2012.11.11

Meer zorg voor kleuters via spelbegeleiding

Auteur: Miet Fournier
Titel: Meer zorg voor kleuters
Via spelbegeleiding
Uitgeverij: LannooCampus
Plaats: Leuven
Jaar: 2012
Pagina's: 176
ISBN-13: 9789401400374
Prijs: € 19,99

meer zorg voor kleuters - via spelbegeleidingSpelen. Niets lijkt eenvoudiger. Toch is het niet voor ieder kind evident om uit zichzelf tot spelen te komen. Het wordt nog erger als je daar een weinig tot spel stimulerende prestatiemaatschappij aan toevoegt. Dit terwijl spel de grootste troef is van kinderen om tot leren te komen. De kleuterschool maakt daar gretig gebruik van: het spelend leren is daar één van de grootste krachten. Kinderen die niet uit zichzelf tot spelen komen, missen dus heel veel leerkansen. Ze missen immers het spel als middel tot leren. Voor Miet Fournier is het dan ook duidelijk: voor deze kinderen moet het leren spelen een doel worden. Rond deze gedachte is haar boek volledig opgebouwd.

In het eerste deel van het boek schetst de auteur haar visie op spel. Ze doet dat aan de hand van verschillende hoofdstukken. In het eerste hoofdstuk schetst ze de theoretische kaders van waaruit ze vertrekt. Naast het al gekende handelingsgerichte werken komt daar ook het tweerichtingsverkeer van Pnina Kleins MISC-model bij. Dit model richt zich immers zowel op het kind als op de opvoeder. MISC kan in die zin zowel staan voor More Intelligent and Sensitive Children (Meer Intelligente en Gevoelige Kinderen) als voor Mediational Intervention for Sensitizing Caregivers (Mediërende Tussenkomst om Opvoeders te Sensibiliseren). Pnina Klein geeft expliciet aan dat dit geen programma of therapeutische interventie is. Het is een manier om met jonge kinderen om te gaan. Om de betekenis van het boek van Miet Fournier te begrijpen, raad ik dan ook iedereen aan om de volgende basistekst over het werk van Pnina Klein eerst door te nemen: http://www.cesmoo.be/docs/basistekst__misc_200905.pdf. In de volgende hoofdstukken van dit eerste deel ontwikkelt de auteur haar visie op spel en schetst ze de spelontwikkeling van het kind. Dit eerste deel sluit ze af met haar ideeën over het ontwikkelen van een spelvriendelijke omgeving.

In het tweede deel staat de spelbegeleiding centraal. Vanuit het handelingsgericht werken gaat men eerst op een systematische wijze op zoek naar de onderwijsbehoeften van het kind en de ondersteuningsbehoeften van de leer-kracht. Er worden doelen geformuleerd en een begeleidingsplan opgesteld. Dit begeleidingsplan wordt uitgevoerd en geëvalueerd. Dit alles legt Miet Fournier concreet uit in het eerste hoofdstuk van het tweede deel. Hoe je die extra spelbegeleiding realiseert en je er de ouders bij betrekt, is het onderwerp van de volgende hoofdstukken. Alles wordt heel duidelijk in het achtste hoofdstuk dat ingenomen wordt door een praktijkvoorbeeld. De laatste hoofdstukken van het boek zijn eerder aanvullend: ze gaan kort in op het spel als middel en andere vormen van spelbegeleiding. Het boek sluit af met een achttal bijlagen.

Meer zorg voor kleuters is een boek dat heel wat kleuterleidsters enorm zal inspireren.

afdrukken

16:38 Gepost door Lieven Coppens in LannooCampus | Permalink | Tags: kleuters, mediatie, ouders, peuters, spelbegeleiding, spelen, spelontwikkeling, zorg, zorgbeleid | |

2012.06.17

Buitenspeelkaarten

Auteur: Onderwijs maak je samen
Titel: Buitenspeelkaarten
De beste spelsuggesties voor op het plein
Uitgeverij: Onderwijs maak je samen
Plaats: Helmond
Jaar: 2012
Pagina's: Handleiding (8 pagina's) + 32 kaarten in opbergdoos
ISBN-13: -
Prijs: € 24,95

buitenspeelkaarten - de beste spelsuggesties voor op het pleinDe doos Buitenspeelkaarten van de Nederlandse organisatie Onderwijs maak je samen is niet zomaar een samenraapsel van enkele in een mooie en duurzame vorm gegoten buitenspelen. De visie achter deze verzameling buitenspeelkaarten is dat buitenspelen niet alleen leuk is, maar ook heel leerzaam voor het kind:

