2017.01.22

Goed genoeg?

Auteur: Inge De Waele
Titel: Goed genoeg?
Een nieuwe visie op ouderschap
Uitgeverij: Pelckmans Pro
Plaats: Kalmthout
Jaar: 2016
Pagina's: 154
ISBN-13: 978-94-6337-015-8
Prijs: € 19,95

goed genoeg - een nieuwe visie op ouderschapHier wil ik vorming rond krijgen. Dat was mijn eerste reactie na het lezen van dit boek. Omdat je tussen de regels door leest dat Inge De Waele nog meer te bieden heeft dan wat ze in dit boek schrijft. De visie op opvoedingsondersteuning die ze presenteert, doorbreekt het stereotype beeld van de hulpverlener die aan de ‘niet handelingsbekwame’ ouders kant-en-klare opvoedingsadviezen geeft en verder opvolgt. Voor haar gaat het duidelijk niet over de vraag of de ouder goed genoeg is. Ze bekijkt de ouder-kindrelatie vanuit een growth mindset: hoe ouder en kind kunnen groeien in de uitdaging die opvoeding heet en hard werken vereist van beide kanten.

Nadat de auteur heeft uitgelegd wat de essentie is van de nieuwe visie op ouderschap die ze brengt, valt het boek uiteen in vijf grote delen. In het eerste deel gaat ze dieper in op de huidige context en de toegenomen complexiteit van gezinnen en ouderschapsvormen. Ze bespreekt meteen ook de nieuw tendensen in de samenleving die een invloed uitoefenen op het ouderschap. Ze heeft het onder meer over de invloed van bepaalde sociale perspectieven op ons zelfbeeld en het feit dat opvoeden niet waarden- en machtsvrij is.

In het tweede deel vertaalt Inge De Waele het systeemdenken in termen van processen die de relatie van de ouder met het kind en de omgeving beïnvloeden. Enige kennis van de systeempsychologie is hier wel handig, hoewel niet noodzakelijk, om dit deel goed te begrijpen. De vragen die in dit deel beantwoord worden zijn onder meer:

  • Waarom is een gezin meer dan de som der delen?
  • Wat is de wisselwerking tussen ouders en kind?
  • Waarom zijn grenzen belangrijk en hoe doorlaatbaar moeten ze zijn om dynamisch te zijn?

In het derde deel krijgen we inzicht in de keuzes die we kunnen maken in onze omgang tussen ouder en kind en hoe daarover kan gecommuniceerd worden. Voor de kenners: de vijf axioma’s van Watzlawick vormen de ruggengraat van dit deel.

Het vierde deel gaat over het creëren van voor de opvoeding inspirerende plekken. De auteur staat hier stil bij de invloed van fysieke aspecten in onze leefomgeving op de ouder-kindrelatie.

In het laatste deel lanceert Inge De Waele het concept van de oudersupervisie. Wat ze daarmee bedoelt, moet je in het boek zelf lezen: iedere poging tot samenvatting zou er maar onrecht aan doen.

Dit is een boek dat iedereen die werkt rond opvoedingsondersteuning nodig moet lezen. Al was het maar om te reflecteren over het eigen handelen, liever nog om het eigen handelen bij te sturen.

afdrukken

17:32 Gepost door Lieven Coppens in Pelckmans Pro | Permalink | Tags: opvoeding, opvoedingsondersteuning, ou | |

2017.01.14

Een algemene orthopedagogiek

Auteur: Piet de Ruyter
Titel: Een algemene orthopedagogiek
Uitgeverij: Garant
Plaats: Antwerpen|Apeldoorn
Jaar: 2015
Pagina's: 691
ISBN-13: 978-90-441-3305-9
Prijs: € 54,90

een algemene orthopedagogiekMet de komst van het passend onderwijs in Nederland en het M-decreet in Vlaanderen zien veel leerkrachten zich op bepaalde momenten geconfronteerd met de eigen handelingsverlegenheid. Hierdoor zijn zij geneigd om voor bepaalde leerlingen snel uit te kijken naar een individueel aangepast opvoedingstraject, terwijl er een aantal mogelijkheden in de klas en op school niet gezien worden. Je kunt hen dat ook niet kwalijk nemen, aangezien ze vanuit hun opleiding niet kunnen terugvallen op de noodzakelijke algemene orthopedagogische basiskennis en er bovendien weinig of geen professionaliseringstrajecten zijn waar ze deze kennis kunnen opdoen. Het is dan ook verkeerd om ervan uit te gaan dat dit boek enkel bestemd zou zijn voor studenten in het hoger onderwijs die zich voorbereiden op een van de beroepen als opvoedingshulpverlener. Zoals op de achterflap vermeld wordt, is dit boek eveneens van belang voor studenten in een opleiding tot docent in het basis en secundair (voortgezet) onderwijs, omdat zij in hun werk niet alleen doorsnee leerlingen ontmoeten maar ook leerlingen met een specifieke opvoedvraag (sic). Niet in het minst omdat ze niet alleen pasklare oplossingen nodig hebben die ze gedachteloos kunnen toepassen, maar ook een duidelijke visie over opvoeden in de klas moeten ontwikkelen.

