2012.11.11

Meer zorg voor kleuters via spelbegeleiding

Auteur: Miet Fournier
Titel: Meer zorg voor kleuters
Via spelbegeleiding
Uitgeverij: LannooCampus
Plaats: Leuven
Jaar: 2012
Pagina's: 176
ISBN-13: 9789401400374
Prijs: € 19,99

meer zorg voor kleuters - via spelbegeleidingSpelen. Niets lijkt eenvoudiger. Toch is het niet voor ieder kind evident om uit zichzelf tot spelen te komen. Het wordt nog erger als je daar een weinig tot spel stimulerende prestatiemaatschappij aan toevoegt. Dit terwijl spel de grootste troef is van kinderen om tot leren te komen. De kleuterschool maakt daar gretig gebruik van: het spelend leren is daar één van de grootste krachten. Kinderen die niet uit zichzelf tot spelen komen, missen dus heel veel leerkansen. Ze missen immers het spel als middel tot leren. Voor Miet Fournier is het dan ook duidelijk: voor deze kinderen moet het leren spelen een doel worden. Rond deze gedachte is haar boek volledig opgebouwd.

In het eerste deel van het boek schetst de auteur haar visie op spel. Ze doet dat aan de hand van verschillende hoofdstukken. In het eerste hoofdstuk schetst ze de theoretische kaders van waaruit ze vertrekt. Naast het al gekende handelingsgerichte werken komt daar ook het tweerichtingsverkeer van Pnina Kleins MISC-model bij. Dit model richt zich immers zowel op het kind als op de opvoeder. MISC kan in die zin zowel staan voor More Intelligent and Sensitive Children (Meer Intelligente en Gevoelige Kinderen) als voor Mediational Intervention for Sensitizing Caregivers (Mediërende Tussenkomst om Opvoeders te Sensibiliseren). Pnina Klein geeft expliciet aan dat dit geen programma of therapeutische interventie is. Het is een manier om met jonge kinderen om te gaan. Om de betekenis van het boek van Miet Fournier te begrijpen, raad ik dan ook iedereen aan om de volgende basistekst over het werk van Pnina Klein eerst door te nemen: http://www.cesmoo.be/docs/basistekst__misc_200905.pdf. In de volgende hoofdstukken van dit eerste deel ontwikkelt de auteur haar visie op spel en schetst ze de spelontwikkeling van het kind. Dit eerste deel sluit ze af met haar ideeën over het ontwikkelen van een spelvriendelijke omgeving.

In het tweede deel staat de spelbegeleiding centraal. Vanuit het handelingsgericht werken gaat men eerst op een systematische wijze op zoek naar de onderwijsbehoeften van het kind en de ondersteuningsbehoeften van de leer-kracht. Er worden doelen geformuleerd en een begeleidingsplan opgesteld. Dit begeleidingsplan wordt uitgevoerd en geëvalueerd. Dit alles legt Miet Fournier concreet uit in het eerste hoofdstuk van het tweede deel. Hoe je die extra spelbegeleiding realiseert en je er de ouders bij betrekt, is het onderwerp van de volgende hoofdstukken. Alles wordt heel duidelijk in het achtste hoofdstuk dat ingenomen wordt door een praktijkvoorbeeld. De laatste hoofdstukken van het boek zijn eerder aanvullend: ze gaan kort in op het spel als middel en andere vormen van spelbegeleiding. Het boek sluit af met een achttal bijlagen.

Meer zorg voor kleuters is een boek dat heel wat kleuterleidsters enorm zal inspireren.

afdrukken

16:38 Gepost door Lieven Coppens in LannooCampus | Permalink | Tags: kleuters, mediatie, ouders, peuters, spelbegeleiding, spelen, spelontwikkeling, zorg, zorgbeleid | |

2012.06.17

Buitenspeelkaarten

Auteur: Onderwijs maak je samen
Titel: Buitenspeelkaarten
De beste spelsuggesties voor op het plein
Uitgeverij: Onderwijs maak je samen
Plaats: Helmond
Jaar: 2012
Pagina's: Handleiding (8 pagina's) + 32 kaarten in opbergdoos
ISBN-13: -
Prijs: € 24,95

buitenspeelkaarten - de beste spelsuggesties voor op het pleinDe doos Buitenspeelkaarten van de Nederlandse organisatie Onderwijs maak je samen is niet zomaar een samenraapsel van enkele in een mooie en duurzame vorm gegoten buitenspelen. De visie achter deze verzameling buitenspeelkaarten is dat buitenspelen niet alleen leuk is, maar ook heel leerzaam voor het kind:

  • Het komt in contact met de natuur;
  • Het leert omgaan met vrije momenten;
  • Het leert met andere kinderen communiceren;
  • Het leert keuzes maken;
  • Het doet indrukken en informatie op die belangrijk zijn voor zijn ontwikkeling;
  • Het kind leert de eigen grenzen van zijn bewegen kennen en verleggen.

