2017.11.26

Effectief rekenonderwijs op de basisschool

Auteur: Marcel Schmeier
Titel: Effectief rekenonderwijs op de basisschool
Uitgeverij: Pica|Pelckmans Pro
Plaats: Huizen|Kalmthout
Jaar: 2017
Pagina's: 19296
ISBN-13: 978-94-91806-59-9
Prijs: € 27,95

Vraag: Moeten we het nieuwe boek van Marcel Schmeier tot een verplicht handboek maken voor iedereen die in Vlaanderen en Nederland de opleiding volgt voor leerkracht in het basisonderwijs?

Antwoord: Niet aarzelen, gewoon doen. Het boek biedt een directe, effectieve én inclusieve toegang tot een didactiek die recht doet aan ieder kind, die ieder kind op het vlak van rekenen laat groeien. Het vervangt de traditionele rekendidactiek niet, het versterkt die exponentieel, niet in het minst omdat het afrekent met een aantal hardnekkige mythes in verband met het oude, rekentraditionele onderwijs. Of hoe het kwaliteitsmerk vintage ook het Vlaamse en Nederlandse onderwijs heeft bereikt.

effectief rekenonderwijs op de basisschoolIn zijn boek heeft Marcel Schmeier het in een eerste hoofdstuk over het verschil tussen het realistisch en traditioneel rekenen en het getouwtrek tussen beiden om in het onderwijs de overhand te halen. Deze verschillen brengt hij haarfijn aan de oppervlakte aan de hand van vijf vragen:

  • Context als startpunt of sluitstuk?
  • Ontdekken of instructie?
  • Beheersing door begrip of begrip door beheersing?
  • Kolomsgewijs of cijferend rekenen?
  • Happendeling of staartdeling?

Hij beëindigt als het ware deze strijd aan het einde van dit hoofdstuk door de aanwijzingen voor effectief rekenonderwijs zoals die in de wetenschappelijke literatuur worden aangegeven nog eens op een rijtje te zetten. Alleen dit al maakt het boek meer dan de moeite waard!

Het tweede hoofdstuk staat helemaal in het teken van het effectief rekenonderwijs in de klas. Samengevat komt dit neer op drie belangrijke punten:

  • Van voordoen naar zelf doen;
  • Van concreet naar abstract;
  • Van kunstje naar kunst.

Ik ben ervan overtuigd dat heel veel leerkrachten meteen enthousiast zullen zijn over de geschetste opbouw van een goede en effectieve rekenles en er meteen mee aan de slag zullen (willen) gaan.

Marcel Schmeier beschrijft in het derde hoofdstuk van zijn boek hoe men kan omgaan met de verschillen tussen zwakke en sterke rekenaars. Geen overbodige luxe binnen de Vlaamse en Nederlandse onderwijscontext. Als leerkracht leer je succesfactoren herkennen in verband met het omgaan met verschillen, leer je hoe je in de eigen lespraktijk kunt aansluiten op de onderwijsbehoeften van zowel de zwakke als de sterke rekenaars en hoe je dit allemaal kunt organiseren. Bij dit laatste bewandelt hij het volledige continuüm van de leerling met ernstige rekenproblemen en dyscalculie tot en met de excellente rekenaars.

Het automatiseren is het centrale thema van het vierde hoofdstuk. Iedere leerkracht die dit ziet als 'gewoon van buiten leren' of een resolute tegenstander is van het automatiseren moet dit hoofdstuk grondig doornemen. Voor hen, maar ook voor de andere leerkrachten, valt hier nog veel te leren. Hetzelfde geldt trouwens voor het vijfde hoofdstuk dat helemaal in het teken staat van de Nederlandse verhaal- en contextsommen en de Vlaamse oerdegelijke vraagstukken.

Hoe je het effectief rekenonderwijs organiseert op school komt uitgebreid aan bod in het laatste hoofdstuk. Verplichte literatuur voor het beleidsteam om daarna alle leerkrachten te bezielen.