In zijn boek geeft De Ruyter in het eerste hoofdstuk aan wat algemene orthopedagogiek is en wat de waarde daarvan is binnen het geheel van de orthopedagogiek. In het tweede hoofdstuk gaat hij dan dieper in op het begrip handelen. Deze twee hoofdstukken heb je nodig om zijn visie over opvoeden die hij in het derde hoofdstuk uiteenzet, in het juiste perspectief te zien. In dit deel omschrijft hij vijf opvoedingsdoelen, waarvan hij er twee verder uitwerkt in het vijfde en zesde hoofdstuk omwille van de complexiteit en de omvang ervan. Voor hij zover is, tekent hij in het vierde hoofdstuk de somatische en psychische toerusting uit die de jongere bij zijn geboorte meekrijgt en die soms het opvoeden niet alleen voor hem maar ook voor zijn opvoeders danig verzwaart.

In hoofdstuk zeven gaat De Ruyter dieper in op de stagnerende opvoeding. Hiervoor gaat hij uit van de vijf opvoedingsdoelen die hij opsomde in het derde hoofdstuk. Het volgende hoofdstuk verduidelijkt dan wat de hulp kan zijn bij die stagnerende opvoeding. In het negende en laatste hoofdstuk gaat de auteur tenslotte in op de manier waarop de opvoedingshulpverlening moet georganiseerd zijn.

Een boek om niet te negeren.

afdrukken

14:36 Gepost door Lieven Coppens in Garant | Permalink | Tags: opvoeding, opvoedingsondersteuning, orthopedagogiek | |

2015.11.01

Wonderlijke Wazigheid

Auteur: Tirtsa Ehrlich
Titel: Wonderlijke Wazigheid
Uitleg, adviezen, tips en trucs over ADD voor jongeren en hun omgeving
Uitgeverij: Cadans|SWP
Plaats: Amsterdam
Jaar: 2014
Pagina's: 128
ISBN-13: 978-90-8560-661-1
Prijs: € 17,50

wonderlijke wazigheid - uitleg, adviezen, tips en trucs over add voor jongeren en hun omgevingMet de Wonderlijke Wazigheid heeft Tirtsa Ehrlich, zoals we dat intussen van haar gewoon zijn, een bijzonder helder en onderhoudend boek geschreven over ADD. De volgende tekst op de achterflap van het boek maakt zijn belofte dan ook helemaal waar:

Jongeren vanaf 12 jaar, met of zonder diagnose, docenten, ouders en andere familieleden kunnen na het lezen van dit boek goed uitleggen dat ADD niet hetzelfde is als ADHD, en vooral vertellen wat het wel is en hoe je ermee om kunt gaan.

Zeg nu zelf: wat kun je nog meer van een boek verwachten. Ik doe het zelden, maar de inhoudstafel op zich spreekt voor zich; de volgende thema’s komen aan bod:

  • Wat is ADD;
  • Oorzaken van ADD;
  • ADD en behandeling;
  • Tips en trucs voor het dagelijks leven;
  • Tips en trucs voor de middelbare school;
  • Tips voor docenten van leerlingen met ADD;
  • Tips en trucs voor een vervolgopleiding;
  • Adviezen voor ouders van ADD-ers;
  • ADD en werken;
  • ADD en humor;
  • ADD en je rijbewijs;
  • ADD en de liefde;
  • ADD en de gevaren van alcohol en drugs.

Met andere woorden: de titel van dit boek had evengoed Alles wat je altijd al wilde weten over ADD kunnen zijn. Maar toegegeven de titel Wonderlijke Wazigheid klinkt veel sympathieker.

