2017.04.22

Pienter! thuis

Auteur: Harry Kort & Greetje van Dijk
Titel: Pienter! thuis
Uitgeverij: OnderwijsAdvies
Plaats: Zoetermeer
Jaar: 2014-2015
Pagina's: 20 afzonderlijke katernen, 1 per thema
ISBN-13: -
Prijs: Alle katernen samen: € 85,-
Katernen bij thema 1 tot en met  5: € 17,25
Katernen bij thema 6 tot en met 10: € 17,25
Katernen bij thema 11 tot en met 15: € 17,25
Katernen bij thema 16 tot en met 20: € 17,25

pienter! thuisEerder besprak ik op deze boekenblog Pienter! Groep 1-2. Thematische verrijking voor kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong. Met dit programma wilden de auteurs een structurele en thematische aanpak aanbieden voor het verrijkingsonderwijs aan kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong. Tegelijk hadden ze er eveneens aandacht voor dat deze kleuters niet geïsoleerd mogen raken door er geregeld hun ouders en medeleerlingen bij te betrekken. In Pienter! thuis gaan de auteurs hierin een heel stuk verder. Aansluitend op de twintig thema’s van Pienter! Groep 1-2 hebben ze per thema een extra katern ontwikkeld met daarin een caleidoscoop aan oefeningen waarmee de kleuter en zijn ouders thuis aan de slag kunnen.

De inhoud van die katernen zien er per thema als volgt uit:

Pienter! Groep 1-2 Pienter! thuis
Thema 1: mensen - lichaam Pien op 1 been… auw!
Thema 2: lente Pien in de wei… ei, ei!
Thema 3: zomer Pien in de zee… help!
Thema 4: herfst Pien in de boom… wouw!
Thema 5: winter Pien in het wit… brrr!
Thema 6: eten en drinken Pien pas om met vet… friet!
Thema 7: familie Pien daar is ze dan… Lies!
Thema 8: vervoer Pien aan het stuur… toet-toet!
Thema 9: water Pien in de boot… plons!
Thema 10: beroepen Pien en het vuur… tuut-tuut!
Thema 11: huis - wonen Pien en Jim… jip-pie!
Thema 12: spelen - speelgoed Pien en Jim op de wip… hoog!
Thema 13: verjaardag - feest Pien is heel blij… vijf!
Thema 14: gezond en ziek Pien en lies zijn stip-ziek… jeuk!
Thema 15: kleding Pien en haar… gat!
Thema 16: dieren Pien en haar dol-fijn… dol-fie!
Thema 17: muziek Pien en haar orkest… ret-te-ke-tet!
Thema 18: verre landen Pien en lies ver weg… heet!
Thema 19: kunst Pien op het doek… pim-pel-paars!
Thema 20: techniek Pien slaat… raak!

Elke thuiskatern vertrekt vanuit een eenvoudig verhaaltje waaruit meteen al een aantal Pien-letters (grafemen) geïsoleerd worden, die doorheen de twintig katernen een eigen open leeslijn vormen. Deze komen, naast andere activiteiten in verband met geletterdheid verder in de katern aan bod. Daarnaast is er telkens ook aandacht voor activiteiten rond gecijferdheid. De oplossing van alle activiteiten worden eveneens meegegeven. Ook de Pien infohoek is heel belangrijk: een eigen hoekje waar de kleuter zijn leer- en kennishonger kan stillen. Iedere katern bevat een verwijzing naar de plek op het Internet waar men inspiratie kan opdoen om deze infohoek thuis vorm te geven en uit te rusten.

Net zoals het moederprogramma Pienter! Groep 1-2 komt Pienter! thuis in een moderne, kleurrijke en aantrekkelijke vormgeving. Zeker de kleuters, maar ook de ouders, zullen hier zeker blij mee zijn. Maar ook de keuze van de activiteiten in de verschillende katernen spreekt me heel erg aan: er is gekozen voor soberheid en doelgerichtheid: het uitdagen en leren van de kleuter staat centraal zonder dat men zich in details of onnodige zijsprongen verliest. Het feit dat de aard van de opdrachten en de vormgeving ervan naadloos aansluit bij de aard en de vormgeving van de opdrachten uit het moederprogramma, zorgt voor een grote herkenbaarheid waardoor de kleuter thuis bijna als vanzelf aan de slag kan gaan.

Een bedenking: het is heel goed dat Pienter! thuis inspeelt op de nieuwe inzichten in verband met het belang van de ouderbetrokkenheid in het onderwijs. Maar dit vraagt ook om een duidelijke communicatie tussen ouders en leerkracht. Om het werken met de katernen optimaal te laten renderen, lijkt het me belangrijk dat de leerkracht ervoor openstaat om de ouders bij het werken thuis te begeleiden en dat de ouders bereid zijn om die begeleiding te aanvaarden: onderlinge afstemming lijkt me hier de sleutel tot succes.

