2017.04.22

Pienter! thuis

Auteur: Harry Kort & Greetje van Dijk
Titel: Pienter! thuis
Uitgeverij: OnderwijsAdvies
Plaats: Zoetermeer
Jaar: 2014-2015
Pagina's: 20 afzonderlijke katernen, 1 per thema
ISBN-13: -
Prijs: Alle katernen samen: € 85,-
Katernen bij thema 1 tot en met  5: € 17,25
Katernen bij thema 6 tot en met 10: € 17,25
Katernen bij thema 11 tot en met 15: € 17,25
Katernen bij thema 16 tot en met 20: € 17,25

pienter! thuisEerder besprak ik op deze boekenblog Pienter! Groep 1-2. Thematische verrijking voor kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong. Met dit programma wilden de auteurs een structurele en thematische aanpak aanbieden voor het verrijkingsonderwijs aan kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong. Tegelijk hadden ze er eveneens aandacht voor dat deze kleuters niet geïsoleerd mogen raken door er geregeld hun ouders en medeleerlingen bij te betrekken. In Pienter! thuis gaan de auteurs hierin een heel stuk verder. Aansluitend op de twintig thema’s van Pienter! Groep 1-2 hebben ze per thema een extra katern ontwikkeld met daarin een caleidoscoop aan oefeningen waarmee de kleuter en zijn ouders thuis aan de slag kunnen.

De inhoud van die katernen zien er per thema als volgt uit:

Pienter! Groep 1-2 Pienter! thuis
Thema 1: mensen - lichaam Pien op 1 been… auw!
Thema 2: lente Pien in de wei… ei, ei!
Thema 3: zomer Pien in de zee… help!
Thema 4: herfst Pien in de boom… wouw!
Thema 5: winter Pien in het wit… brrr!
Thema 6: eten en drinken Pien pas om met vet… friet!
Thema 7: familie Pien daar is ze dan… Lies!
Thema 8: vervoer Pien aan het stuur… toet-toet!
Thema 9: water Pien in de boot… plons!
Thema 10: beroepen Pien en het vuur… tuut-tuut!
Thema 11: huis - wonen Pien en Jim… jip-pie!
Thema 12: spelen - speelgoed Pien en Jim op de wip… hoog!
Thema 13: verjaardag - feest Pien is heel blij… vijf!
Thema 14: gezond en ziek Pien en lies zijn stip-ziek… jeuk!
Thema 15: kleding Pien en haar… gat!
Thema 16: dieren Pien en haar dol-fijn… dol-fie!
Thema 17: muziek Pien en haar orkest… ret-te-ke-tet!
Thema 18: verre landen Pien en lies ver weg… heet!
Thema 19: kunst Pien op het doek… pim-pel-paars!
Thema 20: techniek Pien slaat… raak!

Elke thuiskatern vertrekt vanuit een eenvoudig verhaaltje waaruit meteen al een aantal Pien-letters (grafemen) geïsoleerd worden, die doorheen de twintig katernen een eigen open leeslijn vormen. Deze komen, naast andere activiteiten in verband met geletterdheid verder in de katern aan bod. Daarnaast is er telkens ook aandacht voor activiteiten rond gecijferdheid. De oplossing van alle activiteiten worden eveneens meegegeven. Ook de Pien infohoek is heel belangrijk: een eigen hoekje waar de kleuter zijn leer- en kennishonger kan stillen. Iedere katern bevat een verwijzing naar de plek op het Internet waar men inspiratie kan opdoen om deze infohoek thuis vorm te geven en uit te rusten.

Net zoals het moederprogramma Pienter! Groep 1-2 komt Pienter! thuis in een moderne, kleurrijke en aantrekkelijke vormgeving. Zeker de kleuters, maar ook de ouders, zullen hier zeker blij mee zijn. Maar ook de keuze van de activiteiten in de verschillende katernen spreekt me heel erg aan: er is gekozen voor soberheid en doelgerichtheid: het uitdagen en leren van de kleuter staat centraal zonder dat men zich in details of onnodige zijsprongen verliest. Het feit dat de aard van de opdrachten en de vormgeving ervan naadloos aansluit bij de aard en de vormgeving van de opdrachten uit het moederprogramma, zorgt voor een grote herkenbaarheid waardoor de kleuter thuis bijna als vanzelf aan de slag kan gaan.

