BOEKetje onderwijs

Ik heb er lang over nagedacht of ik dit boek zou bespreken. Omdat het zich een beetje buiten de opzet van deze boekenblog bevindt. Het feit dat leerlingenbegeleiders uit het secundair onderwijs en studentenbegeleiders uit het hoger onderwijs er toch baat kunnen bij hebben, gaf echter de doorslag. Ook in het secundair en hoger onderwijs gaan studenten met Asperger soms relaties aan. En lopen ze soms tegen de grenzen van hun relationele vaardigheden aan. Dan kan dit boek voor hen en/of hun begeleider een houvast zijn.

De auteur koos ervoor om een werkboek te schrijven: dit betekent dat dit boek wetenschappelijke kennis combineert met ervaringsdeskundigheid. Het werd een geen-onzin-boek geschreven in een eenduidige taal. Werkbare en realistische opdrachten tonen de leerling of student met Asperger en zijn eventuele partner een nieuwe weg doorheen de problemen waarmee ze zich kunnen geconfronteerd zien. Deze problemen kunnen spelen op het vlak van:

• de communicatie;
• de niet-verbale communicatie;
• de perspectiefneming;
• de seksualiteit;
• de sociale communicatie over en weer;
• het gezinsleven;
• het ouderschap;
• het stellen van prioriteiten.

Het boek heeft daarenboven ook aandacht voor enkele andere aspecten. Zo geeft het een duidelijk antwoord op de vraag of je het aan iedereen moet vertellen dat je Asperger hebt. De eigen kinderen, de ouders en schoonouders, de vrienden, de werkgever… ze passeren allemaal de revue. Het antwoord laat ik je zelf ontdekken. Daarnaast besteedt het boek ook expliciet aandacht aan de partner van iemand met Asperger. Want ook hij, vooral hij, moet zijn weg vinden doorheen deze relatie.

Een boek om als hulpverlener achter de hand te houden.

De boeken van uitgeverij Nieuwezijds worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.

Hoe ga je als leerkracht in de klas om met de jongerencultuur van jouw leerlingen? Hoe reageer je op hun soms grensoverschrijdend gedrag? Dit is ongetwijfeld een vraag die menig leerkracht uit het secundair of voortgezet onderwijs in Vlaanderen en Nederland zich al heeft gesteld. De drie auteurs van dit boek geven hierop een antwoord. Niet pasklaar, maar wel eerlijk en positief. En bruikbaar zowel in Vlaanderen als in Nederland. De vele concrete voorbeelden (die door iedere leerkracht zeker kunnen aangevuld worden), maken het boek daarenboven tot een belangrijk tijdsdocument. De vele reflectiemomenten die in het boek zijn opgenomen maken het verder tot een uniek ‘leer’-boek voor leerkrachten.

Eerst een woordje uitleg: het hiphopwoord dissen, dat nog niet in onze woordenboeken te vinden is, is ontleend aan het Engelse to dis(s). Deze verkorting van het Engelse to disrespect ontstond in de jaren tachtig. Het heeft de betekenis van afkraken, minachten, te kijk zetten.

In het eerste hoofdstuk breken de auteurs een lans voor een heldere rolverdeling tussen leerkracht en leerling. Ze noemen dit de rolvastheid van de leerkracht. De relatie tussen leraar en leerling is steeds een afhankelijkheidsrelatie met de leraar in de leidinggevende positie. Door duidelijke grenzen aan te geven, zorgt de leerkracht er, vanuit de gedragscode die bij zijn rol hoort, voor dat de leerlingen in alle veiligheid kunnen leren. Met andere woorden: een duidelijke rolverdeling is een voorwaarde voor goed onderwijs. Is de leerling gelijkwaardig aan de leerkracht, dan betekent dit nog niet dat hij zijn gelijke is. De leerkracht leidt, de leerling volgt. Juist die afhankelijkheidsrelatie biedt de veiligheid die de leerling nodig heeft om te groeien. Maar deze afhankelijkheidsrelatie houdt ook enkele risico’s in. De auteurs reiken hier oplossingen voor aan.

