2013.12.08

Dyslexie en moderne vreemde talen

Auteur: Wim Tops & Gitte Boons
Titel: Dyslexie en moderne vreemde talen
Gids voor leerkrachten, hulpverleners en ouders
Uitgeverij: Garant
Plaats: Antwerpen|Apeldoorn
Jaar: 2013
Pagina's: 138
ISBN-13: 978-90-441-2977-9
Prijs: € 22,90

dyslexie en moderne vreemde talen - gids voor leerkrachten, hulpverleners en ouders

Het leren van een moderne vreemde taal is voor leerlingen met dyslexie uit het basis- en secundair onderwijs lang geen sinecure. Heel veel leerkrachten, hulpverleners en ouders zijn dan ook bijna voortdurend op zoek naar tips, adviezen en hulpmiddelen om deze leerlingen te ondersteunen. Het boek van Wim Tops en Gitte Boons kan op veel van deze vragen een antwoord geven.

In het eerste hoofdstuk geven de auteurs een beknopt en helder overzicht van de recente wetenschappelijke inzichten over dyslexie. Wie vertrouwd is met de literatuur over dyslexie, zal het met mij eens zijn dat dit overzicht vrij accuraat is. In het tweede hoofdstuk beschrijven ze dan weer de verschillen tussen het moedertaalonderwijs en het onderwijs van een vreemde moderne taal. Hierdoor dringen ze snel door tot de kern van het probleem bij het aanleren van moderne vreemde talen. Het meer theoretische deel van dit boek eindigt met een hoofdstuk over het begeleiden van leerlingen met dyslexie. Hier gaan de auteurs op een heel genuanceerde manier in op het toepassen van sticordi-maatregelen. Kort samengevat komt dit laatste er op neer dat ze oog hebben voor zowel de voordelen als de nadelen. In een tijd waarin de discussie over het gebruik van sticordi-maatregelen af en toe op een polarisatie van de  verschillende standpunten dreigt uit te lopen, kan ik dat alleen maar waarderen.

In het tweede deel van dit boek gaan de auteurs heel concreet in op de hulpmiddelen die aan de leerlingen met dyslexie kunnen aangeboden worden bij het aanleren en (sic) (zelfstandig) studeren van moderne vreemde talen. Voor mij mogen de haakjes rond het woord ‘zelfstandig’ weggelaten worden. Juist die zelfstandigheid is voor mij een belangrijk criterium om de waarde van om het even welke sticordi-maatregel aan af te toetsen. In dit tweede deel maken de auteurs een onderscheid tussen kennis en de vaardigheden (luisteren, spreken, lezen en schrijven). Het zou me te ver leiden om al deze tips, adviezen en hulpmiddelen de revue te laten passeren. Laat het volstaan dat ik puntsgewijs aangeef wat ik bijzonder gewaardeerd heb in dit deel:

  • De aandacht voor metacognitieve aspecten
  • De aanzet voor het maken van screeningsinstrumenten
  • De aandacht voor het remediëren van het begrijpend lezen waarbij de auteurs duidelijk rekening houden met de recente wetenschappelijke inzichten op dit vlak
  • De herwaardering van het spellingschrift
  • De fiches voor de metacognitieve vaardigheden

Een boek dat ik heel warm aanbeveel omwille van de frisse en degelijke aanpak van het thema. Ik kan alleen maar hopen dat daar snel een vervolg aan gebreid wordt.

