2010.02.17

Werkvaardigheden in kaart

Auteur: Liesbeth te Velde
Titel: Werkvaardigheden in kaart
Website: CPS
Plaats: Amersfoort
Jaar: 2009
Pagina's: 28 (Docentenhandleiding), 93 werkvaardigheidskaartjes, 3 aftekenlijsten en 1 werkvaardighedenkaart
ISBN-13: 978-90-6508-603-7
Prijs: € 25,90

werkvaardigheden in kaartDe auteur ontwikkelde dit spel oorspronkelijk voor leerlingen uit het Nederlandse praktijkonderwijs (opleidingsvorm 3 van het Vlaamse buitengewoon secundair onderwijs). Toch doe je het spel onrecht aan als je het enkel in deze context gebruikt. De werkvaardigheden zijn evenzeer van toepassing in het reguliere basis- en secundair onderwijs, het deeltijds, het volwassenen en het hoger onderwijs. Meer nog, deze werk-vaardigheden kunnen de basis zijn voor een functioneringsgesprek.

Meteen is het duidelijk dat het om meer gaat dan om vaardigheden die enkel op het werk van pas komen. Ze zijn even noodzakelijk op school als op stage. Wie ze beheerst, functioneert beter. Ze zijn universeel en niet verbonden met specifieke diploma's of beroepen. Liesbeth te Velde formuleerde 93 concrete vaardigheden en bracht die onder in verschillende categorieën. Elke categorie is te herkennen aan een kleur:

  • tijdsbeheer (groen)
  • werkhouding (oranje)
  • samenwerking (paars)
  • communiceren (geel)
  • verantwoordelijkheid nemen (roze)
  • zorg voor de werkplek (bruin)
  • inzicht (blauw)

Daarenboven maakte ze een onderscheid tussen:

  • basiswerkvaardigheden (blauwe achtergrond)
  • extra werkvaardigheden (groene achtergrond)
  • arbeidswerkvaardigheden (rode achtergrond)

In de onderstaande matrix geven we van elke categorie één voorbeeld uit het spel.

 

Basiswerkvaardigheden

Extra werkvaardigheden

Arbeidswerkvaardigheden

Tijd

Op tijd komen.

Met pauzes omgaan.

Werktijd vol maken.

Werkhouding

Opruimen.

Omgaan met eisen.

Doorgaan als je kritiek krijgt.

Samenwerken

Afspraken nakomen.

Onderhandelen.

Anderen iets uitleggen.

Communicatie

Er verzorgd uitzien.

Positieve non-verbale houding.

Een praatje maken (social talk).

Verantwoordelijkheid

Spullen bij je hebben.

Zelf initiatief nemen.

Een boodschap doorgeven.

Werkplek

Geordend werken.

Omgaan met de computer.

Werkplek ordenen en schoon houden.

Inzicht

Instructie opvolgen.

Reëel beeld eigen mogelijkheden.

In de juiste volgorde werken.

Het spel wil de leerlingen kennis van de werkvaardigheden bijbrengen. Daarnaast zijn er nog subdoelen op het niveau van de leerling, de leerkracht en de school. Deze vind je terug in de handleiding.

Het spel kun je op 11 verschillende manieren spelen. Elke manier is uitgewerkt in de handleiding. Het doel achter elke spelvorm blijft echter hetzelfde. De leerlingen moeten:

  • weten wat de betekenis is van de werkvaardigheden
  • voorbeelden kunnen geven van alle werkvaardigheden
  • kunnen verwoorden of een werkvaardigheid moeilijk voor hen is of juist niet
  • kunnen bepalen in welke werkvaardigheden ze nog beter willen worden.

In de handleiding vindt de leerkracht alle nodige informatie. Ook over de randvoorwaarden die hij moet bewaken om het spel tot een succes te maken. De aftekenlijsten in bijlage helpen de leerling om zijn werkvaardigheden ook letterlijk in kaart te brengen.

Dit spel heeft veel toepassingsmogelijkheden. Je kunt het gebruiken als instrument voor zelfconceptverheldering binnen een traject van onderwijsloopbaanbegeleiding. Het kan een aanleiding zijn om in de lessen sociale vaardigheden bepaalde werkvaardigheden aan te brengen. Of om de stages van leerlingen gericht voor te bereiden. Je kunt de 93 kaartjes ook in een individuele situatie gebruiken als basis voor een gestructureerd interview.