  • Het komt in contact met de natuur;
  • Het leert omgaan met vrije momenten;
  • Het leert met andere kinderen communiceren;
  • Het leert keuzes maken;
  • Het doet indrukken en informatie op die belangrijk zijn voor zijn ontwikkeling;
  • Het kind leert de eigen grenzen van zijn bewegen kennen en verleggen.

Daarenboven is ‘Buiten’ een omgeving die uitnodigt tot onderzoeken, verzamelen, verkennen én samenspelen. Vooral dat laatste is heel belangrijk: door samen te spelen kunnen kinderen zich met elkaar verbinden. In dit verbinden ligt de basis van sociaal adequaat gedrag. Van deze buitenspeelkaarten gaat- en dit staat niet vermeld in de handleiding - ook een preventieve, om niet te zeggen proactieve werking uit. Daar waar kinderen zich niet vervelen en zich verbonden weten met de andere kinderen, zie je het aantal gevallen van pesten sterk afnemen.

Binnen het concept van de buitenspeelkaarten is het belangrijk om te weten dat die spelkaarten inspirerend bedoeld zijn: de kinderen mogen ze ‘letterlijk’ spelen, maar mogen ze ook vrij aanpassen. Het is belangrijk dat ze er zelfstandig mee aan de slag gaan. De leerkracht krijgt hier een stimulerende, modererende en mediërende rol toebedeeld. Het is zeker niet de bedoeling dat hij de kinderen stuurt.

In de opbergdoos vind je buitenspelen voor kinderen van het tweede kleuterklasje (groep 1) tot en met het zesde leerjaar (groep 8). Voor de leerkrachten van de tweede en de derde kleuterklas zijn er enkele suggestiekaarten met mogelijke activiteiten waarmee de leerkracht het buitenspel bij de kleuters kan stimuleren.

De speelkaarten hebben vier kleuren:

  • Geel: spelen waarvoor je geen materiaal nodig hebt;
  • Rood: spelen waarvoor je materialen nodig hebt zoals stoepkrijt, een frisbee of een springtouw;
  • Blauw: balspelen;
  • Paars: activiteiten en spelsuggesties voor de kinderen (en de leerkrachten) uit de tweede en derde kleuterklas.

Bij elk spel staat het wat en hoe zeer duidelijk uitgeschreven. Naargelang de aard van het spel bevat de speelkaart ook één of meerdere verduidelijkende foto’s.

Een aanrader!

afdrukken

2012.03.11

Ouderhulpkaarten Het jonge kind

Auteur: Mieke Vos, Mariëtte Mengerink, Gerkina Doze & Marieke Gerrits
Titel: Ouderhulpkaarten Het jonge kind
Uitgeverij: Eduforce
Plaats: Drachten
Jaar: 2012
Pagina's: 190
ISBN-13: 9789081712057
Prijs: € 99,95

Ouderhulpkaarten_4f34cba828786.jpgEerder op deze boekenblog besprak ik de Ouderhulpkaarten Taal en lezen. Wie de bespreking gelezen heeft, weet waarschijnlijk nog dat ik er zeer enthousiast over was. Deze map kreeg nu een vervolg voor ouders van kinderen van nul tot vier jaar. Ze wil deze ouders ondersteunen bij het stimuleren van de ontwikkeling van hun kind. Laat je hierbij niet misleiden door de gebruikte Nederlandse terminologie: ‘kinderopvang’ en ‘peuterspeelzaal’. In Vlaanderen kunnen deze hulpkaarten zonder problemen meegegeven worden met de ouders van de peuters en kleuters van 2 jaar 6 maanden tot en met 4 jaar en aan de ouders van peuters en kleuters met een (grote) ontwikkelingsachterstand. Daarenboven doen ook de mensen van de verschillende Vlaamse kinderopvangdiensten er hun voordeel mee.