Daarenboven is ‘Buiten’ een omgeving die uitnodigt tot onderzoeken, verzamelen, verkennen én samenspelen. Vooral dat laatste is heel belangrijk: door samen te spelen kunnen kinderen zich met elkaar verbinden. In dit verbinden ligt de basis van sociaal adequaat gedrag. Van deze buitenspeelkaarten gaat- en dit staat niet vermeld in de handleiding - ook een preventieve, om niet te zeggen proactieve werking uit. Daar waar kinderen zich niet vervelen en zich verbonden weten met de andere kinderen, zie je het aantal gevallen van pesten sterk afnemen.

Binnen het concept van de buitenspeelkaarten is het belangrijk om te weten dat die spelkaarten inspirerend bedoeld zijn: de kinderen mogen ze ‘letterlijk’ spelen, maar mogen ze ook vrij aanpassen. Het is belangrijk dat ze er zelfstandig mee aan de slag gaan. De leerkracht krijgt hier een stimulerende, modererende en mediërende rol toebedeeld. Het is zeker niet de bedoeling dat hij de kinderen stuurt.

In de opbergdoos vind je buitenspelen voor kinderen van het tweede kleuterklasje (groep 1) tot en met het zesde leerjaar (groep 8). Voor de leerkrachten van de tweede en de derde kleuterklas zijn er enkele suggestiekaarten met mogelijke activiteiten waarmee de leerkracht het buitenspel bij de kleuters kan stimuleren.

De speelkaarten hebben vier kleuren:

  • Geel: spelen waarvoor je geen materiaal nodig hebt;
  • Rood: spelen waarvoor je materialen nodig hebt zoals stoepkrijt, een frisbee of een springtouw;
  • Blauw: balspelen;
  • Paars: activiteiten en spelsuggesties voor de kinderen (en de leerkrachten) uit de tweede en derde kleuterklas.

Bij elk spel staat het wat en hoe zeer duidelijk uitgeschreven. Naargelang de aard van het spel bevat de speelkaart ook één of meerdere verduidelijkende foto’s.

Een aanrader!

afdrukken

2012.03.11

Ouderhulpkaarten Het jonge kind

Auteur: Mieke Vos, Mariëtte Mengerink, Gerkina Doze & Marieke Gerrits
Titel: Ouderhulpkaarten Het jonge kind
Uitgeverij: Eduforce
Plaats: Drachten
Jaar: 2012
Pagina's: 190
ISBN-13: 9789081712057
Prijs: € 99,95

Ouderhulpkaarten_4f34cba828786.jpgEerder op deze boekenblog besprak ik de Ouderhulpkaarten Taal en lezen. Wie de bespreking gelezen heeft, weet waarschijnlijk nog dat ik er zeer enthousiast over was. Deze map kreeg nu een vervolg voor ouders van kinderen van nul tot vier jaar. Ze wil deze ouders ondersteunen bij het stimuleren van de ontwikkeling van hun kind. Laat je hierbij niet misleiden door de gebruikte Nederlandse terminologie: ‘kinderopvang’ en ‘peuterspeelzaal’. In Vlaanderen kunnen deze hulpkaarten zonder problemen meegegeven worden met de ouders van de peuters en kleuters van 2 jaar 6 maanden tot en met 4 jaar en aan de ouders van peuters en kleuters met een (grote) ontwikkelingsachterstand. Daarenboven doen ook de mensen van de verschillende Vlaamse kinderopvangdiensten er hun voordeel mee.

Deze ouderhulpkaarten zijn opnieuw een schot in de roos. De map bestaat uit 18 verschillende kaarten die men kan meegeven met de ouders. Op elke kaart staat een volledig uitgewerkt onderwerp in verband met één van de drie thema’s. Deze thema’s en onderwerpen zijn:

  • Sociaal-emotionele ontwikkeling;
    • De basis;
    • Huilen;
    • Scheidingsangst;
    • Praten;
    • Ongehoorzaamheid;
    • Spelen;
  • Spelontwikkeling:
    • Samen met uw kind;
    • Ontwikkeling van spel;
    • Spelen met speelgoed;
    • De ontwikkeling van de motoriek;
    • Bewegen en muziek;
    • Buiten spelen;
  • Taalontwikkeling:
    • De eerste woordjes;
    • Voorlezen;
    • Spraak- en taalontwikkeling;
    • Woordenschat vergroten;
    • Begrijpend luisteren;
    • Rekenen in taal.

Op de voorzijde van iedere ouderkaart staat nagenoeg altijd hetzelfde:

  • Een korte situering met verwijzing naar de leeftijd van het kind;
  • Een rubriek ‘Wat je als ouder kunt doen!’ met daarin heel korte en praktische suggesties;
  • Een concrete tip in verband met het onderwerp van de kaart.

Op de achterzijde van elke kaart vind je voorbeelden van oefeningen die de ouder met zijn kind kan doen. Ook hier krijg je een concrete tip. Deze heeft dan wel iets te maken met de voorgestelde oefeningen.

