BOEKetje onderwijs

Kinderen op een natuurlijke manier leren praten over hun lichaam en bloot zijn. Dat is de idee achter dit boekje. Het vertelt hoe een jongen en meisje, Luuk en Roos, in verschillende situaties hun eigen lichaam ontdekken. Ook de verschillen tussen jongens en meisjes komen aan bod. Deze manier van schrijven biedt voldoende aanknopingspunten om de geslachtsdelen juist te benoemen en hun functie te bespreken. Het is de bedoeling dat kinderen van twee tot vijf jaar dit boek samen met een volwassene (ouder, leerkracht, opvoeder, …) leest.

De auteurs slagen erin om de kleuters de juiste informatie en woorden te geven zonder daarbij te overdrijven. De nadruk ligt duidelijk op de kwaliteit van de informatie en niet op de kwantiteit. De illustraties zijn goed en duidelijk en geven voldoende aanzetten om met de kleuter verder te praten. Bovendien gaat er van dit boekje ook een preventieve waarde uit. Omdat iets maar bestaat als je het kunt benoemen. Juist daardoor kun je het ook ervaren als van jezelf. En grenzen trekken.

Een hebbeding!

Met dank aan Reinhilde Janssen, CLB-arts VCLB Meetjesland, voor het advies bij de bespreking.

De boeken van uitgeverij Ninõ worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

Opvoedingsondersteuning heeft al enkele jaren, ook in Vlaanderen, zijn plaats in onze maatschappij veroverd. Daarvan getuigen enerzijds de opvoedingswinkels en anderzijds het feit dat ze opgenomen werd in het takenpakket van een aantal diensten en instellingen. Dit boek, dat voor het eerst verscheen in 1999, is dan ook nog altijd verrassend actueel.

Het boek Opvoedingsondersteuning als bijzondere vorm van preventie werd geschreven vanuit een Nederlandse context maar heeft zeker ook zijn waarde voor Vlaanderen. In vijf hoofdstukken schrijft de auteur de essentie van de opvoedingsondersteuning neer. Dit maakt het boek tot een leerboek bij uitstek voor iedereen die beroepsmatig ouders moet ondersteunen bij de opvoeding van hun kinderen. Meer nog dan vroeger is opvoeden een taak geworden die de draagkracht van ouders op de proef stelt. Niet in het minst door de snel veranderende maatschappij die voortdurend nieuwe uitdagingen, noden en problemen voor kinderen en ouders schept.

In het eerste hoofdstuk wordt de plaats van de opvoedingsondersteuning in onze huidige maatschappij scherpgesteld. De auteur schetst het algemene kader en gaat onder andere dieper in op de functies ervan in deze tijd en benadrukt het verschil met de pedagogische preventie zoals deze ontstaan is binnen een medisch model. De aanpak van de opvoedingsondersteuning richt zich nu op de risicofactoren die kunnen leiden tot een problematische opvoedingssituatie.

Het tweede hoofdstuk bespreekt enkele theorieën die gebruikt worden bij de opvoedingsondersteuning. De volgende theorieën komen aan bod:

• de transactionele ontwikkelingstheorie
• de balanstheorie
• de levenslooptheorie
• de theorie van het continuüm van gewone opvoedingsvragen tot problematische opvoedingssituaties
• de sociale steuntheorie
• de competentietheorie

Het derde hoofdstuk gaat uitgebreid in op de opvoedingsondersteuning als vak. In dit hoofdstuk worden antwoorden geformuleerd op enkele essentiële vragen, zoals daar zijn:

• Wanneer is iets een opvoedingsprobleem?
• Wie is er eigenaar van een opvoedingsprobleem?
• Wat vraagt een ouder als hij beroep doet op opvoedingsondersteuning? Hoe breng je die vragen in kaart?

Daarnaast is er ruim aandacht voor de verschillende vormen die opvoedingsondersteuning kan aannemen en voor de voorwaarden waaraan de hulpverleners en de hulpverlening moeten voldoen om kwaliteitsvol te werken.

Het vierde hoofdstuk is helemaal gewijd aan de essentie van de opvoedingsondersteuning, de pedagogische advisering. Het begint met het beschrijven van de kenmerken, doelstellingen en uitgangspunten van de pedagogische advisering om daarna de methodiek in zijn verschillende fasen en vormen te beschrijven. Het staat eveneens stil bij de vaardigheden en competenties waarover de hulpverlener moet beschikken en gaat daarbij concreet in op verschillende belangrijke aspecten en factoren die een voorwaarde zijn voor een geslaagde ondersteuning. Het mogelijke effect van een geslaagde ondersteuning wordt eveneens beschreven. Dit hoofdstuk sluit af met de beschrijving van twee programma's voor opvoedingsondersteuning.

Het vijfde en laatste hoofdstuk van dit boek is minder relevant voor Vlaanderen. Het gaat immers in op de Nederlandse situatie en haar typische voorzieningen. Toch verdient dit hoofdstuk om gelezen te worden, omdat het het verband schetst tussen de opvoedingsondersteuning enerzijds en de jeugdhulpverlening anderzijds, een verband dat ook in Vlaanderen duidelijk aanwezig is, niet in het minst binnen het kader van de integrale jeugdhulp-verlening.

Wat het boek zeer interessant maakt is de extra dimensie die het heeft meegekregen in de vorm van de ondersteunende website http://www2.coutinho.nl/opvoedingsondersteuning. Op deze website vindt de lezer niet alleen opdrachten om de inhoud van het boek te verwerken, maar ook (verwijzingen naar) verschillende verdiepende en actuele artikels die toelaten de inhoud van de verschillende hoofdstukken aan te vullen en te verbreden.

De boeken van uitgeverij Coutinho worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.