Tot slot zou ik aan de auteurs het voorstel willen doen om voor de ouders nog een extra katern te schrijven waar ze voor alle activiteiten een duidelijke instructie geven: zo is bijvoorbeeld onvoldoende duidelijk terug te vinden wat er met het werkblad ‘mijn letters’ bedoeld wordt. Is het de aanzet van een persoonlijk letterportfolio of gaat het hier over de letters van de eigen naam? Dat is niet echt duidelijk. Een dergelijke handleiding zou dit sterke product nog sterker maken! Maar laat deze laatste opmerking vooral de pret niet bederven: ze doet in niets afbreuk aan de kwaliteit van Pienter! thuis.

afdrukken

16:11 Gepost door Lieven Coppens in OnderwijsAdvies | Permalink | Tags: cognitieve ontwikkeling, hoogbegaafd, intelligentie, ontwikkelingsvoorsprong, ouderbetrokkenheid, ouderparticipatie, ouders | |

2015.10.25

Wat écht werkt

Auteur: David Mitchell
Titel: Wat écht werkt
27 evidence based strategieën voor het onderwijs
Uitgeverij: Pica
Plaats: Huizen
Jaar: 2015
Pagina's: 296
ISBN-13: 978-94-91806-47-6
Prijs: € 37,95

wat echt werkt - 27 evidence based strategieën voor het onderwijsLaat me met een cliché beginnen. Wie evidence based onderwijs zegt, zegt John Hattie. Maar wat als John Hattie het volgende over een boek zegt?

What Really Works goes beyond evidence and provides a suite of strategies for special needs students that have the highest probability of being successful. Mitchell emphases the decision-making skills of teachers to choose between these strategies, he bases the strategies on an explicit model of learning and teaching, and emphasizes that many of the learning and domain knowledge is teachable to all students. This is the book I wish I had written, synthesizing an enormous literature focused on special needs students. It is robust, it is readable, and it is your right-hand resource. A stunner of a book.

Inderdaad. Dan rep je je naar de (internet-)boekhandel en lees je dit boek. Als je dan ook nog te weten komt dat de originele titel van het boek What really works in Special and Inclusive Education. Using Evidence-Based Teaching is, dan weet je dat uitgeverij Pica er opnieuw in geslaagd is om op het juiste moment (het moment van het passend of inclusief onderwijs) een belangrijk boek voor het Nederlandse taalgebied beschikbaar te stellen. En dan weet je dat het bijna onvermijdelijk is dat, naast de Vlaamse uitgever Huug Van Gompel, ook de Nederlandse uitgever Mark Veerman vroeg of laat het ereteken van ridder in de Orde van Oranje-Nassau opgespeld zal krijgen omwille van zijn uitzonderlijke verdiensten en carrièrelange inzet voor mensen met leer-, ontwikkelings- of opvoedingsproblemen.

Zoals de ondertitel het aangeeft, presenteert David Mitchell in zijn boek 27 evidence based strategieën. Elke strategie wordt steeds op dezelfde wijze in zeven stappen besproken. Deze stappen zijn:

  • Een omschrijving van de strategie;
  • Het onderliggende idee, de theorie achter de strategie;
  • Een beschrijving van de strategie en zijn varianten;
  • De bewijsvoering die aantoont dat de strategie werkt;
  • Een beschrijving van de mogelijke risico’s en valkuilen;
  • Een beknopte samenvatting van de waarde van de methode;
  • Een lijst met aanbevolen literatuur over de strategie.

Is dit dan de absolute onderwijsbijbel? Absoluut niet. Zo bescheiden als David Mitchell is in persoonlijke contacten, zo bescheiden is hij ook in zijn boek. Ik citeer:

Ik wil graag benadrukken dat ik bij het bespreken van de strategieën in dit boek niet pleit voor een strategie in het bijzonder of voor een vastomlijnde methode die alle leraren zouden moeten gebruiken, voor welke leerling dan ook. Hun behoeften zijn zo verschillend (zelfs als zij binnen een bepaalde categorie van beperkingen vallen) dat er geen enkele methode bestaat die voor iedereen het meest geschikt is. Het is eerder zo dat de meest effectieve programma’s die programma’s zijn, die een variatie van de best mogelijke methoden bevatten. Ik raad ten sterkste aan een repertoire van strategieën te ontwikkelen die passen bij jouw eigen filosofie, persoonlijkheid, vakkennis, reflecties, professionele ervaring en vooral bij jouw kennis over de bijzonderheden en behoeften van jouw leerlingen en jouw kennis van de specifieke omstandigheden. Of zoals Philip Davis het uitdrukt: ‘De beste aanpak in het onderwijs is meer dan alleen maar toepassen, kritisch beoordelen en onderzoeksresultaten implementeren. Het vraagt ook om de integratie van dit soort kennis met professionele inzichten en ervaringen.