Een bedenking: het is heel goed dat Pienter! thuis inspeelt op de nieuwe inzichten in verband met het belang van de ouderbetrokkenheid in het onderwijs. Maar dit vraagt ook om een duidelijke communicatie tussen ouders en leerkracht. Om het werken met de katernen optimaal te laten renderen, lijkt het me belangrijk dat de leerkracht ervoor openstaat om de ouders bij het werken thuis te begeleiden en dat de ouders bereid zijn om die begeleiding te aanvaarden: onderlinge afstemming lijkt me hier de sleutel tot succes.

Tot slot zou ik aan de auteurs het voorstel willen doen om voor de ouders nog een extra katern te schrijven waar ze voor alle activiteiten een duidelijke instructie geven: zo is bijvoorbeeld onvoldoende duidelijk terug te vinden wat er met het werkblad ‘mijn letters’ bedoeld wordt. Is het de aanzet van een persoonlijk letterportfolio of gaat het hier over de letters van de eigen naam? Dat is niet echt duidelijk. Een dergelijke handleiding zou dit sterke product nog sterker maken! Maar laat deze laatste opmerking vooral de pret niet bederven: ze doet in niets afbreuk aan de kwaliteit van Pienter! thuis.

afdrukken

16:11 Gepost door Lieven Coppens in OnderwijsAdvies | Permalink | Tags: cognitieve ontwikkeling, hoogbegaafd, intelligentie, ontwikkelingsvoorsprong, ouderbetrokkenheid, ouderparticipatie, ouders | |

2013.03.17

Samen sterk

Auteur: Noëlle Pameijer
Titel: Samen sterk
Ouders & School!
Uitgeverij: Acco
Plaats: Leuven|Den Haag
Jaar: 2012
Pagina's: 136
ISBN-13: 978-90-334-8946-4
Prijs: € 19,95

samen sterk - ouders & schoolWie in Vlaanderen (en wellicht ook in Nederland) handelingsgerichte diagnostiek of handelingsgericht werken zegt, denkt meteen aan Noëlle Pameijer; en omgekeerd. Een van de uitgangspunten van dat handelingsgericht gedachtengoed is de constructieve samenwerking tussen leerkrachten, zorgteam, ouders, kind, de schoolbegeleidingsdienst en eventuele externe deskundigen. Een ander uitgangspunt bepaalt dat de positieve aspecten van leerling, leerkracht, zorgteam en ouders van groot belang zijn. Uit deze uitgangspunten valt af te leiden dat ouderbetrokkenheid heel belangrijk is. Waar boeken die handelen over ouderbetrokkenheid het meestal hebben over wat de leerkracht kan doen om de ouderbetrokkenheid te vergroten, bekijkt Noëlle Pameijer deze ouderbetrokkenheid vanuit een ander perspectief: dat van de ouders zelf. Ik citeer een fragment uit de achterflaptekst:

Dit boek pleit voor een bundeling van krachten en biedt ouders een kader voor communicatie. Het geeft hen tips hoe op een positieve manier met leraren in gesprek te gaan en te blijven. Wat kun je vragen? Wat is belangrijk om te vertellen? Het bevat ook tips hoe met je kind over school te praten en hoe mee te denken bij een aanpak die past bij je dochter of zoon. Want als ervaringsdeskundige weet je als geen ander wat werkt bij je kind.

De samenwerking tussen ouders en school verbetert aanzienlijk als ouders weten wat zij van de leerkrachten kunnen verwachten en wat die van hen verwachten. Hoe beter de samenwerking, hoe hoger het schoolplezier van kinderen. En dat is het doel van dit boek: dat kinderen met plezier naar school gaan, zich er veilig en gewaardeerd voelen, ‘zin in leren’ hebben en zich – gezien hun mogelijkheden – optimaal ontwikkelen.