afdrukken

2013.02.02

Gl&SCHR

Auteur: Peter Depessemier & Caroline Andries
Titel: Gl&SCHR
Test voor gevorderd lezen & schrijven
Uitgeverij: Garant
Plaats: Antwerpen|Apeldoorn
Jaar: 2009
Pagina's: 160
ISBN-13: 978-90-441-2388-3
Prijs: € 150

gletschr - test voor gevorderd lezen & schrijvenDe publicatie van de Gl&SCHR zorgt er sinds 2009 voor dat er genormeerd Nederlandstalig materiaal is om dyslexie bij jongeren ouder dan zestien jaar te diagnosticeren. De meerwaarde van deze Gl&SCHR ligt niet alleen in het ter beschikking stellen van dit testmateriaal: het theoretisch model dat aan de basis van deze testprocedure ligt, is nog veel belangrijker. Dit model voor gevorderd lezen en schrijven maakt het immers mogelijk om de signalen van dyslexie bij jongeren ouder dan zestien jaar te objectiveren. Voordien werd de diagnose van dyslexie bij deze groep meestal gesteld op basis van de subjectieve ervaring van de therapeut die bestaande signalen en theorieën extrapoleerde. Dit professionele nattevingerwerk behoort nu gelukkig tot het verleden.

In het eerste hoofdstuk van dit boek wordt de theorie achter de Gl&SCHR uit de doeken gedaan. Centraal staat hier het model van gevorderd lezen en schrijven dat uit vier essentiële met elkaar interagerende deelvaardigheden bestaat:

  • herkennen;
  • snelheid;
  • begrijpen;
  • geheugen.

Op basis van dit model geven de auteurs daarna het begrip dyslexie een plaats. Dit is geen overbodige luxe omdat je de aannames over dyslexie zoals die in het basisonderwijs gelden nu eenmaal niet zonder meer voor jongeren uit deze leeftijdsgroep kunt overnemen.

In het besluit van dit hoofdstuk pleiten de auteurs dan ook terecht voor een gelaagde diagnostiek van hoofd- en bijtests. Die gelaagdheid vind je dan vanzelfsprekend ook terug in de Gl&SCHR.

In het tweede hoofdstuk van het boek wordt de constructie van de Gl&SCHR beschreven. Naast het testoverzicht vind je er de psychometrische kenmerken van deze testbatterij gedetailleerd terug:

  • normering;
  • betrouwbaarheid;
  • validiteit.

De handleiding bij de afname maakt het onderwerp uit van het derde hoofdstuk. Hierbij wil ik er op wijzen dat er extra aandacht is besteed aan de standaardisatie. Zo werkt men bijvoorbeeld met een aantal geluidsbestanden en presentaties die garant staan voor een juiste afname van de desbetreffende onderdelen. In het vierde hoofdstuk lees je waar je op het Internet deze bestanden vindt en hoe je de andere onderdelen op de website, zoals het scoreformulier, moet gebruiken. In het vijfde en laatste hoofdstuk beschrijven de auteurs hoe je de resultaten op de Gl&SCHR kunt interpreteren.

naslagwerk met karakter afdrukken

13:36 Gepost door Lieven Coppens in Garant | Permalink | Tags: diagnostiek, dyslexie, leesprobleem, lezen, psycho-educatie, spelling, spellingprobleem, taal | |

2012.06.24

Psycho-educatie bij dyslexie

Auteur: Nadja Brocatus & Kathleen Vermeersch
Titel: Psycho-educatie bij dyslexie
Uitgeverij: Garant
Plaats: Antwerpen/Apeldoorn
Jaar: 2012
Pagina's: 192
ISBN-13: 9789044129045
Prijs: € 40,00

psycho-educatie bij dyslexieAls psycho-educatie een methodiek is in de hulpverlening die verwijst naar een reeks educatieve of opvoedkundige interventies om mensen te leren omgaan met hun beperkingen door het verwerven van kennis, vaardigheden in de omgang, meer zelfvertrouwen en door psychologische verwerking, dan verdient dit boek van Brocatus en Vermeersch de vermelding Psycho-educatiePLUS. Deze PLUS verwijst dan naar het feit dat de auteurs het begrip psycho-educatie – niet onterecht trouwens – wel heel ruim en doelgericht hebben opgevat. Het feit dat de map expliciet geconcipieerd is om aan de slag te gaan met beginnende lezers bij wie het leren lezen niet vlot verloopt, brengt ze op het niveau van dat andere magnum opus van de psycho-educatie, Jesse heeft dyslexie. Daarenboven toont de bibliografie met recente bronnen aan dat de auteurs het geheel goed theoretisch onderbouwd hebben.