Deze bespreking doet heel veel onrecht aan het nieuwste boek van Marcel Schmeier. Dingen die ik noodgedwongen niet heb aangeraakt maar dit werk tot een belangrijk inspiratie- en didactisch leerboek maken zijn:

  • De voor elk hoofdstuk zorgvuldig geformuleerde leerdoelen;
  • De uitgebreide bibliografie;
  • De vele en goed gekozen citaten;
  • De zorgvuldig uitgekozen schema's en illustraties;
  • De vele illustratieve tekstkaders;
  • De opdrachten voor zelfreflectie;
  • De vele verwijzingen naar verbredende en verdiepende literatuur;
  • De aanwezigheid van overzichten, hulpmiddelen en andere materialen die je van het Internet kunt afhalen voor direct gebruik.

Met andere woorden: het zoveelste naslagwerk met karakter dat door uitgeverij Pica, in dit geval samen met de Vlaamse uitgeverij Pelckmans Pro, wordt uitgegeven.

Een naslagwerk met karakter!

naslagwerk met karakter afdrukken

2016.12.02

Ideeënboek dyscalculie

Auteur: Ludo Cuyvers
Titel: Ideeënboek dyscalculie
Helpen zit in onze natuur
Uitgeverij: Garant
Plaats: Antwerpen|Apeldoorn
Jaar: 2015
Pagina's: 117
ISBN-13: 978-90-441-3274-8
Prijs: € 16,90

ideeënboek dyscalculie - helpen zit in onze natuurEen pretentieloos boekje in een heldere taal over dyscalculie schrijven, dat er tegelijk in slaagt op een bevattelijke manier de brug tussen theorie en praktijk te slaan, je moet het maar kunnen. Welnu: Ludo Cuyvers kan het! Toen ik het begon te lezen, was ik onmiddellijk enthousiast. Het is immers een boekje dat leerkrachten en ouders direct antwoord geeft op de voor hen meest belangrijke vragen:

  • Wat is dyscalculie?
  • Hoe kan ik voor het kind met dyscalculie thuis en in de klas concrete hulp bieden?

Deze vragen worden in de twee delen van het boek beantwoord. In het eerste deel geeft Ludo Cuyvers een uitgebreid, op de theorie geënt – maar niet te theoretisch – antwoord op de vraag wat dyscalculie is en hoe je die tijdig kunt (moet) herkennen. Daarbij staat hij stil bij de verschillende verschijningsvormen, waarbij we duidelijk de invloed van professor Annemie Desoete merken, om via een aantal officiële definities te komen bij de manier waarop men de diagnose kan stellen. Dit deel is kort, helder en bondig, maar verdient het zeker om aandachtig gelezen te worden. Alleen zo kan men de zin en het opzet van veel van de voorgestelde interventies uit het tweede deel voldoende begrijpen.

In het twee deel brengt de auteur tal van interventies aan die men doorheen de verschillende schooljaren kan toepassen. Daarbij verduidelijkt hij eerst nog de indeling die hij in het eerste deel maakte tussen semantische of geheugendyscalculie, procedurele dyscalculie, getallenkennisdyscalculie en visuo-spatiële dyscalculie. Geloof me: bleven deze termen na het lezen van het eerste deel nog een beetje wazig, dan is de mist na het lezen van dit stuk volledig opgetrokken. Eens zover, dan beschrijft de auteur heel concreet wat men zowel thuis als in de klas allemaal kan doen. Thuis en in de klas, want de auteur stelt duidelijk dat de auteurs in deze co-therapeut zijn. Tot slot is het laatste deel over waar voor de leerlingen met dyscalculie de struikelblokken in het leerplan liggen (ook weer met tal van concrete ideeën doorspekt) een prachtige manier om het boek te besluiten.

Het enige wat ik in dit boek miste was een duidelijke bronnenvermelding. Jammer, omdat je wel duidelijk merkt dat de auteur zijn theorie kent.

De moeite waard.

afdrukken

2015.02.28

Hulpwaaier Dyscalculie

Auteur: Marjolein Naaktgeboren & Sonja Prins
Titel: Hulpwaaier Dyscalculie
Tips en strategieën bij de hand
Uitgeverij: Pica
Plaats: Huizen
Jaar: 2014
Pagina's: 90
ISBN-13: -
Prijs: € 14,95

hulpwaaier dyscalculie - tips en strategieën bij de handDe Nederlandse uitgeverij Pica heeft een nieuw exemplaar toegevoegd aan zijn succesvolle en zeer degelijke reeks hulpwaaiers: de Hulpwaaier Dyscalculie. Als leerkracht heb je nu opnieuw geen reden meer om te beweren dat er geen overzicht bestaat van de tips en strategieën die je kunt aanwenden om deze leerlingen in de klas nog beter te begeleiden. Zoals elke hulpwaaier is het geen volledige lijst geworden van alle strategieën en maatregelen, maar wel een zeer uitgebreid overzicht van zaken die hun nut al eerder hebben bewezen. Zoals altijd maakten de auteurs gebruik van gemakkelijk herkenbare rubrieken om orde te scheppen in hun uitgebreide aanbod. Elk onderdeel kreeg opnieuw een eigen kleur:

