2012.11.11

Meer zorg voor kleuters via spelbegeleiding

Auteur: Miet Fournier
Titel: Meer zorg voor kleuters
Via spelbegeleiding
Uitgeverij: LannooCampus
Plaats: Leuven
Jaar: 2012
Pagina's: 176
ISBN-13: 9789401400374
Prijs: € 19,99

meer zorg voor kleuters - via spelbegeleidingSpelen. Niets lijkt eenvoudiger. Toch is het niet voor ieder kind evident om uit zichzelf tot spelen te komen. Het wordt nog erger als je daar een weinig tot spel stimulerende prestatiemaatschappij aan toevoegt. Dit terwijl spel de grootste troef is van kinderen om tot leren te komen. De kleuterschool maakt daar gretig gebruik van: het spelend leren is daar één van de grootste krachten. Kinderen die niet uit zichzelf tot spelen komen, missen dus heel veel leerkansen. Ze missen immers het spel als middel tot leren. Voor Miet Fournier is het dan ook duidelijk: voor deze kinderen moet het leren spelen een doel worden. Rond deze gedachte is haar boek volledig opgebouwd.

In het eerste deel van het boek schetst de auteur haar visie op spel. Ze doet dat aan de hand van verschillende hoofdstukken. In het eerste hoofdstuk schetst ze de theoretische kaders van waaruit ze vertrekt. Naast het al gekende handelingsgerichte werken komt daar ook het tweerichtingsverkeer van Pnina Kleins MISC-model bij. Dit model richt zich immers zowel op het kind als op de opvoeder. MISC kan in die zin zowel staan voor More Intelligent and Sensitive Children (Meer Intelligente en Gevoelige Kinderen) als voor Mediational Intervention for Sensitizing Caregivers (Mediërende Tussenkomst om Opvoeders te Sensibiliseren). Pnina Klein geeft expliciet aan dat dit geen programma of therapeutische interventie is. Het is een manier om met jonge kinderen om te gaan. Om de betekenis van het boek van Miet Fournier te begrijpen, raad ik dan ook iedereen aan om de volgende basistekst over het werk van Pnina Klein eerst door te nemen: http://www.cesmoo.be/docs/basistekst__misc_200905.pdf. In de volgende hoofdstukken van dit eerste deel ontwikkelt de auteur haar visie op spel en schetst ze de spelontwikkeling van het kind. Dit eerste deel sluit ze af met haar ideeën over het ontwikkelen van een spelvriendelijke omgeving.

In het tweede deel staat de spelbegeleiding centraal. Vanuit het handelingsgericht werken gaat men eerst op een systematische wijze op zoek naar de onderwijsbehoeften van het kind en de ondersteuningsbehoeften van de leer-kracht. Er worden doelen geformuleerd en een begeleidingsplan opgesteld. Dit begeleidingsplan wordt uitgevoerd en geëvalueerd. Dit alles legt Miet Fournier concreet uit in het eerste hoofdstuk van het tweede deel. Hoe je die extra spelbegeleiding realiseert en je er de ouders bij betrekt, is het onderwerp van de volgende hoofdstukken. Alles wordt heel duidelijk in het achtste hoofdstuk dat ingenomen wordt door een praktijkvoorbeeld. De laatste hoofdstukken van het boek zijn eerder aanvullend: ze gaan kort in op het spel als middel en andere vormen van spelbegeleiding. Het boek sluit af met een achttal bijlagen.

Meer zorg voor kleuters is een boek dat heel wat kleuterleidsters enorm zal inspireren.

afdrukken

16:38 Gepost door Lieven Coppens in LannooCampus | Permalink | Tags: kleuters, mediatie, ouders, peuters, spelbegeleiding, spelen, spelontwikkeling, zorg, zorgbeleid | |

2011.05.22

Toolkit Zorgoverleg

Auteur: Ine Spee, Ben Brinkman & Riet Fiddelaers-Jaspers
Titel: Toolkit Zorgoverleg
Uitgeverij: KPC Groep
Plaats: 's-Hertogenbosch
Jaar: 2005
Pagina's: 176 + Cd-rom
ISBN-13: n.v.t.
Prijs: € 30,- 

Toolkit Zorgoverleg - Instrumentarium voor de leerlingbegeleider/zorgcoördinatorHet begrip zorgoverleg is in Vlaanderen een vlag die vele ladingen dekt. Dit is niet echt verwonderlijk, aangezien het zorgoverleg ontstaan is vanuit de door de basis aangevoelde noden. Tegelijk zien we een tendens waarbij men ook binnen het onderwijs wil (moet) werken met een kwaliteitshandboek. Systematische processen zoals handelingsgericht samenwerken, handelingsgerichte diagnostiek, consultatieve leerlingbegeleiding… en uitgewerkte protocollen en procedures krijgen hun plaats in het onderwijs. De voorstellen uit de Integrale Jeugdhulp maken het er bovendien niet eenvoudiger op. Hierdoor laat zich meer en meer de noodzaak voelen om ook het zorgoverleg meer systematiek te geven. Enkel dan kunnen deze processen, protocollen en procedures op een kwaliteitsvolle manier verlopen.