Zeg nu zelf. Wat kun je anders besluiten dan dat dit een naslagwerk met karakter en verplichte literatuur is voor iedereen die om kwalitatief onderwijs geeft.

naslagwerk met karakter afdrukken

2013.10.06

Ouderhulpkaarten Voortgezet onderwijs

Auteur: Cedin & Expertisepunt Ouderbetrokkenheid
Titel: Ouderhulpkaarten Voortgezet Onderwijs
Uitgeverij: Eduforce
Plaats: Drachten
Jaar: 2013
Pagina's: 202
ISBN-13: 978-94-91510-06-9
Prijs:  € 99,95

ouderhulpkaarten voortgezet onderwijsZowel in Vlaanderen als in Nederland merkt men dat een stuk van de opvoedingstaak van ouders doorgeschoven wordt naar de school. Op oudergesprekken komen niet alleen de leervorderingen van de leerling aan bod maar worden er door de ouders ook opvoedingsvragen gesteld. Om leerkrachten hierbij te ondersteunen, heeft de Nederlandse Stichting Cedin samen met het ExpertisePunt Ouderbetrokkenheid een reeks concrete mappen uitgewerkt. In deze reeks kwamen eerder al verschillende thema’s aan bod:

  • Ouderhulpkaarten Het Jonge Kind;
  • Ouderhulpkaarten Sociaal Emotioneel;
  • Ouderhulpkaarten Taal en lezen.

Een nieuwe map, Ouderhulpkaarten Voortgezet onderwijs, wil de ouders van kinderen uit het secundair|voortgezet onderwijs sterker maken in het begeleiden en ondersteunen van hun jonge student. Ze bestaat uit negentien verschillende kaarten die te maken hebben met een van de volgende vier thema’s:

  • Huiswerk en agenda (vb. Kaart 1: Leren ordenen en plannen);
  • Leren leren (vb. Kaart 3: Doelgericht leren);
  • Online (vb. Kaart 12: Betrouwbare informatie op internet);
  • Pubergedrag (vb. Kaart 16: Regels, grenzen en loslaten).

Op elke kaart staat een stukje achtergrondinformatie over het onderwerp. Dit wordt aangevuld met concrete tips, oefeningen, opdrachten en/of concrete activiteiten die de ouders met hun kind kunnen doen. Het is de bedoeling dat de leerkracht een van deze kaarten meegeeft met ouders, bijvoorbeeld naar aanleiding van een gesprek. Het is aan te bevelen dat hij deze kaart eerst met hen doorneemt en er een woordje uitleg bij geeft. Van elke kaart zitten er vijf exemplaren in de map. Ze kan dus aan verschillende ouders tegelijk worden uitgeleend. Wie enkele voorbeeldkaarten wil bekijken, kan dit doen op de website van de uitgeverij, www.eduforce.nl.

Ook deze map is zeker de moeite waard!

afdrukken

2013.03.17

Samen sterk

Auteur: Noëlle Pameijer
Titel: Samen sterk
Ouders & School!
Uitgeverij: Acco
Plaats: Leuven|Den Haag
Jaar: 2012
Pagina's: 136
ISBN-13: 978-90-334-8946-4
Prijs: € 19,95

samen sterk - ouders & schoolWie in Vlaanderen (en wellicht ook in Nederland) handelingsgerichte diagnostiek of handelingsgericht werken zegt, denkt meteen aan Noëlle Pameijer; en omgekeerd. Een van de uitgangspunten van dat handelingsgericht gedachtengoed is de constructieve samenwerking tussen leerkrachten, zorgteam, ouders, kind, de schoolbegeleidingsdienst en eventuele externe deskundigen. Een ander uitgangspunt bepaalt dat de positieve aspecten van leerling, leerkracht, zorgteam en ouders van groot belang zijn. Uit deze uitgangspunten valt af te leiden dat ouderbetrokkenheid heel belangrijk is. Waar boeken die handelen over ouderbetrokkenheid het meestal hebben over wat de leerkracht kan doen om de ouderbetrokkenheid te vergroten, bekijkt Noëlle Pameijer deze ouderbetrokkenheid vanuit een ander perspectief: dat van de ouders zelf. Ik citeer een fragment uit de achterflaptekst:

Dit boek pleit voor een bundeling van krachten en biedt ouders een kader voor communicatie. Het geeft hen tips hoe op een positieve manier met leraren in gesprek te gaan en te blijven. Wat kun je vragen? Wat is belangrijk om te vertellen? Het bevat ook tips hoe met je kind over school te praten en hoe mee te denken bij een aanpak die past bij je dochter of zoon. Want als ervaringsdeskundige weet je als geen ander wat werkt bij je kind.