In het tweede hoofdstuk leert de lezer hoe de leerkracht zijn rolvastheid waarmaakt. Dit heeft alles te maken met het creëren van een goede sfeer, het maken en bewaken van goede afspraken, het adequaat reageren op ongewenst gedrag en het goed afsluiten van een les. Wie wil weten wat het fluitketeleffect is, moet dit hoofdstuk zeker lezen!

Het derde hoofdstuk laat de leerkracht nadenken over zijn professionaliteit. Hierbij benadrukken de auteurs dat hij een voorbeeldfunctie heeft en een lid is van een schoolteam. En een schoolteam is altijd meer dan de som van de delen. Maar of je dat in iedere school vindt? Nochtans zijn professionaliteit en schoolteam een onverbrekelijk duo. Klagen helpt niet, als leerkracht jouw verantwoordelijk opnemen wel. Verder gaan de auteurs in op het verschil tussen de school- en de straatcultuur. Deze straatcultuur wordt door een aantal leerlingen binnen de school gebracht. De auteurs zijn zeer formeel: dit is ieders probleem! Een stevig woordje uitleg over het fenomeen straatcultuur en de manier waarop je er als leerkracht mee om moet gaan, besluit dit hoofdstuk.

In hoofdstuk vier zijn de gevaren van de virtuele wereld (lees: sociale netwerken, cyberpesten, digitale agressie) aan de orde. De auteurs geven een keur aan praktische tips om je als leerkracht hiervoor te beschermen. Maar is daarom alles negatief? Neen! Ze tonen ook aan dat de virtuele wereld heel wat leerkansen biedt.

In het vijfde hoofdstuk staat de seksualiteit van de leerlingen centraal. Na een korte inleiding over jongeren en seksualiteit gaan de auteurs dieper in op de volgende thema’s:

• Hoe kan je als leerkracht reageren op een liefdesverklaring van een leerling? Geintje, provocatie of intimidatie?
• Wat te doen als een leerling verliefd is op een leerkracht? Verliefd op de docent.
• Wat te doen als je als leerkracht verliefd bent op een leerling? Verliefd op een leerling.
• Hoe omgaan met grensoverschrijdend seksueel gedrag van leerlingen? Hormonen in de klas.

Heel duidelijke voorbeelden en ad rem reflectievragen zorgen voor heel wat leerkansen voor de lezer.

Een boek dat gevoelig bijdraagt tot de professionaliteit van de leerkracht secundair en voortgezet onderwijs. Tevens een aanrader voor iedereen met een schoolondersteunende (begeleidings)opdracht.

De boeken van uitgeverij CPS worden in België verdeeld door uitgeverij Abimo.

Kinderen op een natuurlijke manier leren praten over hun lichaam en bloot zijn. Dat is de idee achter dit boekje. Het vertelt hoe een jongen en meisje, Luuk en Roos, in verschillende situaties hun eigen lichaam ontdekken. Ook de verschillen tussen jongens en meisjes komen aan bod. Deze manier van schrijven biedt voldoende aanknopingspunten om de geslachtsdelen juist te benoemen en hun functie te bespreken. Het is de bedoeling dat kinderen van twee tot vijf jaar dit boek samen met een volwassene (ouder, leerkracht, opvoeder, …) leest.

De auteurs slagen erin om de kleuters de juiste informatie en woorden te geven zonder daarbij te overdrijven. De nadruk ligt duidelijk op de kwaliteit van de informatie en niet op de kwantiteit. De illustraties zijn goed en duidelijk en geven voldoende aanzetten om met de kleuter verder te praten. Bovendien gaat er van dit boekje ook een preventieve waarde uit. Omdat iets maar bestaat als je het kunt benoemen. Juist daardoor kun je het ook ervaren als van jezelf. En grenzen trekken.

Een hebbeding!

Met dank aan Reinhilde Janssen, CLB-arts VCLB Meetjesland, voor het advies bij de bespreking.

De boeken van uitgeverij Ninõ worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.