Vergis je echter niet. Dit boek is niet zomaar het zoveelste in de rij van boeken over aandachts- en concentratie-problemen. Omwille van zijn volledigheid en zijn zeer toegankelijke schrijfstijl is dit het werk bij uitstek voor iedereen die heel snel zowel theoretische als praktische informatie wil verwerven over ADD. Met toegankelijke schrijfstijl bedoel ik niet alleen dat het vlot geschreven is. Voor een keer dekt de vlag de lading niet. Met toegankelijk bedoel ik vooral het volgende:

  • De lay-out van het boek is zo opgesteld dat je weinig of niet afgeleid wordt van de tekst. Het bevat weinig afbeeldingen die dan ook nog eens zeer strategisch in de tekst zijn ingewerkt: ze ondersteunen de lezer en leiden hem niet af. Bovendien bevat de tekst ook nog visuele aanwijzingen die aangeven wat de hoofdzaken zijn. Ideaal dus voor iedereen die moeite heeft met het lezen van lange stukken tekst;
  • Bij elk hoofdstuk laat Tirtsa in schuin gedrukte, blauwe tekst ervaringsdeskundigen aan het woord die alles veel herkenbaarder en waarachtiger maken.
  • Zelden heb ik een boek gelezen dat zo volledig en zo beknopt een thema op de kaart zet. Dit kun je als auteur alleen maar als je een kei in jouw vak bent. Of zoals Johann Wolfgang von Goethe het ooit neerzette: In der Beschränkung zeigt sich erst der Meister.

Kortom: ik kijk uit naar het volgende boek van Tirtsa Ehrlich!

De boeken van uitgeverij Cadans|SWP worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

naslagwerk met karakter afdrukken

11:29 Gepost door Lieven Coppens in Cadans, SWP | Permalink | Tags: aandacht, add, behandeling, concentratie, diagnostiek, opvoedingsondersteuning, psycho-educatie, werkhouding, opvoeding | |

2012.11.01

Jij mag niet meedoen

Auteur: Daisy Michiels, Sofie Kuppens & Hans Grietens
Titel: Jij mag niet meedoen
Agressie tussen kinderen anders bekeken
Uitgeverij: Lannoo
Plaats: Tielt
Jaar: 2010
Pagina's: 152
ISBN-13: 9789020990713
Prijs: 19,99

jij mag niet mee doen - agressie tussen kinderen anders bekekenMen is er nog maar een paar jaren achter naast fysieke (vb. slaan) en verbale agressie (vb. schelden) bestaat er ook nog een derde, meer subtiele en daardoor vaak onopgemerkte, vorm van agressie: de relationele (of indirecte en sociale) agressie (vb. roddelen, uitsluiten, negeren, manipuleren, …). In dit boek laten de auteurs je met deze vorm van agressie kennismaken en leggen ze uit hoe je dus vorm van agressie kunt herkennen en aanpakken. Daarbij houden ze een pleidooi voor een preventieve aanpak.

In het eerste hoofdstuk definiëren de auteurs relationele agressie als gedrag dat anderen kwetst door schade toe te brengen (of ermee dreigt schade toe te brengen) aan het sociale leven in het algemeen of aan relaties en/of vriendschappen in het bijzonder. Relationele agressie is een subtiele vorm van agressie die zich niet gemakkelijk laat opmerken. Meestal wordt deze vorm indirect gemeten aan de hand van vragenlijsten die door verschillende mensen worden ingevuld. Tegelijk trekken ze de grens tussen pesten en agressie in die zin dat ze stellen dat pesten altijd agressie omvat maar agressie niet altijd gebruik maakt van pesten.

Het tweede hoofdstuk behandelt de verschijningsvormen van relationele agressie: het is zeker geen typische vrouwelijke vorm van agressie. Ze wordt zowel door jongens als door meisjes gebruikt. Relationele agressie komt al voor bij kinderen van drie jaar maar wordt complexer en verfijnder naarmate deze kinderen ouder worden. Wel lijkt het er op dat meisjes vaker dan jongens het slachtoffer worden van relationele agressie en dat de gevolgen ervan voor hen zwaarder doorwegen. Een opvallende vaststelling is dat er al op jonge leeftijd heel duidelijke verschillen zijn tussen kinderen die zelden overgaan tot relationele agressie en kinderen die deze vorm van frequentie vaak gebruiken. Op zich is het af en toe gebruiken van relationele agressie normaal. Wanneer ouders echter merken dat hun kind heel vaak dergelijke vorm van agressie stelt, kan het zinvol zijn dat ze hulp voor hem of haar zoeken.

In hoofdstuk drie kun je lezen dat er verschillende visies zijn over het ontstaan van agressie in het algemeen. Op het vlak van het ontstaan en in stand houden van relationele agressie is het laatste woord echter nog lang niet gezegd. Volgens de auteurs kun je wel stellen dat relationele agressie het gevolg is van een samenspel van biologische en omgevingsfactoren, zoals daar zijn:

  • problemen met het mentaal verwerken van sociale informatie;
  • observatie en imitatie van modellen in en buiten het gezin;
  • een onveilige gehechtheid met de opvoeders;
  • sociale verwerping;
  • waargenomen populariteit;
  • de sociometrische status;
  • De etniciteit.