Van bij de inleiding is het duidelijk dat Noëlle Pameijer een boek geschreven heeft voor de ouders. Tegelijk is ook duidelijk dat het geschreven is vanuit de visie van het handelingsgericht werken. Persoonlijk vind ik het heel belangrijk dat ze, voor de ouders (maar mutatis mutandis ook voor scholen, begeleidingsdiensten, overheden, …) het begrip schoolsucces weer zijn juiste inhoud geeft. Schoolsucces is een geïntegreerd geheel van optimale prestaties gezien mogelijkheden, beperkingen en talenten, zin om te leren en goede werkhouding en een goed welbevinden. Deze triade wordt gepresenteerd als een ondeelbaar geheel, waarbij het ene niet langer de voorwaarde is voor het andere. Ik citeer:

Sommige mensen zijn van mening dat eerst het welbevinden op orde moet zijn, voordat een kind met leren kan beginnen. Denk aan uitspraken als: ‘eerst moet dit kind beter in zijn vel zitten, voordat het zich kan interesseren voor lezen en rekenen’ of ‘we zetten het leren even op een laag pitje, gezien de problemen thuis’. Werken aan het welbevinden krijgt dan voorrang. Het kind moet zich eerst goed voelen en dan pas kan het leren, zo denkt men. Maar klopt dat ook? Nee, want leren, motivatie en emotie blijken nauw samen te hangen. Wanneer een kind zich inspant, zijn capaciteiten en interesses benut bij het werken aan een uitdagende opdracht (niet te gemakkelijk, maar ook niet te moeilijk) en er helemaal in opgaat, dan ervaart het kind iets onder de knie te krijgen. En hiermee ontstaat vanzelf zelfvertrouwen en motivatie. Het is dus onjuist dat eerst de emotie en de motivatie op orde moeten zijn, voordat een kind kan leren. Ze gaan gelijk op. Daarom omschrijft HGW schoolsucces breed: het gaat om de leerprestaties én het welbevinden van je kind (blz.11).

Een belangrijke waarschuwing tegen het eenzijdig inzetten op het domein van het psychosociale functioneren ten koste van de domeinen leren en studeren en onderwijsloopbaanbegeleiding. Wat te bewijzen was. Noëlle Pameijer geeft de ouders in dit boek de kennis en de vaardigheden mee om dit proces te helpen bewaken. Wat we alleen maar kunnen toejuichen.

In het eerste hoofdstuk bespreekt de auteur de relatie tussen ouderbetrokkenheid en schoolsucces. Ze formuleert hierin een antwoord op de vraag hoe je als ouder het onderwijs op school kunt ondersteunen en wat de mogelijke effecten ervan zijn. In het tweede hoofdstuk legt ze uit wat het handelingsgericht werken, zoals wij dat kennen, inhoudt en wat de mogelijke wederzijdse verwachtingen zijn van ouders en school.

In de hoofdstukken drie en vier lanceert Noëlle Pameijer tien aandachtspunten die de ouders een handvat moeten geven om hun samenwerking met de school constructief te maken. Ze worden aangebracht en vertaald in het licht van de verschillende gesprekken die een ouder met de school kan hebben. Alvast deze twee hoofdstukken zijn ook verplichte literatuur voor leerkrachten. Ze zijn te waardevol en een te concrete aanvulling op de meer professioneel gerichte handelingsgerichte literatuur om ze zomaar te negeren.

In het vijfde hoofdstuk staat het kind met extra begeleidingsnoden centraal. Een heel belangrijk thema hierbij is het afstemmen van de zorg van de ouders op de zorg van de school en omgekeerd. De auteur beschrijft hier een mogelijk stappenplan voor een constructief en oplossingsgericht gesprek en beantwoordt in het voorbijgaan een aantal vragen waar ouders van zorgenkinderen zeker mee zitten. In het zesde en laatste hoofdstuk geeft Noëlle Pameijer heel wat tips (aan- en afraders) voor ouders om de communicatie met de school op gang te houden.

Ouders die meer achtergrond wensen kunnen alvast terecht bij de verschillende thematische bijlagen van het boek.

