2017.05.13

Gedragsproblemen in de klas in het voortgezet onderwijs

Auteur: Anton Horeweg
Titel: Gedragsproblemen in de klas in het voortgezet onderwijs
Een praktisch handboek
Uitgeverij: LannooCampus
Plaats: Houten
Jaar: 2015
Pagina's: 352
ISBN-13: 978-94-014-2578-0
Prijs: € 29,99

gedragsproblemen in de klas in het voortgezet onderwijs - een praktisch handboekOver Gedragsproblemen in de klas in het basisonderwijs van dezelfde auteur schreef ik vorig jaar op deze blog dat het een laagdrempelig en praktisch boek over gedragsproblemen was voor leerkrachten. Een boek dat heel ruim tegemoetkwam aan die leerkrachten die een grote behoefte hadden aan praktische en direct toepasbare informatie. Over het boek dat Anton Horeweg schreef over gedragsproblemen in het secundair onderwijs, kan ik op zijn minst hetzelfde zeggen. Op zijn minst, omdat de auteur de versie voor het secundair onderwijs nog een meerwaarde meegaf door bij een aantal van de problemen die hij bespreekt een aantal extra’s toe te voegen die wel aan de orde zijn in het voortgezet onderwijs, maar nog niet relevant waren om te vermelden in het boek voor het basisonderwijs. Ik som er een aantal op:

  • ADHD en verslaving;
  • ADD en drugsgebruik;
  • ASS en gameverslaving;
  • De jongere en een gewelddadige relatie;
  • Straatcultuur.

Ook nu begint het boek met een algemeen hoofdstuk. Hierin wordt er eerst en vooral een onderscheid gemaakt tussen een gedragsprobleem en gedragsstoornis. Vanuit de visie dat een gedragsprobleem een interactieprobleem is tussen de jongere en zijn omgeving wordt er ook stilgestaan bij de rol van de leerkracht en andere preventieve maatregelen. Tot slot beschrijft de auteur wat je kunt doen als er dan toch gedragsproblemen voorkomen.

In de volgende hoofdstukken komt er telkens een specifiek probleemgebied aan bod. Elk probleemgebied wordt verkend vanuit dezelfde gemeenschappelijke vragen telkens aangevuld met andere informatie specifiek voor dit probeem. Zo ontstaat er een goed onderbouwd en praktisch beeld. De probleemgebieden die aan bod komen zijn de volgende:

  • Adhd;
  • Add;
  • Autismespectrumstoornis;
  • ODD;
  • Problematische gehechtheid;
  • Probleemgedrag met een speciale oorzaak;
  • Angststoornissen, depressie, compulsieve, trauma en stress gerelateerde stoornissen;
  • Faalangst;
  • Syndroom van Gilles de la Tourette;
  • Dcd;
  • Nld;
  • Hoogbegaafdheid en probleemgedrag;
  • Agressie;
  • Pestgedrag;
  • Straatcultuur in je klas;
  • Executieve functies.

Hierbij verdient het hoofdstuk over straatcultuur in de klas dat het (ook) door Vlaamse leerkrachten met extra veel aandacht gelezen wordt.

Wie denkt dat dit boek voor het voortgezet onderwijs een kopie is van het boek dat Anton Horeweg schreef voor het basisonderwijs, slaat de bal mis. Dit boek is er het logische vervolg op. De auteur heeft echt de moeite gedaan om het geheel te herschrijven in functie de noden van het voortgezet onderwijs en de evolutie die de gedragsproblemen hebben doorgemaakt naar mate de kinderen en jongeren ouder worden.