Hoofdstuk vier gaat dieper in op de gevolgen van deze vorm van agressie. In het vijfde hoofdstuk legt men tenslotte uit hoe men relationele agressie kan aanpakken en eventueel voorkomen.

Door zijn professionaliteit is dit een boek dat zich binnen de sterke reeks opvoedingsboeken van de uitgeverij toch laat opmerken. Verplichte literatuur voor iedereen die te maken krijgt met het fenomeen van agressie bij kinderen.

afdrukken

2012.10.21

Omgaan met ADHD

Auteur: Peter Glorieux & Jan Vanthomme
Titel: Omgaan met ADHD
Een positieve kijk op opvoeden
Website: Roularta Books
Plaats: Roeselare
Jaar: 2011
Pagina's: 224
ISBN-13: 9789086794157
Prijs: € 20,-

omgaan met adhd - een positieve kijk op opvoedenDe auteurs, beiden oprichters van Zorgzaam Omgaan vzw (http://www.zorgzaamomgaan.be), hebben met dit boek waarschijnlijk al veel ouders gerustgesteld en/of nieuwe hoop gegeven. Kinderen met AD(H)D hebben wel degelijk een mooie toekomst voor zich en zijn niet gedoemd om het verkeerde pad op te gaan. Het is gewoon heel belangrijk dat ze te allen tijde kunnen terugvallen op een positieve opvoeding door de ouders en een al even positieve onder-steuning door hun professionele begeleiders (leerkrachten, opvoeders, …) die hen met veel vallen, met één keer meer opstaan dan er gevallen wordt en met milde gestrengheid naar die toekomst leiden. Dit is voor mij de essentie van dit boek dat de auteurs opbouwden rond de waargebeurde verhalen die ze zelf beleefden of die met hen gedeeld werden. Een boek dat eigenlijk een plaats verdient in het fonds van een gespecialiseerde niche-uitgeverij zoals het Nederlandse Pica (http://www.uitgeverijpica.nl). Deze is voor het Nederlandssprekende taalgebied toch wel toonaangevend op het gebied van literatuur over autismespectrumstoornissen, gedragsproblemen en AD(H)D.

De auteurs (her)definiëren opvoeding als een voortdurend verhaal van vraag en aanbod: de opvoedingsvraag van het kind wordt beantwoord door een opvoedingsaanbod van de ouders en/of begeleiders. Dit aanbod bestaat uit vier dynamische aspecten:

  • Aandacht geven;
  • Begrenzen;
  • Helpen;
  • Belonen en (soms) sanctioneren.

Deze dynamiek kun je heel goed opmerken in de communicatie tussen het kind en zijn ouders en/of begeleiders. De auteurs zijn zich trouwens zeer goed bewust van het feit dat deze dynamiek op de ouders van kinderen met een extra zorgvraag (ik gebruik liever deze term dan de term ‘speciale noden’) af en toe zwaar kan doorwegen. Zeker daar waar de vraag van het kind het aanbod van de ouders en/of begeleiders ver overstijgt.

In dit boek houden Peter Glorieux en Jan Vanthomme een terecht pleidooi voor een zorgzaam diagnoseproces dat de beste garantie biedt tegen de kritieken als zou AD(H)D een modeverschijnsel zijn of een zucht naar een goedkoop etiket omwille van de eventuele secundaire voordelen die dit met zich zou meebrengen.

Maar er is (nog) meer. De auteurs maken duidelijk dat kinderen en jongeren met AD(H)D nood hebben aan een globaal opvoedingstraject en beschrijven heel goed waaraan dit moet beantwoorden. Hun waarschuwing voor een opvoedingsburn-out is hier heel terecht. Zowel het kind als de ouders met AD(H)D moeten zich laten ondersteunen. Deze ondersteuning gaat verder dan het gebruik van medicatie voor het kind. Alleen is deze niet altijd (tijdig) te vinden. Het pleidooi dat de auteurs hiervoor houden is meer dan terecht. Over het gebruik van medicatie hebben de auteurs trouwens een zeer heldere en verduidelijkend hoofdstuk geschreven.

Omgaan met ADHD is een geëngageerd boek dat nog meer aandacht verdient dan het nu al krijgt.

afdrukken

18:32 Gepost door Lieven Coppens in Roularta | Permalink | Tags: aandacht, add, adhd, behandeling, concentratie, diagnostiek, opvoeding, opvoedingsondersteuning, werkhouding | |