De vormgeving is zeer aantrekkelijk. Alle werkvaardigheden zijn op een humoristische en herkenbare manier uitgewerkt. Het materiaal is zeer duurzaam.

De boeken van uitgeverij CPS worden in België verdeeld door uitgeverij Abimo.

afdrukken

2009.10.31

Makkelijk boek zoekt lezers

Auteur: Martine Cammaert & Marina Marissen
Titel: Makkelijk boek zoekt lezers. Keuzelijst voor laaggeletterde jongeren en volwassenen.
Uitgeverij: Leesweb vzw
Plaats: Antwerpen
Jaar: 2008
Pagina's: 112
ISBN-13: -
Prijs: € 10,- + € 2,5 administratie en verzendingskosten (€ 5,- buitenland)

makkelijk boek zoekt lezers - keuzelijst voor laaggeletterde jongeren en volwassenenZowel in Nederland als in Vlaanderen zijn er nog (te) veel laaggeletterde jongeren en volwassenen. Dit zullen de mensen uit onder andere de centra voor basiseducatie je grif bevestigen. Laaggeletterden zijn mensen met een leesachterstand die om uiteenlopende redenen slechts zeer eenvoudige teksten aan-kunnen. Enkele van die redenen zijn:

  • een lees-, leer- of ontwikkelingsstoornis
  • anderstaligheid,
  • een onvolledige of sterk geaccidenteerde schoolloopbaan
  • geen interesse om te lezen

In Moeilijk boek zoekt lezers geven de auteurs een overzicht van boeken voor jongeren vanaf 12 jaar en volwassenen die om de een of andere reden uit de leesboot zijn gevallen. Van elk boek krijg je meer dan de volledige referentie met ISBN-nummer. Je vindt er ook een beknopte samenvatting van de inhoud terug. Een leeftijdsaanduiding, trefwoorden en (waar toepasselijk) het AVI-niveau vervolledigen het plaatje. Alle boeken zijn samengebracht in één van de volgende categorieën:

  • Reeksen voor moeilijke lezers
  • Toegankelijke boeken voor moeilijke lezers
  • Luisterboeken en verfilmde boeken
  • Kranten, tijdschriften en brochures

Een lijst met interessante websites maakt het geheel volledig. Registers op hoofd- en trefwoorden brengen je snel bij het juiste boek.

Een keuzelijst voor iedereen die beroepsmatig bezig is met laaggeletterde jongeren en volwassenen

afdrukken

2008.06.07

Portfolio als leermiddel

Auteur: Wil Meeus (red.)
Titel: Portfolio als leermiddel. Een inspiratieboek voor lesgevers
Uitgeverij: Plantyn
Plaats: Mechelen
Jaar: 2007
Pagina's: 138
ISBN-13: 978-90-301-9250-3
Prijs: € 25,-

portfolio als leermiddelHet portfolio deed enige tijd geleden zijn intrede in het onderwijs. Het kan op drie verschillende manieren aangewend worden: als verzamelmap (verzamelportfolio), als middel bij het beoordelen van de verworven opleidings- of beroepsspecifieke kennis, vaardigheden en/of attitudes (prestatieportfolio) of als middel om de leercompetenties te beoordelen (leerportfolio). De essentie blijft echter steeds hetzelfde: de student is en blijft zelf verantwoordelijk voor zijn leerproces en toont in het portfolio wat hij gepresteerd en geleerd heeft.

In dit boek vind je twaalf praktijkvoorbeelden van het werken met een portfolio:

  • secundair onderwijs:
    • binnen het Project Algemene vakken
    • binnen Maatschappelijke vorming
  • volwassenenonderwijs: 
    • in het tweedekansonderwijs (volwassenenonderwijs)
    • in het talenonderwijs (volwassenenonderwijs)
  • lerarenopleiding:
    • in de geïntegreerde lerarenopleidingen (lerarenopleiding)
    • in de lerarenopleiding kleuteronderwijs (lerarenopleiding)
  • hoger onderwijs:
    • in grafische en digitale media (hoger onderwijs)
    • in de logopedie (hoger onderwijs
    • in de podologie
    • in de verpleegkunde
    • in de academische specifieke lerarenopleiding
    • in de lichamelijke opvoeding

De verschillende auteurs geven telkens een woordje uitleg bij de opleiding en de school en omschrijven de doelgroep. Daarna situeren ze het gebruik van het portfolio binnen de opleiding om tot slot het werken met een portfolio te evalueren.