  • Lichtblauw: wat is dyscalculie?
  • Blauw: passend rekenonderwijs
  • Groenblauw: voorafgaand aan de diagnose dyscalculie
  • Paars: dyscalculie en de basisschool na de diagnose
  • Lichtpaars: dyscalculie op het voortgezet onderwijs
  • Lichtroze: dyscalculie en hulpmiddelen
  • Roze: dyscalculie thuis
  • Lichtbruin: dyscalculie en…
  • Grijsbruin: bronnen en aanbevelingen
  • Donkerbruin: literatuur
  • Donkerpaars: verklarende woordenlijst

Opnieuw is dit instrument een mooi voorbeeld van de manier waarop theorie en praktijk met elkaar kunnen verweven worden tot een concreet en bruikbaar werkinstrument voor alle leerkrachten.

afdrukken

19:48 Gepost door Lieven Coppens in Pica | Permalink | Tags: compenseren, dyscalculie, lager onderwijs, leerprobleem, rekenen, rekenprobleem, remediëren, secundair onderwijs, wiskunde | |

2010.12.11

Opzoekboekje wiskunde

Auteur: Braams&Partners i.s.m. RT Amersfoort
Titel: Opzoekboekje opzoekboekje wiskunde
Uitgeverij: Braams&Partners
Plaats: Deventer
Jaar: s.d.
Pagina's: 75 fiches
ISBN-13: -
Prijs:  € 17,50

opzoekboekje wiskundeNa het succes van de opzoekboekjes rekenen en spellen voor het basisonderwijs, is er nu ook het opzoekboekje wiskunde voor het voortgezet onderwijs. Braams & Partners hebben dit in samenwerking met Remedial Teaching Amersfoort samengesteld. Met als doelgroep jongeren met automatiserings- en/of rekenproblemen, kan dit opzoekboekje ook voor Vlaamse leerlingen een grote hulp zijn. Nagenoeg alle kaartjes bevatten leerstof die in het Vlaamse onderwijs ook aan bod komt. Vanzelfsprekend zal men, al naargelang de richting, het aantal fiches moeten aanpassen.

De auteurs hebben de wiskundige inhouden ondergebracht in vijf verschillende categorieën. We geven ter oriëntatie een overzicht van deze categorieën met enkele voorbeelden. Hierdoor is de bruikbaarheid voor Vlaanderen meteen bewezen:

  • Basisvaardigheden(fiches met blauwe rand):
    • breuken;
    • negatieve getallen;
    • assenstelsel en coördinaten;
  • Algebra(fiches met paarse rand):
    • voorrangsregels;
    • haakjes wegwerken;
    • ontbinden in factoren;
  • Verbanden(fiches met groene rand):
    • lineair verband;
    • wadratisch verband;
    • exponentieel verband;
  • Meetkunde(fiches met gele rand):
    • inhoud berekenen van ruimtefiguren;
    • stelling van Pythagoras;
    • hoek berekenen met sinus/cosinus/tangens;
  • Statistiek(fiches met oranje rand):
    • gemiddelde, modus, mediaan;
    • kansen berekenen;
    • frequentietabel aflezen;

Bij het ontwikkelen van de fiches gingen de auteurs uit van verschillende didactische principes die in de praktijk goed bleken te werken. Dat lees je op www.opzoekboekje.nl. Zo kozen ze, waar mogelijk, voor meer universele oplossingsstrategieën zodat zoveel mogelijk somtypen met dezelfde methode kunnen opgelost worden. Deze keuze zorgt onder meer voor een enorme ontlasting van het werkgeheugen van de leerling. Dit levert alleen maar voordelen op. Daarnaast zijn er een aantal stappenplannen voorzien voor veel voorkomende wiskundetaken. Zij moeten de overgang van mechanisch naar inzichtelijk rekenen vergemakkelijken. Ze hebben tegelijk ook een belangrijke meerwaarde: door ze te verinnerlijken kan de leerling zichzelf aansturen. Een derde kwaliteit van deze fiches is hun sobere maar duidelijke opmaak met een heel mooi evenwicht tussen tekst, afbeeldingen en formules. Hierdoor hebben ze een grote leesbaarheid.

