BOEKetje onderwijs

Dyslexie de baas! is een groepstrainingsprogramma voor kinderen en jongeren vanaf twaalf tot en met 16 jaar met dyslexie en hun ouders. Het is ontwikkeld door medewerkers van de Universiteit Utrecht en wil orthopedagogen en (school)psychologen een wetenschappelijk verantwoord instrumentarium aanbieden om de mogelijke sociaal-emotionele gevolgen van dyslexie (zoals faalangst, somberheid, gebrek aan zelfvertrouwen, …) gericht en effectief aan te pakken. In die zin gaat het programma veel verder dan de publicaties die psycho-educatie als doel beogen.

Het programma bestaat uit een handboek en een werkboek. In het handboek vindt de lezer drie delen terug. In het eerste deel staat de theoretische verantwoording van het programma.  Deze behelst niet alleen de inhoudelijke informatie over dyslexie. Ze staat ook stil bij de mogelijke psychosociale problemen van de kinderen en jongeren met dyslexie en de onderliggende mechanismen van de secundaire problematieken. Tot slot van het eerste gedeelte beschrijven de auteurs niet alleen de doelgroep en de uitgangspunten van hun trainingsprogramma, maar ook de opbouw en gebruikte technieken en thema’s. Ze staan ook kort stil bij de effectiviteit van het programma zoals die gebleken is uit een eerste pilootstudie.

Het draaiboek voor het programma maakt het tweede deel uit van dit boek. Je leert er als toekomstige begeleider niet alleen wat het van jou vraagt en hoe je kandidaten werft en selecteert, maar je vindt er ook de gebruikswijzers voor de bijeenkomsten met de kinderen of jongeren en hun ouders.

In het derde deel vind je elke bijeenkomst volledig uitgewerkt. Het gaat hier eerst en vooral over twaalf bijeenkomsten voor de kinderen of jongeren. Als begeleider lees je er wat je moet voorbereiden, welke materialen je nodig hebt en wat het tijdsschema is van de bijeenkomst. De structuur van de bijeenkomst is nagenoeg altijd dezelfde:

• Bijpraten;
• Terugblikken op de klus die men moest klaren;
• Het geven van informatie en/of doen van oefeningen;
• Tips en trucs;
• Het introduceren van de nieuwe klus.

Daarnaast vind je in dit deel ook de uitwerking van de twee ouderbijeenkomsten.

Tot slot wil ik benadrukken dat deze groepstraining toch een en ander verwacht van de (bij voorkeur twee) begeleiders. Het gaat hier over:

• Kunnen hanteren van cognitief-gedragstherapeutische technieken;
• Kunnen begeleiden en hanteren van groepsprocessen;
• Inhoudelijke expertise hebben op het vlak van dyslexie;
• Een constructieve en opbouwende sfeer kunnen mogelijk maken.

De materialen die men nodig heeft voor de bijeenkomsten kan men op http://www.bsl.nl/dyslexie gratis binnenhalen.

Een uniek en professioneel programma.

Hoogbegaafde kinderen maken een heel snelle cognitieve ontwikkeling door die vaak ver voorloopt op de ontwikkeling op andere domeinen. Dit zorgt bij hen voor gevoelens van irritatie en onzekerheid. Hierdoor voelen velen onder hen zich al vanaf de kleuterjaren niet goed in hun sas. Ouders en leerkrachten die hen begrijpen en om hen geven kunnen op dat moment veel voor hen betekenen. Op voorwaarde dat ze zich bewust zijn van hun specifieke behoeften en hen actief begeleiden. Volgens de auteurs is het belangrijk dat deze begeleiding zelfs voor de leeftijd van 4 of 5 jaar start.

De auteurs brengen in het eerste hoofdstuk de specifieke begeleidingsbehoeften van hoogbegaafde kinderen en jongeren in kaart. Deze situeren zich op verschillende domeinen:

• behoefte aan begrip en aanvaarding;
• nood aan respect voor hun individualiteit;
• behoefte aan stimulering en aanmoediging;
• nood aan een luisterend oor;
• behoefte aan troost;
• nood aan een vaste en consequente disciplinering;
• behoefte aan diplomatiek inzicht van hun ouders;
• een flinke portie gezond verstand bij hun ouders.