Voor ouders is Samen sterk. Ouders & School een aanrader, voor handelingsgericht werkende scholen echter is het verplichte literatuur!

afdrukken

13:57 Gepost door Lieven Coppens in Acco | Permalink | Tags: handelingsgericht werken, ouderbetrokkenheid, oudercontact, ouderparticipatie, ouders | |

2011.05.08

Tienminutengesprekken

Auteur: Folkert de Jong
Titel: Tienminutengesprekken - Handleiding voor gebinnende leerkrachten in het basisonderwijs
Uitgeverij: Eduforce
Plaats: Leeuwarden
Jaar: 2010
Pagina's: 70
ISBN-13: -
Prijs: € 14,95

tienminutengesprekken - handleiding voor beginnende leerkrachten in het basisonderwijsHoe informeer je ouders in ongeveer tien minuten over de ontwikkeling van hun kind? Deze vraag die centraal staat in het boekje van Folkert de Jong is helemaal niet overbodig. Beginnende leerkrachten hebben hier vaak wat moeite mee. Deze zeer toegankelijk geschreven inleiding helpt hen op weg.

Na een kort voorwoord heeft de auteur het in het eerste hoofdstuk over de verschillende soorten contacten die ouders met de school van hun kind (kunnen) hebben. Het gaat dan over ouderparticipatie, het door de school geven van informatie aan de ouders en individuele contacten tussen ouders en leerkrachten. Het tienminutengesprek (in Vlaanderen kortweg ‘oudercontact’ genoemd) valt onder deze laatste categorie.

Het tweede hoofdstuk staat stil bij de doelen van het tienminutengesprek. Het vergelijkt de doelen van de school met de doelen van de ouders. De auteur lijst tegelijk de onderwerpen die in het gesprek aan bod kunnen komen, op. Hij maakt duidelijk dat ouders soms met andere verwachtingen naar het tienminutengesprek komen dan de leerkracht. Een (beginnende) leerkracht moet zich daar goed van bewust zijn. Enkel zo kan hij bepaalde reacties van de ouders begrijpen.

Nadat hij in het derde hoofdstuk de driehoeksrelatie leerling|ouders|leerkracht besprak, schetst Folkert de Jong de enorme verscheidenheid aan ouders die je als leerkracht op een oudercontact ontmoet. Deze verscheidenheid heeft onder meer te maken met het opleidingsniveau, het beroepsniveau, het inkomen, de levensbeschouwing, de opvoedingsoriëntatie, de levensfase en/of de culturele achtergrond van de ouders. Kortom, de auteur geeft aan dat een leerkracht op de avond van het oudercontact heel snel moet kunnen schakelen. Geen twee ouders zijn dezelfde.

Vanaf het vijfde hoofdstuk begint het tweede, meer praktische deel van het boek. In dit hoofdstuk komen geen gespreksvaardigheden aan bod maar staat de auteur stil bij een aantal praktische aspecten zoals de plaats waar het gesprek doorgaat, de positie van ouders en leerkracht ten opzichte van elkaar, de manier waarop men de ouders ontvangt en begroet en dergelijke meer.

In het zesde hoofdstuk bekijkt de auteur de mogelijke opbouw van een tienminutengesprek. En geeft hij tips voor een goede tijdsbewaking. Het gesprek heet niet voor niets een tienminutengesprek. Deze tips vult hij in het zevende hoofdstuk aan met een aantal aanbevelingen om als (beginnende) leerkracht de op het oudercontact opgedane indrukken een plaats te geven. Ook het belang van de aanwezigheid van de directie licht hij toe.

Het achtste hoofdstuk staat helemaal in het teken van het slechtnieuwsgesprek. De auteur is formeel: slecht nieuws breng je niet op tien minuten. Daar moet je voldoende tijd voor nemen. De auteur legt uit op welke manier dit kan gebeuren

In het negende hoofdstuk presenteert Folkert de Jong de resultaten van een onderzoek dat hij deed naar tienminutengesprekken. De resultaten hiervan zijn ook voor Vlaamse leerkrachten relevant.

In het tiende en laatste hoofdstuk kun je in een aantal voorbeelden de uit het boek opgedane kennis concreet herkennen.