Niet aarzelen: gebruiken!

afdrukken

2009.12.31

Opzoekboekje rekenen

Auteur: Braams&Partners
Titel: Opzoekboekje rekenen
Uitgeverij: Braams&Partners
Plaats: Deventer
Jaar: s.d.
Pagina's: 71 fiches
ISBN-13: -
Prijs:  € 17,50

opzoekboekje rekenenZe bestaan voor rekenen, spellen en vreemde talen. Ze hebben hetzelfde doel. De leerlingen die het nodig hebben, ondersteunen bij hun moeizame leerproces. Ze zijn vaak het resultaat van de inspanningen van echte zorg(ende)leerkrachten. Ze heten 'onthoudboekje', 'formularium' of 'opzoekboekje'. Ik zag ze in alle maten en kleuren. Sommige zelfs in boekvorm.

Tom Braams is een expert op het vlak van diagnose en behandeling van leerproblemen. Hij is auteur van verschillende boeken. Samen met Annemie Desoete schreef hij Kinderen met dyscalculie. Hij stelde met zijn medewerkers een opzoekboekje voor rekenen op. Een op-zoekboekje om 'U' tegen te zeggen. Omdat het ontstond vanuit de expertise van de diagnostische en remediëringspraktijk van Braams&Partners. Niet in het minst omdat je de fiches uit het opzoekboekje kunt gebruiken naast elke rekenmethode.

Als gebruiker bepaal je zelf welke fiches je een leerling geeft. Je hebt een zeer ruime keuze. De fiches zijn ondergebracht in vijf categorieën. Deze herken je gemakkelijk aan de gekleurde rand:

  • Algemeen rekenen
  • Breuken, komma's en procenten
  • Geld
  • Meten
  • Tijd en kalender

Onder de rubriek Algemeen rekenen vind je onder andere de splitsingen tot 10, de tafels van vermenigvuldiging, het cijferrekenen en elementen uit de getalkennis terug. De andere spreken voor zich.

Waarom ik voor deze fiches val? Omwille van de logische en coherente opbouw van elke rubriek. Ook omwille van het goede evenwicht in het gebruik van afbeeldingen en geschreven taal. Maar vooral omwille van:

  • de geïntegreerde aanpak van breuken, kommagetallen en procenten;
  • de specifieke en concrete aanpak van het metend rekenen. De nadruk ligt duidelijk op het functionele. De oriëntatie van de leerlingen op lengtematen, oppervlaktematen, inhoudsmaten en weegmaten staat voorop. Alle maten zijn heel concreet en verankerd in het dagelijkse leven van de kinderen;
  • de zeer aantrekkelijke en tegelijk functionele vormgeving;
  • het verduidelijken van het gebruik van de rekenmachine waar toepasselijk.

Naast het gebruik in de remediëring vind ik ze ook uitermate geschikt als vast hulpmiddel voor de leerlingen uit het beroepssecundair onderwijs.

Dit is een Nederlands product. Dit betekent dat er bij het cijferen enkele verschillen zijn in de notatiewijze. Vooral deze van het cijferend delen is volledig anders dan in Vlaanderen. Dit gaat echter maar over één fiche. En kan dus nauwelijks een bezwaar zijn. Bij de andere bewerkingen staat het bewerkingsteken rechts in plaats van links. Iets wat je eenvoudig kunt aanpassen. Voor de tafels zit het verschil in het feit dat ze niet stoppen bij 10 x, maar doorgaan tot 12 x. Hier valt bij zwakke rekenaars zeker iets voor te zeggen.

Van de website www.opzoekboekje.nl kun je een toelichting bij elke fiche afhalen. Zo heb je meteen ook een overzicht van de inhoud van alle fiches.

Een absolute aanrader!

afdrukken