Ze werken elk van deze noden en behoeften uit en geven duidelijk aan waarom dit belangrijk is. Concrete uitspraken van hoogbegaafde kinderen en jongeren illustreren dit. De aandachtige lezer zal er zich snel bewust van zijn dat daarmee de specifieke kenmerken van hoogbegaafde kinderen en jongeren nog eens de revue passeren. Dit hoofdstuk kun je dan ook lezen als een minicursus over hoogbegaafdheid.

In het tweede hoofdstuk lijsten de auteurs een aantal dingen op die je best niet doet bij de begeleiding van hoogbegaafde kinderen en jongeren. Het zijn er vijfentwintig. Om jullie een voorsmaakje te geven, lijst ik er willekeurig een vijftal op:

• Spreek nooit negatief over school of CLB in aanwezigheid van je kind;
• Vergelijk je kind niet met anderen;
• Vermijd dooddoeners;
• Zit je kind niet voortdurend op de hielen, geef het voldoende vrijheid;
• Beslis niet over je kind, maar samen met je kind.

De auteurs leggen steeds uit waarom je iets beter kunt laten. Daarbij richten ze zich niet alleen op het welzijn van het kind, maar ook op dat van zijn ouders en/of opvoeders.

Wat je eigenlijk wel moet doen om de persoonlijkheidsontwikkeling van hoogbegaafde kinderen en jongeren te stimuleren en begeleiden, vind je in het derde hoofdstuk. Dit laat zich hier niet samenvatten. Voor mij is dit, samen met het vijfde hoofdstuk, de ruggengraat van het boek. Bovendien slagen de auteurs er in alles heel herkenbaar weer te geven.

Het vierde hoofdstuk bevat een selectie van 40 vragen die ouders over hun hoogbegaafde kind of jongere gesteld hebben en de antwoorden daarop. De vragen zijn zo gekozen dat ze de inhoud van de andere hoofdstukken niet overlappen maar aanvullen.

In het vijfde hoofdstuk behandelen de auteurs enkele specifieke vraagstukken uit de sociaal-emotionele ontwikkeling van hoogbegaafde kinderen. Aan bod komen onder andere:

• beloning, straf en aanmoediging;
• pedagogische tact;
• zelfvertrouwen;
• overgevoeligheid voor demotivatie;
• hoogbegaafdheid en puberteit;
• de symbiotische relatie.

Vooral het stuk over de symbiotische relatie bevat een aantal belangrijke inzichten en aanbevelingen.

Als - en dat bedoel ik zeker niet negatief - hoogbegaafde kinderen en jongeren personen zijn "met een handleiding", dan kun je deze handleiding zeker vinden onder de vorm van dit boek. Een aanrader voor ouders, leerkrachten en ieder ander die te maken krijgt met hoogbegaafde kinderen en jongeren.

Dit therapeutisch boekje van Martine Delfos wil een hulpmiddel zijn om aan kinderen uit te leggen wat kindermishandeling is en dit bespreekbaar te maken. Zoals alle boekjes van Martine Delfos is dit boekje niet alleen bestemd voor de kinderen zelf, maar ook maar ook voor volwassenen die het kind willen helpen.

Om dit doel te bereiken vertelt Martine Delfos het verhaal van Sanne. Op haar vertrouwde manier brengt Martine Delfos de onvoorspelbaarheid van het gedrag van de ouders aan en hoe dit voor veel onzekerheid en een negatief zelfbeeld bij het kind zorgt. Ook de druk die dat op het gezin legt blijft niet onbesproken.

Ook voor dit boek kon Martine Delfos putten uit de ervaringen van haar eigen praktijk. Dit maakt dat het verhaal in het boekje zeer herkenbaar is voor kinderen.

De boeken van uitgeverij Ninõ worden in België verdeeld door uitgeverij Epo.