De samenwerking tussen ouders en school verbetert aanzienlijk als ouders weten wat zij van de leerkrachten kunnen verwachten en wat die van hen verwachten. Hoe beter de samenwerking, hoe hoger het schoolplezier van kinderen. En dat is het doel van dit boek: dat kinderen met plezier naar school gaan, zich er veilig en gewaardeerd voelen, ‘zin in leren’ hebben en zich – gezien hun mogelijkheden – optimaal ontwikkelen.

Van bij de inleiding is het duidelijk dat Noëlle Pameijer een boek geschreven heeft voor de ouders. Tegelijk is ook duidelijk dat het geschreven is vanuit de visie van het handelingsgericht werken. Persoonlijk vind ik het heel belangrijk dat ze, voor de ouders (maar mutatis mutandis ook voor scholen, begeleidingsdiensten, overheden, …) het begrip schoolsucces weer zijn juiste inhoud geeft. Schoolsucces is een geïntegreerd geheel van optimale prestaties gezien mogelijkheden, beperkingen en talenten, zin om te leren en goede werkhouding en een goed welbevinden. Deze triade wordt gepresenteerd als een ondeelbaar geheel, waarbij het ene niet langer de voorwaarde is voor het andere. Ik citeer:

Sommige mensen zijn van mening dat eerst het welbevinden op orde moet zijn, voordat een kind met leren kan beginnen. Denk aan uitspraken als: ‘eerst moet dit kind beter in zijn vel zitten, voordat het zich kan interesseren voor lezen en rekenen’ of ‘we zetten het leren even op een laag pitje, gezien de problemen thuis’. Werken aan het welbevinden krijgt dan voorrang. Het kind moet zich eerst goed voelen en dan pas kan het leren, zo denkt men. Maar klopt dat ook? Nee, want leren, motivatie en emotie blijken nauw samen te hangen. Wanneer een kind zich inspant, zijn capaciteiten en interesses benut bij het werken aan een uitdagende opdracht (niet te gemakkelijk, maar ook niet te moeilijk) en er helemaal in opgaat, dan ervaart het kind iets onder de knie te krijgen. En hiermee ontstaat vanzelf zelfvertrouwen en motivatie. Het is dus onjuist dat eerst de emotie en de motivatie op orde moeten zijn, voordat een kind kan leren. Ze gaan gelijk op. Daarom omschrijft HGW schoolsucces breed: het gaat om de leerprestaties én het welbevinden van je kind (blz.11).

Een belangrijke waarschuwing tegen het eenzijdig inzetten op het domein van het psychosociale functioneren ten koste van de domeinen leren en studeren en onderwijsloopbaanbegeleiding. Wat te bewijzen was. Noëlle Pameijer geeft de ouders in dit boek de kennis en de vaardigheden mee om dit proces te helpen bewaken. Wat we alleen maar kunnen toejuichen.

In het eerste hoofdstuk bespreekt de auteur de relatie tussen ouderbetrokkenheid en schoolsucces. Ze formuleert hierin een antwoord op de vraag hoe je als ouder het onderwijs op school kunt ondersteunen en wat de mogelijke effecten ervan zijn. In het tweede hoofdstuk legt ze uit wat het handelingsgericht werken, zoals wij dat kennen, inhoudt en wat de mogelijke wederzijdse verwachtingen zijn van ouders en school.

In de hoofdstukken drie en vier lanceert Noëlle Pameijer tien aandachtspunten die de ouders een handvat moeten geven om hun samenwerking met de school constructief te maken. Ze worden aangebracht en vertaald in het licht van de verschillende gesprekken die een ouder met de school kan hebben. Alvast deze twee hoofdstukken zijn ook verplichte literatuur voor leerkrachten. Ze zijn te waardevol en een te concrete aanvulling op de meer professioneel gerichte handelingsgerichte literatuur om ze zomaar te negeren.