De Toolkit Zorgoverleg van de Nederlandse KPC-groep kan hierin een ondersteunende rol spelen, mits men deze op een creatieve manier vertaalt naar de Vlaamse situatie. Hier te lande hebben we immers andere (overkoepelende) structuren. Deze die er zijn (zoals de lokale overlegplatforms), zijn niet altijd even sterk in alle regio’s verankerd. Wie echter de moeite doet om de begripsverklaringen uit de Toolkit Zorgoverleg grondig door te nemen, zal zeker veel gelijkenissen ontdekken tussen de Nederlandse en Vlaamse situatie. Oorspronkelijk geschreven naar het voortgezet (secundair) onderwijs toe, is veel ervan ook toe te passen binnen de context van het basisonderwijs. De Toolkit Zorgoverleg beoogt immers het bevorderen van de afstemming tussen de interne en externe leerlingbegeleiding.

Om deze afstemming te bevorderen, biedt de map heel wat concrete instrumenten. Deze vind je allemaal in het bestandformaat Microsoft Word op de bijhorende cd-rom. Je kunt ze dus naar wens aanpassen. Deze instrumenten hebben te maken met:

  • de te volgen diagnostische procedure;
  • samenwerkingsovereenkomsten tussen de interne en externe leerlingbegeleiding;
  • werkwijzen en methodieken;
  • vastgestelde procedures in verband met het respecteren van de privacy en het doorverwijzen;
  • de rol van de ouders;
  • de aanmelding in het zorgteam;
  • het bewaken van de afspraken.

Kortom, een zeer inspirerende map voor mensen die op beleidsniveau werken aan systematische zorg in het onderwijs.

afdrukken

18:39 Gepost door Lieven Coppens in KPC-groep | Permalink | Tags: leerlingbegeleiding, methodiek, zorg, zorgbeleid, zorgoverleg | |

2010.05.16

Hoogbegaafde kinderen opvoeden

Auteur: Carl D'hondt & Hilde Van Rossen
Titel: Hoogbegaafde kinderen opvoeden. Praktische gids voor de sociaal-emotionele begeleiding van hoogbegaafde kinderen en jongeren.
Uitgeverij: Garant
Plaats: Antwerpen/Apeldoorn
Jaar: 2009
Pagina's: 180
ISBN-13: 978-90-441-2426-2
Prijs: € 19,60

hoogbegaafde kinderen opvoeden - praktische gids voor de sociaal-emotionele begeleiding van hoogbegaafde kinderen en jongerenHoogbegaafde kinderen maken een heel snelle cognitieve ontwikkeling door die vaak ver voorloopt op de ontwikkeling op andere domeinen. Dit zorgt bij hen voor gevoelens van irritatie en onzekerheid. Hierdoor voelen velen onder hen zich al vanaf de kleuterjaren niet goed in hun sas. Ouders en leerkrachten die hen begrijpen en om hen geven kunnen op dat moment veel voor hen betekenen. Op voorwaarde dat ze zich bewust zijn van hun specifieke behoeften en hen actief begeleiden. Volgens de auteurs is het belangrijk dat deze begeleiding zelfs voor de leeftijd van 4 of 5 jaar start.

De auteurs brengen in het eerste hoofdstuk de specifieke begeleidingsbehoeften van hoogbegaafde kinderen en jongeren in kaart. Deze situeren zich op verschillende domeinen:

  • behoefte aan begrip en aanvaarding;
  • nood aan respect voor hun individualiteit;
  • behoefte aan stimulering en aanmoediging;
  • nood aan een luisterend oor;
  • behoefte aan troost;
  • nood aan een vaste en consequente disciplinering;
  • behoefte aan diplomatiek inzicht van hun ouders;
  • een flinke portie gezond verstand bij hun ouders.

Ze werken elk van deze noden en behoeften uit en geven duidelijk aan waarom dit belangrijk is. Concrete uitspraken van hoogbegaafde kinderen en jongeren illustreren dit. De aandachtige lezer zal er zich snel bewust van zijn dat daarmee de specifieke kenmerken van hoogbegaafde kinderen en jongeren nog eens de revue passeren. Dit hoofdstuk kun je dan ook lezen als een minicursus over hoogbegaafdheid.