Deze theoretische achtergrond vind je meteen terug in het eerste hoofdstuk. Doordat de auteurs hun bronnen door en door kennen, zijn ze er in geslaagd het fenomeen dyslexie op een beknopte maar toch volledige manier uit te leggen waarbij er ook aandacht is voor de impact van deze leesstoornis op het kind en zijn omgeving.

Het tweede hoofdstuk heb je nodig om de opbouw van het programma te begrijpen. Je leert er immers vanuit welk psycho-educatiemodel de auteurs de verschillende activiteiten hebben uitgewerkt. Deze eenduidigheid in de gebruikte termen zorgt ervoor, samen met het derde hoofdstuk waarin de opbouw en de uitgangspunten van deze map verder geëxpliciteerd worden, dat de lezer – of zeg ik beter: de gebruiker – onmiddellijk de verschillende onderdelen van het programma begrijpt in hun bedoeling en in hun chronologie.

In het vierde en laatste hoofdstuk worden de activiteiten bij de verschillende werkbladen als gesneden brood aange-boden. Je vindt er telkens de triade van doel-aanpak-opdracht. De werkbladen vind je in de bijlagen, maar kun je ook afhalen van het Internet via de verwijzing en met de unieke code uit het boek.

Een werkmap die elke eurocent waard is.

afdrukken

19:21 Gepost door Lieven Coppens in Garant | Permalink | Tags: dyslexie, leesprobleem, lezen, psycho-educatie, spelling, spellingprobleem, taal | |

2012.03.18

Ik heb dyslexie, nou en!

Auteur: Ilonka de Groot
Titel: Ik heb dyslexie, nou en!
Ik zal je versteld doen staan
Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum
Plaats: Houten
Jaar: 2009
Pagina's: 40
ISBN-13: 9789031361496
Prijs: € 16,95

ik heb dyslexie, nou en - ik zal je versteld doen staanIk heb dyslexie, nou en! is niet zomaar nog een boek op het schap met titels over psycho-educatie. Het is een heus prentenboek voor kinderen vanaf 7 jaar. Een prentenboek waaraan zowel de kinderen als hun ouders/begeleiders heel wat kunnen hebben. Daarvoor staat het concept wel garant.

In dit concept vind je op de linker bladzijden van het boek steeds een concrete tip voor de ouder/begeleider van het kind met dyslexie. Deze tips hebben niet alleen te maken met de ‘klassieke’ kenmerken van dyslexie. Ze hebben ook betrekking op problemen die dyslexie soms begeleiden, zoals problemen met de motoriek, met de aandacht en concentratie, met het werkgeheugen, het onthouden van meervoudige opdrachten, … Het bijzondere van deze tips is dat de auteur ze steeds toelicht. Op die manier is het prentenboek ook een leerboek voor de ouder/begeleider.

Op de rechter bladzijden van het boek staat telkens een verhelderende prent voor het kind met daarbij een korte, eenvoudige tekst die de ouder/begeleider voorleest of die het kind eventueel zelf kan lezen.

Dit boekje dient meerdere doelen:

  • Het geeft erkenning aan het probleem dyslexie;
  • Het laat het kind toe om zichzelf te herkennen als iemand met dyslexie;
  • Het kan een aanleiding zijn om als ouder/begeleider met een kind over zijn dyslexie te praten;
  • Het is een vrij uniek naslagwerk voor ouders, leerkrachten en andere begeleiders om een zicht te krijgen op dyslexie en de eventuele begeleidende problemen.

Warm aanbevolen!

afdrukken

12:15 Gepost door Lieven Coppens in Bohn Stafleu van Loghum | Permalink | Tags: dyslexie, leesprobleem, lezen, psycho-educatie, spelling, spellingprobleem, taal | |

Dyslexie de baas!