Deze ouderhulpkaarten zijn opnieuw een schot in de roos. De map bestaat uit 18 verschillende kaarten die men kan meegeven met de ouders. Op elke kaart staat een volledig uitgewerkt onderwerp in verband met één van de drie thema’s. Deze thema’s en onderwerpen zijn:

  • Sociaal-emotionele ontwikkeling;
    • De basis;
    • Huilen;
    • Scheidingsangst;
    • Praten;
    • Ongehoorzaamheid;
    • Spelen;
  • Spelontwikkeling:
    • Samen met uw kind;
    • Ontwikkeling van spel;
    • Spelen met speelgoed;
    • De ontwikkeling van de motoriek;
    • Bewegen en muziek;
    • Buiten spelen;
  • Taalontwikkeling:
    • De eerste woordjes;
    • Voorlezen;
    • Spraak- en taalontwikkeling;
    • Woordenschat vergroten;
    • Begrijpend luisteren;
    • Rekenen in taal.

Op de voorzijde van iedere ouderkaart staat nagenoeg altijd hetzelfde:

  • Een korte situering met verwijzing naar de leeftijd van het kind;
  • Een rubriek ‘Wat je als ouder kunt doen!’ met daarin heel korte en praktische suggesties;
  • Een concrete tip in verband met het onderwerp van de kaart.

Op de achterzijde van elke kaart vind je voorbeelden van oefeningen die de ouder met zijn kind kan doen. Ook hier krijg je een concrete tip. Deze heeft dan wel iets te maken met de voorgestelde oefeningen.

De verschillende ouderhulpkaarten vormen samen een coherent geheel, ook al zijn ze perfect los van elkaar te gebruiken. Dit maakt het geheel tot een sterk instrument.

Het is de bedoeling dat de leerkracht een hulpkaart meegeeft met een ouder. Het kan gebeuren dat men dezelfde kaart aan meerdere ouders tegelijk wil doorgeven. Dat is niet direct een probleem. Elk ouderhulpkaart zit vijf keer in de map. Een handige uitleenkaart houdt het geheel overzichtelijk.

Ik kan deze map opnieuw aanbevelen. Niet alleen omwille van de inhoud, maar ook omdat de ouders concreet betrokken worden op de ontwikkeling van hun jonge kind. Ze helpt hen om met bepaalde problemen om te gaan en geeft hen zicht op de ontwikkeling van hun kind. Opnieuw een map die de investering waard is.

afdrukken

2012.02.11

PION Peuters in Ontwikkeling

Auteur: Cecile Kuijpers & Lianne Vermeulen
Titel: PION Peuters in Ontwikkeling
Een observatielijst voor peuters met spraak- en taalproblemen
Uitgeverij: Acco
Plaats: Leuven/Den Haag
Jaar: 2011
Pagina's: 102
ISBN-13: 9789033484049
Prijs: € 35,-

pion peuters in ontwikkeling - een observatielijst voor peuters met spraak- en taalproblemenDe PION-observatielijst is een evidence-based observatielijst voor peuters met spraak- en taalproblemen en bij uitbreiding ook jonge kinderen met een mentale beperking. Ze laat toe de volledige ontwikkeling van deze kinderen gestructureerd te observeren en in kaart te brengen. Dit vanuit de visie dat het taalvermogen van een kind ook van invloed is op:

  • de sociale ontwikkeling;
  • de emotionele ontwikkeling;
  • de ontwikkeling van de voorschoolse vaardigheden.

Deze lijst kwam tot stand door literatuuronderzoek en het bestuderen van gestandaardiseerde diagnostische instrumenten en bestaande peutervolgsystemen. Daarenboven werd er ook gebruik gemaakt van de praktijkervaring van kleuterleidsters.

In het eerste hoofdstuk beschrijven de auteurs het waarom en het ontstaan van hun instrument. In het tweede hoofdstuk gaan ze dieper in op ontwikkeling van kinderen. Naast de verschillende ontwikkelingsgebieden staan ze hier ook kort stil bij:

  • de basiskenmerken die iets zeggen over het welbevinden van een kind en de basis vormen voor een evenwichtige ontwikkeling zoals:
    • vrij zijn van emotionele belemmeringen;
    • nieuwsgierig en ondernemend zijn;
    • zelfvertrouwen hebben;
    • communicatie en contactname;
  • de betrokkenheid van een kind die zorgt voor het bevorderen van de ontwikkeling, zoals die zich uit in:
    • concentratie en persistentie;
    • energie en reactietijd;
    • creativiteit;
    • nauwkeurigheid;
    • overgefocust zijn;
  • mogelijke risicofactoren zoals:
    • impulsiviteit;
    • passiviteit;
    • geringe selectieve aandacht;
    • geringe wendbaarheid;
    • grote vermoeibaarheid.