Een naslagwerk met karakter!

naslagwerk met karakter afdrukken

2016.09.25

Gedragsproblemen in de klas in het basisonderwijs

Auteur: Anton Horeweg
Titel: Gedragsproblemen in de klas in het basisonderwijs
Een praktisch handboek
Uitgeverij: LannooCampus
Plaats: Houten
Jaar: 2015
Pagina's: 318
ISBN-13: 978-94-014-3218-4
Prijs: € 29,99

gedragsproblemen in de klas in het basisonderwijs - een praktisch handboekEen laagdrempelig en praktisch boek over gedragsproblemen voor leerkrachten. Zo kunnen we het boek van Anton Horeweg het beste omschrijven. Voeg daaraan toe dat Kees van Overveld, de Nederlands specialist in verband met gedragsproblemen (Zie Groepsplan gedrag en Groepsplan gedrag in het Voortgezet Onderwijs) er zich toe leende om het voorwoord te schrijven en je weet dat het hier gaat om een boek dat de moeite meer dan waard is.

Het boek begint met een algemeen hoofdstuk. Hierin wordt er eerst en vooral een onderscheid gemaakt tussen een gedragsprobleem en gedragsstoornis. Vanuit de visie dat een gedragsprobleem een interactieprobleem is tussen het kind en zijn omgeving wordt er ook stilgestaan bij de rol van de leerkracht en andere preventieve maatregelen. Tot slot beschrijft de auteur wat je kunt doen als er dan toch gedragsproblemen voorkomen.

In de volgende hoofdstukken komt er telkens een specifiek probleemgebied aan bod. Elk probleemgebied wordt verkend vanuit dezelfde gemeenschappelijke vragen telkens aangevuld met andere probleem specifieke informatie. Zo ontstaat er een goed onderbouwd en praktisch beeld van het probleem in kwestie. De probleemgebieden die aan bod komen zijn de volgende:

  • Adhd;
  • Add;
  • Autismespectrumstoornissen;
  • Disruptieve stoornissen;
  • Hechtingsproblemen;
  • Probleemgedrag met een speciale oorzaak;
  • Angststoornissen en depressie bij kinderen;
  • Faalangst;
  • Syndroom van Gilles de la Tourette;
  • Dcd;
  • Nld;
  • Hoogbegaafdheid en probleemgedrag;
  • Agressie;
  • Pestgedrag;
  • Executieve functies.

Het is daarbij telkens weer heel interessant om te lezen welke impact dit probleem heeft op het leren van de leerling en wat je als leerkracht concreet in jouw klas kunt doen.

Inhoudelijk heel sterk onderbouwd (zie de uitgebreide literatuurlijst die in het boek is opgenomen), komt dit boek heel ruim tegemoet aan de leerkracht met een grote behoefte aan praktische en direct toepasbare informatie.

afdrukken

2008.12.07

Kinderen in de syndroommix

Auteur: Martin L. Kutscher
Titel: Kinderen in de syndroommix. De complete gids voor ouders, docenten en andere professionals.
Uitgeverij: Nieuwezijds
Plaats: Amsterdam
Jaar: 2007
Pagina's: 264
ISBN-13: 978-90-5712-225-5
Prijs: € 19,95

kinderen in de syndroommixEen leer-, ontwikkelings- of gedragsstoornis komt zelden alleen. Zo zou je de kern van dit boek kunnen samen-vatten. Voor veel kinderen die met een probleem worden aangemeld, geldt dat ze vaak symptomen, tekenen vertonen van verschillende stoornissen tegelijkertijd. Vanuit dit vertrekpunt geeft de auteur een kijk op deze stoornissen die meer omvat dan we gewoon zijn.

Het eerste hoofdstuk gaat over het stellen van een diagnose. Hierin legt de auteur uit dat ouders en leerkrachten een heel belangrijke rol - kunnen en moeten - spelen in de diagnose omdat zij de meeste observatiegegevens uit de eerste hand hebben, ook al zijn deze vaak niet eenduidig in functie van het stellen van slechts één diagnose. Eenvoudiger gezegd: de ouders en leerkrachten zijn zich er heel vaak van bewust dat er iets met het kind aan de hand is, ook al kunnen ze het niet benoemen. Daarbij staat hij - mijns inziens terecht - stil bij een aantal valkuilen. Tot slot van dit hoofdstuk licht hij het professionele onderzoek, het stellen van de definitieve diagnose en het vaststellen van de juiste behandeling toe. Een belangrijk aspect van deze behandeling komt ruim aan bod in het tweede hoofdstuk. De auteur heeft het daarin over algemene richtlijnen die gelden voor alle stoornissen. Het zijn meer aanbevelingen geformuleerd voor de ouders en leerkrachten. Ze gaan over het bijstellen van het eigen denkkader, het leren begrijpen van het denkkader van het kind en het veranderen van het gedrag van het kind door positiviteit en kalmte.