In het vijfde hoofdstuk staat het kind met extra begeleidingsnoden centraal. Een heel belangrijk thema hierbij is het afstemmen van de zorg van de ouders op de zorg van de school en omgekeerd. De auteur beschrijft hier een mogelijk stappenplan voor een constructief en oplossingsgericht gesprek en beantwoordt in het voorbijgaan een aantal vragen waar ouders van zorgenkinderen zeker mee zitten. In het zesde en laatste hoofdstuk geeft Noëlle Pameijer heel wat tips (aan- en afraders) voor ouders om de communicatie met de school op gang te houden.

Ouders die meer achtergrond wensen kunnen alvast terecht bij de verschillende thematische bijlagen van het boek.

Voor ouders is Samen sterk. Ouders & School een aanrader, voor handelingsgericht werkende scholen echter is het verplichte literatuur!

afdrukken

13:57 Gepost door Lieven Coppens in Acco | Permalink | Tags: handelingsgericht werken, ouderbetrokkenheid, oudercontact, ouderparticipatie, ouders | |

2012.03.11

Ouderhulpkaarten Het jonge kind

Auteur: Mieke Vos, Mariëtte Mengerink, Gerkina Doze & Marieke Gerrits
Titel: Ouderhulpkaarten Het jonge kind
Uitgeverij: Eduforce
Plaats: Drachten
Jaar: 2012
Pagina's: 190
ISBN-13: 9789081712057
Prijs: € 99,95

Ouderhulpkaarten_4f34cba828786.jpgEerder op deze boekenblog besprak ik de Ouderhulpkaarten Taal en lezen. Wie de bespreking gelezen heeft, weet waarschijnlijk nog dat ik er zeer enthousiast over was. Deze map kreeg nu een vervolg voor ouders van kinderen van nul tot vier jaar. Ze wil deze ouders ondersteunen bij het stimuleren van de ontwikkeling van hun kind. Laat je hierbij niet misleiden door de gebruikte Nederlandse terminologie: ‘kinderopvang’ en ‘peuterspeelzaal’. In Vlaanderen kunnen deze hulpkaarten zonder problemen meegegeven worden met de ouders van de peuters en kleuters van 2 jaar 6 maanden tot en met 4 jaar en aan de ouders van peuters en kleuters met een (grote) ontwikkelingsachterstand. Daarenboven doen ook de mensen van de verschillende Vlaamse kinderopvangdiensten er hun voordeel mee.

Deze ouderhulpkaarten zijn opnieuw een schot in de roos. De map bestaat uit 18 verschillende kaarten die men kan meegeven met de ouders. Op elke kaart staat een volledig uitgewerkt onderwerp in verband met één van de drie thema’s. Deze thema’s en onderwerpen zijn:

  • Sociaal-emotionele ontwikkeling;
    • De basis;
    • Huilen;
    • Scheidingsangst;
    • Praten;
    • Ongehoorzaamheid;
    • Spelen;
  • Spelontwikkeling:
    • Samen met uw kind;
    • Ontwikkeling van spel;
    • Spelen met speelgoed;
    • De ontwikkeling van de motoriek;
    • Bewegen en muziek;
    • Buiten spelen;
  • Taalontwikkeling:
    • De eerste woordjes;
    • Voorlezen;
    • Spraak- en taalontwikkeling;
    • Woordenschat vergroten;
    • Begrijpend luisteren;
    • Rekenen in taal.

Op de voorzijde van iedere ouderkaart staat nagenoeg altijd hetzelfde:

  • Een korte situering met verwijzing naar de leeftijd van het kind;
  • Een rubriek ‘Wat je als ouder kunt doen!’ met daarin heel korte en praktische suggesties;
  • Een concrete tip in verband met het onderwerp van de kaart.

Op de achterzijde van elke kaart vind je voorbeelden van oefeningen die de ouder met zijn kind kan doen. Ook hier krijg je een concrete tip. Deze heeft dan wel iets te maken met de voorgestelde oefeningen.

De verschillende ouderhulpkaarten vormen samen een coherent geheel, ook al zijn ze perfect los van elkaar te gebruiken. Dit maakt het geheel tot een sterk instrument.

Het is de bedoeling dat de leerkracht een hulpkaart meegeeft met een ouder. Het kan gebeuren dat men dezelfde kaart aan meerdere ouders tegelijk wil doorgeven. Dat is niet direct een probleem. Elk ouderhulpkaart zit vijf keer in de map. Een handige uitleenkaart houdt het geheel overzichtelijk.

Ik kan deze map opnieuw aanbevelen. Niet alleen omwille van de inhoud, maar ook omdat de ouders concreet betrokken worden op de ontwikkeling van hun jonge kind. Ze helpt hen om met bepaalde problemen om te gaan en geeft hen zicht op de ontwikkeling van hun kind. Opnieuw een map die de investering waard is.

afdrukken