2018.03.03

Breinvriendelijk onderwijs

Auteur: Spencer Kagan
Titel: Breinvriendelijk onderwijs
Feiten, praktische tips en coöperatieve structuren
Uitgeverij: Bazalt
Plaats: Rotterdam
Jaar: 2017
Pagina's: 360
ISBN-13: 978-94-6118-239-5
Prijs: € 59,00

Vooraf eerst dit: het is de verdienste van Dook Kopmels van uitgeverij Bazalt om door zijn onvermoeibare, jarenlange zoektocht naar steeds nieuwe relevante internationale onderwijsboeken deze voor het Nederlandstalige taalgebied beschikbaar te stellen. Het past hier dan ook om hem daarvoor hartelijk te danken en hem een virtueel erelint toe te kennen.

breinvriendelijk onderwijs - feiten, praktische tips en coöperatieve structurenSpencer Kagan, een van de belangrijkste pleitbezorgers van het coöperatief leren, gaat in dit boek op zoek naar, zoals de titel het zegt, breinvriendelijk onderwijs. Hiervoor maakte hij gebruik van het talrijke onderzoek dat de afgelopen jaren gedaan werd naar de werking van de hersenen. Waarom? Omdat je door deze kennis te gebruiken in de klas, je onderwijs kunt geven dat aansluit op de natuurlijke behoeften van het brein. Op basis van die onderzoeken van hersenwetenschappers kwam Spencer Kagan tot de volgende principes van breinvriendelijk onderwijs:

  • [Principe 1: Voeding] Het brein heeft voedsel nodig;
  • [Principe 2: Veiligheid] Het brein zoekt veiligheid;
  • [Principe 3: Sociaal] Het brein is een sociaal orgaan;
  • [Principe 4: Emotie] Het brein reageert op emoties;
  • [Principe 5: Aandacht] Het brein kan alleen dingen onthouden waaraan aandacht is besteed;
  • [Principe 6: Prikkels] Het brein pikt van nature uit bepaalde prikkels gemakkelijker op dan andere.

En meteen heb ik hiermee de structuur van het boek zelf aangegeven. Het is volledig opgebouwd rond deze 6 zes principes en houdt daarbij steeds een vaste structuur aan: elk principe krijgt zijn eigen deel in het boek met daarin telkens de volgende rubrieken:

  • Een kort en zeer toegankelijk theoretisch stuk dat het fundament is van het principe;
  • Een aantal instrumenten (tools) die ook verantwoord worden vanuit het wetenschappelijk onderzoek;
  • Ingekaderde concrete tips, tekstjes of hersenweetjes die de aangereikte instrumenten nog meer laten leven;
  • Verhelderende tabellen en grafieken;
  • Een positief-opiniërende conclusie;
  • Werkbladen om de inhoud verder te verduidelijken en/of te verwerken.

Het boek besluit met een overzicht van 27 didactische structuren die door Spencer Kagan werden uitgewerkt en in het boek voorkomen. Het gaat hier vanzelfsprekend over coöperatieve structuren die een effectief middel zijn om de in dit boek vermelde principes van breinvriendelijk onderwijs, in een aantal gevallen zelfs simultaan, toe te passen.

Het boek van Spencer Kagan heeft een directe en indirecte meerwaarde. Het steunt de leerkracht om zijn onderwijs nog beter af te stemmen om de (hersen)ontwikkeling van zijn leerlingen en brengt hem, indirect en op een zeer toegankelijke wijze, heel wat neurologische kennis bij. Een verplicht leerboek voor de leerkrachtenopleiding?

afdrukken

21:42 Gepost door Lieven Coppens in Bazalt | Permalink | Tags: brein, breinvriendelijk onderwijs, coöperatieve structuren, coöperatieve werkvormen, neurologie, neuroplasticiteit | |

2017.03.12

Growth mindset - Pocketboek

Auteur: Barry Hymer & Mike Gershon
Titel: Growth mindset
Pocketboek
Uitgeverij: Bazalt
Plaats: Rotterdam
Jaar: 2017
Pagina's: 128
ISBN-13: 978-94-6118-229-6
Prijs: € 16,-

growth mindset - pocketboekPlus est en vous. De Brugse Lodewijk van Gruuthuse (1422 – 1492) wist het al. Er zit meer in u, je kunt altijd groeien. Als je daar zelf maar in gelooft. In die zin zou je kunnen stellen dat Carol Dweck haar theorie over de growth en de fixed mindset geïnspireerd heeft op de wapenspreuk van een Vlaamse middeleeuwer. Maar dit zou wellicht te chauvinistisch zijn. Maar goed. Het is een feit dat de laatste jaren de theorie van Dweck haar ingang heeft gevonden in onder andere het Vlaamse en Nederlandse onderwijs. Als het dan de verdienste is van de auteurs om op een heel aangename en enthousiasmerende manier het concept van de growth mindset inhoudelijk en praktisch aan leerkrachten over te brengen, dan is het (nog maar eens) de verdienste van de mensen van uitgeverij Bazalt om dit boekje op het spoor te komen en naar het Nederlands te vertalen. Zelf ben ik al een tijdje bezig met Carol Dwecks theorie rond de growth en fixed mindset en ik moet zeggen: dit boekje springt er voor mij uit.