In de volgende hoofdstukken komen dan verschillende stoornissen uitgebreid aan bod. Het zijn de volgende:

  • Hoofdstuk 3: Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD)
  • Hoofdstuk 4: Leerstoornissen en leerverschillen
  • Hoofdstuk 5: Stoornissen in het autismespectrum
  • Hoofdstuk 6: Aspergersyndroom
  • Hoofdstuk 7: Angststoornis en obsessief-compulsieve stoornis
  • Hoofdstuk 8: Sensorische integratiestoornis
  • Hoofdstuk 9: Tics en Tourette
  • Hoofdstuk 10: Depressie
  • Hoofdstuk 11: Bipolaire stoornis
  • Hoofdstuk 12: Oppositioneel-opstandige gedragsstoornis
  • Hoofdstuk 13: Centraal-auditieve verwerkingsstoornis (CAPD)
  • Hoofdstuk 14: Meervoudige complexe ontwikkelingsstoornis (MCDD)

De structuur van deze hoofdstukken komt er in het kort op neer dat er telkens eerst een duidelijke beschrijving is van wat de stoornis eigenlijk inhoudt. De ene stoornis wordt al uitgebreider beschreven dan een andere, iets wat vaak meebepaald wordt door de complexiteit ervan die zich niet altijd op een eenvoudige manier laat vatten of beschrijven. In elk hoofdstuk is er eveneens aandacht voor de behandeling. In enkele gevallen wordt er expliciet verwezen naar de verbanden met andere stoornissen of de moeilijkheid om de stoornis te onderscheiden van andere. Doorheen alle hoofdstukken is er (vaak uitgebreid) aandacht voor concrete en praktische ouder- en leerkrachtentips die onmiddellijk aan de praktijk kunnen getoetst worden.

Het vijftiende en laatste hoofdstuk gaat dieper in op het gebruik van medicatie bij enkele stoornissen. Het beperkt zich tot een bondige uitleg over de werking van verschillende (groepen) medicijnen en het beantwoorden van een aantal algemene vragen.

Drie interessante bijlagen maken het boek compleet: een gedragscontrolelijst, een vragenlijst over de executieve functie en een uitgebreide literatuurlijst (boeken en websites).

Als besluit kunnen we stellen dat de lezer met dit boek op korte tijd heel veel informatie verwerft over diverse stoornissen. De dichtste begeleiders van deze kinderen (ouders en leerkrachten) krijgen een waaier aan concrete en praktische tips om het kind met (een van deze) stoornissen beter te begeleiden én te begrijpen. Als naslagwerk is het zijn ondertitel meer dan waard: De complete gids voor ouders, docenten en andere professionals.

De boeken van uitgeverij Nieuwezijds worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

afdrukken

10:48 Gepost door Lieven Coppens in Nieuwezijds | Permalink | Tags: autismespectrum, ontwikkelingsstoornis, mcdd, ass, autisme, executieve functie, adhd, dyslexie, dyscalculie, dcd, ontwikkelingsdyspraxie, ocd, odd | |

2008.03.01

Het is ADHD

Auteur: Arga Paternotte & Jan Buitelaar
Titel: Het is ADHD. Alles over de kenmerken, diagnose, behandeling en aanpak thuis en op school.
Uitgeverij: Balans / Bohn Stafleu van Loghum
Plaats: Bilthoven
Jaar: 2007 (derde druk)
Pagina's: 189
ISBN-13: 978-90-313-4564-4
Prijs: € 21,50

het is adhdDit boek van de Nederlandse oudervereniging Balans is een belangrijk naslagwerk voor ouders en leerkrachten die geconfronteerd worden met een kind met ADHD. De auteurs hebben er naar gestreefd om de lezer zo volledig én actueel mogelijk te informeren.

