BOEKetje onderwijs

Pesten is een hardnekkig probleem. Overal waar mensen samen zijn, kan het plots de kop op steken. De laatste decennia kwam men er achter dat het een fenomeen is dat men actief moet aanpakken en zoveel mogelijk moet voorkomen. Het richt immers onherstelbare schade aan bij de persoon die gepest wordt. Niet dat er nu meer gepest wordt dan vroeger. Het is alleen meer herkenbaar en bespreekbaar geworden. Daarenboven heeft men er veel meer inzicht in gekregen, waardoor een en ander beter aangepakt kan worden. Ook in het onderwijs.

Leesweb vzw draagt hiertoe zijn steentje bij door een keuzelijst van boeken uit te brengen voor kleuters en kinderen tot 12 jaar waarin pesten als thema centraal staat. Omdat de auteurs er van overtuigd zijn dat het lezen van een passend boek rond pesten in de klas of thuis een positief gevolg kan hebben voor iedereen die erbij betrokken is. Een goed boek rond pesten houdt de lezers als het ware een spiegel voor, die hen duidelijk hun rol en/of hun aandeel in het fenomeen pesten laat zien. Of je nu pester, gepeste of toeschouwer bent, een goed boek spreekt je aan in jouw rol. Het biedt je eventueel ook een handelingsalternatief.

In de keuzelijst verzamelden de auteurs een zeventigtal titels waarin pesten aan bod komt. Naast het opstellen van een lijst van kinder- en jeugdboeken hadden ze ook aandacht voor het louter informatieve en psycho-educatieve boek. Bij elke titel vind je een uitgebreide beschrijving van de inhoud. Op die manier krijg je als leerkracht een idee of een boek bruikbaar is in jouw concrete situatie. Bij een aantal titels vind je bovendien tips om een en ander nog beter bespreekbaar te maken.

Om het opzoeken van een passend boek nog gemakkelijker te maken, hebben de auteurs achteraan een auteurs- en een titelregister opgenomen. Bovendien zijn de boeken geordend in vier hoofdstukken:

• Boeken voor kleuters;
• Boeken voor leerlingen uit de eerste graad lager onderwijs;
• Boeken voor leerlingen uit de tweede graad lager onderwijs;
• Boeken voor leerlingen uit de derde graad lager onderwijs;
• Informatieve boeken.

Een keuzelijst die in de leerkrachtenbibliotheek van de school niet mag ontbreken.

Wil je weten waarvoor kinderen en jongeren naar de Kinder- en Jongerentelefoon bellen? Lees dan Omdat ze het waard zijn. Dit boek bevat enkele van hun anonieme en moedig vertelde verhalen. De auteur liet hen zelf aan het woord, waardoor de werking van de Kinder- en Jongerentelefoon heel concreet tot leven komt.

Vergis je niet. Dit is niet zomaar een verhalenbundel. Elk verhaal is een persoonlijke getuigenis. Daarom is het kleine briefje dat bij het boek zit geen overbodige luxe. Ik citeer:

Een verhaal uit dit boek kan soms heel beklijvend zijn omdat je ofwel zelf in zo'n situatie zit, omdat je ook iets ergs hebt meegemaakt of gewoon omdat je een gevoelig iemand bent. Word je triest van een verhaal of voelt het verhaal beklijvend aan (alsof het aan je vel blijft plakken) en kan je er moeilijk afstand van nemen, dan raden we je aan het boek een tijd opzij te leggen. Dat is niet flauw of zwak. Wij noemen dit 'zorgen voor jezelf'. Je zal merken dat, wanneer het beter gaat, je het boek vanzelf weer opneemt om verder te lezen.

Waarover deze verhalen dan wel gaan? Over thema's zoals angst, depressie, echtscheiding, pesten, verliefdheid en zelfverwonding. Je begrijpt meteen waarom de waarschuwing in dit boekje bijgesloten is. Het is trouwens niet de bedoeling dat je deze verhalen vrijblijvend leest. Om dat te vermijden heeft de auteur doorheen het boek voor een vijftal 'verwerkingsopdrachten' gezorgd:

• Doener: zet aan tot actie
• Denker: zet aan tot (zelf)reflectie
• Durver: daagt de lezer uit om op zoek te gaan naar de best mogelijke manier om iets aan iemand duidelijk te maken.
• Wist je dat: geeft enkele speciale weetjes
• Slip of de tong: helpt elke durver op weg naar de best mogelijke manier om iets te zeggen

Dit boek kan helpen om deze thema's in een klas bespreekbaar te maken. Daarvoor heeft men twee reeksen lessen ontwikkeld (voor de 3e graad basisonderwijs en voor de 1e graad secundair onderwijs) die je gratis kunt afhalen van http://www.kjt.org/omdatzehetwaardzijn. Men heeft er bewust voor gekozen om deze lessenreeksen niet te laten gaan over de hierboven vermelde thema's, maar wel over de gemeenschappelijke deler ervan, de weerbaarheid van het kind of de jongere. Een absolute aanrader!

Het boek is ook te verkrijgen bij uitgeverij Abimo.