips bij. Vervolgens staat hij stil bij het plannen van de huiswerkmomenten. Hierbij gaat hij uit van een vaste weekplanning waarin je eerst alle structurele ontspanningsmomenten (muziekschool, tekenacademie, jeugdbeweging, sportclub, ...) invult. Daarna geeft hij een woordje uitleg bij de meer flexibele dagplanning. Zeven tips moeten de leerling daarbij helpen. In het vijfde hoofdstuk maakt de auteur het nog eens duidelijk dat actief aanwezig zijn in de klas het maken van huiswerk gemakkelijker maakt.

Heel belangrijk is het hoofdstuk over het werken aan een langlopende taak. Voor veel schoolkinderen is dit een aartsmoeilijke opdracht. De auteur biedt hen een heel gestructureerde manier van werken aan.

Hoofdstukken zeven en acht behandelen typische onderwerpen van het "Leren studeren", zoals:

• het belang van herhalen;
• het maken van schema's;
• het gebruiken van gedachtekaarten;
• het belang van samenvattingen;
• strategieën om een tekst te leren...

Het negende hoofdstukje geeft nog meer tips zoals het gebruiken van ezelsbruggetjes. Het benadrukt ook dat het belangrijk is om te (willen) leren uit de resultaten van een toets of proefwerk.

In het voorlaatste hoofdstuk werkt de auteur een strategie uit om een proefwerk te maken. Voor veel leerlingen uit de lagere school is ook dit geen overbodige luxe.

Het boekje eindigt met een aantal tips voor leerkrachten en ouders.

Net zoals de andere boekjes uit de reeks Lach en leer is dit boekje zeer vlot en licht geschreven met heel wat knipoogjes naar leerlingen, leerkrachten en ouders. Heel wat tekeningen en schema's ondersteunen de tekst. Samen met dat andere boekje uit dezelfde reeks Organiseer jezelf zonder je hoofd te verliezen, is het een krachtige ondersteuning voor alle schoolkinderen

.

Het maken van mindmaps heeft zijn weg gevonden naar het onderwijs. Het uitgangspunt van de mindmaps is dat je met je volledige hersenen moet leren, dus zowel met de linker- als met de rechter hersenhelft. De linker hersenhelft heeft voldoende aan taal en woorden en wordt in het onderwijs al voldoende aangesproken. De rechter hersenhelft meestal niet. Deze is vooral creatief en visueel ingesteld (beelden, kleuren, figuren, ...). Een mindmap ordent de gedachten op een visuele manier. Daardoor spreekt hij de linker- én de rechter hersenhelft aan.

De Nederlandse KPC Groep heeft een werkboekje uitgegeven om leerlingen te leren hoe ze een mindmap kunnen maken. Het werkboekje omvat een volledig stappenplan. In een heldere en concrete taal wordt er uitgelegd hoe je een mindmap maakt en met welke regels je daarbij moet rekening houden. De link naar de werking van de hersenen is daarbij steeds aanwezig: de leerlingen leren ook waarom het zo hoort. Na dit stappenplan maken de auteurs de leerlingen attent op de vele gebruiksmogelijkheden van mindmaps. Ook de voor- en nadelen ervan worden op een rijtje gezet. Tot slot krijgen de leerlingen nog een tiental praktische studietips mee. 

Dit boekje is een must voor wie op zoek is naar een handleiding om met leerlingen in de basisschool te gaan mindmappen. In een heldere taal en met kleurrijke afbeeldingen wordt men op de juiste weg gezet. Wie als begeleider eerst zelf wil oefenen, kan terecht op de website Gratis mindmaptraining.