In het eerste deel komt de theoretische kennis aan bod. De auteurs staan niet alleen stil bij de kenmerken, oorzaken en gevolgen van ADHD, maar hebben ook aandacht voor de comorbiditeit ervan met andere stoornissen. Deze onderwerpen worden in een klare en directe taal, eventueel verduidelijkt aan de hand van afbeeldingen, schema's of voorbeelden, uitgelegd. Op deze manier heeft de geïnteresseerde na het lezen van het eerste deel een vrij goed zicht op de huidige kennis over ADHD.

Het tweede deel gaat over het ontdekken en diagnosticeren van ADHD. Een heel belangrijke boodschap die je daarbij tussen de regels door leest, is dat ADHD heel veel verschillende verschijningsvormen heeft en dat niet elke drukke peuter of kleuter automatisch ook ADHD heeft. Hieruit blijkt dat een goede diagnose belangrijk is. Het stukje over de diagnose is geschreven op de Nederlandse situatie, maar maakt meteen ook duidelijk dat in Vlaanderen een dergelijke diagnose moet gesteld worden door een terzake deskundige kinderpsychiater.

Hoe je met een kind met ADHD thuis omgaat, wordt beschreven in het derde deel. Eerst en vooral gaan de auteurs dieper in op het omgaan met de stoornis zelf. Hoe verwerk je het als ouder? Hoe ga je om met het kind met ADHD en zijn brussen? Hoe vertel je het aan anderen dat jouw kind ADHD heeft? Op deze en nog andere vragen formuleren de auteurs een concreet antwoord. Daarnaast is er een afzonderlijk hoofdstukje voorzien over het omgaan met het kind met ADHD. Hier komen thema's aan bod zoals belonen en straffen, het geven van een time-out, het hanteren van regels en structuur en dergelijke.  Zeer belangrijk daarbij zijn ook de Overlevingstips voor ouders die je op bladzijde 61 van het boek kunt vinden en het schema Het verschil tussen een positieve en negatieve benadering op de bladzijden 66 en 67.

Het vierde deel gaat uitgebreid in op het gebruik van medicatie bij ADHD en gaat dieper in op een aantal vragen in verband met de medicatievrije behandelingsmethodes. Zeer interessant in dit deel is dat de auteurs niet alleen blijven stilstaan bij de meest gekende medicatie, maar ook dieper ingaan op de werking van andere soorten medicatie bij ADHD.

Het vijfde deel van dit boek gaat over het gebruik van gedragstherapie bij ADHD. De lezer vindt er uitleg over een aantal mogelijke behandelingen en een aantal interessante bedenkingen daarbij. Dit alles wordt uitgebreid geïllustreerd met een praktijkvoorbeeld.

Het laatste deel van het boek is gewijd aan ADHD en de school. Hierbij wordt het belang van een goede samenwerking tussen de ouders en de leerkracht expliciet benadrukt. Heel belangrijk in dit deel is verder het hoofdstuk dat specifiek geschreven is voor de leerkracht: ADHD in de klas. Het is een katern die door elke leerkracht zou moeten gelezen worden.