In het laatste hoofdstuk van dit boek komt de redacteur tot het besluit dat er een enorm grote verscheidenheid bestaat bij het werken met portfolio's. Dit is logisch, zegt hij, want...

... een portfolio is immers niets meer dan een dossier waaraan een didactische functie toegekend wordt. Vorm en inhoud van het dossier worden bepaald door de aard van die functie en de condities waarbinnen die functie waargemaakt kan worden (blz.124).

Verder brengt hij verslag uit over het onderzoek dat gevoerd werd met als bedoeling de verschillende portfolioprojecten uit het boek te evalueren.

Gelet op het voorgaande is dit geen boek geworden met pasklare en te kopiëren projecten. Wel is het een degelijke illustratie geworden van hoe men op de verschillende onderwijsniveaus het werken met een portfolio vorm kan geven. In die zin verdient het boek terecht zijn ondertitel als inspiratieboek voor lesgevers.

afdrukken

16:31 Gepost door Lieven Coppens in Plantyn | Permalink | Tags: volwassenenonderwijs, tweedekansonderwijs, talenonderwijs, portfolio, secundair onderwijs, hoger onderwijs | |

2008.01.12

Nederlands in structuren

Auteur: An Wuyts
Titel: Nederlands in structuren. Socratische grammatica NT2 met oefeningen.
Uitgeverij: Acco
Plaats: Leuven/Voorburg
Jaar: 2007
Pagina's: 192
ISBN-13: 978-90-334-6619-9
Prijs: >€ 21,80

nederlands in structurenEen taal leren bestaat niet uit het beheersen van de woordenschat alleen. Je moet ook de spraakkunst kennen om die woorden op de juiste manier tot een zin, een tekst, ... met elkaar te verbinden. Maar het leren van deze spraakkunst is vaak een saaie bedoening. In het boek dat door An Wuyts geschreven is, is dat niet zo.

An Wuyts heeft er voor gekozen om haar leerlingen de grammatica zelfs te laten ontdekken. Centraal hierbij staat de Socratische methode. De structuren van het Nederlands komen door de gerichte vragen en de antwoorden erop aan de oppervlakte. Deze structuren zijn:

  • zelfstandige en bijvoeglijke naamwoorden
  • voornaamwoorden
  • er/daar
  • hoofdzinnen
  • bijzinnen
  • werkwoorden: de tijden
  • werkwoorden: speciale vormen
  • werkwoorden: zou
  • passieve zinnen
  • negatieve zinnen

Het uitgangspunt van elke les is telkens een tekst met een meerwaarde: hij is informatief, humoristisch of aanleiding tot een gesprek. Hierdoor is het voor de cursist gemakkelijker om zich op de tekst te blijven concentreren én de geleerde structureren beter te onthouden.

De vragen die over de tekst gesteld worden zijn van die aard dat ze de cursist doen nadenken over de structuur. Op die manier ontdekken ze zelf het hoe, wat en waarom van deze structuur. Als deze kennis is opgedaan, wordt ze meteen ingeoefend. Deze oefeningen variëren in moeilijkheidsgraad. Achteraan het boek staan in bijlage de juiste oplossingen, dus onmiddellijke correctie is mogelijk. Dit is geen boek voor beginners. De cursisten moeten al een basiskennis hebben van de spraakkunst: het boek helpt hen verder om bij het spreken en schrijven de juiste vorm te gebruiken.

Het boek is geschreven voor NT2-cursisten die al een basisinzicht hebben in de spraakkunst. Niets verhindert echter dat het ook, en zeker de erin beschreven didactiek, ook gebruikt wordt bij andere doelgroepen. Ook taalzwakke jongeren en volwassenen die het Nederlands hebben als moedertaal zullen er zeker ook veel aan hebben.