Dit is een zeer praktisch boekje dat iedere leerkracht, beginnend of niet, zeker zal smaken. Op voorwaarde dat hij het niet leest als een receptenboek voor een geslaagd tienminutengesprek. Wie echter bereid is tot zelfreflectie en dit boekje met een open geest leest, zal heel veel hebben aan de herkenbare en zeer praktische benadering van dit onderwerp.

afdrukken

18:01 Gepost door Lieven Coppens in Eduforce | Permalink | Tags: methodiek, oudercontact, ouderbetrokkenheid, ouderparticipatie, ouders, slechtnieuwsgesprek, tienminutengesprek | |

2010.03.14

Relatie met de ouders, goed voor elkaar

Auteur: Duco Creemers & Thijs Radersma
Titel: Relatie met de ouders, goed voor elkaar
Programma om de kwaliteit van de relatie met de ouders 'goed voor elkaar' te krijgen en te houden
Uitgeverij: Schoolsupport/Abimo
Plaats: Zuidhorn/Sint-Niklaas
Jaar: 2008
Pagina's: 104 + Cd-rom
ISBN-13: 978-90-8664-055-3
Prijs: € 149,-

relatie met de ouders, goed voor elkaar - programma om de kwaliteit van de relatie met de ouders 'goed voor elkaar' te krijgen en te houdenHet is belangrijk voor een school dat ze een goede relatie heeft met alle ouders. Dat spreekt niet altijd vanzelf. Met Relatie met de ouders, goed voor elkaar haalt de school een instrument in huis om de kwaliteit van deze relatie te bewaken en te verbeteren.

Dit programma is een instrument. Verwacht dus geen theoretische uiteenzetting over kwaliteitszorg. Het is de bedoeling dat je er als school meteen mee aan de slag kunt gaan. De auteurs hebben alle acties die de school kan ondernemen, verdeeld in vijf rubrieken:

  • Ouders informeren over de school;
  • Ouders informeren over hun kind;
  • Ouders betrekken bij de school;
  • Formele contacten plannen tussen ouders en school;
  • De verwachtingen en ideeën van ouders kennen. Deze rubriek is zeer sterk uitgewerkt. Omdat de scholen in Nederland verplicht zijn om van de ouders om de vier jaar een enquête af te nemen.

Als school bereik je dit alles niet zomaar. Daarvoor moet je binnen het schoolteam duidelijke afspraken maken. Deze afspraken kan je in dit kwaliteitsinstrument vastleggen. Na afloop hiervan krijgen alle betrokkenen een persoonlijke takenlijst. Bij elke taak is er ruimte voorzien om de stand van zaken weer te geven. Je kunt zelfs een bepaalde taak tot prioriteit maken en daaraan de nodige acties verbinden. De taken die goed zijn uitgevoerd, zijn meteen een goede indicator voor de kwaliteit van het geheel.

In de map bij de Cd-rom die het eigenlijke kwaliteitsinstrument bevat, vind je heel wat nuttige informatie om het programma vlot en goed te gebruiken. Handige stappenplannen nemen de gebruiker mee in de wereld van dit kwaliteitsinstrument.

Omdat je als school niet alles tegelijk kunt realiseren, is het goed om te werken met een ontwikkelingsplan. In de map bij de Cd-rom zit daarvoor een katern met suggesties. Deze zijn in dezelfde rubrieken als hierboven onderverdeeld.

De laatste katern van de map bevat concrete voorbeelden bij de verschillende stappenplannen en suggesties voor de ontwikkelingsplannen. Een aantal van deze voorbeelden vind je in Word-formaat op de Cd-rom en zijn volledig aanpasbaar. Een greep uit het aanbod:

  • Een gespreksformulier met handleiding en aandachtspunten voor een huisbezoek;
  • Een intakeformulier voor een nieuwe leerling met een uitgebreide beschrijving van de procedure;
  • Een formulier om een oudercontact inhoudelijk goed voor te bereiden;
  • Een inhoudelijke beschrijving met suggesties voor een evolutiegesprek over een leerling;
  • Een overzicht van werkvormen voor een ouderavond.

Geschreven vanuit de Nederlandse context, is dit kwaliteitsinstrument in Vlaanderen ook heel goed bruikbaar. Het brengt structuur en systematiek in het bewaken van de relatie tussen ouders en school. Een thema dat ook hier zeer actueel is.

afdrukken

22:45 Gepost door Lieven Coppens in Abimo, Schoolsupport | Permalink | Tags: ouders, lager onderwijs, kleuteronderwijs, basisonderwijs, methodiek, ouderbetrokkenheid, ouderparticipatie, kwaliteitszorg | |