In het tweede hoofdstuk lijsten de auteurs een aantal dingen op die je best niet doet bij de begeleiding van hoogbegaafde kinderen en jongeren. Het zijn er vijfentwintig. Om jullie een voorsmaakje te geven, lijst ik er willekeurig een vijftal op:

  • Spreek nooit negatief over school of CLB in aanwezigheid van je kind;
  • Vergelijk je kind niet met anderen;
  • Vermijd dooddoeners;
  • Zit je kind niet voortdurend op de hielen, geef het voldoende vrijheid;
  • Beslis niet over je kind, maar samen met je kind.

De auteurs leggen steeds uit waarom je iets beter kunt laten. Daarbij richten ze zich niet alleen op het welzijn van het kind, maar ook op dat van zijn ouders en/of opvoeders.

Wat je eigenlijk wel moet doen om de persoonlijkheidsontwikkeling van hoogbegaafde kinderen en jongeren te stimuleren en begeleiden, vind je in het derde hoofdstuk. Dit laat zich hier niet samenvatten. Voor mij is dit, samen met het vijfde hoofdstuk, de ruggengraat van het boek. Bovendien slagen de auteurs er in alles heel herkenbaar weer te geven.

Het vierde hoofdstuk bevat een selectie van 40 vragen die ouders over hun hoogbegaafde kind of jongere gesteld hebben en de antwoorden daarop. De vragen zijn zo gekozen dat ze de inhoud van de andere hoofdstukken niet overlappen maar aanvullen.

In het vijfde hoofdstuk behandelen de auteurs enkele specifieke vraagstukken uit de sociaal-emotionele ontwikkeling van hoogbegaafde kinderen. Aan bod komen onder andere:

  • beloning, straf en aanmoediging;
  • pedagogische tact;
  • zelfvertrouwen;
  • overgevoeligheid voor demotivatie;
  • hoogbegaafdheid en puberteit;
  • de symbiotische relatie.

Vooral het stuk over de symbiotische relatie bevat een aantal belangrijke inzichten en aanbevelingen.

Als - en dat bedoel ik zeker niet negatief - hoogbegaafde kinderen en jongeren personen zijn "met een handleiding", dan kun je deze handleiding zeker vinden onder de vorm van dit boek. Een aanrader voor ouders, leerkrachten en ieder ander die te maken krijgt met hoogbegaafde kinderen en jongeren.

afdrukken

2010.01.16

Hoogbegaafd, nou én?

Auteur: Wendy Lammers van Toorenburg
Titel: Hoogbegaafd, nou én? - Ontdekboek over hoogbegaafdheid voor kinderen van 5 tot 99 jaar!
Uitgeverij: Samsara
Plaats: Amsterdam
Jaar: 2008 (vierde gewijzigde druk)
Pagina's: 248
ISBN-13: 978-90-77228-31-9
Prijs: € 26,50

hoogbegaafd, nou en - ontdekboek over hoogbegaafdheid voor kinderen van 5 tot 99 jaarEr zien meer en meer boeken over hoogbegaafdheid het licht. Maar er bestaat - voor zover ik weet - slechts één boek zoals Hoogbegaafd, nou én van de Nederlandse Wendy Lammers van Toorenburg. Zij is moeder van een hoogbegaafd kind. Door met haar zoon op weg te gaan ontdekte ze hetzelfde over haarzelf. Dit maakte haar twee maal tot ervaringsdeskundige. Op een creatieve en zeer aantrekkelijke wijze weet ze de essentie van hoogbegaafdheid voor elke leeftijd toegankelijk te maken. Het concept is even eenvoudig als origineel. Op de linkerbladzijde staat de zeer kindvriendelijke tekst. Deze is geschreven op het niveau van het hoogbegaafde kind. Zonder betuttelend te zijn. Op de rechterbladzijde vind je een kleurrijke tekening die soms humoristisch, soms ernstig, maar altijd verduidelijkend is. Af en toe onderbreekt een klein zelftestje of verhelderende opdracht dit model. Hierdoor is het ontdekboek zowel een lees-, voorlees-, kijk- als doeboek. Met als rode draad een zeer positieve boodschap:

Je kunt uiteindelijk misschien een schroef aandraaien met je nagel, een mes of een muntstuk. Maar het gaat een stuk makkelijker als je het juiste gereedschap ter beschikking hebt. Dit boek bevat het gereedschap voor de klus die hoogbegaafdheid kan zijn. Maak er gebruik van, leer op jezelf vertrouwen, volg het pad dat bij jou past en vind zo je eigen plek in de wereld. (blz.5)

Inhoudelijk is dit boek zeer rijk. Alle gekende thema's in verband met hoogbegaafdheid komen aan bod. Zoals daar zijn:

  • Wat is het verschil tussen hoogintelligent en hoogbegaafd zijn?
  • Wat zijn de modellen van Renzulli en Mönks?
  • Wat is er anders als je hoogbegaafd bent?
  • Wat is onderpresteren en wat zijn de mogelijke oorzaken.
  • Hoe ga je zelf om met jouw hoogbegaafd zijn?
  • Wat zijn de voor- en nadelen van hoogbegaafd zijn?
  • Wat kan de school doen?
  • Wat kan je zelf doen?