Auteur: Caroline Poleij & Yvonne Stikkelbroek
Titel: Dyslexie de baas!
Aanpak van psychosociale problemen van jongeren met dyslexie
Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum
Plaats: Houten
Jaar: 2009
Pagina's: Handleiding: 128
Werkboek: 96
ISBN-13: Handleiding: 9789031360109
Werkboek: 9789031360123
Prijs: Handleiding: € 43,95
Werkboek: € 24,95

dyslexie de baas - aanpak van psychosociale problemen van jongeren met dyslexieDyslexie de baas! is een groepstrainingsprogramma voor kinderen en jongeren vanaf twaalf tot en met 16 jaar met dyslexie en hun ouders. Het is ontwikkeld door medewerkers van de Universiteit Utrecht en wil orthopedagogen en (school)psychologen een wetenschappelijk verantwoord instrumentarium aanbieden om de mogelijke sociaal-emotionele gevolgen van dyslexie (zoals faalangst, somberheid, gebrek aan zelfvertrouwen, …) gericht en effectief aan te pakken. In die zin gaat het programma veel verder dan de publicaties die psycho-educatie als doel beogen.

Het programma bestaat uit een handboek en een werkboek. In het handboek vindt de lezer drie delen terug. In het eerste deel staat de theoretische verantwoording van het programma.  Deze behelst niet alleen de inhoudelijke informatie over dyslexie. Ze staat ook stil bij de mogelijke psychosociale problemen van de kinderen en jongeren met dyslexie en de onderliggende mechanismen van de secundaire problematieken. Tot slot van het eerste gedeelte beschrijven de auteurs niet alleen de doelgroep en de uitgangspunten van hun trainingsprogramma, maar ook de opbouw en gebruikte technieken en thema’s. Ze staan ook kort stil bij de effectiviteit van het programma zoals die gebleken is uit een eerste pilootstudie.

Het draaiboek voor het programma maakt het tweede deel uit van dit boek. Je leert er als toekomstige begeleider niet alleen wat het van jou vraagt en hoe je kandidaten werft en selecteert, maar je vindt er ook de gebruikswijzers voor de bijeenkomsten met de kinderen of jongeren en hun ouders.

In het derde deel vind je elke bijeenkomst volledig uitgewerkt. Het gaat hier eerst en vooral over twaalf bijeenkomsten voor de kinderen of jongeren. Als begeleider lees je er wat je moet voorbereiden, welke materialen je nodig hebt en wat het tijdsschema is van de bijeenkomst. De structuur van de bijeenkomst is nagenoeg altijd dezelfde:

  • Bijpraten;
  • Terugblikken op de klus die men moest klaren;
  • Het geven van informatie en/of doen van oefeningen;
  • Tips en trucs;
  • Het introduceren van de nieuwe klus.

Daarnaast vind je in dit deel ook de uitwerking van de twee ouderbijeenkomsten.

Tot slot wil ik benadrukken dat deze groepstraining toch een en ander verwacht van de (bij voorkeur twee) begeleiders. Het gaat hier over:

  • Kunnen hanteren van cognitief-gedragstherapeutische technieken;
  • Kunnen begeleiden en hanteren van groepsprocessen;
  • Inhoudelijke expertise hebben op het vlak van dyslexie;
  • Een constructieve en opbouwende sfeer kunnen mogelijk maken.

De materialen die men nodig heeft voor de bijeenkomsten kan men op http://www.bsl.nl/dyslexie gratis binnenhalen.

Een uniek en professioneel programma.

afdrukken

11:53 Gepost door Lieven Coppens in Bohn Stafleu van Loghum | Permalink | Tags: dyslexie, faalangst, leesprobleem, lezen, psycho-educatie, spelling, spellingprobleem, taal, zelfbeeld, zelfvertrouwen | |