BOEKetje onderwijs

Mensen met autisme vinden een zekere veiligheid in de voorspelbaarheid van alles wat er in hun leven gebeurt. Dit komt omdat hun tijdsbesef niet is wat het zou moeten zijn omdat ze geen verbanden zien tussen alles wat ze waarnemen. Deze voorspelbaarheid vinden ze terug in het handelen volgens routines.

Dit praktijkboek wil iedereen die personen met autisme begeleidt, helpen om die voorspelbaarheid op het niveau van de persoon met autisme waar te maken. Dit houdt immers in dat men de persoon met autisme tijdig en zo goed mogelijk informeert over wat er in zijn leven te gebeuren staat. In dit boek wordt het gebruik van het dagschema als middel hiertoe grondig uitgewerkt.

In het eerste hoofdstuk legt de auteur uit waarom dagschema's voor personen met autisme gebruikt worden. De belangrijkste redenen zijn het verhogen van de zelfstandigheid, het verhogen van de flexibiliteit en het verlagen van de stress. Daarnaast staat hij uitgebreid stil bij een aantal misverstanden rond het gebruik van deze dagschema's.

Het tweede hoofdstuk leert de lezer dat het opstellen van dagschema's meer is dan het zondermeer visualiseren van de gebeurtenissen. Je kan immers  communiceren aan de hand van (gerangschikt van gemakkelijk naar moeilijk te begrijpen):

• voorwerpen
• afbeeldingen
• geschreven taal
• gebarentaal
• gesproken taal

Personen met autisme begrijpen deze communicatie ook op hun eigen, autistische, manier. Aangezien de gesproken taal voor personen met autisme het moeilijkste is om te begrijpen, gaat de auteur alleen in op de vormen van visuele communicatie.

Om zeker te zijn dat personen met autisme deze visuele vormen van communicatie op de juiste manier begrijpen, moet je hun begripsniveau kennen. De auteur gaat dan ook dieper in op de formele en informele manieren om het begripsniveau te achterhalen. De visualisaties die men wil gebruiken zullen met het begripsniveau van de persoon met autisme moeten rekening houden.

Het derde en meteen meest uitgebreide hoofdstuk gaat over het concreet bieden van voorspelbaarheid. Aangezien dagschema's voor personen met autisme maatwerk zijn, is het belangrijk dat de coherentie ervan streng bewaakt wordt. Deze coherentie bereik je door de vorm, de hoeveelheid informatie en het gebruik ervan streng te bewaken. Per communicatievorm en per begripsniveau geeft de auteur tips en suggesties om dit waar te maken.

In het vierde hoofdstuk leert de auteur de lezer hoe hij het dagschema dat hij gekozen heeft  in de praktijk kan gebruiken. De kernwoorden hierbij zijn geleidelijkheid, evaluatie en evolutie.

Het vijfde hoofdstuk is door de auteur geschreven voor wie geen tijd heeft om het volledige boek door te nemen. Het is een soort samenvattende opsomming geworden waarbij tips verwijzen naar de bladzijde(n) uit het boek waar er meer kan over gelezen worden.

Dit vlot geschreven boek was voor mij alvast zeer verhelderend. Niet alleen omwille van het weloverwogen gebruik van concrete voorbeelden, maar ook omwille van de heldere uitleg die de auteur geeft in verband met de verschillende communicatievormen en de begripsniveaus. Het doet je meteen ook beseffen dat werken met dagschema's veel meer is dan het gebruiken van foto's en afbeeldingen in een chronologische volgorde. Een aanrader voor iedereen die tijd wil verhelderen voor personen met een extra zorgvraag. Het gebruik van dit boek reikt immers verder dan enkel het toepassen van dagschema's bij personen met autisme.