Het hoeft geen betoog dat al deze factoren in de observatielijst terug te vinden zijn.

Hierna volgen er drie technische hoofdstukken. De auteurs beschrijven de constructie van de observatielijst en bespreken de psychometrische kenmerken van deze observatielijst, namelijk de validiteit en de betrouwbaarheid. Het zesde en laatste hoofdstuk is de handleiding.

In bijlage vind je een voorbeeld van de observatielijst zoals je die op http://www.uitgeverijacco.be/pion gratis van het Internet kunt halen.

afdrukken

2012.02.05

Autisme en spel

Auteur: Jannik Beyer & Lone Gammeltoft
Titel: Autisme en spel
Creatieve en praktische ideeën voor spelactiviteiten
Uitgeverij: Pica
Plaats: Huizen
Jaar: 2010
Pagina's: 88
ISBN-13: 9789077671443 
Prijs: € 16,50

autisme en spel - creatieve en praktische ideeën voor spelactiviteitenWie, net zoals ik, al veel boeken over autismespectrumstoornissen gelezen heeft, zal het beamen: over autisme en spel is er tot op vandaag maar weinig geschreven. Het boek van Jannik Beyer en Lone Gammeltoft verdient daardoor zeker een plaatsje op de lijst van verplichte literatuur over autismespectrumstoornissen. Ouders, leerkrachten en professionele hulpverleners zullen de kinderen met deze stoornis na het lezen van dit boek niet alleen beter begrijpen, maar ook nog beter kunnen begeleiden. Het is opnieuw de verdienste van de Nederlandse uitgeverij Pica om een dergelijk boek in Nederland en Vlaanderen onder de aandacht te brengen.

Dit boek bestaat uit een theoretisch en een praktisch gedeelte. In het theoretische gedeelte geven de auteurs op een zeer boeiende manier uitleg over autisme. Boeiend doordat ze de spelontwikkeling van kinderen met een autismespectrumstoornis vergelijken met deze van kinderen zonder deze stoornis. Bij spel staan er immers een drietal vaar-digheden (en hun onderlinge samenhang) centraal, vaardigheden die net voor kinderen met autismespectrumstoornissen problematisch zijn:

  • Sociale interactie;
  • Communicatie en dialoog;
  • Mentaal verbeeldingsvermogen en verbeeldingskracht.

Het zou te kort door de bocht zijn te zeggen dat dit deel een snelcursus autismespectrumstoornissen is. Toch slagen de auteurs erin om op deze manier kinderen met ass in hun zijn (nog) beter te doen begrijpen. Het tweede hoofdstuk uit dit eerste deel over Kenmerken en spelpatronen beschrijft de spelontwikkeling van de mens en legt meteen de link naar spelobservatie bij kinderen met autisme. Voor deze spelobservatie is trouwens door de uitgeverij een formulier voorzien op http://www.uitgeverijpica.nl/index.php/ontwikkelingsstoor....

In het tweede deel leer je hoe je voor kinderen met autismespectrumstoornissen leerzame spelactiviteiten (spelfragmenten) kunt opzetten waarbij het kind zelf aangeeft op welk spelniveau het zich bevindt. Deze niveaus worden min of meer bepaald door de volgende spelstrategieën, zoals ze chronologisch in de spelontwikkeling van een kind voorkomen:

  • Aandacht, verwachting en gedeelde concentratie;
  • Imitatie en spiegelen;
  • Parallel spel en parallelle speldialoog;
  • Scripts en sociale verhalen;
  • Om de beurt,
  • Spelletjes en spelregels.

Per spelstrategie of niveau vind je in het boek een uitgewerkt spelfragment met heel veel concreet fotomateriaal dat een echte meerwaarde is.

afdrukken

14:12 Gepost door Lieven Coppens in Pica | Permalink | Tags: asperger, ass, autisme, autismespectrum, methodiek, ontwikkelingsstoornis, pdd-nos, spelontwikkeling | |