De verschillende ouderhulpkaarten vormen samen een coherent geheel, ook al zijn ze perfect los van elkaar te gebruiken. Dit maakt het geheel tot een sterk instrument.

Het is de bedoeling dat de leerkracht een hulpkaart meegeeft met een ouder. Het kan gebeuren dat men dezelfde kaart aan meerdere ouders tegelijk wil doorgeven. Dat is niet direct een probleem. Elk ouderhulpkaart zit vijf keer in de map. Een handige uitleenkaart houdt het geheel overzichtelijk.

Ik kan deze map opnieuw aanbevelen. Niet alleen omwille van de inhoud, maar ook omdat de ouders concreet betrokken worden op de ontwikkeling van hun jonge kind. Ze helpt hen om met bepaalde problemen om te gaan en geeft hen zicht op de ontwikkeling van hun kind. Opnieuw een map die de investering waard is.

afdrukken

2010.02.06

Ik speel ook

Auteur: Jos Dohle
Titel: Ik speel ook - 32 spelletjes voor op het schoolplein
Website: www.ikspeelook.nl 
Plaats: Wassenaar
Jaar: 2007
Pagina's: 32 kaarten in opbergdoosje
ISBN-13: -
Prijs: € 15,- (inclusief BTW en verzendkosten). Vanaf 5 stuks: € 12,50

ik speel ook - 32 spelletjes voor op het schoolpleinDoor verveling, gebrek aan structuur en/of niet kunnen spelen, loopt het voor veel kinderen fout op de speelplaats. Het speelkwartier is voor hen niet langer een moment van ontspanning. Sommigen spannen zich enkel in om het speelkwartier te "overleven". Zij staan letterlijk en figuurlijk aan de zijkant toe te kijken. Anderen bouwen spanning op die zich moet ontladen. Zij zijn vaak betrokken bij conflicten en pestsituaties.

Door kinderen te leren spelen en/of speelsuggesties aan te bieden, kun je veel oplossen. Denk maar aan vroeger: je had het "knikkerseizoen", het "tikkertjesseizoen", het "hinkelseizoen", het "touwtje-springen-seizoen" ... ja, bij jongens zelfs het speelse "vechtseizoen" (Waarbij de kemphanen op een enthousiaste opzwepende, "hoi-hoi-hoi"-roepende groep toeschouwers kon rekenen. Tot de leerkracht van dienst hen uit elkaar haalde. Om kort daarna bij weer andere kemphanen hetzelfde te doen.)

Elk seizoen startte op een min of meer willekeurig moment en duurde tot een ander "seizoen" de bovenhand kreeg. De leerlingen gaven zelf structuur aan hun "speeltijd". Kinderen van nu leven in een nagenoeg eeuwigdurend "beeldschermseizoen". Ze verleren snel het echte spelen.

De oplossing van Jos Dohle is even creatief als doeltreffend: leer alle kinderen opnieuw te spelen. Geef hen suggesties waarmee ze meteen aan de slag kunnen. Hij koos voor een kaartspel. Omdat hiermee verschillende kinderen tegelijk aan de slag kunnen. Ze kiezen een spel en krijgen op de kaart meteen alle noodzakelijke informatie. En kunnen dus onmiddellijk spelen.

Het kaartspel bestaat uit 4 soorten spelen die gemakkelijk aan de kleur van de kaart en het bijbehorende symbool te herkennen zijn:

  • 8 balspelen;
  • 8 tikspelen;
  • 8 groepspelen;
  • 8 overige spelen.

Op elke kaart staat slechts één spel beschreven. Elke kaart heeft dezelfde rubrieken:

  • hoe speel je het spel;
  • wat heb je er voor nodig;
  • met hoeveel speel je het spel;
  • hoe maak je het spel eenvoudiger;
  • hoe maak je het spel moeilijker.

Dit kaartspel biedt de leerkracht heel veel mogelijkheden om zijn leerlingen aan het spelen te krijgen. Hij kan kinderen niet alleen vrij laten kiezen uit het aanbod van de kaarten. Hij kan ook "speelseizoenen" introduceren door enkel een soort kaarten aan te bieden. Of hij kan minder speelvaardige kinderen motiveren toch mee te doen door de gemakkelijke variant te laten spelen. Of "niveaugroepjes" maken waardoor zowel de motorische zwakke als sterke leerlingen ook op de speelplaats aan hun trekken komen. Tegelijk bewaakt hij hiermee het sociale en emotionele welzijn van elke leerling. En stimuleert hij de spelontwikkeling van alle leerlingen in het basisonderwijs.

Jos Dohle is een Nederlandse groepsleerkracht (klastitularis). Hij specialiseerde zich als motorisch remedial teacher.

Een kaartspel dat in elke klas moet aanwezig zijn!

afdrukken

16:43 Gepost door Lieven Coppens in Jos Dohle | Permalink | Tags: emotionele ontwikkeling, methodiek, motoriek, motorische ontwikkeling, pesten, sociale ontwikkeling, spelen, spelontwikkeling | |