Het boek Het is ADHD is een zeer concreet en duidelijk naslagwerk geworden voor ouders en leerkrachten. De inhoudelijke kennis en de praktische adviezen die gegeven worden maken het direct in de praktijk bruikbaar. Een aanrader voor elke schoolbibliotheek.

afdrukken

14:27 Gepost door Lieven Coppens in Balans, Bohn Stafleu van Loghum | Permalink | Tags: ocd, ass, autismespectrum, dcd, ontwikkelingsstoornis, add, adhd, ontwikkeling, pdd-nos, odd, tourette, dyslexie, dyscalculie, tics, ticstoornis | |

2008.02.16

Mama, mijn hoofd is zo vol

Auteur: Fabienne Verdeyen
Titel: Mama, mijn hoofd is zo vol. Jasper, kind vol onvoorspelbaarheden.
Uitgeverij: Garant
Plaats: Antwerpen/Apeldoorn
Jaar: 2005
Pagina's: 164
ISBN-13: 978-90-857-5005-5
Prijs: € 19,00

mama, mijn hoofd is zo volHet boek Mama, mijn hoofd is zo vol is een ervaringsgetuigenis van de moeder van Jasper, een kind met ADHD. Het richt zich naar ouders, leerkrachten en zorgverleners en geeft een helder beeld van de complexiteit van de problematiek maar is geen wetenschappelijk werk over ADHD.

In het deel Getuigenissen doet de moeder eerst haar verhaal en dat van Jasper. Ze begint bij de geboorte en eindigt op het moment dat Jasper adolescent is. Het wel en wee van Jasper en de ouders wordt zeer concreet beschreven, evenals de verschillende aanpakken en behandelingen die ze uitproberen. Doorheen dit alles loopt het schoolgaan als een rode draad. Hoewel het een persoonlijk verhaal is, is de herkenbaarheidsfactor zeer groot. In hetzelfde deel laat de moeder ook verschillende andere mensen en Jasper zelf aan het woord. 

Het volgende deel, Diagnose en aanpak, schept duidelijkheid over de diagnose en aanpak van ADHD. Dit vanuit de wetenschap dat ADHD in veel gevallen niet alleen komt (zie mijn artikel in de Nieuwsbrief leren 41 waarin gesteld wordt dat 2/3 van de kinderen met ADHD minstens één bijkomend probleem hebben), waardoor ouders soms geconfronteerd worden met een veelheid aan verschillende diagnoses en door het bos de bomen niet meer zien. Hiermee is de noodzaak van een multidisciplinair onderzoek duidelijk aangetoond. In dit deel beschrijft de auteur eerst een heleboel stoornissen op een duidelijke en beknopte manier. Ze geeft telkens een korte beschrijving van het probleem met een oplijsting van de kenmerken en de geschiedenis van de stoornis. Eens zover vult ze dit aan met een overzicht van verschillende behandelingsmethoden, waarbij ze per behandeling telkens beschrijft hoe deze ontstaan is en wat ze doet. Tot slot heeft de auteur aandacht voor de concrete aanpak van een kind met ADHD zowel thuis als op school. Dit deel van het boek is een objectief naslagwerk voor ouders, leerkrachten en zorgverstrekkers die nood hebben aan bepaalde informatie.

Dit boek leest zeer vlot en is heel herkenbaar geschreven. Hoewel het geen wetenschappelijk karakter heeft, maakt het in eenvoudige bewoordingen toch veel kennis over. Deze kennis wordt niet gepresenteerd vanuit een kwaliteitsoordeel of een bepaalde (subjectieve) waardering. Hierdoor laat het de lezers toe om zelf een standpunt in te nemen ten op zichte van bepaalde inhoud, zoals bijvoorbeeld de behandelingsmethoden. Het wordt aan de professionele hulpverlener overgelaten om de ouders te informeren over de mate waarin het wetenschappelijk bewezen is of bepaalde therapieën werken of niet voor ADHD. Een aanvulling in deze zin zou het boek dan ook een meerwaarde geven. Het maakt de ouders alvast mondiger.

afdrukken

15:15 Gepost door Lieven Coppens in Garant | Permalink | Tags: tourette, tics, ticstoornis, adhd, add, ocd, asperger, dyscalculie, dyslexie, dcd, borderline, nld, odd, pdd-nos, ontwikkeling | |