Waarom? Omdat de auteurs de theorie van Carol Dweck beknopt maar heel juist naar de leerkrachten (en ouders) brengen en onmiddellijk vertalen in heel wat praktische strategieën om meteen mee aan de slag te gaan. Ze formuleren een krachtig antwoord op de vraag van veel leerkrachten en ouders: ‘Hoe maak ik van dit kind/deze jongere een gemotiveerde leerling die ervan overtuigd is dat hij alleen maar beter kan worden in de dingen die hij leert en onderneemt?’

Het boek bestaat uit de volgende zeven delen die ik hieronder gewoon weergeef, omdat de titels van elk deeltje perfect voor zich spreken:

  • Deel 1: Wat is mindset?
  • Deel 2: Met vallen en opstaan
  • Deel 3: Gerichte inzet
  • Deel 4: Feedback beter dan compliment en beloning
  • Deel 5: Metacognitieve vaardigheden
  • Deel 6: Let op je taalgebruik
  • Deel 7: Een growth mindset voor de groep

Elk deel bestaat uit korte heel leesbare stukjes die het thema kort, nuchter en zonder omwegen benaderen. Je hebt meteen een duidelijk en juist beeld. Concrete voorbeelden en praktische suggesties brengen alles tot leven.

En wat het allemaal nog beter maakt: het boek in de Nederlandse vertaling is, mits de leerkracht de nodige ondersteuning geeft, perfect behapbaar door kinderen uit de hogere jaren van het basisonderwijs en leerlingen uit het middelbaar onderwijs. Een creatieve leerkracht maakt er immers direct een leuk en leerrijk werkboekje van. Onder die vorm heeft het dan ook een sterke psycho-educatieve waarde.

Een naslagwerk met karakter!

naslagwerk met karakter afdrukken

19:43 Gepost door Lieven Coppens in Bazalt | Permalink | Tags: fixed mindset, groei mindset, growth mindset, maakbare brein, mindset, neurologie, neuroplasticiteit, neuropsychologie | |

2017.02.11

Je fantastische elastische brein vormen & rekken

Auteur: JoAnn Deak
Titel: Je fantastische elastische brein vormen & rekken
Uitgeverij: Bazalt
Plaats: Rotterdam
Jaar: 2017
Pagina's: 32
ISBN-13: 978-94-6118-232-6
Prijs: € 14,95

Je fantastische elastische brein vormen & rekkenVeel neurologisch onderzoek van de afgelopen tijd heeft aangetoond dat onze hersenen zich gedurende ons leven ontwikkelen en aanpassen. Iedereen heeft bij de geboorte een ongeveer gelijk brein, maar gedurende het leven past het brein en zijn ontwikkeling zich aan op basis van onze handelingen, zintuiglijke waarnemingen, onze gedachten en onze verbeelding. Dit fenomeen wordt aangeduid met de term neuroplasticiteit.  Deze ontwikkeling, deze aanpassing is geen acuut fenomeen maar het resultaat van een lang proces.

De hersenen kunnen zich reorganiseren doordat ze het vermogen hebben om verbindingen te maken tussen de hersencellen. Dit is geen overbodige luxe, aangezien er iedere dag miljoenen hersencellen afsterven en de hersenen zich daardoor moeten vernieuwen door het aanmaken van nieuwe cellen. Het is dus een continu proces. Hierbij hebben externe factoren wel degelijk een invloed op de mate en de intensiteit van de neuroplasticiteit. Zo maakt een kind dat naar school gaat en veel nieuwe dingen leert heel veel nieuwe cellen aan in onder andere deze hersengebieden die instaan voor de taal- en rekenvaardigheid.

Dit gegeven van de neuroplasticiteit sluit zeer mooi aan op Carol Dwecks theorie van de growth en fixed mindset, die stelt dat de manier waarop iemand naar zijn eigen vaardigheden en talenten kijkt en er mee omgaat in hoge mate bepaalt hoe hij zal leren en ontwikkelen. De growth mindset is de overtuiging dat iedereen, ongeacht waar hij nu staat, beter kan worden en dat inspanning en training noodzakelijk zijn om beter te worden. De fixed mindset is de overtuiging dat jouw talenten en intelligentie aangeboren zijn en nagenoeg niet veranderbaar. Met een growth mindset leer je beter, presteer je beter, heb je betere gevoelens en werk je beter samen. Met een fixed mindset leer je oppervlakkiger, zijn falen en fouten maken een sterk ontmoedigende ervaring en ga je uitdagingen uit de weg waardoor je minder leert en minder bereikt en daardoor bevestigd wordt in je vermoeden dat je het niet kunt.

Je fantastische en elastische brein vormen & rekken is een prentenboek voor kinderen van ‘6 tot 88’ jaar (of hoe staat dat nu weer op de gezelschapspelen vermeld?) over deze neuroplasticiteit van het brein en helpt om zowel de ‘jongste’ als de ‘oudste’ lezers ervan te overtuigen om zich een growth mindset aan te meten.

Wat dit prentenboek zo uitzonderlijk maakt is dat het de complexe materie van de neuroplasticiteit aan de hand van een goed geformuleerde uitleg en zeer mooie illustraties heel toegankelijk maakt zonder de vaktermen te vermijden of te vervallen in een infantiliserend taaltje. Met andere woorden: het neemt de lezer ernstig.

Een prentenboek om ‘U’ tegen te zeggen.

afdrukken

19:53 Gepost door Lieven Coppens in Bazalt | Permalink | Tags: fixed mindset, groei mindset, growth mindset, maakbare brein, mindset, neurologie, neuroplasticiteit, neuropsychologie | |