De meerwaarde van het boek ligt voor mij in het feit dat de cursist ernstig genomen wordt als een persoon met een eigen leervermogen. Zijn weten, kennen en kunnen wordt aangesproken om zelf tot een oplossing te komen.

afdrukken

15:49 Gepost door Lieven Coppens in Acco | Permalink | Tags: didactiek, nt2, anderstaligen, volwassenenonderwijs, grammatica | |

2007.12.29

Verstaanbaarheid in de praktijk

Auteur: Elske Everaert, Saskia Janssens, Marleen Lobelle & Sylvia Peeters
Titel: Verstaanbaarheid in de praktijk. Lessenpakket auditieve discriminatie voor anderstaligen.
Uitgeverij: Acco
Plaats: Leuven/Voorburg
Jaar: 2007
Pagina's: 192
ISBN-13: 978-90-334-6630-4
Prijs: € 24

verstaanbaarheid in de praktijkHet boek Verstaanbaarheid in de praktijk is een lessenpakket voor auditieve discriminatie voor anderstaligen. Het werd geschreven door vier medewerksters van het Centrum voor volwassenenonderwijs (CVO) Antwerpen-Zuid. Alle auteurs maken daar deel uit van de werkgroep Verstaanbaarheid.

De reden waarom dit boek geschreven is, staat duidelijk vermeld op de achterflap: uit de prakrijk is gebleken dat bij de cursisten NT2 de verstaanbaarheid onvoldoende vanzelf evolueert. Deze verstaanbaarheid is echter een belangrijke voorwaarde voor het vlot leren lezen, schrijven, spreken en luisteren. De auditieve discriminatie is één van de vereisten om tot een goede verstaanbaarheid te komen. Daarom hebben de auteurs besloten hiervoor een lessenpakket samen te stellen dat zowel in groep als individueel kan gebruikt worden.

In een korte algemene inleiding schetsen de auteurs waarom ze het boek geschreven hebben en wat zij verstaan onder auditieve discriminatie. Deze auditieve discriminatie neemt een vooraanstaande plaats in bij het leren van een taal. Ze is immers belangrijk voor:

  • de spraakperceptie en het taalverstaan
  • de controle van het eigen spraakproduct
  • de foneem-grafeemkoppeling bij het lezen en schrijven

Hierbij dient wel vermeld te worden dat de auteurs er van uitgaan dat de auditieve discriminatie in de eigen taal geen probleem vormt: het gaat over problemen die ontstaan doordat er klankverschillen zijn tussen de moedertaal van de cursist en het Nederlands. Het boek kan dus niet gebruikt worden als een remediëringspakket voor mensen die problemen hebben met de auditieve discriminatie op zich.

In een tweede korte hoofdstuk wordt overlopen hoe de verschillende klanken uit het Nederlands gearticuleerd worden. Dit stukje theorie wordt toegelicht met duidelijke schema's en afbeeldingen.

Het lessenpakket zelf bestaat uit zes grote delen:

  • de discriminatie tussen korte en lange klinkers (a/aa, e/ee, i/ie o/oo, u/uu)
  • de discriminatie tussen klinkers en tweeklanken (i/e, ie/ee, oo/eu, ee/ei, ee/ij, oe/uu/u)
  • de discriminatie van de tweeklanken (oe/eu/ui, ou/au, ij/ei)
  • de specifieke discriminatie- en articulatieproblemen (b/v/w, v/w, sch/sj, g/h (ch), m/n/ng/nk, nk/ng, n/m/nk/ng)
  • de discriminatie tussen stemloze en stemhebbende (p/b, t/d, f/v, s/z, ch/g)
  • de discriminatie van individuele problemen (l/r, f/p)

De lesjes zelf zijn niet zo lang (15'). Ze gaan altijd uit van het principe dat de cursist de verschillen eerst moet kunnen horen (receptieve training) voor hij ze zelf kan uitspreken en gebruiken als controle van zijn eigen spraakproduct. Bij elke les staat duidelijk aangegeven voor welk minimumniveau ze bedoeld is, wat niet wegneemt dat ze ook voor hogere niveaus kan gebruikt worden. De volgorde van de lesjes zelf ligt niet vast, tenzij waar dat noodzakelijk is omdat het ene voorbouwt op het andere.

Het volledige pakket bestaat uit:

  • de handleiding (hier besproken)
  • een oefenboek met cd voor de cursist (€ 12)
  • klankplaten en grafeemkaarten (gratis te downloaden op http://www.uitgeverijacco.be)

Een heel praktisch boek dat zijn doel zeker niet zal missen.

afdrukken

17:33 Gepost door Lieven Coppens in Acco | Permalink | Tags: anderstaligen, nt2, auditieve discriminatie, cvo, volwassenenonderwijs, didactiek | |