Doorheen alle thema's is er veel aandacht voor de sociale en emotionele component. Want voor een kind is het soms moeilijk om hoogbegaafd te zijn. De auteur doet dit zonder in pessimisme te vervallen of hoogbegaafd zijn te problematiseren. Ze bevestigt dat het af en toe knap lastig kan zijn, maar geeft meteen een woordje verduidelijking en/of tips om die moeilijkheden te lijf te gaan. Dit alles vanuit de gedachte dat je maar iets kunt doen aan de dingen als je ze eerst kent. En daar ligt meteen ook de kracht van dit boek. Het biedt niet alleen inzicht, het moedigt het hoogbegaafde kind ook aan om zelf zijn zaak te bepleiten bij zijn leerkrachten en opvoeders.

afdrukken

2010.01.09

Kinderen en slim zijn

Auteur: Frouke Welling (red.)
Titel: Kinderen en slim zijn - Waarom slim zijn soms knap lastig is.
Uitgeverij: Kosmos
Plaats: Utrecht/Antwerpen
Jaar: 2005
Pagina's: 160
ISBN-13: 978-90-215-4407-5
Prijs: € 14,95

kinderen en slim zijn - waarom slim zijn soms knap lastig isDit boek is een verzameling van opstellen over hoogbegaafdheid. Verschillende (ervarings)deskundigen schreven er aan mee. Samen vragen zij om meer begrip voor het hoogbegaafde kind. Omdat zijn weg naar de volwassenheid er vaak anders uit ziet dan bij de andere kinderen.

In het eerste opstel vind je een stukje theorie. Hierin komen 'klassiekers' aan bod, zoals daar zijn:

  • Wat is hoogbegaafdheid?
  • Wat is intelligentie?
  • Hoe herken je hoogbegaafde kinderen?
  • Waarom herkent men niet meteen elk hoogbegaafd kind?
  • Wanneer moet je testen?

In de daarop volgende opstellen komen de volgende onderwerpen aan bod, telkens gezien vanuit het standpunt van de ouders van (vermoedelijk) hoogbegaafde kinderen:

  • Hoe ga je om met een gewoon begaafde omgeving?
  • Wat is de rol van het gezin?
  • Moet je een hoogbegaafd kind stimuleren of afremmen om nieuwe kennis op te doen?
  • Hoe ga je als ouders van een hoogbegaafd kind om met de school?
  • Wat met onderpresteren?
  • Motivatie en creativiteit.
  • Welke weg moeten scholen (nog) afleggen?
  • Wat te doen als een hoogbegaafd kind zich wegstopt? Of manifest om aandacht vraagt?
  • Hoe zit het met de Plusklas (Kangoeroeklas)?
  • Hoe moeten we omgaan met de schijnbare motorische 'achterstand'?
  • Waarom is contact met ontwikkelingsgelijken belangrijk?
  • Gaan geloof en hoogbegaafd zijn samen?
  • Vragen bij het opvoeden van hoogbegaafde kinderen.
  • Over de eigen-aardige keuze van hobby's en speelgoed.
  • Wat als je als ouder ook hoogbegaafd bent?

Elk onderwerp krijgt (in een grijs kader) een praktijkvoorbeeld mee ter verduidelijking.

Dit boek draagt als ondertitel: Waarom slim zijn soms knap lastig is. Dit betekent echter niet dat de auteurs van mening zijn dat hoogbegaafdheid een probleem is. Ze geven een realistisch beeld van de obstakels die hoogbegaafde kinderen en hun ouders soms moeten overwinnen. Wat het voor hen niet altijd even gemakkelijk maakt.

Het boek is geschreven voor ouders van hoogbegaafde kinderen. Elk opstel staat op zichzelf. Hierdoor kan men het boek lezen al naargelang men over een bepaald thema meer wil weten. Het boek is allesbehalve een theoretisch werk over hoogbegaafdheid. Dat neemt niet weg dat het juiste en vaak ook (persoonlijk) doorleefde informatie geeft. Ouders die op zoek zijn naar een toegankelijk werkje over hoogbegaafdheid, zullen zich zeker in de verschillende stukjes herkennen. Wie dan nog op zoek is naar meer theorie, kan een kijkje nemen in de literatuurlijst achteraan het boek.

afdrukken